در مورد شئون وجودی انسان، گفتیم انسان دارای 5 شأن است که هر کدام اله‌های مربوط به خود را دارد. شئون جمادی، گیاهی، حیوانی، عقلی و فوق عقلی. انسان به این 5 شأن و اله‌هایش وابستگی دارد. بنابراین برای از دست دادن هر کدام از این 5 شأن و اله‌اش ترس دارد. مثلاً، ترس‌هایی که مربوط به جنبه جمادی ماست، مثل ترس‌های اقتصادی و مالی. انسان به مال احتیاج دارد. مال برای انسان امر مهمی است. انسان تعلقاتی نسبت به مالش مثل پول، طلا، مسکن، زمین و .... پیدا می‌کند. که برای از دست دادن هر کدام دچار ترس می‌شود. ترس‌هایی که در بخش‌های گیاهی داریم، ترس جانی و بدنی است. انسان می‌ترسد از این که آسیب جانی و بدنی ببیند. از دیگر ترس‌های گیاهی، ترس نسبت به کمبود غذاست. مثل این که بگویند قحطی می‌شود. یا دچار کمبود یک ماده غذایی مثل نان یا گوشت می‌شویم. یا ترس‌هایی که انسان نسبت به هیکل و اندامش دارد. ترس از این که نکند صورتم لک بزند. موهایم بریزد. بدقیافه شوم. موهایم سفید شود. اینها ترس‌های گیاهی هستند. در سفری که به اروپا داشتم بیشتر مردم آنجا دچار ترس گیاهی هستند، حتی بیشتر شان به خاطر این ترس می‌میرند. ترس بعدی، مربوط به بخش حیوانی است. یعنی ترس جنسی و حیوانی. مثل ازدواج و طلاق و بچه دارشدن یا نشدن. بعضی‌ها از اینکه ازدواج کنند، می‌ترسند و دلشوره دارند. بعضی‌ها از طلاق می‌ترسند. قسمتی از این ترس‌ها معقول و قسمتی از آنها نامعقول است. یا ترس‌های اجتماعی مثل ترس از جنگ و ترس برای از دست دادن رتبه اجتماعی- سیاسی و... نیز مربوط به بخش‌های حیوانی است. دسته بعدی، ترس‌های مربوط به جنبه «عقلانی» انسان است. ترس‌های مربوط به جنبه عقلانی نه این که ترس‌ها معقول باشند، بلکه این ترس‌ها مربوط به بخش‌های عقلی ما مثل وابستگی‌های علمی است. انسان به علوم و اکتشافات و اختراعاتی که می‌کند، دچار ترس می‌شود. چون به آنها دلبستگی دارد، ترس از دست دادن آنها گاهی انسان را آزار می‌دهد.  ترس «فوق عقلانی» ترسی است که مربوط به جنبه جاودانگی ماست. ترس از این که انسان بی‌آبرو شود پیش خدا. ‌بی‌آبرو شود نزد امام زمان و موقعیتش را از دست بدهد. هنگام مردن بی‌آبرو شود و جاوادنگی و بهشت را از دست بدهد. اهل بیت را از دست بدهد. دوستی آسمان را از دست بدهد. رابطه‌اش با خانواده آسمانی‌اش خراب شود. کسی که در جنبه حیوانی نمی‌ترسد از این که رابطه‌اش با پدر و مادرش خراب شود یا عاق والدین شدن، برایش مهم نیست، یا از دست دادن دوستانش برایش ترسی ندارد، این آدم معقولی نیست. خیلی راحت می‌تواند پدر و مادر و همسر و دیگران را فراموش کند. او نسبت به معشوق‌های زمینی‌اش بی خیال است. مثل کسانی که در بخش فوق عقلانی برایشان مهم نیست که رابطه‌اش با خانواده آسمانی‌، اصل و ریشه‌اش خراب شود. مثلا کسانی هستند در خارج از کشور یک درخواست‌ها و پیشنهادهایی به آنها می‌شود و چون دلبستگی به وطن و اصلشان دارند، می‌گوید نه! من به کشورم خیانت نمی‌کنم. این ترس دارد از این که به کشورش خیانت کند و کاری کند که برایش ننگ به بار بیاورد.  بعضی‌ها با آسمان و خانواده آسمانی‌ که رابطه‌شان خراب است برای او آبرو داشتن در آسمان و حیای آسمانی و نسبت به ملائکه‌ها و نسبت به غیب و امام زمان که همیشه شاهد ما هستند، نسبت به مادرآسمانی‌مان فاطمه زهرا و بهشت و نسبت به خود خداوند و حیات جاودانه‌اش و نسبت به بهشتی که از دست می‌دهد؛ مهم نیست. این ترس‌های انسان مهم است که انسان باید بترسد اینها را از دست بدهد. اینها جزو دارایی ما هستند. خانواده آسمانی ما، بهشت و ملکوت جزء دارایی‌های ما هستند. مسئله جاودانگی و ابدیت شوخی نیست. عمر هر انسان به اندازه عمر خداوند است. ما انتها نداریم. وقتی کسی یک حیات این طوری در انتظارش است باید بترسد. چون آن حیات هم تعلقات خودش را دارد. شما وقتی وارد نظام برزخی می‌شوید، آنجا احتیاج به مال دارید، چون باید هزینه کنید، مال مهم است؛ شما احتیاج به بدن، هیکل، اندام و زیبایی دارید؛ احتیاج به غذا و جنبه‌های جنسی و همسر دارید؛ در جنبه های عقلانی و در نظام برزخی، دانشگاه و حوزه‌های علمیه وجود دارد که انسان پایه‌های علمی زندگی آینده‌اش را براساس پایه زندگی اینجا می‌گذارد. انسان در نظام برزخی در هر پایه‌ای از علم و معرفت در دنیا باشد باید در دانشگاه و حوزه‌های برزخ و بهشت ثبت نام ‌شود. در نظام برزخی این که شما با کی همکلاس می‌شوید هم مهم است. کسی که به نظام برزخی رفته و می‌خواهد در آنجا درس بخواند یا به بیمارستان برود تا بیماری‌اش درمان شود، با کی هم اتاق می‌شود؟ یا وارد بهشت که شدید، سطح بهشت شما با کسانی که می‌خواهید با آنها زندگی کنید،  اساتید تان و کلاس تان و سیر برزخی‌تان  را که طی می‌کنید بر پایه‌ی دنیای‌تان است. آنجا انسان تعلقات علمی دارد. در نظام برزخی، بعضی‌ها با وفات منتقل نمی‌شوند به بهشت، بلکه به جهنم منتقل می‌شوند. چون مریض است، نمی‌تواند با سیستم بهشت هماهنگ باشد. بعضی‌ها ۱۰ سال، بعضی‌ها ۱۰۰ سال و بعضی‌ها هم چند هزار سال گیر هستند تا درمان شوند و اضافه‌هائی که با خود آورده اند، بریده شود تا به بهشت ورود پیدا کنند. تازه اگر تولد ناقص نداشته باشند. زیرا تولد ناقص شامل سه دسته از افراد می شود: کفار، منافقین و مشرکین. پس این ترس که من چگونه وارد نظام برزخی می‌شوم، ترس مهم و معقولی است که بخشی از حس‌های قشنگ افراد مومن و باتقوا همین است. این ترسی که نسبت به نظام انسانی و جاودانگی‌مان داریم، از آن تعبیر به تقوا می‌شود. تقوا یعنی خویشتن‌داری از اینکه من محدود شوم. این ترس معقولی است. کسی که مسواک می‌زند که دندانش مبادا خراب شود، به این تقوا می‌گویند که در بخش گیاهی است. بعضی از ترس‌ها ترس‌ بد هستند. اما ما الان در مورد ضررهای ترس و ترس بد صحبت می‌کنیم. قرآن می‌فرماید: همین که انسان در صراط قرار می‌گیرد، شیطان به او حمله می‌کند. نحوه حمله‌اش کشنده نیست‏، در واقع تمرین است که پیشنهادهای خلاف وجدان و عقل می‌دهد. وقتی ما این پیشنهاد ها را رد می‌کنیم، عقل و شرافت ما رشد می‌کند؛ ولی وقتی که می‌پذیریم در این صورت است که سقوط می‌کنیم. با توجه به حمله‌های شیطان (راست، چپ، عقب و جلو) ترس‌هائی که ما داریم، در این چهار قالب هستند. ترس‌های جلو مثلاً این که نکند مالم را از دست بدهم، نکند مریض شوم یا سرطان بگیرم. این ترس از آینده است. ترس دیگر، از گذشته است. مثل شکست‌های زندگی یا مرگ فرزند که باعث می‌شود که انسان نسبت به زندگی جدید یا داشتن فرزند ترس داشته باشد که شاید دوباره دچار شکست شود؛ یا مثلا فرد فکرهای جهانی دارد، ولی به خاطر ترس، بی‌تفاوت از انجام آن می‌شود. شیطان دائماً این نتوانستن را به سر آدم می‌زند. پس گذشته ی بد دلیل نمی‌شود که کارها را انجام ندهیم. اگر بخواهیم هم عبرت بگیریم، باید از غلط‌های آن عبرت بگیریم، نه از درست‌های آن. دقت کنید که شیطان ترس را در قوه واهمه ما می‌سازد و آن را بزرگ جلوه می‌دهد که ما کار های خوب را انجام ندهیم. آثار منفی ترس اولین و خطرناک ترین مقصد ترس این است که انسان شادی و آرامش دنیائی و آخرتی اش را از دست بدهد. آنچه قبلا گفته شده، این است که یکی از علامت‌های مؤمن در قرآن «شادی» و «آرامش» اوست. اگر کسی این دو شاخصه را نداشته باشد، باید در ایمان او شک کرد. نبی اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می‌فرماید: «المومن دائم النشاط= مومن نشاطش دائمی است». اگر کسی ظاهر اسلامی دارد، ولی غمگین است و دلشوره دارد و افسرده است، ایمانش ایمان ظاهری است. مومن غمگین نمی‌شود. چون غصه در اسلام هم جرم است و هم نشانه ی بیماری. پس انسان در زندگی دنیایی، باید شاد و آرام زندگی کند، ولی ترس باعث از بین رفتن این دو شاخصه او می‌شود. اگر مادر دائما در ترس و اضطراب باشد، بر جنین او اثر منفی می‌گذارد. وقتی این جنین به دنیا بیاید، این ترس‌هایی که در رحم مادر به او وارد شده‏، ظهور و بروز می‌کند و دائما با یک حرکت مختصر می‌ترسد. ما هم در دنیا این‌طور هستیم. کسی که نمی‌تواند در دنیا شاد باشد، دائما در اضطراب است و آرامش ندارد.او ترس را دائماً برای وفات ذخیره می‌کند. برای همین است که می گوییم او اضطراب، زودرنجی و عصبانیت فشارقبر زیادی ذخیره می‌کند. پس بزرگترین مقصد ترس، این است که شادی و آرامش را از انسان بگیرد. گناه معلول ترس است. علت اینکه شخص گناه می‌کند، این است که آخرت را فراموش می‌کند. مثلا نزول می‌گیرد یا نزول می‌دهد. او چون ابدیتش را از یاد برده، به راحتی می‌تواند چنین گناهی را مرتکب شود. ترس/ شان های ۵ گانه/ شیطان

 در ادامه‌ی دعائی که امام سجاد علیه‌السلام در باره فرشتگان و نقش آنها در عالم می‌فرماید، چند قاعده از قواعد معنوی و ریاضیات عالم غیب را برای ما باز می‌کند که فوق‌العاده شیرین و موثر هستند و می‌توانیم در زندگی از آنها بهره‌مند شویم. یکی خروجی نفس انسان است که اهل صلوات و دعا و درود باشد. حضرت در این دعا بر فرشته‌ها درودهای زیادی می‌فرستد. وقتی یک انسان کامل در خودش این را می‌بیند که وقت بگذارد و به فرشته درود بفرستد، ما باید ببینیم که این به چه معناست؟ چه نیازی بوده که امام چنین کاری بکند؟ چه زمانی شخص احساس می‌کند که با فرشته‌ها رابطه عاطفی برقرار کند و به آنها درود بفرستد؟ زمانی این اتفاق می‌افتد که شخص بعد عقلانی‌اش کامل شود. یعنی وقتی انسان بالغ می‌شود؛ هوس خدا، اهل‌بیت و فرشته‌ها به سرش می‌زند. بدون این بلوغ، چنین عشقی وجود ندارد. تا وقتی این بلوغ رخ ندهد، ممکن است از شنیدن این حرف‌ها لذتی ببرد، یا شاید بفهمد، ولی نمی‌تواند با فرشته‌ها ارتباط برقرار کند. پس قاعده این شد که اساسا ارتباط با غیب به معنای حقیقی، زمانی رخ می‌دهد که شخص، بلوغ فوق عقلانی پیدا می‌کند و غیب را جدی می‌گیرد و سپس با آن ارتباط می‌گیرد و در نتیجه، باب رزق ها باز می­‌شود و ارتباط‌های غیبی شروع می‌شود. اما تا وقتی که شخص در بخش فوق عقلانی‌اش جدی نشود، چنین لیاقتی پیدا نمی‌کند. زیرا زمانی غیب با انسان محرم می‌شود که لیاقت محرمیت را داشته باشد. مثلا دخترخانمی که هنوز بالغ نشده، کسی به خواستگاری اش نمی‌رود. خواستگاری زمانی جدی می‌شود که او به رشد رسیده‌باشد. انسان هم در ارتباطات معنوی وقتی که در فوق عقل رشید و بزرگ نشده باشد و بلوغ معنوی و انسانی پیدا نکرده باشد، اتفاق‌های غیبی برایش نمی‌افتد. اگر یاد و ذکری نداریم، خلوت نداریم، انس و دلدادگی نداریم، همه برای این است که این بلوغ معنوی هنوز در ما نیست و هنوز بچه ایم. حتی اگر ۵۰ سالمان هم باشد، ممکن است به این رشد نرسیم. علامت این رشد هم این است که به غم و شادی هایتان را نگاه کنید؛ ببینید هنوز بچه هستید یا نه؛ هنوز خیال و توهم زده هستید یا نه. اگر خوب به سبک زندگی تان نگاه کنید، معلوم می‌شود که در این وادی چه کاره هستید. اما از آن طرف ما در جبهه کسانی را می‌دیدیم که در سن کم، واقعا اهل رویت بودند و با غیب ارتباط داشتند. چون بالغ شده بودند. یعنی بلوغ بخش فوق عقلانی پیدا کرده بودند. حالا معلوم شد که چه نیازی است امام سجاد (علیه‌السلام) تک تک فرشته‌ها را اسم می‌برد و دائما به آنها درود می‌فرستد. منظور حضرت از این همه نیاز و درود فرستادن، این است که باید بفهمیم و بشویم. چون این نشانه‌ی بلوغ انسانی است. مقام، شرافت و کرامت حقیقی ارتباط با غیب است. سلام ما به اهل بیت علیهم‌السلام و فرشتگان، موجب رشد معنوی آنها می‌شود خداوند سلام و درودی که به اهل بیت علیهم‌السلام یا فرشتگان، علما، شهدا یا اموات می‌فرستیم را به آنان می‌رساند و موجب رشد معنوی بیشتر آنان می‌شود. امام سجاد علیه‌السلام می‌فرماید: «وَ صَلّ عَلَیْهِمْ صَلَاةً تَزِیدُهُمْ كَرَامَةً عَلَى كَرَامَتِهِمْ وَ طَهَارَةً عَلَى طَهَارَتِهِمْ‏ =و درودی بفرست بر ایشان كه كرامتى بر كرامت و پاكیزگى بر پاكیزگی شان بیفزاید». حالا داستان در این حد نمی‌ماند. در ادامه می‌فرماید: « اللّهُمّ وَ إِذَا صَلّیْتَ عَلَى مَلَائِكَتِكَ وَ رُسُلِكَ وَ بَلّغْتَهُمْ صَلَاتَنَا عَلَیْهِمْ فَصَلّ عَلَیْنَا بِمَا فَتَحْتَ لَنَا مِنْ حُسْنِ الْقَوْلِ فِیهِمْ، إِنّكَ جَوَادٌ كَرِیمٌ= خدایا و چون بر فرشتگان و فرستادگانت رحمت فرستى و درود ما را به ایشان رسانى، پس به سبب آنكه ما را به ذكر خیر ایشان توفیق داده‌‏اى، بر ما نیز رحمت فرست. زیرا كه تو بخشایشگر و كریمى». یکی از کارهای قشنگی که خدا می‌کند، این است که هر وقت شما به فرشتگان و انبیا درودی بفرستید، سلام و درود شما را به آنها می‌رساند. پس نگو حالا این صلوات و درود من کجا رفت؟ شما به دلت می‌افتد برای حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) یا حضرت حمزه (علیه‌السلام) یا طاهر بن زین العابدین (علیه‌السلام) یا برای هر یک از علما و بزرگان، اموات و همه شهدا یک صلوات بفرستی، خدا همه را به تک تک آنها می‌رساند و آنها هم متوجه شما هستند. در روایت داریم ثواب صلوات جمعی را جز خدا هیچ کس نمی‌تواند حساب کند. یک دفعه هزاران نفر در برزخ می‌گویند فلانی بود. این که آیت الله بهجت می‌فرماید: شما متوجه نیستید که وقتی صلواتی می‌فرستید چه تحولاتی در نظام برزخ می‌افتد، اما ما متاسفانه از این مسئله خیلی غفلت داریم. اثر صلوات بر فرشتگان به خود انسان برمی‌گردد همان‌طور که شما به فرشته‌ها صلوات می‌فرستید، آنها هم متقابلا برای شما درود می‌فرستند. صلوات ما آثاری دارد، اما آثار صلوات آنها شاید خیلی بیشتر از ما باشد. حضرت در ادامه می‌فرماید: حالا ما یک صلواتی به فرشتگان فرستادیم، خدایا تو هم متقابلا برای ما یک صلوات بفرست. این خیلی جالب است که می‌فرماید: «فَصَلّ عَلَیْنَا= برما درود بفرست» چه می‌شود که انسان به خدا بگوید: خدایا تو برای من یک صلوات و درود بفرست. انسانی که برخوردار از فعالیت معنوی و «فوق عقلانی» است، به جایی می‌رسد که به خدا می‌گوید دست نوازش بر سرم بکش و این همان درخواست صلواتی است که از خدا می‌کنیم. آدم یک جاهایی این نسیم و ذکر را لازم دارد. پس درخواست صلوات کن. آیا تا به حال در این فکر بوده‌ایم که از خدا درخواست صلوات کنیم؟ تا به حال به این فکر کرده‌ایم که اگر این درود خدا به شما برسد، چه اتفاقی می‌افتد؟ درود خدا تقویت و غذاست. آیا ما لیاقت داریم چنین درخواستی از خدا داشته باشیم! هر وقت احساس نیاز، قدرت، قوت، شادی و خیلی چیزهای دیگر کردی بگو: «اللهم صلی علی محمد و آل محمد». در روایت نقل است که خدا می‌گوید: اگر کسی یکبار به پیامبر و آل صلوات بفرستد، خودم برای او صلوات می‌فرستم. ما نیاز به صلوات و حمایت خدا داریم. صلوات اسم اعظم است و اسم اعظم در رأس همه امور است. هیچ کاری نیست که صلوات نتواند در آن حریم حضور داشته باشد. اما اگر کسی بالغ نشده باشد، این حرف‌ها را نه می فهمد و نه باور می‌کند، عمل هم نمی‌تواند بکند. توجه  کنید حضرت چه دریچه‌ای را به روی ما باز کرده است.  چرا دانشمندان امروز غرب، به خصوص آنها که تاریخ را خوانده‌اند، وقتی این‌ها را می‌خوانند، زود شیعه می‌شوند؟ ممکن است هواهای نفسانی و شهوات‌شان نگذارد گرایش پیدا کنند، اما عقلا اقرار می‌کنند. ویل دورانت می‌گوید که من نمی‌توانم باور کنم که کسی در آن شرایط وحشی عرب، بتواند این تمدن اسلامی را ایجاد کند و پیغمبر نباشد. قطعاً پیغمبر بوده که توانسته آن کار را بکند. محال است که یک آدم غیر معصوم و غیر آسمانی بتواند این طور سخن بگوید. متن جامعه کبیره هم می‌گوید که غیر معصوم نمی‌تواند این طور حرف بزند. کی می‌تواند بگوید که معصوم «مختلف الملائکه» است. کی می‌تواند بگوید اهل بیت محل رفت وآمد فرشته ها هستند؟ برای دریافت صلوات ویژه خدا به اسم «جواد و کریم» متوسل شوید امام سجاد دو اسم اعظم را به ما معرفی می‌کند: «إِنّكَ جَوَادٌ كَرِیمٌ = تو جواد و کریمی». خدایا به جواد بودنت و کریم بودنت قسم که اگر من لایق صلوات تو نیستم، به حرمت این اسم ها تو به من نگاه کن. در دعاهای مختلف می‌خوانیم: « اَللّـهُمَّ افْعَلْ بی ما اَنْتَ اَهْلُهُ وَلا تَفْعَلْ بى ما اَنـَا اَهْلُهُ= خدایا با من آنطور که خودت اهلش هستی رفتار کن! نه آن طور که من اهلش هستم». زیرا «انک اهل التقوی و المغفره= همانا تو اهل تقوی و مغفرت هستی». «تقوی» یعنی نگه داشتن، تو اهل این هستی که من را از عذاب جهنم نجاتم بدهی و ولی من «انا اهل الذنوب و الخطایا» خدایا من اهل گناه و اهل خطا هستم. تو من را پاک کن و مغفرتت را نصیبم کن. توسل به اسم «جواد» و «کریم»، جوابگوی نیازهای مادی و معنوی است توسل کردن به اسم جواد و کریم خداوند، هم نیازهای مادی انسان را برطرف می‌کند و هم نیازهای معنوی را. اما مهم این است که این اسم را درست بشناسی. این که امام سجاد (علیه‌السلام) می‌فرماید: «إِنّكَ جَوَادٌ كَرِیمٌ» باید دقت کنی که اگر این اسم را درست نشناسی، به اشتباه می‌افتی. باید بدانی الان وقت کدام اسم از اسماء الهی است. حضرت به تو یاد می‌دهد که وقتی صلوات ویژه خدا را می‌خواهی، به اسم جواد و کریم متوسل شو. پس دقت کن که جواد بودن و کریم بودن، فقط مادی برایتان ترجمه نشود. یعنی ذهنتان فقط سراغ کمالات جمادی یا گیاهی یا حیوانی یا حتی عقلی نرود. حواستان باشد که «جود و کرم» در چه بخشی کارایی دارد. پس همانطور که ما برای بخش اقتصادی به جود و کرم خدا نیاز داریم، برای بخش فوق عقلانی هم به جود و کرم خدا نیازمند هستیم. پس تو برای این که مورد توجه ویژه‌ی خدا باشی یا فرشته ها برایت درود بفرستند، یا اهل بیت برایت درود بفرستند یا آسمان برایت درود بفرستد، به اسم یا «جواد یا کریم» نیاز داری. پس نتیجه آنکه من اگر سدی سر راهم هست و بلوغ پیدا کنم، باید خوراک داشته باشم. خوراک بلوغ انسانی اسم یا جواد و یا کریم است. اگر معنویات جذب روح انسان نشود، رشد نمی‌کند همانطور که غذا اگر جذب بدن نشود، بدن رشد نمی‌کند، اگر غذاهای روحی نیز جذب روح نشود، روح انسان رشد نمی‌کند، حتی اگر ۵۰ سال هم عبادت کند. اسماء الهی انسان را بالغ می‌کند. کسی نگوید من ۴۰ سال است که نماز می‌خوانم، ۴۰۰ دفعه حج رفتم، کربلا رفتم. به اینها پز ندهد، بلکه ببیند که آیا این عبادت‌ها جذب روحش شده است یا نه! یعنی کیفیت مهم است و ما باید در کیفیت غذاهای معنوی مان سرمایه گذاری کنیم. حجمش مهم نیست. مهم کیفیت و قدرتی است که برای روحت ایجاد می‌کند. کیفیت عبادت یعنی بتوانی با غیب ارتباط و انس بگیری. اما وقتی هنوز دری برایت باز نشده و هنوز رحمت ویژه ای شامل حالت نشده و در «رحمت عام» خدا باقی مانده‌ای، پس معلوم می‌شود که هنوز تو به دلتنگی نیفتاده‌ای؛ هنوز دلت برای امام زمان تنگ نمی‌شود. وقتی می‌گویند: امام زمان آواره، طرد شده، تنها و یگانه است، هیچ حسی به تو دست نمی‌دهد؛ یعنی هنوز بلوغ انسانی پیدا نکرده‌ای. این رحمت عام و خاص خدا در این شریفه تجلی کرده است که خداوند می‌فرماید: ان رحمتی وسعت کل شیء فساکتبها للذین یتقون= رحمت من عام است و همه چیز را در بر می‌گیرد، اما آن را مخصوص کسانی قرار می‌دهم که با تقوا باشند».  پس لازم است با خودمان فکر کنیم که چرا بعضی از افراد تا غروب بر ضد امام حسین جنگیده، عضو لشکر عمرسعد هم بوده، اما تنگ غروب که امام حسین (علیه‌السلام) گفت: «هل من ناصر ینصرنی» می‌گوید: لبیک. حالا ما کی می‌خواهیم لبیک به امام زمان بگوییم؟ آیا هنوز وقتش نرسیده؟ «أَ لَمْ یَأْنِ لِلَّذینَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِکْرِ اللَّهِ= آیا وقت آن نرسیده است که دلهای مؤمنان در برابر ذکر خدا و آنچه از حقّ نازل کرده است خاشع گردد؟». وقت آن نرسیده برای مومنین که وقتی اسم خدا را می‌شنوند، دلشان نرم شود و خشوع پیدا کنند. خدا در این آیه از ما سوال می‌کند. حالا قرار است نوبت ما کی برسد؟ فرشتگان/صلوات/ اسماء جود و کرم/بخش فوق عقل

نبی اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و سلم فرمودند: « تَجِدُ الْمُؤْمِنَ مُجْتَهِدًا فِیمَا یُطِیقُ مُتَلَهِّفًا عَلَى مَا لا یُطِیقُ= مؤمن را در آنچه مى‌تواند، كوشا و در آنچه که نمی‌تواند، آرزومند می‌یابی». « مُتَلَهِّفًا عَلَى مَا لا یُطِیقُ» مؤمن آنجایی که طاقت ندارد و امکان انجام کاری را ندارد، متوقف نمی‌شود و در آرزوی انجام آن باقی می‌ماند. یعنی نقشه و فکرش را دارد و نیتش را دارد که به آن خواسته‌ی بزرگ و مهم برسد. مؤمن هر خواسته‌ای که داشته‌باشد، چون در رأس معشوق‌هایش «الله، اهل‌بیت و جهاد» قرار دارند، همه معشوق‌های چهار بخش دیگر او  (گیاهی،حیوانی، انسانی، عقلی) نیز به سمت الله، ‌اهل بیت و جهاد می‌روند. بنابراین، اگر در آرزوهای مؤمن، آرزوی بسیار بزرگی وجود داشت و دست او از نظر اقتصادی یا بدنی یا سیاسی – اجتماعی یا علمی کوتاه بود، آرزویش را نگه می‌دارد و می‌خواهد که این هدف را پیاده بکند. خیلی از مؤمنین را می‌شناسم که در حال حاضر کارهای بزرگی انجام می‌دهند. وقتی از آنها می‌پرسید، چطور نیت می‌کنید و این کارهای بزرگ و قشنگ را انجام می‌دهید و اصلاً چگونه به این فکر افتادید؟ می‌گویند: «من از بچگی آرزویم این بوده؛ از جوانی آرزویم این بوده که بتوانم یک زمانی یک کار بزرگ و مهمی را برای دین، خدا و ائمه انجام بدهم». «مُتَلَهِّفًا عَلَى مَا لا یُطِیقُ». این نیت را نگه داشته و همین نیت باعث شده به تلاش‌هایی دست بزند که او را به آن خواسته بزرگ برساند. معصوم علیه‌السلام فرمود:«احشروا الناس علی نیاتهم= مردم با نیات شان محشور می‌شوند». مثلاً اگر شما آرزو داشتی که ای کاش من یک میلیارد تومان پول داشتم و این پول را در فلان کار خیر در راه خدا مصرف می‌کردم. خدا در روز قیامت در نامه عملت می‌نویسد: این شخص یک میلیارد تومان پول برای این کار هزینه کرد. درحالی که تو هزینه نکردی. اما چون شما نیتش را داشتی و نیتت هم صادقانه بوده، خدا پایت حساب می‌کند. همانطور که در مورد مریض می‌فرماید: اگر کسی مریض شد و نتوانست عبادت الهی را انجام ‌بدهد و دلش سوخت و واقعاً آرزو داشت که ای‌کاش بدنم سالم بود، می‌توانستم به هیئت بروم و عزاداری کنم، یا  پیاده روی اربعین بروم، و... و راست هم بگوید، یعنی اگر مریض نبود، واقعاً آن عبادت را انجام می‌داد، خداوند به فرشتگان می‌فرماید: ای فرشته‌ها برایش ثوابی بنویسید، بیش از موقعی که اگر سالم بود، این کارها را انجام می داد. یعنی بیشتر از عملش بنویسید. چون نیتش نیت صادقانه است. مؤمن فقط به داشتن نیت‌های پاک و آرزوهای بزرگ و خوب اکتفا نمی‌کند، بلکه وقتی که نتوانست نیت‌هایش را عملی کند، این نیت‌های پاک در مورد الله، اهل‌بیت و جهاد در راه خدا را در خود نگه می‌دارد. مؤمن از طریق هنر، قلم زدن، کار اقتصادی، کار اجتماعی، کار سیاسی و عبادی به سمت الله، اهل‌بیت و جهاد و پیاده کردن نقشه‌های الهی خود درباره‌ی امام زمان و برطرف کردن موانع ظهور و نهضت جهانی امام زمان، تمدن بزرگ اسلامی فکر می‌کند و نقشه می‌ریزد و 20 سال بعد آن را پیاده می‌کند. یعنی مؤمن همیشه نقشه راه دارد. طرح و فکر و برنامه دارد. مثل کسی که ازدواج کرده که این نیازی در حد حیوانی است و الان مستأجر است، دائماً فکر می‌کند که من باید از این مستأجری در بیایم. من باید برای زن و بچه‌ام خانه بخرم. من باید یک کاری بکنم که زن و بچه‌ام خانه دار و خوشحال شوند. من الان وسیله نقلیه ندارم، باید یک زمانی وسیله نقلیه بخرم. این آرزوها را دارد، اما اگر عملی نشد، اینها را در خودش نگه می‌دارد و به کار و تلاش می‌‌پردازد. یعنی این آرزو باعث می‌شود که او تن به کار بدهد. از هر طریقی مثل پس انداز کردن، وام گرفتن، قرض گرفتن، و... دوندگی می‌کند تا بتواند یک وسیله نقلیه تهیه کند. تن بدهد به تلاش بیشتر برای این که بتواند منزل مستاجری‌اش را به منزل ملکی تبدیل کند. این نیت و آرزو باعث می‌شود که زمانی به عمل بیانجامد. آرزوی مؤمن پیاده شدن اهداف (الله، اهل بیت و تقویت جهاد در راه خدا) برای برطرف کردن موانع ظهور امام زمان است. اساساً همه کارهایش، درس خواندن، قلم زدن، طلبگی، ازدواج کردن، بچه‌دار شدن او با آن نیت انجام می‌گیرد. مؤمن اگر بچه‌دار هم می‌شود، می‌گوید می‌خواهم لشکر امام زمان را زیاد کنم. در دعای افتتاح می‌خوانیم: «قلّت عددنا»، «کثرت عدونا» کمی تعداد ما و زیادی دشمن یک فاجعه است. مؤمن بچه‌دار می‌شود و نوع نگاهش به بچه داری حیوانی نیست که حالا من پسر داشته باشم یا دختر داشته باشم. مهم این است که تعداد بچه‌هایم را زیاد می‌کنم برای این که به همین وسیله، قرب به الله پیدا کنم. او در این فکر است که تعداد شیعیان و محبین اهل‌بیت را زیادکنم و این هم یک جهاد است. اگر می‌روند دنبال خانه‌دار شدن، نمی‌خواهد فقط مشکل خانه‌دار شدنش را حل کند. من خیلی از مؤمنین را دیده‌ام که می‌گویند:«ای کاش من این خانه بزرگ را می‌خریدم». می‌گویم برای چی؟ می‌گوید: «در خانه بزرگ روضه می‌گرفتم؛‌ مجلس امام حسین می‌گرفتم». نیتش نیت قشنگی است. مؤمن بررسی می‌کند که برای رسیدن به آرمان‌هایش که برطرف کردن موانع ظهور و ایجاد تمدن بزرگ اسلامی است، از کدام راه باید برود؟ چه کاری باید انجام دهد؟ دعاهای ماه رمضان،‌ پر از این نیت‌هاست:« وَ اِجْعَلْنِی مِمَّنْ تَنْتَصِرُ بِهِ لِدِینِكَ وَ لاَ تَسْتَبْدِلْ بِی غَیْرِی = و مرا از آنها مقرر دار كه بدانها دینت را یارى كنى و دیگرى را به جایم مگیر». « وَ قَتْلا فِی سَبِیلِكَ فَوَفِّقْ لَنَا = خدایا شهادت در راه خود را نصیب ما بگردان.» مؤمن آرزوی شهادت در راه خدا را همیشه دارد. عشق به شهادت دارد. به قول مقام معظم رهبری حفظه الله تعالی:«ما به مرگی به غیر از شهادت فکر نمی‌کنیم». مؤمن اساساً به مردن فکر نمی‌کند. نیت مؤمن این است که زمانی به شهادت خواهد رسید و این نیت برایش مهم است. اگر به شکل غیر از شهادت هم بمیرد، اگر سرطان بگیرد، تصادف کند، در رختخواب بمیرد، در هر صورت مؤمن بُرد می‌کند. کسی که بتواند جانش را در کف دستش نگه دارد و آماده تقدیم داشته باشد، شهید از دنیا می‌رود. امام باقر علیه‌السلام در رابطه با نیت شهادت فرمود:‌ «من طلب شهاده بصدق نیه مات شهیداً ولو کان علی فراشه= مؤمنی که با صدق نیت طالب شهادت در راه خداست، شهید از دنیا می‌رود، هر چند در رختخواب بمیرد». بنابراین بحث نیت بحث مهمی است. نقش «نیت» در کنترل نیروهای عالم بحث نیت بحث فوق‌العاده پیچیده و مهمی است. با نیت پاک و قدرتمند می‌توانیم امور ضعیف را تحت کنترل درآورده و به آنها قدرت ببخشیم. غربی‌ها بعضی وقتها چیزهایی در بحث روان‌شناسی بیان می‌کنند، مثل قانون جذب و قوانینی که امروزه مطرح کرده‌اند و خیلی هم سرو صدا کرده و کتاب هایی نوشته‌اند. خیلی از مردم شیعه نمی‌دانند که ما قوانینی بینهایت پیشرفته‌تر و کاملتر و بیشتر در فرهنگ دینی‌مان داریم، تعجب می‌کنند که حالا فلان روان‌شناس و فلان دکتر و فلان پروفسور غربی چه حرفی زده. مثلاً قانون جذب را مطرح کرده‌اند که کامل هم نیست. همه جانبه و همه جنبه‌نگر نیست. تا حدودی درست و تا حدودی غلط است. ولی قوانین جذب که در فرهنگ شیعه بیان شده، فوق‌‌العاده است. ما یک سلسله قوانین فیزیکی داریم، مثل آب در صد درجه به جوش می‌آید یا دو دوتا می‌شود چهارتا. اگر به یک شیء یک نیوتن نیرو وارد شود، یک نیوتن نیرو هم به دست شما وارد می‌شود. اینها قوانین فیزیکی عالم است. ما یک سلسله قوانین هم پشت پرده‌ی فیزیک عالم داریم که به‌ آن قوانین برزخی، ملکوتی، معنوی و باطنی می‌گویند که همین جا در استخدام ما هستند. یعنی لازم نیست بمیریم و به برزخ برویم تا با آن قوانین روبرو شویم، همینجا شما با استخدام آن قوانین می‌توانید روی فیزیک عالم تاثیر بگذارید. یعنی در نظام دو دوتا چهارتای این عالم، یک کسی هست قائل به همین فرمول‌ها و قوانین فیزیکی است. اگر انسان این قوانین را خوب بشناسید، و نیتش را به سمت این قوانین ببرد، می‌تواند در جاهایی از قوانین طبیعی که خطرساز هستند، خطر آن را کم کند یا بردارد. جاهایی که خوب و زیباست، زیباترش کند، مثل رزق. ما یک سلسله قوانین و فرمول‌هایی برای رزق داریم که هر کس چه کافر و چه مؤمن آن را انجام دهد، رزقش زیاد می‌شود. یکی از قوانین و فرمول‌های باطنی عالم «دعا» است یک سلسله از فرمول‌های باطنی هستند که اگر مؤمن آن فرمول های باطنی را اجرا کند، می‌تواند قوانین ظاهری که خوب هستند را قدرت بدهد و آنهایی که خطرناک هستند را کم کند. مثلا یکی از قدرت‌های باطنی دعاست. شما با دعا یک سلسله قوانین ظاهری را کنترل می‌کنید. مثلاً دکتر گفته این آدم سرطان دارد. اما اگر شما از دعا استفاده ‌کنید، سرطان او خوب می‌شود. در صورتی که از نظر پزشکی و قوانین زمینی و فیزیکی قرار بوده این آدم دو ماه دیگر بمیرد، شما با استخدام قوانین باطنی مثل دعا، سرطان او را از بین می‌برید و نابود می‌کنید. شاهد مثالها در این رابطه زیاد هستند. «نیت» در استخدامِ قوانین متافیزیکی به ما کمک می‌کند نیت یک دانش صرف نیست، بلکه مسئله‌ای است که به ما کمک می‌کند تا ما توانایی استخدام قوانین متافیزیکی را پیدا کنیم و آنها را به کار بگیریم. شما در انقلاب اسلامی دقت کنید. از نظر ظاهری انقلاب اسلامی طبق قوانین دو دو تا چهارتا هیچ وقت نباید پا می‌گرفت. ولی گرفت. هیچ‌وقت نباید پیروز می‌شد، ولی شد. در 8 سال دفاع مقدس با آن امکاناتی کمی که داشتیم، هیچ‌وقت نباید موفق می‌شدیم، ولی شدیم. قرآن فرمول کلی نیت را در سوره اسراء آیه 84 بیان می‌فرماید:‌« قُلْ كُلٌّ یَعْمَلُ عَلَى شَاكِلَتِهِ = بگو هر كس بر حسب ساختار [روانى و بدنى] خود عمل مى‌كند». چون مسئله مهم است با «قل» شروع می‌شود. (كُلٌّ) یعنی هرکس، فرقی هم نمی‌کند،. هر کسی عملش براساس شاکله‌ و ساختار وجودی‌اش است. آیا ساختار وجودی فاسقانه دارد؟ اگر دارد در کدام مرحله؟ یا ساختار وجودی مؤمنانه دارد و در کدام مرحله؟ اگر فاسقانه باشد، شاکله آن یا جمادی است، یا کمتر از جماد و یا حیوانی است و کمتر از حیوان، یا شیطانی است. فاسقان با یکی از این 5 شاکله با درجات متفاوت عمل می‌کنند. عملکرد مؤمن هم براساس شاکله ایمانی‌ او و با درجات مختلف ایمانش است. فرمول کلی آن را امیرالمؤمنین علیه‌السلام این‌گونه می‌فرماید: «الظاهر عنوان الباطن = ظاهر عنوان و نمایانگر باطن است». ظاهر‌ یعنی آن چیزی که از یک شخص یا شیء ظهور می‌کند و این نماینده‌ی باطنش است. در حدیث دیگر علی علیه‌السلام می‌فرماید:« النِّیَّةُ اساسُ الْعَمَلِ = نیت پایه‌ی عمل است». آنچه که از یک شخص ظهور می‌کند، حاکی از یک نهادی در درون اوست. پس اساس یک عمل و ارزش و قیمت یک عمل به نیت و آن قصدی است که این شخص دارد. این امر باعث می‌شود، اگر دست شخص بسته است، با تقویت نیتش به عمل کمش قدرت بدهد. وقتی دست شخص بسته است و به قول پیغمبر «مُتَلَهِّفًا عَلَى مَا لا یُطِیقُ» است، یعنی آرزومند در چیزی است که طاقت یا امکانش را ندارد. مؤمن برای این که به عملش کیفیت بدهد و قدرت عمل را بالا ببرد، همان مقداری که می‌تواند انجام بدهد را انجام می‌دهد. اما یک نیت قدرتمند پشت آن می‌گذارد. آن نیت قدرتمند به این عمل کم، قدرت انفجاری می‌دهد. افراد زیادی به عنوان مدافعین حرم رفتند و شهید شدند که سلام و درود خداوند بر همه‌شان. ولی شهید ححجی جور دیگری بود. شهید ححجی هم کاری بیشتر از بقیه نکرد. همان بلایی که سر دیگران آوردند، سر شهید ححجی هم آوردند. شاید بدترش را هم سر دیگران آورده‌باشند. من سراغ دارم کسانی که بدتر از شهید ححجی به شهادت رسیدند. اما چه چیز باعث شد شهید ححجی در کشور انفجار ایجاد کند؟ به قول مقام معظم رهبری در دل یک کشور غوغا ایجاد بکند؟ ظاهر عملش مثل دیگر شهدا بود. او هم مثل دیگر مدافعان حرم به سوریه اعزام شد. مثل آنها اسیر شد و مثل آنها هم سرش را بریدند و مثله‌اش کردند. پس ظاهراً با بقیه فرقی نداشت. اما نیت شهید ححجی او را از دیگر شهدا ممتاز کرد. علمای زیادی کتاب نوشتند. اما کتاب «مفاتیح» که آقا شیخ عباس قمی رحمه‌الله‌علیه نوشتند، در همه منازل کنار قرآن هست. کتاب دعاهای زیادی بودند که نتوانستند جای مفاتیح را بگیرند. چه چیزی به مفاتیح ماندگاری داد؟ آن چیزی که در درون آقا شیخ عباس قمی رحمه‌الله‌علیه بود. این خیلی مهم است که باید انسان برای قدرتمند شدن عملش پشت آن نیت بگذارد. ما قدرت نیت و عمل را در جبهه‌هایمان زیاد دیدیم. یک جایی یک عمل کوچک یک رزمنده، یک دفعه یک گردان عراقی را زمین‌گیر می‌کرد. من یادم هست در عملیات مسلم بن عقیل، تخریب‌چی بودیم، خط را که شکستیم، رفتیم میدان را باز کنیم که بچه‌ها وقتی با ماشین و تانک و نفربر می‌خواهند بیایند، فضا باز باشد. ما مشغول بودیم و داشتیم جاده را باز می‌کردیم. یک دفعه دیدم که از توی شکاف کوه یک عراقی هیکل‌دار با دست بالا که اسلحه‌اش هم رو دوشش بود، آمد. اسلحه رو دوشش بود و دستهایش بالا بود. بعد دیدم نفر بعدی آمد، نفر بعدی، نفر بعدی. گفتم خدایا ما تازه عملیات کردیم؛ کی اینها را اسیر کرده؟ ایستاده بودم که وقتی این اسرای عراقی همه آمدند و رد شدند، دیدم فقط یک بچه 13- 14 ساله، همه اینها را اسیر گرفته؛ آن هم با یک اسلحه.‌ عجیب هم این بود که اسلحه‌هایشان را داده دست خودشان. معمولا کسی را که تسلیم می‌کنند، سلاحش را می‌گیرند. این روح این بسیجی است که اینها را اسیر می‌کند، نه بدنش. بدن بسیجی که چیزی نبود. اگر آنها یک لگد از پشت به او می‌زدند، این جا در جا می‌مرد. این بخاطر آن نیتی است که به او قدرت، انرژی و شجاعت می‌دهد و در دل دشمن ترس می‌اندازد. قرآن در مسئله نیت این داستان را تعریف می‌کند:«إِنْ یَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ یَغْلِبُوا مِائَتَیْنِ[1] = اگر از [میان] شما ۲۰ تن شكیبا باشند، بر ۲۰۰ تن چیره مى‌‏شوند». ضمیر در این آیه به مؤمنین بر می‌گردد. می‌گوید اگر قوی باشید. ولی حال که ضعیف هستید، چون ایمان ندارید. ضعف را به نداشتن ایمان مربوط دانسته است. آنها فاسقند، «لایفقهون» تفقه ندارند. روح با نیت قوی و نیت پاک قدرتمند می‌شود و سپس عملی از چنین بدنی سر می‌زند که تعجب همگان را جلب می‌کند که او با این بدن چطور توانست فلان کار بزرگ را انجام دهد. اصلا هیچ کس باور نمی‌کند. نمونه اش امیرالمومنین علیه‌السلام است در کندن در خیبر و کارهای محیرالعقولی که می کرد. اراده قوی، قدرت بدنی را افزایش می‌دهد برای داشتن بدن قوی، معمولا توصیه به ورزش می‌کنند، اما تنها ورزش برای داشتن قدرت بدنی کافی نیست. بلکه اراده نیز نقش مهمی دارد. امام صادق علیه‌السلام فرمود: «ما ضَعُفَ بَدَنٌ عَمّا قَویَت عَلَیهِ النِّـیَّةُ[2]= اگر اراده قوى باشد، هیچ بدنى براى انجام دادن كار، ناتوان نیست». مثلاً به طور طبیعی در بین این بچه‌هایی که آمدند جبهه در دوران دفاع مقدس یا مدافعین حرم که الان هستند، اگر یک سوسک می‌دید می‌ترسید؛ یا یک موش می‌دید می‌ترسید؛ یا از تاریکی می‌ترسید. ولی همین بچه‌ای که از سوسک و موش و تاریکی می‌ترسید، یک دفعه می‌رود در بیابان‌های جبهه و عملیات می‌کند؛ شناسایی می‌رود، پیاده روی می‌کند؛ در فرات و دجله می‌رود؛ در باتلاق می‌رود، در جزیره مجنون می‌رود. نه از موش و نه از سوسک و نه از تاریکی دیگر نمی‌ترسد. چه چیزی به او قدرت می‌دهد؟ ما مؤمنینی داریم که در حالت عادی سرما می‌خورند، می‌افتند. ولی بعضی‌ها روح‌شان اینقدر قوی است که سرطان هم می‌گیرند، اما این سرطان نمی‌تواند او را از کار بیندازد. سرطان را از بدنش بیرون می‌کند. اگر می‌خواهید بدن تان را قوی کنید، صرفا این نیست که فقط ورزش بکنید. ما این همه ورزشکار داریم، اما می‌ترسند. این همه ورزشکار قوی هستند، اما ‌اگر بگویی یک شب برو جبهه می‌ترسند.  بگو بیا برویم یک شب سوریه، فرار می‌کند. مگر ارتشی‌های عراق نبودند؟ همه آنها قدر و ورزشکار بودند، اما روح قوی نداشتند.  برای همین بود که در مقابل بسیجی ها نمی‌توانستند کاری بکنند. بنابراین، باید نیتت را قوی کنی.  دائماً غفلت ز گستاخی دمد                  که برد تعظیم از دیده رمد اگر انسان نیت درستی داشته باشد و با عظمت به یک چیز نگاه کند و برایش مهم باشد. خوابش گرفته می‌شود. کسی که در بخش توهم و یا در بخش گیاهی قوی است، مثلا به فوتبال اهمیت می‌دهد، اگر به او بگویی نماز شب بخوان، می‌گوید چرتم می‌گیرد و می خوابد. اما اگر به او بگویی که الان دوتا باشگاه اروپایی با هم مسابقه دارند، او نه تنها خوابش نمی برد، بلکه پلک هم نمی‌زند و می‌نشیند تا آخر مسابقه را با وقت اضافی نگاه می‌کند. ممکن است یک نیت، نیت شیطانی قوی، نیت وهمی قوی، نیت حسی قوی، نیت حیوانی قوی، یا نیت الهی قوی یا نیت عقلانی قوی باشد. شهید مطهری می‌فرمودند: «من وقتی خوابم می‌گیرد، تا کتاب را باز می‌کنم خواب از چشمم می‌رود». اما ما برعکس این هستیم. یعنی ما تا کتاب را باز می‌کنیم تا مطالعه کنیم، خواب‌مان می‌برد. در روایت داریم، سربازهای امام زمان هر کدام به اندازه 40 مرد قدرت دارند. آنها این قدرت را از کجا به دست آورده‌اند؟ آنها پرورش اندام یا باشگاه که نرفته‌اند. آنها نیت و اراده‌شان باعث می‌شود که به اندازه 40 مرد قدرت داشته‌باشند.‌ پس ما اگر می‌خواهیم بدن قدرتمندی داشته‌باشیم، باید نفس، اراده و روح‌مان را قدرتمند کنیم.   آرزوی مؤمن/ آرزوی فاسق/ نیت/ فیزیک و متافیزیک/اراده قوی ع ل 10 [1] - انفال/65. [2] - من لایحضره الفقیه، ج 4، ص 400، ح 5859.

در ادامه دعای وداع زیارت معصوم به فراز «بِأَبِی أَنْتُمْ وَ أُمِّی وَ نَفْسِی وَ أَهْلِی وَ مَالِی= پدر و مادرم و اهل و مال و طایفه‌ام فداى شما» رسیدیم. این جمله حکایت از دو رابطه‌ی حقیقی و حقوقی می‌کند که انسان با معصومین علیهم‌السلام دارد‎؛ رابطه‌ی حقوقی به این عنوان که آنها خلیفه الله هستند و رابطه حقیقی به عنوان این که اصل و خانواده آسمانی ما هستند و ما فرزندان آنها هستیم.    گفتن کلمات «بابی انتم و امی و نفسی و اهلی و مالی» از نظر ساختار مذهبی با ترکیب‌های مختلفی در زیارت جامعه آمده،‌ یک داستان است؛ اما فدا شدن و فدا کردن داستان دیگری است. یعنی کمال عاشق در عشق به معشوقش و فداشدن و فدا کردن همه‌ی دارایی‌های خویش است. عاشق می‌خواهد فانی و ذوب در معشوق شود. «داستان عشق» به قدری زیبا و قشنگ است که حتی در معشوق های زمینی، به خصوص پدر و مادرها، خواهر و برادرها هم دیده می‌شود. اما این فداشدن، در آموزه‌های دینی غیر از فداشدن طبیعی و دنیایی است. فدا شدن در بخش انسانی، منجر به حیات جدید می‌شود. یعنی شخص‌ این فدا شدن و فدا کردن را می‌پذیرد تا به حیات جدید و وصال بهتر و قشنگتری برسد. این فدا شدن در همه‌ی ۵شان وجودی انسان باید باشد. در بُعد جمادی وقتی مالت را فدای خدا و امام زمان علیه‌السلام می‌کنی، عشقت به آنها اثبات می‌شود. وقت گذاشتن، تلاش و دوندگی در بخش گیاهی نیز، منجر به تثبیت عشق می‌شود. در بعد حیوانی وقتی به خاطر خدا و معشوقت از آبرو و اعتبارت هزینه می‌کنی که به تثبیت دین برسی، در واقع عشقت را تثبیت می‌کنی. در بخش عقلانی هم وقتی دانشت را به پای خدا و امام زمان بریزی. باز عشقت تثبیت می‌شود. نتیجه آن می‌شود که خدا هم به تو آبرو و عزت بیشتری در همین دنیا می‌دهد.   «فدا شدن» مثل انفاق کردن در راه خدا است. شما هر انفاقی که در 5 بخش «جمادی، گیاهی، حیوانی، عقلی و فوق عقلی» می‌کنید، نفس تات تثبیت می‌شود. یعنی قوی‌تر می‌شوید و خداوند مثلا به علم و تخصص شما برکت‌هایی می‌دهد که از طریق تلاش و کار علمی و دانشگاهی صرف و استاد و شاگردی به دست نمی‌آید. این نوع برکت، مستقیماً در وجودت می‌ریزد. کربلا فرصتی است برای کسی که بخواهد فدای خدا شود در کربلا همه آمده بودند تا هر چه که دارند، فدای خدا کنند و تمام تلاش‌شان این بود که معشوق، آنها را بپذیرد. این رمز کربلا و آن جمله حضرت زینب سلام‌الله‌علیها است که فرمود: «ما رأیت الا جمیلا=چیزی جز زیبایی ندیدم». ما هم برای رسیدن به این مقام، باید به این فهم برسیم که آن چه را برای خدا می‌دهیم، از دست رفتنی و فقدان نیست، بلکه زیبایی و فرصت است. اگر توانستید به این ترس در هر 5 شان وجودی تان غلبه کنید که آن چه فدای خدا می‌کنید، از دست رفتنی نیست، باطن انسانی پیدا می‌کنید و به صدق می‌رسید. وقتی به صدق می‌رسید که بتوانید «بابی انتم و امی و نفسی و مالی و اهلی» را برای خدا هزینه کنید. در این صورت است که قطعاً با معصوم محشور می‌شوید و به مقام محمودی می‌رسید که در زیارت عاشورا می‌خوانیم:«وَ اَسَئلهُ اَن یُبَلغَنیَ المَقامَ الَمحمودَ لَکُمُ عِنْدَ الله= از خدا می‌خواهم که من را به جایگاه ستوده ای که شما نزد خداوند دارید، برساند». وقتی که مقام معظم رهبری برای تشیع پیکر مطهر شهید ححجی رفتند، همسر گرامی این شهید که کمتر از شهید ححجی هم نیست، گفت: دوست دارم فرزندم نیز فدای این راه بشود. این حرف بزرگی است. شوخی هم نمی‌کند، دروغ هم نمی‌گوید، مبالغه هم نمی‌کند. شهید ححجی همه دارایی‌هایش را در 5 مرحله وجودی‌اش، فدای اله خود کرد تا به مقام «عند ربهم» رسید. برای دستیابی به جاودانگی و ماندگاری، باید قدرت فدا شدن را داشته باشی فدا شدن و فدا کردن، یک اصل عرفانی و انسان شناسی است. خدا هر هدیه‌ای را از انسان نمی‌پذیرد. او در مقام ناز است. درست است در قرآن اظهار نیاز کرده که: « مَن ذَا الَّذی یُقرِضُ اللهَ قَرضًا حَسَنًا = كیست كه به خداوند قرض الحسنه دهد تا« فَیُضَاعِفَهُ لَهُ= تا [نتیجه‏ اش را] براى وى دوچندان گرداند». ولی باز ناز خودش را دارد. پس علت این که «بابی انتم و امی و نفسی و مالی و اهلی» در زیارت عاشورا یا جامعه کبیره تکرار می‌شود، این است که فدا شدن، خرج کردن و خرج شدن، نشانه‌ی کمال تواست و تا به این مقام نرسی، نمی‌توانی به معشوقت برسی. پس رمز این که برای بقا احتیاج به فنا است، این است که برای ماندن باید رفت و برای جاودانه شدن و ماندگاری و تثبیت یک عشق، باید خیلی چیزها را فدا کرد. در عشق زمینی هم همین‌طور است. یک چیزی باید از بین برود تا عاشقی اثبات شود. زیرا آدم‌های پست که نمی‌توانند برای خدا هزینه بشوند یا هزینه کنند، درون شان می‌پوسد، حتی عبادت‌شان هم به ضررشان تمام می‌شود. چون به عشق نرسیده‌اند. پس هر کس بقا و جاودانگی و خیر برکت را می‌خواهد باید قدرت فداکردن و فدا شدن را داشته باشد. کسب توجه و عنایت ویژه اهل بیت علیهم‌السلام نیاز به فدا شدن دارد اوج و غایت هر انسانی، در شبیه شدن به معصوم است. چون او نفر اول خلقت و «مثل اعلی» است. اگر تو را بپذیرد، قرب به او پیدا می‌کنی. برای همین هم به او می‌گوییم: «بابی انتم و امی». در عشق زمینی نیز، شما زمانی می‌توانی به معشوق زمینی‌ات بگویی که «به من توجه کن!» یا «با من ازدواج کن!» که عشقت را ثابت کرده‌باشی. یعنی قبلاً هدیه‌هایت را داده باشی؛ هزینه‌هایت را کرده‌باشی، وقت گذاشته باشی؛ دل داده‌باشی. «همّ» از ریشه (ه م م) است، یعنی خاص بودن. وقتی چیزی خاص شد، توجه خاص هم دارد. وقتی انسان به قابلیتی می‌رسد، می‌تواند به معصوم بگوید: «اجعلونی فی همکم= مرا در هم خود قرار دهید»، یعنی از همه شما می‌خواهم که به من توجه ویژه کنید. یعنی می‌خواهم مورد اهتمام شما باشم. انسان معمولا به چیزی فکر می‌کند که برایش مهم و عزیز است. وقتی به معصوم می‌گویید: به من فکر کنید، یعنی به مقامی رسیده‌اید که می‌خواهید مورد اهتمام معصوم علیه‌السلام باشید. این کار هر کسی نیست که این طور دعا کند. باید مراحل قبلی سیرش را طی کرده‌باشد. پس «اجْعَلُونِی فِی هَمِّكُم» یعنی من می‌خواهم زیر نظر شما تربیت شوم؛ مثل شما بشوم، ویژه بشوم؛ اهل سبقت باشم. اگر می‌خواهید سبقت بگیرید، اول باید در فدا شدن سبقت بگیرید. تا همت «فدا و فانی شدن» را نداشته باشید، خاص شدن فقط هوس بوده و ادعائی بیش نیست. مسیر حزب اهل بیت بودن از فدا شدن می گذرد وقتی به معصوم علیه‌السلام می‌گوییم: «وَ صَیِّرُونِی فِی حِزْبِكُمْ = مرا در حزب  خودتان درآورید»، لازم است بدانیم که صیرورت مثل «حرکت» است. جنین در رحم مادر دائما در حال صورت به صورت شدن و شکل و صورت گیری است. اول یک نطفه است؛ بعد صورت های مختلفی می گیرد. هر کس می‌خواهد بداند که پیش خدا چقدر منزلت و احترام دارد، باید ببیند خدا پیش او چقدر منزلت و احترام دارد. هر کس می‌خواهد ببیند پیش اهل‌بیت و امام زمان چه جایگاهی دارد، باید فکر کند که اهل‌بیت و امام زمان عج پیش او چه جایگاهی دارند. این سنجش تو بسته به این است که چقدر هزینه می‌کنی؟ چقدر هزینه می‌شوی؟ چقدر وقت می‌گذاری؟ چقدر آبرو می‌گذاری؟ چقدر برای آنان عزت و احترام می‌گذاری؟ چقدر پول هزینه می‌کنی؟ در حقیقت این‌ها میزان فدا کردن و فدا شدن تو است که جایگاهت را نشان می‌دهد. آدمی که امام زمان در فعالیت‌های اقتصادی، بدنی، اجتماعی، سیاسی، علمی و معنوی‌اش نقشی ندارد، معلوم است که حضرت برای او ویژه نیست.  این یک اصل در قانون جذب اسلامی است که همه چیز از خودت شروع می‌شود. یعنی غیب به میزانی با تو محرم می‌شود که تو با غیب محرم شوی و غیب به میزانی حجابش را بر می‌دارد و با تو انس می‌گیرد که تو حجابت را برداری و با آن انس بگیری. تو با اصلاح نیت‌ها و مهندسی معشوق ‌هایت، می‌توانی همه چیز را تغییر بدهی. پس زمانی می توانی به اهل بیت علیه‌السلام بگویی: «می‌خواهم عضو و گروه شما اهل‌بیت باشم» که تو به آنها ویژه فکر کنی. سپس می‌گویی: «وَ أَدْخِلُونِی فِی شَفَاعَتِكُمْ= و مرا در شفاعت خودتان داخل گردانید». شفاعت جفت شدن است، یعنی معصوم تو را تا مقام خودش بالا بکشد و تو در کنارش بایست. شرطش این است که تو باید وارد حوزه شفاعتی آنها بشوی. نمی‌توانی پای تلویزیون بنشینی و فقط به کارهای شخصی‌ات برسی و بعد بگویی من را شفاعت کن. بعد می‌گویی: « وَ اذْكُرُونِی عِنْدَ رَبِّكُمْ‏= پیش خدا مرا یاد کنید»، یعنی از امام زمان بخواهیم که در نماز شبش ما را هم یاد کند. چطور این صحنه‌ی جذاب خلق می‌شود که امام زمان وقتی که با خدا نجوا می کند، از تو هم یاد کند و راجع به تو هم با خدا حرف بزند. پاسخ این پرسش در زیارت جامعه کبیره به دست می‌آید که می‌فرماید: « أَنْفُسُكُمْ فِی النُّفُوسِ». امام زمان در جان تو است. جان تو هر چه از امام زمان می‌گوید، تو هم همان را می‌گویی. بنابراین، زمانی مقام خاص انسانی اتفاق می‌افتد که شما بتوانید به دو جمله در زیارت عاشورا عمل کنید: « اَنْ یَرزُقَنی طَلَبَ ثارِکَ مَعَ اِمامٍ. مَنصُورٍ»، یعنی تو واقعاً از فقدان امام زمان غصه‌دار شوی و بفهمی وقتی امام بالاسرت نیست، چه چیز را و کدام مقام را از دست می‌دهی. پس اول باید به فکر انتقام بیفتی. به انتقام دوم هم فکر کنی که تو از نبود امام زمان چه آسیب‌هایی می‌بینی. مثلا با وجود این که می‌توانی هزاران اسم از خدا را دریافت کنی، ولی بدون به فعلیت رساندن آنها به برزخ منتقل می‌شوی. آیا این خسارت نیست؟ ما الان دلمان می‌سوزد مناطق محروم مدرسه ندارند. تصمیم می‌گیریم پولی بدهیم تا یک دبستان بسازند یا مشکل جهیزیه کسی حل شود. بسیاری از هزینه‌ها و پول های خیرین ما صرف محرومیت زدایی می‌شود. ولی تلاش برای هزینه کردن در راه حیات انسانی، کمتر صورت می‌گیرد. پس در انتقام دوم، ما از متخصص معصوم محروم هستیم. برای همین الان همه در سطح پایین زندگی می‌کنیم و با همین وضع  می‌رویم. اما اگر امام زمان بیاید، هر کدام ما به اندازه انبیا بزرگ می‌شویم. شرط این بزرگی «مهدوی بودن» است. یعنی باید در برطرف کردن موانع ظهور حضرت سهم داشته باشیم. فقط با سینه زدن، دسته راه انداختن و سیاه پوشیدن و... مشکل حل نمی‌شود. این فقط مقدمه است تا شما به چادر امام زمان برسید. عشق حسین، بدون عشق مهدی برای کسی سازنده نیست. یعنی آن عشق حسین سر جای خودش که همه چیز است ولی باید تبدیل بشود به عشق حسین زمان یعنی امام زمان عج. قا/12 امامت/ زیارت/دعای وداع/ جهاد