ما از آنچه انسان، خدا را با آن شکر می کند، معرفت او را تشخیص می دهیم. گاهی افراد نعمتهای دنیا را می بینند و شکر می کنند و گاهی کسی ماورای دنیا را می بیند و به داشتن آنها دلشاد است و شکر می کند. این یک حس و روح ویژه می خواهد، کسی تا چیزی را به عنوان نعمت، خیر و دارایی نشناسد و نتواند با آن ارتباط برقرار کند، شکر آن را هم به جای نمی آورد. در فراز دوم دعای دوم صحیفه سجادیه می خوانیم: « اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ أَمِینِكَ عَلَى وَحْیِكَ، وَ نَجِیبِكَ مِنْ خَلْقِكَ، وَ صَفِیِّكَ مِنْ عِبَادِكَ، إِمَامِ الرَّحْمَةِ، وَ قَائِدِ الْخَیْرِ، وَ مِفْتَاحِ الْبَرَكَةِ. كَمَا نَصَبَ لِأَمْرِكَ نَفْسَهُ وَ عَرَّضَ فِیكَ لِلْمَكْرُوهِ بَدَنَهُ = خدایا، اینك بر محمد كه امانتدار وحی تو و برگزیده‌ی آفریدگان تو و مخلص در میان بندگان توست، درود فرست؛ او كه پیشوای رحمت و قافله‌سالار نیكی و كلید گنجینه‌های بركت است؛ زیرا او در انجام دادنِ فرمان تو خود را به رنج افكند، و جسمش را در راه تو هدف تیرهای بلا گردانید». در این فقره، برای اینکه ما این نعمت را بهتر بشناسیم و شاید بتوانیم، مثل ایشان خدا را بر آن شکر کنیم و دلشاد باشیم، حضرت چند خصوصیت از این نعمت را معرفی می کند: «أَمِینِكَ عَلَى وَحْیِكَ، وَ نَجِیبِكَ مِنْ خَلْقِكَ، وَ صَفِیِّكَ مِنْ عِبَادِكَ، إِمَامِ الرَّحْمَةِ، وَ قَائِدِ الْخَیْرِ». یعنی خدایا بر محمد (ص) درود فرست که امین وحی، نجیب ترین، برگزیده ترین بندگانت است. آنکه پیشرو در رحمت، رأفت، خیر، کلید برکات و خیرات بود و تن و جان در راه ادای تو به رنج انداخت. پیامبر امین وحی الهی است پیامبر امین بر وحی الهی است، آنچه از خدا گرفته در چهار مرحله حفظ کرده و بدون کم و کاست به مردم ابلاغ کرده، اشتباه و خطایی مرتکب نشده است. قرآن می فرماید: « وَمَا یَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى ، إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَى = و از سر هوس سخن نمى‏ گوید، این سخن بجز وحیى كه وحى مى ‏شود نیست» (نجم/3 و4).  اول اینکه هرگز از سر هوای نفس سخن نمی گوید، دوم اینکه هر چه می گوید وحی الهی است. آنچه حضرت از جبرئیل دریافت نمود، تمام آنچه بود که جبرئیل به ایشان تحویل داد. آنچه را که دریافت نمود با دقت تمام حفظ کرد. به طوری که هیچ چیز از آن کم نشد. سوم، آنچه به مردم ابلاغ فرمود، تمام چیزی بود که ماموریت بر ابلاغ آن داشت. چهارم، آنگاه که رسالت خود را به انجام می رساند به بهترین و عالی ترین نوع تبلیغ متوسل گشت و هنرمندانه ترین روش را از دعوت به مردم به کار گرفت. پس چیزی برای ما کم نگذاشت. هر چه برای سعادت دنیا و آخرت لازم بوده به ما رسانده. خودِ اینکه یک انسان امین وحی باشد، خیلی کار بزرگی است که خدا او را انتخاب کند، برگزیده مصطفی و مجتبایِ خدا شود و واسطه بین خدا و خلق باشد و برای خلق الهی پیام آور باشد. «پیشوای رحمت» و «نجیب ترین» فرد خلقت رسول الله ص است دومین صفت رسول خدا ص، نجیب ترین فرد در میان مردم بود. یعنی هیچ نقطه ضعفی در تاریخ از او سراغ نداشتند و او را به این کمال می شناختند. برای همین، او در میان آن مردم، برای رسالت برگزیده شد. پیامبر (ص) «امام الرحمه» است. مردم بدانند آنچه را پیامبر (ص) برای آنها آورده، تحمیل و بار مزاحمت نیست. همه زیبایی و رحمت و کرامت و خیرات است، احکام اسلام هدیه ای عظیم برای مردم است و باید توجیه شوند که چگونه از این احکام استفاده کنند. چگونه در این عالم زندگی کنند و برای ابدیت خود چگونه فکر کنند، شارع اسلام چراغی در ظلمات جهان است و طبیبی است که دارو و درمان خود را به همراه دارد. پیامبر(ص) مردم را به صلاح دعوت می کند.  خدا در آیه 107 سوره انبیا فرموده: «وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِینَ = و تو را جز رحمتى براى جهانیان نفرستادیم». ما از کنار این آیه ساده رد نشویم. ما فقط تو را به عنوان رحمت برای خلق فرستادیم، همه رحمت و معدن رحمت، وجود پیامبر (ص) است. او رحمت دنیا و آخرت است. اما آیا همه به پیامبر (ص) اینگونه نگاه می کنند؟ فکر می کنند مسلمانند و دست و پای شان بسته است و فکر نمی کنند در میان صدها مکتب که افراد را به انحراف و جهنم می کشانند، تنها مکتبی نصیب او شده که همه نور و هدایت است، سر در گم نیستند. پیامبر(ص) و راه روشن، نور هدایت نصیبشان شده است. نظام خلقت و تکوین، با نظام تشریع هماهنگ است نظام تکوین و تشریع با هم هماهنگی دارد؛ نظام دین و نظام جهان با هم هماهنگ است. یعنی هر آنچه در آسمان و زمین است، براساس نظام الهی تنظیم شده است. خداوند می فرماید: ماه، خورشید، ستاره، زمین، گیاهان و حیوانات را برای شما تسخیر کردم؛ دین را هم بر اساس این سیستم خلق کردم؛ پس نظام درونی شما با دین هماهنگ است و اگر با آن نظام هماهنگ شوید، به سمت آرامش و اطمینان و قدرت پیش می روید. اما وقتی کسی از دین فاصله گرفت و خودش برای خودش برنامه ریزی کرد، یا از کسانی که خودشان راهشان را گم کرده اند، برنامه و دستور گرفت، از مسیری که خدا تعیین کرده خارج می شود و دچار انواع انحرافات می شود. افتخار ما مسلمانان این است که پیامبر(ص) رهبر ماست که تمام موارد نیازمان را به طور مستقیم از خدا دریافت کرده و به ما رسانده است. هدایت پیامبر مثل درسهای دانشگاهی، علوم نسبی، فرضیه و نظریه های دنیا و دانشمندان نیست که هرکدام عوارض مخصوص به خودشان را دارند. فرق بین «علم» و «وحی» همین است. شما در وحی، با اطمینان حرکت می کنی؛ موش آزمایشگاهی نیستی که بگویند این دارو را امتحان کردیم، این عوارض را داشت و این تعداد افراد مریض شدند، پوستشان خراب شد. یا این تعداد افراد سکته کردند، تنگی نفس گرفتند، پس حالا باید مثلا دوز دارو یانوع دارو را تغییر بدهیم. وحی اینطور نیست. چون مبتنی است بر ساختار جسم و روح انسان؛ یعنی دین بر اساس ساختار روح و جسم تنظیم شده است. حاصل آن که خداوند می فرماید: اساسا شما را بر اساس ساختار دین خلق کرده ایم. این خیلی مسئله عمیق و عظیمی است که ساختار وجود ما براساس قرآن تنظیم شده است. می گوییم دستورات قرآن فطری است و با ساختار و فطرت انسان سازگار است. قرآن حتی بالاتر از آن می گوید؛ می فرماید ذرات اتمی وجود مردم را براساس قرآن خلق کرده ایم. هر چه به قرآن، احکام، اصول و عقایدش نزدیک تر می شوید، روح شما هماهنگ تر می شود و به قدرت و شادی بیشتری می رسید.  پس دقت کنید، راجع به «قائدالخیر» خیلی حرف است. امام سجاد (ع) یک دعا گفتند که همه حقایق در این دعاست. در دنیا سرت را بالا کنی و بگویی رهبر من امام الرحمه و قائدالخیر است. همه خیر و برکت به دست اوست. عدم تبعیت برخی افراد از دستورات دین، ناشی از ضعف در فهم آن است ضعف در عمل، ناشی از ضعف در نظر و معرفت است. تا در «حکمت نظری» قوی نشوید در «حکمت عملی» قدرت پیدا نمی کنید. علت این که با دستورات اسلام درگیر هستیم، سستی و تنبلی داریم، این است که معرفت نداریم. چقدر زنانی داریم که با حجاب کنار نمی آیند، مردانی که با احکام شرعی کنار نمی آیند، آنها با روزه، حج، حق الناس، انصاف، والدین، نماز، حقوق زن و شوهر و حق فرزند کنار نمی آیند. علت این است که اعتقاد نداریم رسول خدا (ص) امام الرحمه و پیشوای خیر است. اگر معتقد باشیم که «من پیرو کسی هستم که هر جا مرا ببرد، خیر است، دیگر ننگ و عار ندارم از اعلام پیروی از او و از رعایت احکامش خجالت نمی کشم. متأسفانه بعضی ها از دستورات اسلام احساس شرم دارند. چون هنوز به یقین نرسیده اند، بینش عمیق نسبت به خیر و برکت بودن و درست بودن آیین اسلام ندارند، به باور جدی نرسیده اند، دعایشان جدی نیست، نمی توانند با باور بگویند رسول خدا  این را گفته، ما هم با سربلندی و افتخار انجام می دهیم. پیامبر ص «قائدالخیر» است؛ راه رفته و مقصد شناس است و اشتباه نمی کند؛ از پیچ و خم ها آگاه است و می تواند کاروان هستی را به سعادت برساند. البته اگر ما دستمان را از دست او بیرون بکشیم، دیگر نمی تواند برایمان قائد باشد. زیرا «قائد» یعنی کشنده. قائدالخیر یعنی کسی که ما را به سوی خیر می کشاند. پیامبر دو قوس را طی کرده است: «فَكَانَ قَابَ قَوْسَیْنِ أَوْ أَدْنَى= تا [فاصله‏ اش] به قدر [طول] دو [انتهاى] كمان یا نزدیكتر شد» (نجم/9). تمام مسیر و پیچ و خم راه را طی کرده است. نه تنها نفس خودش، بلکه از تمام عوالم رد شده است. احاطه کامل بر مسیر «آمد» و «برگشت یا معاد» دارد. ما برای این معاد داریم که یکبار این مسیر را آمده ایم و قوس نزول را طی کرده ایم. حالا می خواهیم برگردیم. این یعنی قوس سعود. پیامبر (ص) برای همه نفوس، میلیارد ها نسخه دارد. نفس چقدر از نظر ساختار پیچیدگی دارد. ما 8 هزار سال سابقه پزشکی داریم، ولی هنوز پزشکی نداریم که بگوید با همه ی پیچ و خم های بدن آشنایم. پیامبرص برای همه نفوس با این ساختار پیچیده فرمول دارد. ما چون با پیچیدگی های خلقت آشنا نیستیم، متوجه نیستیم، قائدالخیر کسی است که بهترین چیزها را شناسایی کرده و ما را به سوی آنها می کشد. اسلام در اخلاق، معنویت، معامله، سیاست، همسرداری، ازدواج، رفتار با همسر، فرزند، والدین، همسرداری و همه چیز قاعده دارد، برای همین است که مسلمان خوشبخت است، سر در گمی ندارد. خیالش در زندگی راحت است. مال و ثروت بدون پیامبر وزر و وبال است کلید همه برکات به معنای حقیقی و جذب مبارکات، وجود نازنین رسول (ص) است. یعنی شما هر چه می خواهید را اگر به برکت وجود پیامبر بخواهید و آن را جذب کنید، مبارک می شود. اما کسی که بدون ایمان پولدار می شود، این نه تنها برایش مبارک نیست، بلکه مایه عذابش می شود. قرآن می فرماید: ما وقتی به خیلی ها پول می دهیم به این دلیل نیست که دوستشان داریم، بلکه می خواهیم با پول و خانواده و فرزندان و مال بیشتر، عذابشان کنیم. به آنها مال می دهند تا حرص و جوش بخورند و اعصابشان خرد شود. مثلا فرزندانشان آزارشان دهند. در زندگی اینها برکت نیست. اما کاسبی که زیر نظر پیامبر کار می کند به مقام «حبیب اللهی» می رسد. برای همین بود که قدیمها می گفتند: «الکاسب حبیب الله=کاسب حبیب خداست». اسلام یک تاجر را رفیق خدا می داند. اما اگر اسلام را از تجارت بردارید، طرف وحشی می شود. کسی که اهل کم فروشی، گرانفروشی، جنس تقلبی، قاچاق و...است، مسلمان نیست. رسول (ص) هم تجارت می کرد. حتی فرمودند که برکت 10 قسم است و 9 قسم آن در تجارت است. اما به شرطی که برای الله باشد.  این خیلی قدرت می خواهد که کسی برود به بازار و کار و تجارت کند، اما دوست خدا هم باشد. کدام مکتب می تواند چنین کسی را تربیت کند؟ تنها رسول خدا است که می تواند تجارت کند و تجارتش برکت داشته باشد. سود هم بکند و تربیت هم بکند. رسول الله کلید خیر است و ما را به خزانه خیر و برکت می برد. برخی برکات معنوی وجود پیامبر اکرم شامل برکت علم، لیلة القدر و صلوات است وجود مبارک پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)، علاوه بر برکت های مادی، برکات معنوی هم دارد. مثل برکت علم، برکت لیلة القدر و برکت صلوات. در مورد برکت عمر باید گفت که شخصی 5 کلاس درس خوانده، ولی علمش خیلی برکت دارد. اما افرادی هم داریم که 10 سال در دانشگاه یا حوزه درس خوانده، اما علمش به اندازه یک سال هم برکت ندارد. برخی از کتابهای اولیای خدا را داریم، مثل کتاب «مفاتیح الجنانِ» جناب شیخ عباس قمی که در خانه ی همه هست. در حالی که ما عالمانی با درجه بالاتر از ایشان هم داشته ایم، اما تنها کتاب مفاتیح ایشان در کنار قرآن آمده است و بعد از قرآن پر تیراژترین کتاب شده است. چرا؟ چون کتابش برکت داشته است. اسلام ما را طوری تربیت می کند که با حداقل ها، بیشترین ها را داشته باشیم.  این یعنی برکت. خداوند برکت لیلة القدر را به خاطر پیامبر اکرم به ما داده است خداوند به برکت پیامبر (صلی الله علیه و آله) لیلته القدر را به ما داده است. لیله القدر حداقل 80 سال است و حداکثر آن را نمی دانیم، چون حد ندارد. وجود نازنین پیامبر از خداوند متعال پرسیدند كه خدایا در برابر این عمر طولانی كه به امم گذشته عطا كردی و آن‌ها موفق به عبادات طولانی می ‌شدند، به امّت من چه عطا كرده ‌ای؟ آن‌گاه خداوند متعال سوره ‌ی قدر را بر وجود مقدس رسول الله (صلی الله علیه و آله) نازل كرد. یعنی خداوند به بركت حضرت به امتش شب قدر را داد. چه بسا خداوند عمر طولانی به کسی بدهد و این قدر عبادت نکند. اما اگر این شب را خوب کار کند، حداقل 80 سال خوبی ذخیره کرده است. یعنی کسی که  40 سال بعد از بلوغش عمر کرده، فقط  با سرمایه 40 سال محشور نمی شود، بلکه با سرمایه بالاتر از آن محشور می شود. صلوات از برکات مهم وجود پیامبر اکرم است از برکات مهم پیامبر (صلی الله علیه و آله) «صلوات» است که آثار نیکوی فراوانی دارد. یکی از اولیا می فرمود: صلوات اسم اعظم است که انسان با آن همه کاری می تواند انجام دهد،اما ما خیلی عادی از کنار این گنجینه رد می شویم. خیلی ها هستند که توفیق ندارند تا با این اسم اعظم یعنی صلوات، سر و کار داشته باشند. آنها در روز و شب و خواب و بیداری و جمعه و غیر جمعه، هیچ صلواتی به زبانشان نمی آید. آنها با صلوات سنخیتی ندارند.  ولی یک عده آدم های عادی هستند، خانم خانه دار است، یک آدم عادی است، ولی با همین صلوات در روز قیامت محشور می شود. صلوات آن قدر برکت دارد که از ملاک های ارزشی قیامت است. خدا ابراهیم را برای کثرت صلوات فرستادنش دوست خود قرار داده و از شدت آن خلیل الله شد. اما ما از صلوات غافل شده ایم. آدمهای خوب در برزخ، آرزو دارند برگردند تا صلوات بفرستند. ما عادت داریم خودرو و وسایل گرانقیمت می خریم، وسایلی که شاید به درد ما نخورد، ولی یک تسبیح نداریم. در روز باید همین طور صلوات بفرستیم تا شرور و بدی ها دفع شود و خیر و رحمت و برکت جلب شود. آدم باید دلتنگ پیامبر شود. از لذت های بهشت این است که بگویند 5 دقیقه راه رفتن پیامبر را نگاه کن. حرف زدن او را نگاه کن. با او حرف بزن و او را بغل کن و ببوس. ما نمی دانیم که حضرت چقدر دوست داشتنی است. همه خوبی ها و قشنگی های عالم در وجود اوست.    

«حمد کردن»، یک مقام الهی و انسانی است. وقتی انسان به معنای حقیقی بخواهد کارش را شروع کند با «حمد» شروع ‌کند. مثل زمانی که از کسی تشکر می‌کنیم که کار مثبتی کرده باشد. «اَلْحَمْدُ لله رَبِّ الْعالَمینَ، وَ صَلَّى اللَّهُ عَلى سَیِّدِنا مُحَمَّدٍ نَبِیِّهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ تَسْلیماً، اَللّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلى ما جَرى بِهِ قَضاؤُكَ فى أَوْلِیائِكَ الَّذینَ اسْتَخْلَصْتَهُمْ لِنَفْسِكَ وَ دینِكَ= خدایا تو را سپاس می گذارم بخاطر  آن چیزی که قضای تو جاری شد در حق دوستانت که انتخابشان کردی و خالصشان کردی برای خودت و دینت». امام صادق (علیه السلام) از جایی وارد تاریخ می‌شود که با تاریخ های حیوانی ما فرق می کند؛ چون ما معمولاً از طبیعت شروع می‌کنیم. مثلاً تاریخ درسی کتاب ها از فلان پادشاه یا حکومت‌ها شروع می‌شود. امام درس بزرگی که در دعای ندبه به ما می‌دهد، این است که جریان انسانیت را از اولیای خدا یعنی از حضرت آدم (علیه السلام) شروع کرده است. با وجود اینکه این داستان تأسف انگیر است، ولی باز هم با حمد الهی شروع می‌کند. چون همه را زیبا می بیند. چرا حضرت شکر می کند که قضای تو برای دوستانت این گونه جاری شد؟ مثلاً سر امام حسین (علیه السلام) بریده شده است ولی باز حضرت با حمد الهی شروع می کند؟ در سجده آخر زیارت عاشورا نیز با حمد شروع می کنیم، آن هم نه حمد افراد عادی، بلکه حمد افراد شکر گزار. می خوانیم: الهم لک الحمد حمد الشاکرین لک علی مصابهم= خدایا تو را شکر می کنم، شکر افراد شکر گزار».  مقام، مقام شکایت نیست. بلکه مقام سپاس و شکر است. پس باید دانسته شود که اینها به چه معناست. چرا جای سپاس و شکر دارد؟ این همه به ما بر می گردد. ما باید جایگاه خودمان را پیدا کنیم که کجای کار هستیم.

ظلم حتی به گرفتن دانه ای از مورچه نمی ارزد حضرت علی (علیه‌السلام) می‌فرمایند: «واللّه، لو اُعْطیتُ الأقالِیمَ السَّبعةَ بما تَحتَ أفلاكِها على أن أعصِیَ اللّه َ فی نَمْلةٍ أسْلُبُها جُلْبَ شَعیرةٍ ما فَعَلْتُه= به خدا سوگند اگر هفت اقلیم را با آنچه زیر آسمان هاى آنهاست به من دهند، تا با گرفتن پوست جوى از دهان مورچه اى خدا را نافرمانى كنم، چنین نخواهم كرد». (مجلسی، بحار الأنوار: ج 72، ص 359) روایت حضرت امیر حکایت از نظام خلقت می کند و کسی این حرف را می‌زند که همه محاسبات خلقت دست اوست . امام آن وجود مبارکی است که تمام اعداد و قیمتها و شمارش‌هایی که در نظام خلقت الهی هست، همه با وجود ایشان مدیریت می‌شود. وجود امام آنقدر وسیع است که قرآن می‌فرماید: «تَنَزَّلُ الْمَلائِکَةُ وَ الرُّوحُ فیها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ کُلِّ أَمْرٍ= در این شب فرشتگان و روح به اذن خدا از هر فرمان الهی نازل می‌شوند» کل امر یعنی هیچ چیز از امام خارج نیست. همه چیز به محضر او نازل می شود. در اینجا مردم سر پول به هم دروغ می‌گویند و کم فروشی و کم کاری می‌کنند و اضافه کاری بی مورد می‌گیرند. اینها همه نمونه‌های از ظلم هستند. ظلم به مورچه آن هم در حد گرفتن دانه نمی‌ارزد. یک کسی می‌نشیند در محل کارش احکامی را صادر می‌کند و عالمانه به زیر دست و بالادست خود مثل همسر، فرزند، خانواده، همسر، کارمند و... ظلم می‌کند. هیچ‌کدام از ما نیست که بتواند بگوید به کسی ظلم نکرده ام و حق کسی بر گردنم نیست. پس ما باید تلاش کنیم بعد از اعتراف به این همه ظلم‌های زیادی که به گردنمان هست، استغفار و توبه و جبران کنیم و بعد تلاش کنیم تا میزان ظلم‌مان را کم کنیم. چون این باری بر دوش ماست. امام صادق (علیه‌السلام) در این رابطه می فرمایند: «نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ص أَنْ یُؤْكَلَ مَا تَحْمِلُهُ النَّمْلَةُ بِفِیهَا وَ قَوَائِمِهَا= پیامبر نهی کرد مردم را از اینکه چیزی را بخورند که مورچه می‌تواند حمل کند و یا با دست و پایش بگیرد». در این روایت نبی  اکرم (صلی الله علیه و آله) نهی کرد از این که شما چیزی را بخورید که می تواند سهم مورچه یا حیوانات دیگری باشد.  بنابراین، اگر پسته‌ای، بادامی یا خرده نانی روی زمین افتاده و می تواند سهم مورچه ها یا پرنده ها باشد، نباید برداریم. اگر کسی ورودی هایش بیش از خروجی هایش باشد، برایش خطرآفرین می شود از قواعد مهم صدقه این است که برای دستیابی به «خیر و برکت»، باید 5 خروجی«مادی، گیاهی، حیوانی، عقلی و فوق عقلی» داشته باشیم. پس باید دائماً خیرات از وجود ما ظهور کند. یعنی هر چه خروجی کسی بیشتر باشد، خیر و برکت او هم بیشتر خواهد بود و در نتیجه، دارای روحی سبک تر، شادتر و آرام تر خواهد بود. وقتی که ورودی های ما جمع شود، ولی خروجی نداشته باشیم، خیلی خطرناک می شود. در نظام دنیا کسی برنده است که خروجی بیشتری داشته باشد. زیرا این برای انسان ماندگارتر است. یعنی هر چیز که خیرات دادیم، آن می‌ماند. خداوند در قرآن امر می کند که حتی فقرا هم باید انفاق کنند، چون برایشان خیر و برکت می‌آورد. یکی از انتقادهایی که امام باقر (علیه السلام) از شیعیانش می‌کند، این است که چرا شما ثروتتان را با صدقه زیاد نمی‌کنید. بنابراین، آنچه پیش ما می‌ماند، از دست می‌رود. اما آنچه که می‌فرستیم برایمان باقی می‌ماند. اگر پول یا خرده های غذا از دستتان رفت، آن را برنگردانید که استفاده کنید در روایت فرمودند اگر پول، تکه ای از گوشت و غذا از دستتان رفت سعی نکنید آن را برگردانید که از آن استفاده کنید، زیرا قرار بوده از دست شما برود. برگردان یک پول مثل این است که انسان استفراغ کند، بعد استفراغش را دوباره بخورد. خدا رحمت کند آیت الله بروجردی  را که من هم از آیت الله اراکی شنیدم که می فرمود: در حیات فیضیه آیت الله بروجردی نماز که می‌خواند کمی اسکناس کنار سجده‌اش گذاشته بود. سر نماز بادی می آید و پول‌هارا پخش می‌کند و بر سر طلبه ها می‌افتد. بعد از نماز، طلبه‌ها پول را می آورند و به آقا تحویل می‌دهند. اما آقا می فرماید: هرکس برایش هر چه آمد، مال خودش است. پس دنبال مالی که از دست رفته، نباشیم. چون با از دست رفتن آن، بلا و مریضی از انسان دور می شود. البته این مربوط به مسائل شخصی است نه مسائل بیت المال. همچنین در مورد پول های کلان نیست، بلکه مثلا بقیه پول کرایه تاکسی یا.....مورد نظر است. منظور از مفاد این روایت این است که انسان در مسایل مالی سخت گیر نباشد. آدم‌هایی که در مسائل مالی سخت می‌گیرند؛ نه دنیای خوبی دارند، نه آخرت خوبی. اخلاقشان بد می‌شود. همسر و فرزند و دیگران از او متنفر می‌شوند. مخصوصاً خدا خیلی متنفر می‌شود. سخت‌ترین گردنه در ملاقات با پروردگار نبی اکرم (صلی الله علیه و آله) می‌فرمایند: «بینَ الجَنَّةِ و العَبدِ سَبعُ عِقابٍ، أهوَنُها المَوتُ. قالَ أنَسٌ: قلتُ: یا رسولَ اللّه ِ، فما أصعَبُها؟ قالَ: الوُقُوفُ بینَ یَدَیِ اللّهِ عَزَّوجلَّ إذا تَعَلَّقَ المَظلُومُونَ بِالظالِمِینَ= بین بهشت و انسان هفت گردنه است: سبک‌ترین آن‌ها مرگ است. عرض كردم: اى رسول خدا! پس سخت ترین آن‌ها چیست؟ فرمود: ایستادن در پیشگاه خداوند عزّ و جلّ آن گاه كه ستمدیدگان گریبان ستمگران را بگیرند». مرگ را باید در دنیا طی کنیم نه این که بی‌خیال باشیم. «مُوتُوا قَبْلَ اَنْ تَمُوتُوا= بمیرید قبل از آن که بمیرید». در دنیا تجربه مردن را بکنید و آن را رد کنید که باعث لذت بردن از زندگی می‌شود. به همین دلیل، مرگ چنین کسی هم عروسی اش می‌شود. پس هر روز برای مردن آماده باشید. ظلم‌ها از جمله ظلم به والدین به فرزند یا فرزند به والدین، خواهر و برادر، همسایه‌ها، کشورها به همدیگر... همه اینها ظلم های سنگینی است. آنجا هیچ کس هم نمی تواند برای کسی کاری بکند. چون حق الناس است. خیلی خطرناک است. ظلم نابودکننده حسنات است در روایت بعدی از خود پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) ادامه داستان آمده که می‌فرماید: «إنّه لَیَأتِی العَبدُ یَومَ القِیامَةِ وقد سَرَّتهُ حَسَناتُهُ، فَیَجِیءُ الرجُلُ فیقولُ: یا ربِّ ظَلَمَنی هَذا، فَیُؤخَذُ مِن حَسَناتِهِ فَیُجعَلُ فی حَسَناتِ الذی سَألَهُ، فما یَزالُ كذلكَ حتّى ما یَبقى لَهُ حَسَنةٌ، فإذا جاءَ مَن یَسألُهُ نَظَرَ إلى سَیِّئاتِهِ فَجُعِلَت مَع سیّئاتِ الرَّجُلِ، فلا یَزالُ یُستَوفى مِنهُ حتّى یَدخُلَ النارَ= روز قیامت، بنده خوش حال از حسنات خود، وارد محشر مى شود . مردى مى آید و مى گوید : «پروردگارا ! این مرد به من ظلم كرده است» پس، از حسنات او برداشته مى شود و در حسنات آن مرد دادخواه ، گذاشته مى شود . به همین ترتیب، افرادى كه وى در حقّ آنها ستم كرده است، مى آیند [و از حسنات او بر مى دارند]، تا جایى كه حتّى یك حسنه هم براى او باقى نمى مانَد. از آن پس، اگر كسى بیاید و حقّ خود را از او بخواهد، از گناهان آن مرد برداشته مى شود و به گناهان او افزوده مى شود. بدین سان، همچنان، داد مردم از او گرفته مى شود، تا آن كه وارد آتش شود». گاهی شخص بهشتی است، ولی آنقدر حق الناس به گردنش دارد و از او ثواب و حسنات گرفته می‌شود و گناه طلبکارها به او داده می‌شود تا اینکه جهنمی می‌شود. یک کسی می‌گوید: خدیا این به من ظلم کرده است. از حسناتش به او می دهند و دیگر حسنه ای باقی نمی‌ماند. طلبکارهای بعدی می‌آیند ثواب می‌خواهند بگیرند و او ندارد. در اینجا از گناهان طلبکار به او می‌دهند. همین جوری از او استیفا می‌کنند و گرفته می‌شود و گناه به او داده می‌شود تا اینکه شخص جهنمی می‌شود. ثواب‌های او را برمی دارند به صاحب ظلم می‌دهند تا راضی شود.  سعی کنیم در ملاقات با خدا طلبکار باشیم نه بدهکار. پس نگوییم همسرم به من ظلم کرده، من هم به او ظلم کنم. طلبکار باشی بهتر است. گاهی ظلم آنقدر بزرگ است که انسان گناهان صدها نفر را می‌پذیرد. مثل مسئولین سیاسی، استاندار شدن، شهردار شدن، رئیس جمهور شدن، وزیر شدن و.. این‌ها راحت نیستند و حق های عظیمی به گردن دارند. قلب اصل سرمایه ابدی ماست که با ظلم از بین می رود نبی اکرم (صلی الله علیه و آله) می‌فرمایند: «إیّاكُم وَالظُّلمَ فَإِنَّهُ یُخَرِّبُ قُلوبَكُم= بپرهیز از ظلم که قلب‌های شما را خراب می‌کند». دارائی یک انسان در آخرت «قلب» اوست. اگر «قلب» در مهندسی عشق موفق شده باشد و سه معشوق در رأس همه معشوق هایش باشد، این بهترین دارائی است. عقل، وهم، خیال و حس وسیله هستند. آنچه برای تو می ماند قلب است. دل هم زمانی ارزش دارد که سه معشوق اصلی در رأس باشد: الله، اهل بیت و جهاد در راه خدا. علاقه به مال و ماشین و خانه و فرزند و همسر به شرطی خوب هستند که عشق به الله بالاتر باشد. اما ظلم‌، قلب و روح را تخریب می‌کند. سیستم انسان را در همه جا بهم می‌ریزد. نماز، روزه، حجاب، دین انسان را خراب می‌کند. اخلاق روابط با همسر، فرزند و خانواده در هر جای که بخواهیم وارد شویم، بد بیاری می‌آورد. در تمام روابط و تصمیم گیری‌ها بد بیاری دارد. حتی در عشق  بدبیاری می آورد. ظلم؛ عشق‌های زمینی را نابود می‌کند؛ عشق پدری، عشق مادری، عشق دوستی و ... امروزه در کشورها از 4 یا 5 ازدواج 4 به شکست می‌خورد. آدم باید خیلی حواسش را جمع کند و تلاش کند رفته رفته این مسئله را در خود حل کند. اینکه انسان همیشه گرفتاری و مشکل دارد به شیوه زندگی اش نگاه کند. ببیند آیا مطابق با ریاضیات دین حرکت می‌کند یا نه! هنگام حضور در مساجد و امکان مقدس بهتر است بدنت بوی نداشته باشد. اگر پایت بوی بد می‌دهد یا سیر خورده باشی نروید؛ چون نوعی ظلم به دیگران است. یا ارسال عکس‌های بد در تلگرام و فضای مجازی که نوعی از ظلم به انسان‌هاست. یا در جائی که همه روزه هستند و کسی آب بخورد، این هم از مصادیق ظلم است. یا خانمی جلوی نامحرم در مهمانی یا جامعه به گونه‌ای ظاهر شود که مردانی که همسر نداردند برایشان گرفتاری ایجاد شود، این هم نوعی ظلم و جنایت است. این مسئله، شخصی نیست. همان‌طور که کسی حق ندارد در محاقل عمومی سیگار بکشد چون به بقیه آسیب می‌رساند. بی‌حجابی و بدحجابی هم نوعی ظلم و آسیب رساندن به حریم دیگران است؛ چون ظلم باعث بهم ریختن و خراب کردن قدرت تشخیص و برنامه ریزی انسان می‌شود.  

در جلسه‌ی گذشته آموختیم که کسانی که حقیقتِ ایمان، در وجودشان نفوذ کرده و از نظر الله، مؤمن محسوب می‌شوند، بالاترین ارزش را در نظام خلقت دارند. آنان میوه‌ی عالم خلقتند و خداوند تمام نظام خلقت را به افتخار آنان خلق نموده است. گاهی حجاب عادت باعث می‌شود انسان قدر و قیمت این نعمت عظیم (ایمان) را نداند، بطوری‌که با نعمات بسیار کوچکتر، به سطح بالاتری از شادی می‌رسد تا داشتنِ نعمتِ ایمان. برای یک مؤمنی که از نعمت ایمانش، سرمست است، سختی‌ها و دشواری‌های زندگی، راهی برای رشد و قدرت است. لذا از هیچ گرهی و هیچ مانعی نمی‌هراسد؛ بلکه دست در دست الله، از روی آن پریده و قدرت می‌یابد. ایمان او، به قدری در نگاهش قیمتی است، که اساساً تنها ثروتی که دائماً مراقبش بوده و نگران از دست دادن آن است، همان، ایمانش می‌باشد. دلشوره‌ها و اضطراب‌های او منحصر به بخش فوق عقلانی اوست، بطوری که فقط و فقط در تلاطم روزگار و فراز و نشیب‌های روزهای زندگی‌اش، نگران قوت و قدرت ایمانش می‌باشد. او به طرز وسواس گونه‌ای مراقب است تا حوادث و اتفاقاتِ زندگی، نه تنها او را به ضعف ایمان نکشاند، بلکه روز به روز از میادینِ مختلف زندگی برای رشد کردن و قدرت گرفتن در ایمان و عقایدش استفاده می‌کند. شادی‌ها و غم‌های او براساس نظام حبّیِ الله استوار است، بطوری‌که هیچ چیزی به غیر از دائره الله و محبوب‌های الهی،‌ قادر به مشغول کردن قلب او نیستند. اساساً قیمتی را که الله برای مؤمن مشخص کرده و آن را از کعبه بالاتر می‌داند، به احترام مهندسیِ صحیح معشوق در قلب اوست، وگرنه ظاهر ایمانی و مذهبی، نشانه‌ی حقیقتِ ایمان، در وجود انسان نمی‌باشد. اهل آسمان، مؤمنان را خوب می‌شناسند! نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرماید: «إِنَّ الْمُؤْمِنَ یُعْرَفُ فِی السَّمَاءِ كَمَا یَعْرِفُ الرَّجُلُ أَهْلَهُ وَ وُلْدَهُ، وَ إِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ مَلَكٍ مُقَرَّبٍ = مؤمن در آسمان شناخته شده است، همانگونه که مرد، برای خانواده‌اش شناخته شده، و او در نزد خداوند، از یک فرشته‌ی مقرّب نیز،‌گرامی‌تر است».(عیون أخبار الرضا : 2 / 33 / 62 ) وقتی اهل آسمان، کسی را می‌شناسند، یعنی او در نزد اهل آسمان صاحبِ قیمت، ارزش و احترام است. مؤمن حقیقی، این اعتبار را هم برای خود، و هم برای برادران مؤمنش ادراک کرده و از آن احساس عزت می‌کند. لذا هرگز احساس بی‌پناهی، تنهایی و بی‌کسی نمی‌کند. هیچ کمبودی، شکستی، فقدانی و ... برای مؤمن احساس حقارت تولید نمی‌کند، زیرا او به منبع قدرت و عزت اتصال دارد، و اساساً هیچ چیزی جز آسمان، در نزد او لذت‌بخش و هیجان انگیز نیست. مؤمن؛ دردانه‌ی خداست... نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در فرمایش دیگری فرمودند: «إنَّ اللّه َجلّ ثَناؤهُ یقولُ: وعِزَّتی و جَلالی، ما خَلَقتُ مِن خَلْقی خَلْقا أحَبَّ إلَیَّ مِن عَبدیَ المؤمنِ = خداوند می‌فرماید: به عزت و جلالم قسم که هیچ خلقی را در نزد مردم، محبوب‌تر از بنده‌ی مؤمن‌ام، نیافریده‌ام».(بحار الأنوار : 71/158/75 ) اگر کسی چنین محبتی را از سوی الله، ادراک کند، به هیچ وجه تحقیرپذیر نیست، زیرا اتکال و اتصالش به آسمان، او را از هر محبت و تعلقِ دیگری بی‌نیاز می‌کند. او به هیچ کدام از شئوناتش در دنیا دلخوش نیست، زیرا اصلِ‌ همه‌ی دارایی‌های عالم (الله) را در آغوش دارد. دلخوشی او الله است و الطاف بی‌کرانی که هر لحظه از اِله حقیقی‌اش بر او نازل می‌گردد ... نه به ثروتش می‌نازد، نه به جاه و پست و مقامش، نه به فرزندانش و ... دلگرم نیست، او تنها به الله دلگرم است و بس... . دلی که خداوند آن را برای پذیرش عشق خود و عشق اهل‌بیت نرم کرده است، آنقدر قیمتی و با ارزش است، که هیچ غصه‌ای آن را از هم نمی‌پاشد. و هیچ نعمتی هم او را به هیجانِ کاذب نمی‌رساند. چنین دلی، به قدری ارزشمند است که خداوند به خاطرش به عزت و جلالش سوگند می‌خورد ... .