دین آمده تا انسان‌ها را به هدف خلقت‌شان که رسیدن به حیات انسانی است، برساند تا بتوانند حیات طیبه در دنیا و یک تولد خوب به برزخ و آخرت و بعد قیامت داشته باشند. اجرا و ارائه دستورات دین هم با امام است. قرآن هم که مبنا و کتاب قانون اساسی است. توسط متخصص معصوم و امام معصوم تفسیر و اجرا می‌شود. مصیبت اعظم این است که قرآن بدون مجری بماند و امام معصومی نباشد که دستورات آن را در جامعه اجرا کند و مردم دسترسی به امام معصوم و خلیفه الله نداشته باشند. عامل حیات انسانی انسان‌ها، وجود متخصصی است که قوای انسان‌ها را براساس هدف خلقت‌شان شکوفا می‌کند. اما تمام خلقت انسان بدون امام زیر سوال می‌رود. چون انسان با امام زنده است. امام که نباشد خلقت جهان و حیات مردم هدف و معنایی ندارد. بنابراین، در جریان زندگی انسانی و حیات انسانی، اگر متخصص معصوم نباشد، انسان فلسفه حیات ندارد، یعنی مبنا ندارد. به خاطر همین به معصوم که مسئول حیات طیبه ی انسانهاست، «ثارالله» یعنی خون خدا می‌گویند. چرا به امام حسین (علیه السلام) «ثارالله» می گویند؟ خدا که جسم نیست تا خون داشته باشد؛ پس چرا به امام حسین «ثارالله» می گویند؟ جریان حیات الهی و هدایت و تربیت انسان ها توسط امام صورت می گیرد. قرآن در سوره انفال آیه 29 می‌گوید: «یا ایهاالذین آمنوا استجیبوا لله و للرسول اذا دعاکم لما یحییکم= اجابت کنید خدا و رسول را هنگامی که شما را دعوت می‌کنند به چیزی که آن چیز به شما حیات می‌دهد». این حیات، حیات گیاهی یا حیوانی یا عقلی نیست. بلکه حیات معنویِ است که زندگی دنیایی انسان‌ها را مقرون به سعادت، سلامت و شادی و آرامش می‌کند. اگر دین از جامعه برداشته شود، به هیچ وجه نمی‌تواند حیات انسانی داشته باشد. عامل و اصل این حیات، متخصص معصوم است. حالا وقتی این امام کشته شود، این خون از جامعه گرفته می‌شود. جامعه دیگر خون ندارد، یعنی حیات انسانی و حیات طیبه ندارد. بنابراین، به امام حسین علیه‌السلام که عامل اصلی حیات بشریت و جامعه اسلامی است، «ثارالله» گفته می شود. «مصیبت اعظم» این است که میلیاردها انسان، بدون تربیت و هدایت امام از دنیا می روند در زیارت عاشورا تاکید شده که هنوز انتقام این خون گرفته نشده است. آنچه مختار هم انجام داد، جنبه‌ی حقیقی و شخصی امام بود. نه جنبه شخصیتی امام. یعنی امام حسین به عنوان یک شخص که خون مبارک‌شان در کربلا ریخته شده، مختار انتقام آن خون را گرفته، اما آنچه که انتقامش گرفته نشده، «مصیبت اعظم» است. یکی از تعابیری که در زیارت عاشورا پس از عبارت «ثارالله و ابن ثاره» آمده، این عبارت است: «فلعن الله امته دفعتکم عن مقامکم و ازالتکم عن مراتبکم التی رتبکم الله فیها = خدا لعنت کند آن کسانی را که شما را از مقام تان دفع کردند و از آن مرتبه‌ی خاصی که خدا ترتیب داده بود شما را کنار زدند». یعنی ریاست، رهبری جامعه و حاکمیت بر مردم جهان از متخصص معصوم گرفته شده. این مصیبت، بزرگترین مصیبت است. مصیبتی است که برای جامعه جهانی هم بسیار گران تمام شده. چون میلیاردها انسان به دنیا آمدند، بدون این که حیات انسانی داشته باشند، از دنیا رفتند. در حالی که هر انسانی قدرت دارد به اندازه یک پیغمبر رشد کند و از اولیا خدا باشد، اما قوایش شکوفا نشده از دنیا می‌رود، یعنی بدون این که بفهمند برای چه به این دنیا آمدند و بدون لذت انس و قرب به خانواده آسمانی و تخلق به اخلاق الهی از دنیا می‌روند. این خسارت بزرگی است. فرزند امام حسین اهل قیام است برای انتقام مصیبت اعظم در مصیبت اعظم، شما بچه‌های اهل‌بیت هستید، ولی «ثار» و خون امام حسین هستید، فرزند حقیقی امام حسین هستید. حالا باید انتقام بگیرید. انتقام یعنی جبران یک فاجعه. مصیبت اعظم یعنی انتقام برگشت حذف امام و حاکمیت او بر جامعه. در اینجاست که یک وظیفه سنگین به گردن شیعه می‌آید و آن این است که به تنهایی یا جمعی قیام کند. حتی نباید کاری با اجتماع داشته باشد که با او همراه می‌شود یا نه. چون هر شیعه‌ای به تنهایی ولی دم است و مسئول انتقام است. تا این انتقام هم گرفته نشود، وجوب برداشته نمی‌شود. این طور نیست که اگر دیگران برای انتقام کمک نکردند، وظیفه ما ساقط شود. قرآن تکلیف ما را روشن کرده: «قُلْ إِنَّمَا أَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى=بگو فقط یک موعظه می‌کنم و آن این است که یک نفری یا دو نفری برای خدا قیام کنید» (سبأ/46). انتقام یک درجه است. مثل درجاتی که در ارتش به کسی می‌دهند. مقام منتقم یک درجه سلوکی است. اما همه فکر می‌کنند که کل وظیفه‌شان در مقابل خاندان امام حسین و اهل بیت همین است که مجلسش روضه‌ای بروند و گریه کنند، پول خرج کنند، شام و ناهار بدهند. در حالی که این وظیفه اولیه‌ی ماست، یعنی رسیدن به روح حسینی که همان روح انتقام است. فرزندی که انتقام را یک توفیق می‌داند و حاضر است مثل سیدالشهدا، زینب کبری، ابولفضل، علی اکبر، قاسم، عبدالله، رقیه، علی اصغر حاضر همه چیزش را فدای دین و خدا کند، جزء منتقمین است. این همان هدفی است که از دل عزاداری‌ها باید یک منتقم به آن برسد، یعنی مجاهد قائم و منتقم. «حذف امام» و «محرومیت از نعمت پدری» از پیامدهای منفی مصیبت اعظم است مصیبت اعظم دو حادثه تلخ را به وجود آورد. یکی حذف امام و دیگری محروم ماندن از فیض امام در جایگاه پدری. حذف امام یعنی امام نیست تا بتواند به فرزندان، نسل، جامعه و امتش کمک کند. این مصیبت است. در حالی که در زیارت عاشورا ما از خدا می‌خواهیم: «اسئلک ان یرزقنی طلب ثارک= از خدا می‌خواهم که روزی من کند انتقام تو را». یعنی از خدا می‌خواهیم که انتقام قاتلین حضرت را روزی ما کند. اما آنچه که ما متاسفانه در اکثر عزادارهای می‌بینیم، این است که به روح انتقام کاری ندارند و این عزاداری عاطفی و ذلیلانه است، پر از انواع طمع هاست؛ طمع‌های مالی، طمع‌های گیاهی، طمع‌های حیوانی، طمع‌های علمی. این همه عزاداری ذلیلانه است. عزاداری عزتمندانه یعنی با وجود این که تو به معصوم کمک می‌کنی و همین هم برای امام کمک بزرگی است و محبوب هم است، اما آنچه خدا و امام می‌خواهد، این است که تو روح انتقام پیدا کنی و بفهمی که انتقام یک رزق و یک درجه است و آن را به هر کسی نمی‌دهند. هر طلبه‌ای، مجتهدی، مهندسی، دکتری، بسیجی، مسلمان و شیعه‌ای به مقام منتقم نمی‌رسد. مقام منتقم یعنی مقام قیام علیه عوامل غیبت امام زمان. پس هدف از انتقام این است که تلاش کنیم امام از حصر و غیبت دربیاید. موانع ظهور حضرت برطرف بشود. برای این که به این قدرت برسی، باید به انتقام دومت هم باید فکر کنی که با نیامدن امام، فقط امام آسیب نمی‌بیند و اذیت نمی‌شود. بلکه خود تو هم محروم می‌شوی. چون تو پدرت بالا سرت نیست، امامت هم بالا سرت نیست. بدون پدر و یتیم و بدون امام و متخصص بزرگ می‌شوی. یک عمر از ما می‌گذرد و ما باید بدون این که به آن کمالاتی برسیم که از ارتباط با امام برای ما در نظر گرفته شده، از آنها محروم می‌شویم. این همان فاجعه بزرگی انسانی است. پس ما باید حواسمان باشد که این دو انتقام وظیفه‌ی ماست. انتقام به خاطر امام حسین (علیه‌السلام) و انتقام به خاطر خودمان.  شما زمانی عزادار حقیقی موفقی خواهید بود که برای حسین زمان تان خرج بشوید. آنجایی که برداشتن موانع ظهور حضرت نیاز به کمک مالی شما دارد،  شما به اموال تان نچسبید و برای امام زمان تان خرج کنید؛ یا آنجایی که نیاز به حضور شماست، نگویید: وقت ندارم، گرفتارم، کار دارم، دکترم، مهندسم، زن و بچه دارم، وقت ندارم به امام زمان خدمت کنم. اکنون امام زمان حدود 1180 سال در آوارگی به سر می‌برد، اگر قرار بود با همین شام و ناهار دادن‌ها بیاید که تا حالا آماده بود. اگر با این پرچم زدن و دسته راه انداختن قرار بود بیاید که می‌آمد. از دل این عزاداری‌ها باید بسیجی بودن، منتقم و مدافع حرم و دست به شمشیر، مجاهد و غیرتمند بیرون بیاید. تا الان هم همین طور بوده. مجالس امروز توانسته تا حدودی این‌ها را تأمین کند. ولی کافی نیست. چون امام زمان هنوز تنها، غریب و آواره است. عزاداری‌های ما کیفیت ندارد. اگر کیفیت داشت، از دل این جمعیت سی میلیونی اربعین و عزاداری‌ها اهل قیام بیرون می‌آمد که شبیه امام زمان (علیه‌السلام) باشند. وارسته‌ی از دنیا و وابسته‌ی به امام زمان، بریده‌ی از تعقلات طبیعی و زمینی باشند. ارکان اصلی مجالس سیدالشهداء؛ بیان عقاید، اخلاق، احکام و آشنائی با دوستان خوب است سیدالشهداء (علیه‌السلام) درباره ی مجلسش چهار رکن را بیان می‌کند. به این معنی اگر کسی به مجلس ما بیاید، چهار چیز گیرش می‌آید. اول) این که مردم با عقاید و جهان بینی صحیح اسلامی آشنا می‌شوند. قطعاً مجالسی که مداح محور است و عالِم محور نیست، از سیدالشهدا دور اند. چون پیام و معرفتی به قلب مردم وارد نمی‌کنند. صرفا سر و صدا و هیاهو و گریه و عزاداری است. متاسفانه در کشور ما این روال رواج پیدا کرده‌است. در حالی که یکی از مسائلی که باید به عنوان مسائل عقیدتی بیان شود، فلسفه عزاداری است. دوم) بیان نکات اخلاق اسلامی است تا مردم بتوانند زندگی خوب و آرام و شیرینی داشته باشند. سوم) بیان احکام و مسائل حلال و حرام است که باید در مجلس سیدالشهدا گفته شود. چهارم) آشنا شدن و پیدا کردن دوستان خوب در این مجالس است و بهترین  دوستی و پیوندها حتی فراهم شدن زمینه ازدواج در مساجد و نمازهای جماعت یا جمعه یا هیئت هاست. اینها برکات مجلس سیدالشهداست، اما متاسفانه عزاداری‌های ما از این ارکانِ اصلی فاصله گرفته است. چه فرقی بین عزاداری شیعه و سایر اقلیت های مذهبی هست؟ عزاداری در حد مشکی پوشیدن، پرچم زدن، نوحه خواندن، سینه زدن و زنجیر زدن و دسته راه انداختن و شام و ناهار دادن، اختصاص به شیعه ندارد. اهل سنت، مسیحی‌ها، یهودی‌ها و کلیمی‌ها هم همین‌طور هستند و برای اهل‌بیت علیهم‌اسلام عزاداری می‌کنند، حتی هندو ها. اینها اینطور نیست که فقط در شیعه باشد. عزاداری شیعه فقط زیادتر است. اما از نظر صورت خیلی متفاوت نیست با آنچه که سایر اقلیت‌های مذهبی برای سیدالشهداء علیهم‌السلام انجام می‌دهند. شما اگر به هیئت ثارالله مسیحیان بروید، اصلاً متوجه نمی‌شوید کسانی که در این هیئت هستند مسلمان نیستند، بلکه همه مسیحی اند و سایر اقلیت‌های مذهبی. روحانی‌شان هم روحانی شیعه است که بالای منبر نشسته، همه می‌بینند و بقیه کسانی که آنجا هستند. مثل شما مشکی پوشیده اند و حالت عزادار را دارند. پس صورت‌های عزاداری ما خیلی متفاوت از سایر مذاهب برای اهل بیت علیهم‌السلام نیست. آنچه که ما را متمایز از سایر مذاهب در عزاداری‌ها می‌کند، محصول و نتیجه عزاداری است که باید از آن به دست بیاید که کیفیت کار را می رساند. مصیبت عظیم و مصیبت اعظم در زیارت عاشورا زیارت عاشورا که یک حدیث قدسی و بسیار متقن و معتبر است، در حقیقت ملاقات با سیدالشهداست و تکلیف همه عزاداری‌ها در این زیارت مشخص شده که باطن عزاداری و ماجرای ارتباط هر شیعه و مومن با سیدالشهدا باید چگونه باشد. شما در این زیارت با دو مصیبت آشنا می‌شوید: یکی مصیبت عظیم که آن جنبه‌ی غم انگیز و به قول امروزی‌ها تراژدی مسئله است. یعنی محاصره نظامی، محاصره‌ی آب، غربت، مظلومیت، عطش، بی‌رحمی، کشتار، جسارت، بی‌ادبی و اسارت خاندان که کمرشکن است. در این مصیبت، وظیفه شما ذکر مصیبت و زنده نگه داشتن مصائب و بیان وجوه مختلف مظلومیت سیدالشهدا و اهل بیت و خاندان شان است که به صورت مشکی پوشیدن، پرچم زدن، نوحه خوانی و دسته راه انداختن، گریه کردن، سینه زدن، ماتم گرفتن و تعزیه خوانی نمایان می‌شود. این امری است که مستحب هم نیست. اما یک مصیبت دیگر در زیارت عاشورا عنوان شده که مصیبت اعظم است. بالاتر از آن مصیبت عظیم است. مصیبتی است که اهل بیت (علیهم‌السلام) حاضر شدند به خاطر آن تن بدهند. از خود حضرت زهرا (سلام الله علیها) که حاضر شد به مصیبت پشت در بودن، آتش گرفتن، شکسته شدن پهلو، سیلی خوردن و سقط بچه‌اش تن بدهد تا آن اتفاق بد نیفتد. چون این اتفاق ناگوار اتفاقی است که جنبه ی انسانی انسان ها را به خطر می‌اندازد.   قا/ش10

خدا با زبان انسان برای انسان سخن گفته است. امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در نهج‌البلاغه می‌فرماید:« فَتَجَلی لِخَلقِه مِن غَیرِ اَن یکوُن یری = خداوند در کتاب خودش تجلی کرد. بدون اینکه مردم او را ببینند». شما وقتی که فرمایشات و آثار یک نویسنده را می‌خوانید، مثل این است که با او ارتباط دارید، حتی اگر خودش را هم نبینید، تمام تجلی او در کتابش هست. قرآن هم تجلی لفظی خداوند است و همانند نوری است که از طرف پروردگار برای ما فرستاده شده است. «جائَکُم نُورٌ مِن رَبِّکُم= نوری از ربتان بسوی شما آمد» که با آن حقایق را ببینیم. قرآن از اول تا آخر این اصل را صدها بار به ما تذکر می‌دهد؛ کسی حق دارد حرف بزند که علم و تخصص داشته باشد. بدون علم و تخصص کسی حق حرف زدن و راهنمایی ندارد. کسی حق ندارد برای مردم دکان باز کند و بگوید من می‌خواهم شما را راهنمایی کنم. قرآن: «قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدى‏= بگو فقط هدایت خدا، هدایت حقیقی است». اطلاعات تخصصی فقط در اختیار خداست. خدا خودش را معرفی می‌کند، برای اینکه تو خیالت راحت باشد و با طیب خاطر قرآن را بخوانی و عمل بکنی. انسان‌های معصوم (علیهم السلام) خلیفه، مظهر و تجلی دیگر خدای تبارک و تعالی و تبیین کننده‌ی قرآن کریم هستند. یعنی خداوند علاوه بر کتاب آسمانی، انسان‌های کاملی فرستاده که بر تمام علوم او آگاهی دارند. برای همین هم در روایت داریم که وقتی امام زمان(علیه‌السلام) ظهور بکند،  از 27 پایه‌ی علم، که فقط دو پله آن طی شده و 25 پله علم را در تمام رشته‌­ها امام زمان که علمش را از خدا گرفته و از طرف خدا نمایندگی مجاز دارد، طی خواهد کرد. شناخت سازنده و خالق هستی از زبان قرآن خداوند که خالق و سازنده‌ی همه جهانیان است، در بسیاری از آیات قرآن کریم خود را معرفی می‌کند. تعدادی از این آیات را که به معرفی پروردگار عالم می‌پردازند، می‌خوانیم:«اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَیْ‏ء[1]= خدا خالق همه چیز است». میلیون‌ها دانشمند و نخبه در دانشگاه‌های مختلف جهان در طول هزاران سال، مشغول مطالعات مخلوقات خداوند هستند. حال اگر بپرسیم که آیا بعد از هزاران سال تحقیق و مطالعه، علم شما کامل شده؟ هیچ کس نمی‌تواند ادعا کند که علم و شناختش کامل شده است. جمله‌ی (اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَیْ‏ءٍ) را با خودتان تمرین کنید و به عنوان ذکر بگویید، خیلی ارزش دارد و خیلی سازنده است. هیچ چیز در عالم نیست که مخلوق خدا نباشد. جالب این است که قرآن می‌فرماید: خدا هم خالق شماست و هم خالق مصنوعات شماست. ما هوش، عقل، حافظه، ریاضیات و فرمول‌ها را به شما دادیم که شما بتوانید بسازید. وقتی در مقابل چنین خدایی می‌ایستی، باید بگویی: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ» یعنی تمام قشنگی‌ها، حمدها، ستایش‌ها مال خدایی است که خالق کل شیء و رب العالمین است و تمام عوالم وجود را اداره می‌کند. حیات و وابستگی همه به اوست. این خدا را باید حمد کرد. در مقابلش ایستاد و با گفتن «الله اکبر» اعتراف کرد که توصیف او در توان ما نیست و او بزرگتر از آن است که در وصف آید؛ خدایی که رحمان و رحیم است. هر کس هر زیبایی و کمالی دارد همه تجلیات خداوند است و هیچ کس از خود چیزی ندارد. بعد می‌گوییم: (الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ)، وقتی اینها را در این مجموعه دیدیم و وقتی فهمیدیم او رب العالمین است، سپس نظام ابدی را یاد کرده و می‌گوییم: (مالِكِ یَوْمِ الدِّینِ)، او صاحب ابدیت و قیامت ماست. از اینجا به بعد، از غیبت به حضور می‌آییم و رو در روی خدا تازه می‌خواهیم با او حرف بزنیم و بگوییم: «إِیَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِیَّاكَ نَسْتَعِینُ=  ما تنها تو را می‌پرستیم و چیزهای دیگر را نمی‌­پرستیم». اما متأسفانه می‌­پرستیم؛ واقعاً ما هم بت می‌­پرستیم، بت‌هایی مثلِ آدمهای دیگر، شکم، شهوت و ... را می‌­پرستیم. عبادت یعنی عبودیت. یعنی هر چه تو بگویی درست است. غیر از تو هر کس هر چه بگوید، نمی‌پذیرم. خدایا! تو که خالق کل شی هستی، تو من را راهنمایی کن و دست من را بگیر؛ زیرا فقط تو می‌توانی من را هدایت کنی. برای همین در سوره بقره آیه 120 می‌فرماید:«قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدى‏ = بگو فقط هدایت خدا هدایت حقیقی است». چرا؟ چون فقط هدایت خدا، به معنای واقعی هدایت تخصصی و علمی است. غیر از خدا هر کس حرف بزند، باید از او سؤال کرد که تو سازنده‌­ای یا متخصص؟ ولی متأسفانه امروز در دنیا ولایت امور و رهبری انسان ها را کسانی بر عهده گرفته‌اند که هیچ تخصصی ندارند و می خواهند برای کل کشورهای دنیا برنامه­‌ریزی کنند. خدایی که مالک و مدبر همه ماست خداوند تبارک و تعالی خیلی زیبا با ما حرف می‌زند. در سوره انعام آیه 102 می‌فرماید: «ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ = این خداست که مالک مدبر شماست». رب یعنی مالک و مدبر. (ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ) اله شما، معشوق و محبوب شماست. خدایی که من را آفریده، می‌خواهد مثل خودش بی‌نهایت بشوم. برای همین، روح بی‌نهایت خودش را در من دمیده‌است. پس می‌ارزد با او دلدادگی داشته باشم. غیر از او معشوقی نمی‌تواند از من دلبری کند. این خدا خالق کل شی است. (فَاعبُدُوه) حالا این خدا را عبادت و اطاعت کنید. آیه‌ی بعدی آیه 3 سوره فاطر است:« یا أَیُّهَا النَّاسُ اذْکُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَیْکُمْ هَلْ مِنْ خالِقٍ غَیْرُ اللَّهِ یَرْزُقُکُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ فَأَنَّی تُؤْفَکُونَ= اى مردم! نعمت‌هاى خدا را که به شما ارزانى داشته شده است به خاطر آورید؛ آیا آفریدگارى جز خدا از آسمان و زمین به شما روزى مى‌دهد؟ پس معبودى سزاوار پرستش جز او نیست. شما تا کى از حقّ بازداشته مى‌شوید و به شرک روى مى‌آورید؟». اینها سؤال هایی است که ما روز قیامت باید جواب بدهیم. خوش به حال کسی که این سؤال را همین الان جواب بدهد. خداوند به پیامبر می‌فرماید: به آنها بگو: «قُلْ أَ فَغَیْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّی أَعْبُدُ أَیُّهَا الْجاهِلُونَ[2] = بگو: پس اى بى‌خردان، آیا با وجود این که پرستش تنها شایسته اوست، از من مى خواهید غیر خدا را بپرستم؟». رفتن سراغ غیر خدا جاهلانه و سفیهانه است. «وَ مَنْ یَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْراهِیمَ إِلاَّ مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ[3] = و چه کس از آیین پاک ابراهیم روی بر می گرداند به جز مردم بیخرد؟!» «أَ فَحُكْمَ الْجاهِلِیَّةِ یَبْغُونَ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْماً لِقَوْمٍ یُوقِنُونَ[4]= پس آیا حکم دوران جاهلیت را مى‌جویند که احکام الهى را نمى‌پذیرند؟ براى مردمى که به آیات خدا یقین دارند حکم چه کسى از حکم خدا نیکوتر است؟». آیا شما دنبال احکام و دستورات و فرمول‌های جاهلیت می‌گردید؟ یعنی دوست دارید از آدم‌های جاهل حرف بشنوید؟ از آدم‌هایی که نه سازنده هستند و نه متخصص. در این آیه دارد سؤال می‌کند، شما خودتان جواب بدهید، از خدا بهتر چه کسی می‌تواند به ما دستور بدهد؟ چه کسی برای ما آیین زندگی تعیین می‌کند؟ بهتر از خدا چه کسی فرمول می‌دهد؟ به این سؤال باید پاسخ بدهیم، چون روز قیامت از ما می‌پرسند. براساس همین فرمول‌ها ما را محاکمه می‌کنند. «أَ فَغَیْرَ دِینِ اللَّهِ یَبْغُونَ[5] = آیا شما غیر از دین خدا را می‌خواهید؟». دین یعنی مجموعه اطلاعات تخصصی که از ناحیه خداوند تبارک و تعالی توسط یک انسان معصوم که مظهر خداست، آورده شده. برای اینکه سعادت دنیا و ابدیت انسان را تأمین بکند و انسان را به هدف خلقتش برساند. «إِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْخَلاَّقُ الْعَلِیمُ[6] = زیرا پروردگار تو همان آفریننده داناست». «خَلاَّق» یعنی (كُلَّ یَوْمٍ هُوَ فِی شَأْنٍ) یعنی لحظه به لحظه و آن به آن دارد خلق می‌کند. او خلاقی است که تخصص هم دارد. علیم است. اصل اصالت تخصص اصلی است که تمام آیات قرآن را به هم متصل می‌کند. چند بار خدا از خودش اینطوری تعبیر کرده علیم، (إِنَّهُ بِكُلِّ شَیْ‏ءٍ عَلِیمٌ)، (خالِقُ كُلِّ شَیْ‏ءٍ)، (عَلى‏ كُلِّ شَیْ‏ءٍ شَهِیدٌ) (بِكُلِّ شَیْ‏ءٍ مُحِیطٌ)، (عَلى‏ كُلِّ شَیْ‏ءٍ وَکیل). خداوند در قرآن می‌فرماید: شما وقتی دچار خطر می‌شوید، من را خوب می­بینید. این خداست، همه جا با ما هست. کنار هر شیئی هست.« إِنَّ اللَّهَ لَا یَخْفَى عَلَیْهِ شَیْءٌ فِی الْأَرْضِ وَلَا فِی السَّمَاءِ[7] = در حقیقت هیچ چیز [نه] در زمین و نه در آسمان بر خدا پوشیده نمى‌ماند». هیچ چیزی از خدا مخفی نیست، چون تجلیات و ظهورات خود خدا هستند. این آیات با دل آدم چه کار می‌کند. سوره فرقان آیه 59 :«الَّذِی خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَیْنَهُما = آن که آسمان و زمین و هر چه که بین آسمان و زمین است را خلق کرده». موضوعات دانش بشر چیست؟ یا چیزی است که روی زمین است یا چیزی است که در آسمانهاست. می‌گوید هر چه را که دارید مطالعه می‌کنید، دارید من و تجلیات من را مطالعه می‌کنید. علی علیه‌السلام فرمود:«ما رَأیتُ شَیئَاً إلاّ رَأیتُ الله قَبلَهُ وَ مَعَهُ وَ بَعدَه= هیچ چیز را ندیدیم مگر اینکه قبلش، همراهش، و بعدش خدا را دیدم». گفتند: می‌شود خدا را ببینیم؟ حضرت فرمود: من اصلاً خدایی را که نبینم عبادت نمی‌کنم. برو در دریا از آنجا شروع کن به دیدن خداوند، از برگ برو به عمق دریا، از پلانکتون ها شروع کن از چند هزار سال که اینها می‌مانند و نفت تولید می‌شود و سپس این نفت را استخراج کرده و در صنعت پتروشیمی از آن مواد مختلف تولید می‌کنند. آیا آدم باشعور و عاقل می‌تواند یکی از اینها را انکار بکند؟ نمی‌توانیم انکار بکنیم. این خداست. همه کسانی که دارند طبیعت را مطالعه می‌کنند و با مخلوقات خدا سروکار دارند، خدا را می­‌بینند.   دشمن شناسی/ توحید/ خدای خالق و مدبر/ قرآن/ اصل اصالت تخصص ع ل 7 [1] - سوره زمر/62. [2] - زمر/64. [3] - بقره/130. [4] - مائده/50. [5] - آل عمران/83. [6] - حجر/86. [7] - آل عمران/ 5.

کربلا روز فوران عشق و محبت به حق تعالی است. بدون عشق به خدا کربلا غیرممکن بود و اصلا چیزی جز عشق نمی‌توانست کربلا را به وجود بیاورد. به همین دلیل هر ناراحتی برای امام حسین علیه‌السلام و اصحاب باوفایش قابل تحمل است. نه تنها احساس ناراحتی نمی‌کردند، بلکه احساس شادی و سرور هم می‌کردند. این همان حسی است که زینب سلام الله علیها فرمود: «ما رایت الا جمیلا= چیزی جز زیبایی ندیدم». وقتی امیرالمؤمنین علیه‌السلام در راه صفین به زمین کربلا رسید، مدتی در آن جا توقف کردند و فرمودند: «این زمین محل کشته شدگان عاشق است». کلمه ای که حضرت درباره ی اصحاب عاشورا به کار برد، واژه «عشاق» است. متاسفانه در بیان حوادث عاشورا کمتر مسئله‌ای که مورد توجه قرار می‌گیرد، «عشق» حضرت و اصحاب اوست. این عشق به قدری بود که امام باقر (علیه‌السلام) فرمود: «إنَّ أَصْحَابَ جَدِّىَ الْحُسَیِنْ لَمْ یَجِدُوا ألَمَ مَسِّ الْحَدِیْدِ = یاران فداکار جدم حسین علیه‌السلام در زیر ضربات شمشیر و نیزه دشمن احساس درد نمی‌کردند». هیچ کدام درد شمشیری احساس نمی‌کردند. این حقیقت واقعه‌ی کربلاست. این حقیقت نیز در دوران دفاع مقدس هم بسیار دیده می‌شد. در جبهه عزیزانی که زخمی می‌شدند، تیر و ترکش می‌خوردند، دست و‏ پایشان قطع می‌شد، اما هیچ آه و ناله‌ای نداشتند و در مستی خودشان ذکر می‌گفتند. بعضی‌ها آنقدر مست بودند که با همان حالت ذکر گرفتن به شهادت می‌رسیدند. بنابراین، علت این که جانفشانی و فداکاری برای اصحاب عاشورا کار سخت نبود، این است که عاشق بودند. این طور نبوده که بخواهند بر خودشان غلبه کنند و بگویند حالا برای رضای خدا این کار را انجام می‌دهیم. اصلا این طور نبوده. با میل و رغبت آمده بودند تا آنچه را که دارند به خدا اهداء کنند. مادر وهب مسیحی یک نمونه از این دست بود که وقتی سر پسرش را بریدند و جلوی پایش انداختند، خودش با شجاعت سر پسرش را برداشت و جلوی دشمن پرت کرد و گفت «ما چیزی که در راه خدا داده‌ایم، پس نمی‌گیریم». تردید، شک، تزلزل، ترس، دلهره، اضطراب و این که حتی باید بر میل‌های دنیوی خودشان غلبه کنند اصلا وجود نداشت. همه به یقینی رسیده بودند که می‌خواستند با خوشحالی هر چه دارند، فدای دین و امام حسین علیه‌السلام کنند. برای خدا و اهل بیت عاشقانه انفاق کنیم آنچه می‌خواهیم برای خدا هدیه کنیم، باید با شادی و خوش دلی و اطمینان باشد، نه با منت، ترس و تزلزل. یعنی باید عاشقانه انفاق کنیم. اگر بخواهید در راه امام زمان (علیه‌السلام) از مال  و عمرتان بگذرید، باید با عشق باشد. این طور نباشد که بگوئید وقت ندارم‏، کار دارم‏، درس دارم، دیگران هستند. آنها انجام دهند. هرکس باید به وظیفه خود عمل کند. من کسانی را می شناسم که گفتند ما خواب امام زمان را دیدیم که حضرت به ما گفته من تنها هستم. اما باز هم یک ساعت وقت برای برطرف کردن موانع ظهور حضرت نمی گذارند. ما باید از اصحاب سیدالشهداء یاد بگیریم. از زهیر یاد بگیریم که وقتی با امام حسین (علیه‌السلام) ملاقات کرد، همه اموالش را با شادی به نام همسرش کرد و و خداحافظی کرد. همسرش هم به او گفت: من خودم هم هستم و می آیم و آمد. این خیلی مهم است که داستان کربلا داستان فداکاری عاشقانه بود، نه عاقلانه. یعنی من نباید چرتکه بیندازم و بگویم چون امام حسین نوه‌ی پیغمبر و پسر فاطمه‌ی زهرا و امیرالمومنین است حالا مجبورم یاریش کنم. این طور نبود. امام حسین همه کسانی که به او تردید داشتند را شب عاشورا رد کرد و گفت: بیعتم را از شما برداشتم. تنها کسانی در عاشورا ماندند که عاشق بودند، یعنی دوست داشتند فدای خدا و امام حسین شوند. درسی که از عاشورا می‌توان گرفت، این است که مثل اصحاب عاشورا عاشق خدا و امام زمان باشیم و در راه خدا و دفاع از دین و امام زمان علیه‌السلام ثابت قدم بمانیم. متزلزل، ترسو و بزدل نباشیم. مثلا اگر بخواهی کمک مالی بکنی یا از اعتباریات اجتماعی یا از کارهای فکری، علمی و توانایی های تخصصی ات استفاده کنی، از اصحاب عاشورا یاد بگیر و بدون چرتکه انداختن و محاسبات عقلی، عاشقانه خرج کن. خدا اله ماست و ما شهادت می‌دهیم: «لا اله الا الله». یعنی من معشوقی جز الله ندارم. برای این معشوق، گذشتن از چهار بخش (جمادی، گیاهی، حیوانی و عقلی) باید با عشق باشد. اما بعضی آدم‌ها حتی دو رکعت نمازی که می‌خوانند؛ یا حجابشان را رعایت می‌کنند؛ یا‌ روزه‌ای که می‌گیرند؛‌ با سختی و مشقت و بی‌میلی انجام می‌دهند، نه از روی عشق و محبت به خدا. این که شهادت می‌دهم معشوقی جز الله ندارم «اشهد ان لا اله الا الله» یعنی همه کارهایم و استعدادهایم را به پای خدا می‌ریزم. در این صورت رشد حاصل خواهد شد. قرار نیست همیشه جنگ باشد و جان بدهیم. بلکه قرار است ما هر کاری می‌کنیم به پای خدا بریزیم. اگر به عشق خدا زن‌داری، شوهرداری و بچه‌داری می‌کنیم، کینه‌ای در دل  نمی‌ماند. چون پای عشق در میان است. «خود»ی  وسط نیست که کینه بگیرد و غصه بخورد یا به کشمکش و دعوا بکشاند. خداوند هم در قرآن همیشه عاشقانه سخن می‌گوید. «ان الله لا یحب/ ان الله یحب» دوست ندارم/ دوست دارم. همین اصل برایمان کافی است. وقتی خدا می‌گوید دوست ندارم، یعنی معشوقت این را نمی‌پسندد و این ختم کلام است. «ان الله یحب»، یعنی معشوقت دوست دارد. پس خدا می‌پسندد. توجه کنید که چقدر عاشقانه و زیباست. اما متاسفانه با این که گاهی می‌دانیم خدا چیزی را گفته و واجب هم کرده، باز زیر بار نمی‌رویم. چرا؟ چون عشقی در میان نیست. مؤمن نمی تواند دشمن خدا و رسول را دوست بدارد امکان ندارد کسی ایمان به خداوند و روز قیامت بیاورد، ولی دشمن خدا و رسول را دوست بدارد. حتی این دشمن خدا می تواند پدر، پسر، برادر یا عشیره باشد. امکان ندارد مؤمن چنین کسانی که دشمن خدا هستند را دوست بدارد. «لَا تَجِدُ قَوْمًا یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ یُوَادُّونَ یُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِیرَتَهُمْ أُولَئِكَ كَتَبَ فِی قُلُوبِهِمُ الْإِیمَانَ[1]= قومى را نیابى كه به خدا و روز بازپسین ایمان داشته باشند [و] كسانى را كه با خدا و رسولش مخالفت كرده‏ اند هر چند پدرانشان یا پسرانشان یا برادرانشان یا عشیره آنان باشند دوست بدارند در دل اینهاست كه [خدا] ایمان را نوشته». «کَتَبَ» در این آیه، از کتابت و نوشتن نیست، قلمش هم از جنس این قلم‌ها نیست، بلکه به معنی ایجاد است. یعنی در شخصیت چنین آدمی که آیه معرفی می‌کند، «ایمان» خاصی ایجاد می‌شود. عمر هر کدام از ما به اندازه عمر خداست. تا خدا هست، ما هم هستیم یکی از چیزهایی که به انسان خیلی قدرت می‌دهد، حس جاودانگی است. اگر کسی بخواهد سرعت و قدرتش را در حرکت به سمت خانواده آسمانی و غیب بیشتر کند، در چینش معشوق‌ها و ابدیتش باید دائماً به این فکر کند که «من جاودانه هستم». در بهشت جاودانه، انتهایی وجود ندارد. اگر کسی هم می‌خواهد دلش آرام شود و رمز شادی و آرامش را پیدا کند، باید از خدا به شادی و آرامش برسد. حتی اگر روابط زناشویی، خواهر و برادری، پدر و مادر و فرزندی و دوستی بر پای محبت نباشد و افراد یاد نگیرند که فدای هم بشوند و نسبت به هم مودت داشته باشند، رابطه‌ها بادوام و پایدار نمی‌ماند. یعنی علامت عشق‌ورزی برای خدا این است که نگاه ما ابدی باشد، نه موقتی. برخی مؤمنین یا زوج‌های مؤمن به یکدیگر می‌گویند که تو را ابدی دوست دارم.   در ارتباط با خدا که معشوق اصلی ماست، باید دائماً به این فکر کنیم که چگونه به او عشق بورزیم؟ من برای معشوقم چه کاری می‌توانم بکنم؟ یا حتی برای امام حسین چه کاری می‌توانم بکنم؟ برای امام زمانم چگونه می‌توانم هزینه کنم و خودم را هزینه کنم؟ استادمان تعریف می‌کرد یک پیرزنی بود که گیوه می‌دوخت. وضع مالی‌اش هم خوب نبود. سبزی‌هایی که دور می‌ریختند، می‌رفت جمع می‌کرد، می‌شست و می‌کوبید و آبش را می‌گرفت و می‌خورد. از درست کردن گیوه و کفش، پولی ذخیره می‌کرد برای زیارت. اما چون نمی‌توانست به زیارت برود. به کسی پول می‌داد و می‌گفت تو را به خدا به جای من کربلا و امام رضا برو. سپس استاد ما می‌فرمود: ایشان از دنیا رفت و به خواب یکی از بزرگان آمد. به او گفتند: چه خبر؟ گفته بود: من به محض این که از دنیا رفتم، حضرت زهرا با عجله آمد و دستم را گرفت و گفت تو بیا پیش خودم. چه کسی در حزب خداست؟ خداوند حزب الله را این گونه معرفی می‌کند: « أُولَئِكَ حِزْبُ اللَّهِ =آنان حزب خدا هستند». حزب الله یعنی کسی که برای خدا عاشقانه هزینه می‌کند و هزینه می‌شود. رمز خرج کردن عاشقانه، رسیدن به رضایت است.  وقتی با معصوم رفیق باشی، معصوم هم با تو رفیق می‌شود. ناراحتی و غم و غصه ما باید عدم رضایت خدا و اهل بیت علیهم‌السلام باشد. اما اگر وقتی که مریض شدی، طلاق گرفتی، پولت را بردند، تصادف کردی، ناراحت شدی، نشانه‌ی انس نداشتن است که هنوز عشق آسمانی نداری. «حزب الله» یعنی کسی که وقتی مصیبتی به او می‌رسد، می‌گوید: ما از خداییم. «الَّذِینَ إِذَا أَصَابَتْهُم مُّصِیبَةٌ قَالُواْ إِنَّا لِلّهِ= کسانى که چون مصیبتى بر آنها وارد شود گویند: همانا ما از آن خداییم». اگر ایستادیم و با خدا چون و چرا کردیم که چرا این طور شد؟ چرا این اتفاق افتاد؟ یعنی تو عاشق نیستی. تو اصلا خودت را نشناخته ای تا بتوانی صادقانه بگوئی: «اشهد ان لا اله الا الله= من شهادت می‌دهم که معشوقی جز الله ندارم». تنها حزب الله است که رستگار می شود در پایان آیه خداوند می‌فرماید: «أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ = آگاه باشید همانا حزب خدا رستگارند».  «رستگاری» یعنی ترجیح عشق خدا و خانواده آسمانی به هر چیزی. این دلدادگی است، این وقف شدن است، این هزینه شدن است، این هزینه کردنِ عاشقانه، منجر به رستگاری انسان می‌شود. رمزش را خدا به ما می‌گوید: کسانی رستگارند که عشق شان به خدا بی‌شرط و شروط باشد، آدم‌هایی که نق و غر ندارند، در فراز و نشیب زندگی و حوادثی که برایشان اتفاق می‌افتد، با خدا و اهل بیت درگیر نمی‌شوند و اعتراض نمی‌کنند. به چنین افرادی «حزب الله» می‌گویند و اینها سرانجام رستگار می‌شوند. افراد یا فاسقند که به سمت جهنم می‌روند، یا مؤمن اند. حد وسط دیگر نیست. مؤمن کسی است که سه معشوق را در رأس همه عشق هایش قرار می‌دهد: «الله، اهل بیت و جهاد در راه خدا». ساده از این مباحث رد نشوید. وقتی می‌گویم در خودتان یک نگاهی بیندازید، ببینید داستان معشوق‌های شما چگونه است. به این کلمات عادت نکنید که به سادگی از آن رد شوید. چون بعدا حسرتش را می کشید. «مال و فرزند» شما را از مسیر خدا غافل نکند خداوند می‌فرماید:‌ «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لاتُلْهِکُمْ أَمْوالُکُمْ وَ لاأَوْلادُکُمْ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ وَ مَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ فَأُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُونَ[2] = ای کسانی که ایمان آورده اید! اموال و فرزندانتان شما را از یاد خدا غافل نکند! و کسانی که چنین کنند، زیانکارانند!».  «اموالکم= اموالتان»، یعنی همان شغل، تجارت، خانه و مساکن. و «ولا اولادکم» یعنی بچه‌هایتان شما را از یاد خدا غافل نکند که هر کس چنین کند، خاسر است. اصل سرمایه شان را از دست می‌دهند. بچه‌ات را عاشقانه دوست داشته باش، اشکالی هم ندارد. خداوند عشق‌های دنیایی را انکار نمی‌کند. ولی مواظب باش که اینها تو را  از معشوق اصلی غافل نکند. ما چقدر آدم‌هائی داریم که به خاطر بچه‌هایشان از ابدیت و آخرت شان می‌گذرند. جامعه امروز ما دچار فرزندسالاری‌های جهنمی شده که پدر و مادرها خودشان را درگیر آنها کرده‌اند. در حالی که حضرت علی علیه‌السلام می‌فرماید: «لا تَجعَلَنَّ أكثَرَ شُغُلِكَ بأهلِكَ و وَلَدِكَ فإن یَكُن أهلُكَ و وَلَدُكَ أولیاءَ اللّهِ، فإنَّ اللّه َ لا یُضِیعُ أولیاءهُ، و إن یَكُونوا أعداءَ اللّه ِ فما هَمُّكَ و شُغُلُكَ بأعداءِ اللّهِ= بیشتر اوقات خود را صرف زن و فرزند خویش مكن؛ زیرا اگر آنان دوست خدا باشند، خداوند دوستانش را وا نمى‌گذارد و اگر دشمن خدا باشند، چرا باید همّ و غمت رسیدگى به دشمنان خدا باشد». اگر خانواده‌ات می‌خواهند مسیر خدا را نروند، چرا تو آخرت خودت را فدای آنها می‌کنی؟ آدمی که به سمت جهنم‌ می‌رود، تو را هم به سمت جهنم می‌کشاند. پس چرا وقت و عمرت را برای او می‌گذاری. وقتی عاشق باشی، حساب و کتابی در کار نیست وقتی عاشق باشی، حساب و کتابی در کار نیست. برای عاشق‌ها هیچ حساب و کتابی نیست. عاشق کسی است که همه چیزش را به پای خدا می‌ریزد. همه چیزش را انفاق می‌کند و به سود ۷۰۰ برابری که خداوعده داده ایمان دارد. خداوند می‌فرماید: «وَ أَنْفِقُوا مِنْ ما رَزَقْناکُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ فَیَقُولَ رَبِّ لَوْ لا أَخَّرْتَنی‏ إِلی‏ أَجَلٍ قَریبٍ فَأَصَّدَّقَ وَ أَکُنْ مِنَ الصَّالِحینَ= از آنچه به شما روزی داده‌ایم انفاق کنید، پیش از آنکه مرگ یکی از شما فرا رسد و بگوید: «پروردگارا! چرا (مرگ) مرا مدت کمی به تأخیر نینداختی تا (در راه خدا) صدقه دهم و از صالحان باشم». ممکن است انفاق شما مال یا وقت یا سلامتی یا اعتبار و آبرو یا علم یا معنویت باشد. پس هر چه که به شما داده اند را به پای خدا بریزید. ‌خدا می‌گوید خودم به شما دادم تا ۷۰۰ برابر جبران کنم. پس چرا ندهیم؟ زمانی که مرگ فرا می‌رسد، به خدا می‌گوییم: «اگر به من فرصت بدهی صدقه می‌دهم و از صالحین خواهم بود». خوب، چرا الان که زنده‌ایم و وقت هم داریم، به پای خدا عاشقانه نریزیم. وقتی که از دنیا رفتیم، دیگر فایده‌ای ندارد. امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) قنات یا باغ و هرچه که به دست می‌آورد، احیا می‌کرد. راوی می‌گوید علی در همان حال خستگی و عرق ریختن می‌گفت «قلم و کاغذ بیاورید تا من این را برای فقرا وقف کنم». ولی ما این طور نیستیم. انفاق‌های عاشقانه نداریم. باید دائما به نفس‌مان غلبه کنیم. در حالی که خداوند از انفاقی که می‌کنیم، یک تا ۷۰۰ برابر آن را به ما برمی‌گرداند، اما باز ما تزلزل و تردید داریم. چون عاشق نیستیم. عاشق شو ورنه روزی کار جهان سرآید/ ناخوانده نقش مقصود، از کارگاه هستی. خوش به حال کسی که وقتی می‌‌‌خواهد بمیرد، به زندگی‌اش که نگاه می‌کند، ببیند که همه کارهایش عاشقانه و برای خدا و اهل بیت بوده است. مرگش هم فرا برسد، خدا اجازه نمی‌دهد که فرشته‌های نکیر و منکر بالای سر او بیایند. می‌گوید این دوست و رفیق ماست. بشیر و مبشر به سراغش بروند و با احترام به بهشت پیش خودم بیاورند.   امامت/امام حسین/عاشورا [1] . سوره مجادله/آیه 22. [2] . سوره منافقون/آیه 9.

ظلم به دیگران نوعی از حق الناس محسوب می‌شود و خدا آن را به راحتی از انسان پاک نمی‌کند، مگر این که صاحب حق راضی شود. یعنی صاحب حق بگوید: من گذشتم. اما اگر صاحب حق نگذرد، فرد گرفتاری زیادی در برزخ و قیامت دارد و آثارش خیلی سنگین است. ظلم، باطن انسان را «بدشکل» می‌کند. وقتی انسان به عالم برزخ متولد می‌شود، اگر مرتکب ظلمی شده باشد، زندگی آرامی نخواهد داشت. آدم ظالم در زمان تولد به عالم بعدی، مثل بچه‌ای است که نباید از رحم مادر چیزهای اضافی با خودش به دنیا بیاورد. «رد مظالم»، روحی را که از اعتدال خارج شده را به حالت اعتدال برمی گرداند رد مظالم یعنی ظلم‌هایی که انسان به دیگران کرده، «برگرداند». یعنی کسانی را که به آنها ظلم کرده را راضی کند. وقتی انسان این کار را کرد، روحش به اعتدال می‌رسد. امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) می‌فرماید: «لا عَدلَ أفضَلُ مِن رَدِّ المَظالِمِ= هیچ عدلی مثل بازگرداندن مظالم نیست». این که حضرت می‌فرماید: «لا عدل» یعنی اگر بخواهیم «عدل» را به طور محسوس معنا کنیم، باید بگوییم که مثل برقراری اعتدال در بدن است. بدن به محض این که از اعتدال خارج می‌شود، علائم درد و مریضی پیدا می‌شود. روح هم به این اعتدال و هماهنگی همه جهات وجودی احتیاج دارد. اگر روح از تعادل خارج شود، علائم گرفتاری‌های روحی مشخص می‌شود. پس عدالت نقش زیادی در حفظ تعادل جسم و روح انسان دارد. بدون اعتدال نمی توان از روی صراط رد شد همه‌ی انسانها بدون استثنا باید از روی صراط که جهنم در زیر آن است باید رد شوند. اما عدم توانایی انسان در رد شدن از روی صراط، ناشی از عدم اعتدال روحی اوست. قرآن می فرماید:‌ «وَإِن مِّنكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا = هیچ یك از شما نیست، مگر آنكه وارد جهنم خواهد شد». برای رد شدن از صراط که بر روی جهنم است، باید تمرین کنیم که بتوانیم از صراط دنیا بگذریم. چون دنیا متن جهنم است و ما با زندگی درست در این دنیا دائما در حال رد شدن از صراط هستیم و کسی که می‌خواهد به بهشت و بالاتر از آن برسد، طی کردن این مسیر برایش الزامی است. حالا اگر کسی در مسیر زندگی به دیگران ظلم کند، تعادلش را بر روی صراط از دست می‌دهد و سقوط می‌کند. گاهی افراد دلشان می‌خواهد کارهای خیلی خوب انجام بدهند، اما به دلیل ظلم‌هایی که کرده‌اند، روحشان  نامتعادل شده و قادر به انجام کارهای خوب نیستند. مثلا یزید وقتی که از حضرت سجاد (علیه‌السلام) سوال می‌کند: اگر من توبه کنم خدا می‌پذیرد؟ حضرت می‌گوید: بله. دو رکعت نماز غفیله بخوان و توبه کن. اما یزید نتوانست آن دو رکعت نماز را هم به جا بیاورد. چرا؟ چون به خاطر ظلم‌هائی که کرده بود، تعادلش را از دست داده بود و نتوانست بر خودش غلبه کند تا دو رکعت نماز را بخواند. بعضی افراد می‌دانند عمل شان گناه و اشتباه است، اما باز هم آن را انجام می‌دهند. بی‌احترامی به همسر، پدر و مادر یا حس حسادت نسبت به اطرافیان‌شان دارند. یا مثلاً کسی می‌گوید من زن یا مرد هستم و این طور تربیت شدم و باید این طور باشم. این همان بی‌تعادلی است. در حالی که مردانگی و زنانگی ملاک تعادل نیست. ملاک تعادل ایمان به خداست، ملاک تعادل این است که آیا خدا این عمل تو را تأیید می کند یا نه! بنابراین، برای این که از حالت نامتعادلی دربیائید باید تلاش بسیاری بکنید که این هم نیاز به قوت و قدرت روحی دارد. ظلم موجب تصمیمات غلط می شود کسی که ظلم می‌کند، نمی‌تواند درست تصمیم بگیرد. مثلا می‌خواهد ازدواج کند، اما به خاطر ظلم‌هایی‌که قبلاً به دیگران کرده، انتخاب غلط می‌کند و به جهنمی می‌افتد که پر از گرفتاری و دردسر است؛ یا رشته تحصیلی، شغل و سفری را انتخاب می‌کند که گرفتاری برایش ایجاد می‌شود. چون تعادل در تصمیم گیری ندارد. مثلا تصمیم می‌گیرد که با خدا و اهل بیت رابطه دوستی برقرار کند؛ یا تصمیم می‌گیرد روح جهاد را بر خودش حاکم کند؛ اما ظلم‌هائی که در حق دیگران کرده به او اجازه ی این کارها را نمی‌دهند. «ظلم» فهم و درک انسان را نیز کور می‌کند. ظلم به انتخاب‌ها، ارتباطات، رفتارها و چنیش‌های فکری انسان ضربه می‌زند. علت این که نمی‌توانی شوهرداری یا زن داری خوبی بکنی یا فرزندت را بطور صحیح تربیت کنی، این است که تعادل نداری. پس اولین مرحله از این که بخواهی در زندگی پیشرفت کنی و تعادلت را حفظ کنی، این است که ظلم نکنی. تنها با مراجعه به روان‌پزشک و روان‌شناس، مشکلات روحی و روانی‌ات حل نمی‌شود. کسی که این نظام را خلق کرده به شما می‌گوید ظلم تعادل شما را به هم می‌ریزد. حالا اگر پای درس پیغمبر، امیرالمومنین، اساتید و اولیای خدا هم بنشینی، هیچ کدام اثر نخواهد داشت تا این که دست از ظلم برداری. این حرف بنده در این آیه‌ی شریفه بیان شده که می‌فرماید:«ولایزید الظالمین الا خسارا= قرآن به ظالمان چیزی جز خسارت نمی افزاید». امام صادق (علیه‌السلام) 4000 شاگرد داشت اما به قول خودش 17 یار مؤمن واقعی نداشت. استاد این ۴ هزار نفر امام معصوم بود، اما چون اهل ظلم بودند، راه به جایی نبردند. آدمی که ظلم می‌کند،‌ دانش هم داشته باشد، به دانش و فهم خودش خیانت می‌کند. انسانی که یقین و باورهایش را زیرپا می‌گذارد، یعنی از صراط سقوط کرده است. چگونه حق الناس را جبران کنیم؟ ظلم‌هائی که انسان به دیگران می‌کند، دو دسته اند: مادی و  معنوی و هر کدام از آنها هم به دو دسته فردی و اجتماعی تقسیم بندی می‌شوند که در مجموع چهار دسته هستند که عبارت اند از: فردیِ مادی، اجتماعیِ مادی، فردیِ معنوی، اجتماعی معنوی. این ظلم‌ها حق‌هائی را به گردن انسان می‌آورد که تعبیر به «حق الناس» می‌شود. حق الناس مادی فردی: لطمه زدن به اموال و آبرو و هر چیز دیگران. حتی اگر یک خط به خودرو کسی بیندازی باید حقش را ادا  کنی. اگر حق‌الناس، مادی و در مورد یک شخص بود، انسان می‌تواند مبلغش را به خود او بپردازد. آنقدر که طرف راضی شود. اما گاهی انسان می‌ترسد اگر حقی که از کسی ضایع کرده‌ای به او بگویی برای حلالیت طلبی، فتنه یا دعوائی پیش بیاید. اینجا لازم نیست به او بگویی، بلکه کافیست از طرف او صدقه بدهی. اگر فرد مورد نظر در دسترس بود و خودمان نمی‌توانیم به صورت مستقیم پولش را پرداخت کنیم‏، از طریق واسطه باید مبلغی را به او برسانیم. اما اگر در دسترس نبود. مثلا شخص از دنیا رفته یا به مکان دیگری کوچ کرده و نمی‌دانیم کجاست، در این جا به قیمت روز برای آن شخص رد مظالم بپردازید. به جایی بدهید که مطمئن هستید و می‌دانید که رد مظالم را درست مصرف می‌کنند. مثل دفتر مراجع. حق الناس مادی اجتماعی) مثلاً لطمه زدن به مسجد یا حسینیه که اموالش مال همه است؛ یا سوءاستفاده از اموال یک شرکت، اداره یا وزارت خانه‌ی دولتی یا شکستن و آسیب رساندن به وسایل نقلیه که جزء بیت المال است. مثلا در شیشه‌ی اتوبوسی را بشکند.   شاهد هستیم بعضی از مردم بعد از دیدن مسابقات و شکست تیم شان به خیابان‌ها می‌ریزند و به اتوبوس‌ها حمله می‌کنند و شیشه می‌شکنند. در حالی که اتوبوس مال بیت المال است. این آسیب رساندن داخل و خارج از کشور هم ندارد. حتی اگر شما در یک کشور اروپایی هم باشید که مسلمان نیستند، اجازه تخریب اموالشان را ندارید. هر خسارتی بزنید باید هزینه‌اش را به آن سازمان برگردانید. چون بار سنگینی دارد و به میلیونها انسان بدهکار می‌شود. حق الناس فردی معنوی) مثلا کسی را اذیت کردی، غیبتش را کردی، تهمت به او زدی، نیش به او زدی، سرزنشش کردی، تحقیرش کردی،‌ دلش را شکستی، او را ترساندی، اضطراب به دلش وارد کردی یا راجع به یک نفر چیزی گفتی که آبرویش رفت، رازش را فاش کردی، در فضای مجازی از زندگی شخصی یک نفر عکسی گرفتی و پخش کردی، این ها همه مظالم فردی معنوی می‌شود. رضایت و حلالیت گرفتن کار آسانی نیست و به راحتی هم نمی‌شود جبرانش کرد. اثر این ظلم و جرم در نفس انسان باقی می‌ماند. برای جبران این نوع مظالم باید انسان حلالیت بخواهد که کار سخت و سنگینی است. ممکن است شخص حلال نکند یا حتی بگوید: خدا ببخشد، ولی حلال نکند. دلش واقعاً پاک نشده باشد. پس تا می‌توانید به این سمت نروید. مواظب نفسانیت و شیطنت‌های خودتان باشید. روز قیامت مگر می‌توان این ها را جواب داد. حق الناس معنوی اجتماعی) مثلا شما آبروی یک جمعی را بردید که باعث می‌شود یک عده از آن گروه فاصله بگیرند. مثلا بگویی این هیئت همه شان اینطوری اند، این سازمان همه شان اینطوری اند، آخوندها همه همین طورند، معلمان و پزشکان همه همین طورند، شیرازی‌ها اینطور اند، افغانی‌ها اینطور اند. به راحتی نمی‌شود انسان قضاوت کند. مدیونی دارد. خطرناک است. جبران کردنش واقعاً کار راحتی نیست. بنابراین، انسان باید تلاش کند آنچه را بر گردنش است را جبران کند. پس بهتر است برای جبران این ظلم‌ها به صاحبان آنها هدیه بفرستید. حتی سفارش شده یکی از چیزهایی که در وصیت نامه‌ها خیلی مهم است قید شود‏، «رد مظالم» است. مقداری از درآمد خودتان را وصیت کنید برای رد مظالم و اشتباهاتی که دانسته یا نداشته در زندگی داشتید. چون تا این ظلم‌ها به گردن ماست ما بی‌تعادلیم و مشکلات روحی و روانی پیدا می‌کنیم.   اخلاق/قوه وهمیه/ظلم