«زید شحام» گفت: از امام صادق (علیه السلام) سؤال کردم کدام یک افضل اند، حسن یا حسین؟ ایشان فرمودند: « إِنَّ فَضْلَ أوَّلِنَا یَلْحَقُ فَضْلِ آخِرِنَا وَ فَضْلَ آخِرِنَا یَلْحَقُ فَضْلِ أوَّلِنَا فکُلٌّ لَهُ فَضْلٌ فضل فضلنا من الله و علمنا من الله. قَالَ قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ وَسِّعْ عَلَیَّ فِی الْجَوَابِ فَإِنِّی وَاللهِ مَا أسْئَلُکَ إِلَّا مُرْتَاداً. فَقَالَ: نَحْنُ مِنْ شَجَرَةٍ طَیِّبَةٍ بَرَأنَا اللهُ مِنْ طِینَةٍ وَاحِدَةٍ فَضْلُنَا مِنَ اللهِ وَ عِلْمُنَا مِنْ عِنْدِ اللهِ = فضیلت اول ماملحق می شود به فضیلت آخر ما؛ و فضل آخر ما به فضل اولی ملحق می شود و همه شان فضل دارند». زید گفت فدایت شوم جواب را کمی واضح تر بگویید. حضرت فرمود: خدا ما را از یک طینت واحد خلق کرده است. فضیلت ما از خداست. علم ما هم از خداست. ما از یک شجره طیبه هستیم. خلقت همه ائمه (علیهم السلام) یكى است و در فضلیت هم یکی هستند و معصومین کسانی نیستند که در دانشگاه درس خوانده باشند، بلکه علم را از الله تبارک و تعالی مستقیماً دریافت کرده اند و فقط بخاطر «من» و ارزش وجودی «من» است. پس  هر چه درباره فضیلت ائمه بدانیم، مقام و قیمت ­مان  بالاتر می ­رود. امینان خدا بر زمین چه کسانی هستند چه کسانی امین و واسطه خداوند هستند تا در راه رسیدن به معشوق مان به آنها اعتماد کنیم؟ "الله" چون کمال مطلق و بی نهایت است در اولین جلوه اش یک جلوه بیشتر نمی­ کند و آن کامل ترین حقیقتی است که به خدا شبیه است و در قرآن به "مثل اعلی" تعبیر می شود. یعنی عالی ترین نمونه از خدا که تنها فرق او با الله این است که او مخلوق و قائم به الله است، ولی کامل ترین ظهور حق تعالی است. در ادامه فرمودند: « وَ نَحْنُ اُمَنَاءُ الله عَلَی خَلْقِهِ = و ما امین های خداوند بر خلقش هستیم». ما در ارتباط با خداوند احتیاج داریم به کسی که به او اعتماد کنیم. همان طور که در فعالیت های مختلف عقلی به استاد و متخصص نیاز داریم، در حرکت فوق عقلی هم می خواهیم کودک عزیز روان مان که از جنس خدا و اهل بیت است، به مقام محمود و جایگاه ائمه برسد. برای رسیدن به چنین جایگاهی، باید خود را به دست چه کسی بسپاریم؟ باید به کسی بسپاریم که لایق ما باشد و بتوانیم به او اعتماد کنیم تا روح و روان مان را به او بسپاریم و به بزرگی خودش ما را  رشد بدهد. انوار اهل بیت علیهم السلام در جهت هدایت انسان ها « وَ الدُّعَاةُ إِلَی دِینِهِ وَ الْحُجَّابُ فِیمَا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ خَلْقِهِ = ما دعوت کننده به دین خدا هستیم؛ و حاجبان بین خدا مردم هستیم». روشی که خداوند برای رشد ما تنظیم کرده است، کامل ترین روش و آئین و بهترین دین است و ما مسئول معرفی دین به مردم به آن روش هستیم. حاجب و نگهبان و واسطه بین خدا و خلق، ائمه هستند. ممکن نیست کسی به الله نزدیک شود مگر اینکه اول به جلوه او نزدیک شود؛ چون هر عرفان و مذهبی که در آن معصوم نیست، گمراهی، ضلالت و جهنم است. وجود ما بیداد می ­کند که می­ خواهد شبیه به الله باشد. پس باید استاد و مربی مان هم روحیه بی نهایت و به بزرگی الله داشته باشد. نمی شود با انتخاب یک مربی مثل فلان شاعر، فلان فیلسوف، فلان بازیگر،.. بزرگ شویم. آنها نمی توانند مربی ما باشند، بلکه ما یک مربی لازم داریم که به لیاقت ما را داشته باشد تا بتواند ما را تربیت کند. خلقت واحد نور اهل بیت علیهم السلام امام صادق (علیه السلام) فرمودند:« فَقَالَ خَلْقُنَا وَاحِدٌ وَ عِلْمُنَا وَاحِدٌ وَ فَضْلُنَا وَاحِدٌ وَ کُلُّنَا وَاحِدٌ عِنْدَ اللهِ عزّوجلّ. خلقنا واحد، وعلمنا واحد، وفضلنا واحد، وكلّنا واحد عند الله عزّوجلّ و قال اخبرنی= خلق ما واحد است و علم ما هم واحد است، فضل ما هم واحد است و همه ما یک نفر هستیم».  عرض كردم: تعداد شما چند نفر است؟ حضرت فرمود: «نَحْنُ اثْنَا عَشَرَ هَکَذَا حَوْلَ عَرْشِ رَبِّنَا عَزَّ وَ جَلَّ فِی مُبْتَدَأ خَلْقِنَا أوَّلُنَا مُحَمَّدٌ وَ أوْسَطُنَا مُحَمَّدٌ وَ آخِرُنَا مُحَمَّدٌ = ما 12 تن هستیم. ما از آغاز خلق مان عرش خداوند هستیم. اول ما محمد و وسط ما هم محمد و آخر ما هم محمد است». امام یک حضور زمینی و یک حضور آسمانی و عنداللهی دارد. پس اگر حرم امام رضا (علیه ­السلام) برویم، انگار که به حرم همه ائمه رفته ایم و اگر امام حسن (علیه السلام) بجای امام حسین (علیه السلام) بود، ایشان همان کاری را می کرد که برادرش کرد. احاطه انوار اهل بیت علیهم السلام در نظام هستی «أشْهَدُ أَنَّ هذَا سابِقٌ لَكُمْ فیما مَضى وَ جارٍ لَكُمْ فیما بَقِىَ، وَ أنّ أرْواحَكُمْ وَ نُورَكُمْ وَ طینَتَكُمْ واحِدَةٌ، طابَتْ وَ طَهُرَتْ بَعْضُها مِنْ بَعضٍ خَلَقَكُمُ اللّهُ أنْوارا فَجَعَلَكُمْ بِعَرْشِهِ مُحْدِقینَ حَتّى مَنَّ عَلَیْنا بِكُمْ فَجَعَلَكُمْ فی بُیُوتٍ أذِنَ اللّهُ أنْ تُرْفَعَ وَ یُذْكَرَ فیهَا اسْمُهُ = گواهى مى دهم كه این [مقام و منزلت]، براى شما در گذشته بوده است و در آینده نیز جریان دارد و بى گمان، ارواحتان و نورتان و سرشتِ شما، یكى است. همگى پاك و پاكیزه است و برخى از برخى دیگر است. خدا شما را به صورت نورهای آفرید و شما را در عرش خودش مستقر کرد تا اینکه بواسطه شما برما منت گذاشت. پس شما را در خانه های قرار داد که اذن داده در آن خانه ها اسم خدا بالا برود و یاد شود». ائمه انوارى هستند كه در مركز مدیریتِ هستى قرار دارند و از جزئیات امور جهان، آگاه اند. این مقام بلند را خداوند به ۱۴  نور پاك، ارزانى داشته است تا به فرمان او، هستى را تدبیر كنند و ما در بهشت بسته به میزان ارتباطمان در دنیا می توانیم از آنان بهره شویم و مهمان آنها شویم.  امامزاده و حرم ها، حتی اینکه زمین شان کجا باشد را خدا انتخاب کرده است.  پس قدر خودمان را بدانیم و از خدا تشکر کنیم. چون بر ما منت گذاشته که ما را با اهل بیت (علیهم السلام) آشنا کرده است. هر وقت خواستیم قدر و قیمت خودمان را بدانیم، باید با قدر و قیمت خانواده آسمانی قیمت گذاری کنیم. اگر درست خودمان را قیمت گذاری کنیم، درهای شادی آرامش و ثبات شخصیتی و موفقیت باز می شود.

ما پنج شأن وجودی «جمادی، گیاهی، حیوانی، عقلی و فوق عقلی» داریم. هر یک از اینها کشش به سمت کمالات خودشان  داشته و نیازهای مخصوص به خود دارند. اما هنر انسان باید این باشد که بتواند همه‌ی این شئون را عادلانه تغذیه کند. مهمترین بخش وجودی مان؛ فوق عقل یا بخش جاودانگی ماست. بخش فوق عقل، فقط مربوط به آخرت نیست، بلکه اگر درست تغذیه شود، سایر بخش ها تحت کنترل درآمده و موجب خوشبختی انسان می شود. اگر انسان بخواهد به رشد انسانی برسد، باید بتواند بخش های؛ جمادی، گیاهی و حیوانی خودش را کنترل و مدیریت کند. انسان با این مدیریت، باید بتواند علاوه بر این که بخش اصلی اش را خوب تغذیه و رشد می‌دهد، بتواند بر موانع و کشش های سایر بخش ها نیز، غلبه کند. برای قدرت پیدا کردن بخش فوق عقلانی، باید غذای معنوی خورد تا قوی شد و به سمت بهشت پرواز کرد. غذای بخش فوق عقلانی چیست؟ «یاد» خدا و یاد بهشت. «یاد» سفیر خداوند است که در دل انسان می افتد و انسان را به سمت حق تعالی و بهشت می کشاند. از این رو خداوند برای این که بخش فوق عقلانی ما را تغذیه کند، عبادت را قرار داده است. مهمترین ارزش عبادت، خلوت کردن با معشوق است. یعنی دائماً بنشینی با معشوقت حرف بزنی و برای پرواز بهتر و غلبه بر بخش های پائین تر وجودت، از او کمک بخواهی. سختی هایی که تو باید در برابر آنها صبر کنی سه تا هستند: اطاعت خدا که انسان باید حرف خدا را گوش کند؛ معصیت که انسان گناه نکند؛ صبر بر مصیبت، مثل بیماری ها، طلاق ها و... اگر تو بتوانی بر همه مصائب صبر کنی؛ هم کفاره گناهانت می‌شود و هم درجات آخرتی نصیبت می‌شود. چون سختی‌ها روح را قوی می‌کنند و به اسماء الهی می‌رسی و قرب پیدا می‌کنی. اما گاهی سختی ها به خاطر قصورهای خودمان است. اما حتی در این صورت خدا به ما اجر می‌دهد. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرمایند: «اگر شما می دانستید چه چیزهای برای شما ذخیره شد، هرگز به خاطر چیزهایی که از دست شما رفته ناراحت نمی شدید». بنابراین، با یاد خدا و بهشت، سختی های دنیا را تحمل کنیم و به خاطر کمبودها غصه دار نشویم.

مسخرگی چیزی است که انسان به سادگی گرفتارش می شود. یعنی رفتارهای کاملا نامعقول و توهمی و تکیه کردن به آرزوها و احساسات، بدون در نظر گرفتن لوازم معقول و منطقی کار. در حرکت به سمت آخرت و ابدیت، باید جدیت داشته باشیم. فقط افراد تنبل و بی حوصله هستند که  راحت به حرام می افتند. یعنی اکثر جهنمیان کسانی هستند که آدم های تنبل و بی حوصله بوده و در دنیا جدی نبودند. امیرالمومنین علی (علیه السلام) فرمودند: « یکی از منفورترین آدم ها در نزد خداوند، کسانی هستند که خداوند آنها را به خودشان واگذار کرده است». یعنی  خود حقیقی برایشان اهمیتی ندارد. در ادامه حضرت می فرماید: «اینها راهنما ندارند  و خودشان را از مسیر اصلی دور نگه می دارند.  وقتی به کالاهای دنیایی و اهداف دنیایی و جمادی، گیاهی، حیوانی، عقلی دعوت می شوند، وقت عمل کردن دارند؛ اما موقعی که به کالای آخرتی دعوت می شوند، کسل هستند». حضرت این را مسخرگی می­ گویند. وقتی انسان نسبت به جاودانگی و حیات ابدیش که هر لحظه ممکن است به آنجا منتقل شود،  جدی نیست و نسبت به حیات دنیایی که مشکوک هم هست و معلوم نیست چقدر به دست آید و چقدر در آن بماند، جدی است و خیلی وقت می گذارد، حضرت او را اهل جهل و مسخرگی می نامند. بیشتر وقت عمرما در مقدمات راه طی می شود. درحالی که مقصدمان، آخرت و ابدیت است و باید عمران را برای کسب آن حیات صرف کنیم. آنچه که منشأ شادی  و آرامش است ایمان است. بنابراین، هر کس می خواهد حیات دنیایی لذت بخشی داشته باشد، باید به بخش فوق عقلانی اش اهمیت دهد. این بخش اگر قوی شد، دیگر غصه و غم نخواهیم داشت و زندگی شادتر شده و دنیای قشنگی خواهیم داشت.   همان طور که برای قوت و زیبای بدن مان وقت می گذاریم؛ تغذیه مناسب می کنیم و مثلا به باشگاه می رویم، برای روح مان هم باید وقت بگذاریم؛ باید تمرین کنیم و به باشگاه تقویت روح برویم، تمرکز بگیریم و رشد کنیم. اگر کسی برکت در زندگی را می خواهد، در هر زمینه ای باید به تقویت روحش بپردازد. هر چقدر به روح بپردازیم، زندگی بهتری خواهیم داشت و برعکس، هر چقدر روح کوچک و ضعیف باشد، گره های بیشتری به کارهای زندگی می افتد.

انسان در طول زندگی با مصائب مختلفی روبرو می شود. گاهی مصیبت مربوط به جنبه های جمادی است، مثل مشکلات مادی؛ گاهی مصیبت مربوط به بخش گیاهی است، مثل بیماری های بدن؛ گاهی وقت ها مصیبت مربوط به جنبه حیوانی انسان است، مثل ناراحتی های خانوادگی، اجتماعی، سیاسی؛ و گاهی وقت ها نیز مصیبت مربوط به بخش عقلانی و فهم انسان است. اما بزرگترین مصیبت، مصیبتی است که مربوط به جنبه های فوق عقلانی انسان می باشد. یعنی مصیبت هایی که تهدید کننده حرکت انسان به سمت آخرت است. مصائب و سختی های زندگی در 4 بخش پایینی وجودی انسان، سازنده بوده و می تواند آثار خوبی برای انسان داشته باشد. اما اگر جریان حرکت انسان دچار اختلال شود، «شدن» انسان به خطر می افتد و این بزرگترین مصیبت است. عواملی مثل جهل و نادانی و نداشتن هدف برای زندگی و عدم شناخت حقیقی از خود و سرانجام  خود، از مصائب بزرگ زندگی انسان هستند. یکی از دارائی های مهم انسان در زندگی، راهنمای معصوم است.  از دست دادن استاد، مربی و راهنما از مصائب بزرگ زندگی انسان است. چون وقتی راهنما و مربی بالای سر انسان نباشد، پیدا کردن راه اصلی زندگی، دشوار و گاهی غیر ممکن می شود. ظرفیت وجودی انسان با امام زمان شکوفا می شود  با آمدن امام زمان (علیه السلام) ما در کمترین زمان به بالاترین رشد انسانی می رسیم. درهای آسمان و غیب به روی ما باز می شود و هر کدام از ما یک ولی خدا شده و هم درجه معصوم می شویم. اما با غیبت حضرت نمی توانیم قوایمان را فعال کنیم و متاسفانه به صورت شکوفا نشده، وارد نظام برزخی می شویم. غم انگیزترین داستان تاریخ و زندگی انسان ها همین است که انسانی که ظرفیت کسب مقام محمود را دارد، با آرزوهای کوچک از دنیا می رود و بدون شکوفا شدن استعدادهای الهی اش، وارد نظام بسیار پیچیده برزخ می شود. علت این که پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: در کنار هر مصیبتی، مصیبت نبود مرا یاد کنید تا آن مصیبت بر شما آسان شود» این است که می خواهد بگوید بزرگ ترین مصیبت زندگی شما، از دست دادن متخصص معصوم است. در زمان ما نیز، بزرگترین مصیبت، نبود امام زمان (علیه السلام) است. قلبی که به یاد حضرت نیست، قلب مرده است فقط کسانی می توانند دوری از حضرت را جبران کرده و از آسیب های غیبت حضرت مصون باشند که منتظر حقیقی باشند. آنان برای بر طرف کردن موانع ظهور حضرت تلاش می کنند و چون در این تلاش، قلبشان با قلب حضرت پیوند خورده، شب و روز آرام و قرار ندارند و با دغدغه برای حضرت کار می کنند. در نتیجه، قلب آنان در کنار قلب حضرت قرار می­ گیرد و آسیبی نمی بینند. اما قلبی که برای حضرت نتپد و حضرت در آن نقشی نداشته باشد، مُرده ای بیش نیست. در کنار این روایت، حضرت مجتبی (علیه السلام) فرمودند: «ما خانواده دینی شما هستیم. شما باید برای خانواده دینی تان بیشتر از خانواده زمینی تان اهمیت قائل باشید». رمز سلامت و موفقیت یک انسان این است که اهل بیت را پدران آسمانی خود بداند. امام مجتبی (علیه السلام) با این روایت، ما را به یک مقام بزرگ دعوت می کند. اگر همه مردم اهل بیت و امام زمان (علیه السلام) را به اندازه خانواده زمینی شان دوست داشتند، قطعا موانع ظهور برطرف می شد. بنابر این، درسی که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و امام حسن مجتبی (علیه السلام) به ما می دهند، این است که ارتباطمان را روز به روز با خانواده آسمانی قوی تر کنیم؛ بویژه با وجود مقدس آقا امام زمان (علیه السلام). یعنی طوری زندگی کنیم که ایشان در تمام صحنه های زندگی ما نقش داشته باشد. در این صورت، زندگی خیر و برکت پیدا می کند و از عرصه دنیایی، به عرصه آخرتی متصل می شود و این اتصال آن قدر مبارک است که منجر به تولد سالم ما به عالم برزخ می شود و درنتیجه،  سعادت دنیایی و آخرتی ما تضمین می شود.