درباره‌ ی عوامل تنبلی مسئله ­ی جهالت نسبت به مفاهیم دینی را ذکر کردیم مانند جهالت در توکل، دعا، قضا و قدر، سحر و جادو و ... سلاطین و افراد سودجو، بخصوص استعمار و استکبار از این عامل جهت عقب نگه­داشتن جوامع اسلامی استفاده کرده ­اند. هم افراد و هم اجتماعات را تنبل و بی­همت کرده ­اند و آنها را به قسمت و خواست خدا راضی کرده ­اند و نقش و توانایی های انسان و اراده­ ی او نادیده گرفتند. فال گرفتن هم در جوامع عقب ­مانده رونق داشته، و می ­خواهند مسیر آینده­ شان را با فال ترسیم کنند. در صورتی که انسان همواره سر سفره ­ی گذشته ­اش قرار دارد. گذشته ­ی انسان هم مجموعه ­ای از ارتباطات، انتخابها، رفتار و افکار است. هر قدر مبانی فکری شخص متعالی باشد و سبک زندگی ­اش با دقت تنظیم گردد، از وضعیت بهتری برخوردار است. برای ساختن آینده ی خود و دیگران باید ارتباطات، انتخابها، رفتار و افکار امروزمان منظم و حساب شده باشد. اسباب و علل و قضا و قدر به معنای قانونمند بودن نظام خلقت باید مورد احترام قرار گیرند. هر قدر انسان تلاش بیشتری داشته ­باشد نتایج بیشتری می­ گیرد: «لیس للانسان الا ما سعی» به کمالات رسیدن در گرو سعی و تلاش بوده و این از سنن الهی است. علی «علیه السلام» می­ فرمایند: «من طلب شیئاً ناله او بعضه» اگر کسی چیزی را طلب کند یا به آن و یا به بخشی از آن می ­رسد. سعی، معرفت و تخصص ما جزء قضا و قدر الهی است. در جوامع مختلف غربی و شرقی بیشتر از کشور ما خرافات راه دارد که منشأ تنبلی و دون همتی انسانها شده ­است. آنها علاوه در تبادل فرهنگی در تهاجم فرهنگی خیلی از افکار خرافی را به ما منتقل کرده ­اند. در ناتوی فرهنگی اعتقاداتی که شرک ­آمیز و شیطانی هستند به ما منتقل شده­ است تا باعث وابستگی ما شوند. متأسفانه با اینکه بسیاری از افراد متدین که خدا و پیامبر «صلی الله علیه و آله» و قرآن و قواعد پیشرفته را قبول دارند برای نجات از سردرگمیِ زندگی به سراغ فال قهوه می روند که اصلاً منشأ حقیقی و عقلانی ندارد، و یا کف ­بینی کرده و بابت گرفتن دعا هزینه­ ی گزاف می ­پردازند. بعضاً اشخاص تنبل به جای کسب مهارتهای ارتباط با همسر و فرزند به سراغ راه حل های خرافی می­روند. فال بین ها اگر توان داشتند مشکلات خودشان را حل می­ کردند و مجبور نبودند از این طریق درآمد کسب نمایند. برای طالع بینی کتابهای زیادی به چاپ رسیده ­است. انسان به عنوان خلیفه الله آفریده شده­ است و اگر توکل به خداوند داشته ­باشد هر کاری را می­ تواند انجام دهد. به همین دلیل خداوند انبیاء را به تنهایی مبعوث کرده ­است. هیچ پیامبری در هنگام بعثتش از ثروت و قدرت بهره ­مند نبوده مگر موارد بسیار نادر. خداوند هم فرموده: پیروزی آنها را به حساب شرایط ظاهری و مادی آنها نگذارید. پیامبران اوالعزم از لحاظ عده و عُدّه شرایط بسیار سختی داشتند. موسی «علیه السلام» می ­فرماید: «... انّ معی ربّی سیهدین ...» خدایی با من است که هدایتم می­ کند. کسی که «الله» با اوست همه چیز دارد و بستگی به توان شخص دارد که چگونه از او کمک بگیرد. «فللله الاسماء الحسنی فادعواه بها» استفاده از اسماء یعنی رساندن خود به آن اسماء و کمالات. «ایاک نعبد و ایاک نستعین» یعنی ما آیین و رسمی را که خداوند تعیین می­ کند می ­پذیریم. انسان می ­تواند بدترین خُلقیات و شرایط خود را تغییر دهد. علت مسئول بودن انسانها درباره­ ی خلقیاتشان این است که قدرت تغییر آنها را دارند. کسانی که جهل و رفتارهای نامناسب دارند و احساساتشان کنترل شده نباشند دچار عذاب جهنم هستند. اینکه می­ گویند متولدین هر ماه فلان ویژگی­ها را دارند اگر احیاناً درست هم باشد، مربوط به بخش حیوانی ماست. ما موجودی ورای حیوانیت مان هستیم. به پیامبر «صلی الله علیه و آله» می­ گفتند: الان قمر در عقرب است اگر به جنگ بروید شکست می­ خورید. البته بعضی زمانها با دلایل صحیح رسمیت دارد مانند درست نبودن انعقاد نطفه در اول، وسط و آخر ماه. ولی اینکه برای اینگونه دلایل انسان کارهای مهمش را تعطیل کند اشتباه است. شخصی به علی «علیه السلام» عرض کرد: اگر در این زمان به جنگ بروید شسکت می­ خورید، حضرت فرمودند: تأیید این حرفها شرک و کفر به خداست وظیفه­ ی ما رفتن به جنگ به حول و قوه ­ی الهی  است. رفتند و پیروز بازگشتند. بعضی­ ها با یک عطسه کارشان را به تأخیر می ­اندازند. عطسه یکی از نعمتهای الهی بوده که در هنگام آن بگوییم: «انّی آمنت بربّکم فاسمعون» بعضی روایات درست فهمیده نشده مانند: «الشقی شقی فی بطن اُمّه و السعید سعید فی بطن اُمّه» در صورتی که انسان اگر تلاش کند حتی اگر از بدترین مادر هم زاییده شده باشد می ­تواند از بهترین دوستان خدا شود. مانند زنازاده­ای که در اثر تربیت درست، در راه خدا به شهادت رسیده ­است. امیرالمؤمنین «علیه السلام» می­فرمایند: «ان الله سبحانه یجری الامور علی ما یقضی لا علی ما ترضی» خداوند سبحان امور را براساس قضای خودش جاری می­ کند نه رضایت شما. بنابراین این ما هستیم که باید نظام قضا و قدر و علت و معلول را بشناسیم. اینکه افراد خانه­ شان را در مکان زلزله خیز بنا کرده و در اثر زلزله خانه­ ها تخریب و افراد نابود می­ شوند ربطی به خواست خدا ندارد. خانه­ ای که مقاومت آن (قدر) در حد یک یا دو ریشتر است حتماً در مقابل زلزله­ ی چند ریشتری نابود می­ گردد و باید حتماً مقاومت مناسب را رعایت کرد. یا اینکه در مصالح ساختمان باید از نوع محکم استفاده کرد که در عین حال سنگین هم نباشند. علی «علیه السلام» در کنار دیواری نشسته بودند که متوجه می­ شوند امکان ریزش وجود دارد و سریع از آن فاصله گرفتند. شخصی اعتراض کرد که اگر قضای الهی باشد ریزش می­ کند و الا نه. ولی توجه نداشت که قضای الهی حتماً تابع قدر است. علی «علیه السلام» می ­فرمایند: «اَفِّرُ من قضاءالله الی قدرالله» حضرت در پاسخ اعتراض آن شخص اینگونه فرمودند: کسی که برای توقف در راه جنگلی را انتخاب می­ کند که پشه­های خطرناک دارد قضای آن گزیدگی و آسیب و حتی مرگ می­ باشد. کلاه ایمنی، ماسک زدن و ... از جمله قدرهای مناسب است. قدر مسواک کردن، قضای سلامتی دندان را به همراه دارد. اگر انسان سبک نشستن درست یا صندلی مناسب را انتخاب نکند با قضای کمردرد مواجه می ­گردد و تقدیر الهی این طور است و در واقع قوانین و ریاضیات خلقت اینگونه طراحی شده­ است. ما باید به نظام علت و معلول جهان احترام بگذاریم. «اذا کان یوم القیامه و جمع الله الخلائق سئلهم عن ما احد الیهم و لم یسئلهم عن ما قضا الیهم» زمانی که روز قیامت برپا شود خداوند خلائق را جمع کرده و از آن چیزهایی که بر آنها واجب کرده سوال می­ کند نه از چیزهایی که بسیاری از قدرها را ما خودمان انتخاب نکرده ­ایم بلکه باعث آن دیگران بوده ­اند. خدا هم ما را بازخواست نخواهد کرد. در ازای آسیبی که دیدیم هم گناهان ­مان آمرزیده شده و هم از درجات آخرتی که خوشبختی بی­نهایت است برخوردار خواهیم شد. امام «رضوان الله» فرمودند: همه­ ی عمر دنیا در برابر عمر برزخ یک لحظه است. در قرآن هم آمده که وقتی از افراد سؤال می ­شود که چقدر در دنیا توقف داشتید اظهار می­ دارند: «لبثت یوماً او بعض یوم» یک روز یا کمتر از آن. قرآن می ­فرماید: یک روز آخرت مطابق هزار سال شماست. با این حساب چند روزی هم در دنیا به ما بد بگذرد ذخیره ­ی آخرتمان می ­شود. مثل اینکه ما هزار تومان خسارت ببینیم و کسی یک میلیون به ما بدهد. عمر ما محدود نبوده و به اندازه ­ی عمر خداست. خدا به اندازه ­ی امکانات ما از ما توقع دارد: هر که بامش بیش برفش بیشتر. خداوند از آن چیزهایی که بر انسان واجب کرده از او سوال می­ کند و به اندازه توانش هم باید رعایت کند. ممکن است کسی در آفریقا و آمریکا باشد و پیام به او نرسیده ­باشد خدا هم از او توقعی ندارد: «... و ما کنّا معذّبین حتی نبعث رسولا» ما کسی را عذاب نمی­کنیم مگر اینکه رسولی برای او برانگیخته باشیم. با توجه به تبلیغات و این همه شهیدی که ما داده ­ایم قطعاً خدا از ما توقع دیگری دارد. خداوند از ما هم به اندازه ­ی بضاعتمان مؤاخذه خواهد کرد. اگر کسی مستضعف باشد و مسئول کاستی ­های او دیگران بوده ­باشند. خداوند از ما می­ خواهد در خودمان تغییر ایجاد کنیم تا وضعمان عوض گردد: «ان الله لا یغیّر ما بقوم حتی یغیّروا ما بانفسهم» بعضی­ها مراجعه می­ کنند و از وضعیت همسر و فرزندشان گله دارند در عین حال نه حاضرند سی دی گوش کنند نه اهل مطالعه هستند و نه تن به مشاوره می ­دهند از من می­ خواهند که دعایی، ذکری، بدهم تا آنها متحول شوند. بیمار اول باید بیماری ­اش را بپذیرد بعد پزشک مراجعه نموده و سپس به دستورات او عمل کند تا بهبود یابد. پیامبر «صلی الله علیه و آله» می­فرمایند: خداوند فرموده هیچ اهل قریه ­ای و هیچ بادیه­ نیشینی نیست که مرتکب معصیت من شود و من ناخوش دارم و سپس به طاعت من روی آورد (توبه کند که جزء قضا و قدر الهی است یعنی قدر توبه کردن است و قضای آن آمرزش و جبران حق تعالی، در روایت آمده وای به حال کسی که یکی­ هایش از ده ­تایی­ هایش بیشتر باشد یعنی گناهان او از کارهای خیرش بیشتر شود زیرا گناه یک برابر محاسبه می­ گردد و ثواب کار خیر دو رقمی به بالاست: «... فله عشر امثالها» با این توضیحات واقعاً باید گفت جهنم جای آدمهای تنبل و بی­حوصله است) همانطور که هستید شما را سرپرستی می­کنند. (این بحث از معجزات فرمایش نبوی است. شخصیت فردی و اجتماعی هر شخصیتی اقتضاء می ­کند که چه کسانی بر او حکومت کنند. کسی که شاه و صدام و ... را نمی­ خواهد باید مبارزه و ایستادگی نماید. انسان می­ تواند شخصیتاً طوری باشد که همسرش و فرزندانش به گونه ­ی دیگر باشند. مردم به لیاقت خودشان نمایندگان شان را انتخاب می­ کنند و اگر الان ولی فقیه حاکم آنهاست حتماً لیاقتشان این بوده ­است. خداوند مردم دوران پیامبر «صلی الله علیه و آله» را شایسته ­ی ایشان دانست لذا حضرت را حاکم ایشان کرد. قدر اهل بیت «علیهم السلام» را ندانستند خلفای اموی را بر آنها مسلط کرد. در حال حاضر هم 1180 سال است که امامان غایب است و این به لیاقت ماست. ایشان هم از غیبت رنج می­ برند. حضرت به بیان خودشان منتظر دو عامل وفاداری و همدلی از طرف شیعیان هستند، تا ظهور کنند. ما باید کاری کنیم تا حضرت بیایند. به میزان تلاش ما حاکم متناسب نصیبمان می­­ گردد. حضرت با سه کلمه­‌ی: «...کماتکونوا یولّی علیکم...» دنیایی از معنا را بیان فرموده­ اند و این از معجزات معصوم است. همین سه کلمه یک دانشگاه می­ طلبد. مردهای آمریکایی به نوع رفتار زنان ژاپنی و تواضع شان به همسر علاقمند شدند لذا تمایل پیدا کردند که با آنها ازدواج کنند بعد از مدتی مشاهده کردند که خوی آنها خشن شده، معلوم شد که زنان آمریکایی در اثر رفتار مردانشان خشن شده­ اند. جایی که زن سالاری است مرد باعث آن شده­ است. باید در زندگی فقط خدا سالاری حاکم باشد. اگر بچه­ ها وحشی و بی­ ادب هستند از رفتار والدین است. محبتهای بی­جا و سختگیری های بی­ مورد در بی­ ادبی آنها مؤثر است. محبت اضافه مانند قند و چربی اضافه است که به اندازه­ ی آن مورد نیاز بدن است ولی مضاف بر آن موجب بیماری است. نمک اضافه باعث انسداد عروق، قند اضافه سبب مرض قند می­ شود و چربی اضافه، افزایش وزن و مشکلات دیگر همراه دارد. برای به استقلال رسیدن بچه باید سختی بکشد. اگر اسباب بازی خود را گم کرد بلافاصله نباید اسباب بازی دیگری تهیه کنیم یا در صورتی که تکالیفش را انجام نداد او را همراهی کنیم تا خودش و لو با زجر آنها را انجام دهد نه اینکه خودمان برایش انجام دهیم. بچه باید مسئول بار بیاید، به او پول هفتگی داده و مسئولیتهایش را معلوم کنیم نه اینکه هر وقت پول خواست در اختیارش قرار دهیم. کارشناسان، تلفن همراه را برای پایین­تر از 18سال فسادآور می­ دانند در صورتی که الان دبستانی­ ها هم از آن استفاده می­ کنند. بچه­ ای والدین را کتک می­ زند تا برای او اتومبیل بخرند تا به دانشگاه برود، دانشگاه رفتنش خطرناک است. شخص نباید سه شیفت کار کند تا شهریه­ ی دانشگاه فرزندش را بدهد بلکه خودش کار کند و خرج تحصیلش را بدهد. بعضی­ها اظهار می­ کنند که در ماه دویست سیصد هزار تومان هزینه­ ی تلفن همراه فرزندشان را می­ دهند اینها طاغوت پرورش می­ دهند. این فرزند در آینده همسر مناسبی نخواهند بود. وقتی بچه درباره­ ی غذا خوردن بهانه می­گیرد نباید نظرش را تأمین کنیم، گرسنگی که بکشد بهانه­ جویی را کنار می­ گذارد. اگر خواسته­ های بچه­ ها مفت تأمین شود نتیجه­ اش این می­ شود که دختر ترجیح می­ دهد با شوهر پولدار ولی مزخرف ازدواج کند و بعد تحمل کارهای نامناسب او را ندارد. در جامعه وقتی دختران مفت خودشان را در اختیار جنس مخالف قرار می­ دهند نتیجه­ اش افزایش سن ازدواج است. وقتی پسر می­ بیند به راحتی به خواسته­ هایش می­ رسد برای ازدواج هزینه نمی­ کند. زنهای بی­ حجاب به قشر خودشان ظلم می­ کنند. اگر کسی به دلیل زیبایی توجهی را جلب کرد و ازدواج کرد وقتی همسرش زیباتر از او را ببیند او را رها خواهد کرد. همان­طور که بچه هر خوراکی­ ای راحت بدستش می­ رسد از هر کدام کمی خورده و به گوشه­ ای پرت می­ کند. دود بی­ حجابی به چشم خود خانمها می­رود: «ما اصابکم من مصیبه فبما کسبت ایدیکم» هیچ مصیبتی به شما نمی­ رسد مگر به سبب آنچه که خودتان کسب کرده­ اید. (جلسه­ی بعد به سایر عوامل تنبلی خواهیم پرداخت).   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته .

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در قرآن آمده که خدا هر کس را بخواهد عزیز می­ کند و هر کس را بخواهد ذلیل می­ کند: «... تعزّ من تشاء و تذلّ من تشاء» و «... تعطی الملک من تشاء و تنزع الملک ممن تشاء...» تو به هر کس که بخواهی حکومت را می ­دهی و از هر کس که بخواهی حکومت را می­ گیری. بنابراین حکومت و ریاست را خدا در اختیار انسان قرار می ­دهد ولی اگر همین حاکم ظلم کند اینطور نیست که خواست خدا باشد و اینکه مثلاً ما از امکاناتی برخوردار نیستیم و آنها را به غارت می­ برند خواست خداست، و نیز اینگونه نیست که اگر دیگران از ثروت و رفاه برخوردارند فقط اراده­ ی خداوند بوده ­است. این تفکرات انسان را تنبل می­ کند و مانع پیشرفت فردی و اجتماعی می­ شود. «قضا» یعنی نتیجه و محصول کار. قاضی یعنی کسی که حکم می­ کند و با حکمش قضیه را فیصله می­ دهد. «قدر» هم یعنی حد و اندازه. خداوند در خلق همه­ ی مخلوقاتش این مهندسی ویژه را به کار برده: «ان من شیء الاّ عندنا خزائنه و ما ننزّله الا بقدر معلوم» هیچ چیز نیست مگر آنکه خزائنش در دست ماست. ما نازل نمی­ کنیم مگر به اندازه­ی معیّن و مشخص. هر چیزی در عالم عدد، اندازه و ریاضیات دارد. «انّا کل شیء خلقناه بقدر» ما همه چیز را با اندازه خلق کردیم. از آنجا که نظام خلقت قاعده ­مند است علم پیشرفت می­ کند یعنی قدرها کشف می­ شوند و در ابعاد مختلف زندگی انسان به کار گرفته می­ شود. دانشمندان همواره در حال کشف تجلیات ریاضی خداوند هستند. تمام علومی که کشف می­ شوند هر کدام برای شناسایی تخصص ویژه می­ خواهند. در عین حال همه­ ی مخلوقات با هم رابطه ­ی ریاضی دارند مثلاً هر مولکول آب از ترکیب دو اتم هیدروژن و یک اتم اکسیژن بوجود می ­آید: H2O و این در تمام خلقت یکسان است. در همه جا آب در 100 درجه سانتی گراد به جوش می ­آید و همه جا در مثلث قائم الزاویه a2+ b2 = c2 ، و جذر شانزده، چهار است و ... . اینها نظام قدری، ریاضی و مهندسی خلقت است. در رحم مادر جنین می­ تواند در محیط آبی زندگی کند ولی وقتی به دنیا آمد باید مجهز به دستگاه تنفس هوا باشد. ماهی هم که در آب با آبشش تنفس می­ کند در محیط هوایی قادر به حیات نیست. پس قدر اندازه، و قضا نتیجه است. وقتی دو در خودش یکبار ضرب می­ شود نتیجه چهار می ­شود، و وقتی اگر یک نیوتن به چیزی نیرو وارد کنیم یک نیوتن هم بر ما نیرو وارد می­ شود، به این موضوع در فیزیک عمل و عکس العمل و در فلسفه علت و معلول و در دین قضا و قدر می ­گوییم. هر علتی معلولی به همراه دارد. چشم ما قادر است طول موج خاصی را که بین بنفش و قرمز است را ببیند. سگ توان شنوایی­ا ش 150 فرکانس است. اگر با سرعت چهل کیلومتر در ساعت اتومبیل به دیوار برخورد بکند قضای آن خرد شدن سپر و شکستن چراغ جلوی ماشین است (البته این هم بستگی به میزان مقاومتی است که برای اتومبیل طراحی شده­است) اگر سرعت بیشتر باشد آسیبهای دیگری هم متوجه وسیله ­ی نقلیه و راننده می ­شود. اگر نیاز بدن ما 1500 کالری باشد و ما 2000 کالری مصرف کنیم اضافه­ ی آن تبدیل به چربی و اضافه­ وزن می­ شود. چربی اضافه قدر و بیماری­ های ناشی از آن قضاست. پس هر علتی را که ایجاد کنیم معلول همراه آن است، یعنی قضا و قدر الهی؛ و این بستگی به انتخاب ما دارد نه خواست خداوند. وقتی کسی تصادف کرده و می­میرد و می ­گوییم خواست خدا بوده یعنی قوانین الهی اینطور است که اگر با این سرعت به جایی برخورد کنیم قضا و نتیجه­ ی آن مرگ است. نه اینکه خدا خواسته تا این شخص در این زمان و اینگونه بمیرد. خدا از ما خواسته به سراغ قدرهای منفی وضعیت نرویم، بلکه قدر بالاتر و بهتر را برگزیده و نتیجه­ ی بهتر و عالی­تر بگیریم. در قرآن و احادیث معصومین «علیه السلام» ما هزاران فرمول داریم. خداوند نمی­ خواهد اتفاق های ناگوار برای انسان بیفتد ولی انسان با انتخاب قدرهای نامناسب، قضاهای ناخوشایند را برای خودش رقم می­ زند. «انّ الله لا یرضی لعباده الکفر» انسان اگر روی حقیقت را بپوشاند و به حرف فطرتش گوش ندهد کافر می­ شود. (کافر: پوشاننده) خداوند یک قاعده، و قضا و قدر دیگر هم دارد: «لیس الانسان الا ما سعی» انسان با تلاش به رشد می ­رسد. تلاش قدر است و قضاهای آن مالکیت، ثروت و پیروزی است. «یا معشر الجن و الانس ان استطعتم ان تنفذوا من اقطار السموات و الارض فانفذوا لا تنفذون الا بسلطان» ای گروه جن و انس اگر می­ توانید به عمق زمین یا آسمان نفوذ کنید، نفوذ کنید ولی شما نمی­توانید مگر با قدرت. سلطان یعنی علمی که برای شما تسلط می­آورد. ببینید قدرهای سلامتی، رفاه و سایر نیازهایتان چیست، بشناسید و عمل کنید. برای بارداری موفق باید از لحاظ ژنتیکی سلامت، زیبایی، هوش، عقل، دین و اخلاق تقویت شود تا به فرزند منتقل شود. ورزش، مسواک، تغذیه­ی مناسب و ... قدرهای مناسب هستند. ما باید قدرهای خوشبختی و آرامش، مهربانی و عشق و ... را شناسایی و رعایت کرده، و از نتیجه یا قضای آن هم بهره­ مند شویم. کسی که استفاده از مواد مخدر را قدر خودش قرار دهد قضای آن هم همراهش است. هیچ موجودی از قضا و قدر جدا نیست و اساساً بافت عالم است. ولی انسان مجبور نیست قدرهای بد را انتخاب کند تا قضاهای منفی دامنش را بگیرد. خداوند کمک به ظالم و پذیرفتن ظلم را نمی ­پسندد اگر کسی مرتکب شد خودش ضرر می­ کند. خدا دستور مراجعه به متخصص را داده که در غیر اینصورت با بدبختی مواجه می­ شود. انسان بیمار نباید به مهندس مراجعه کند بلکه باید به پزشک آن هم متخصص در بیماری­اش رجوع کند. خدا به عنوان سازنده­ و بهترین و تنها متخصص، برای خوشبختی انسان قوانینی را قرار داده که اگر بپذیریم خوشبخت، در غیر اینصورت راه به جایی نمی ­بریم. قرآن را کسی فرستاده که تمام ریاضیات خلقت تا ریزترین آنها الکترون و پروتون و ... به دست اوست. ما وقتی خدا را حذف کنیم و به متخصص معصوم که هم تمام قضا و قدرها را می ­داند و هم مهربان و دلسوز است و از طرفی معصوم است و اشتباه نمی­ کند مراجعه نمی ­کنیم بدبخت می­ شویم. وقتی معصوم را حذف کنیم کسانی حاکم می­ شوند که نه علم دارند نه تخصص و نه عصمت، حتی دلسوز هم نیستند. آنها قضا و قدرهای فرد و جامعه را بلد نیستند و جامعه قربانی فرمولها و تصمیم ­گیری­ های غلط ایشان می­ شود. بهترین قدر، قدر معصوم است و لیاقت انسان هم همان است. یازده معصوم را که کشتند و دوازدهمین هم 1180سال است از دست ما  در غربت و تنهایی و آوارگی به سر می ­برد: «... الطرّید الشّرید الفرید الوحید؛» طرد شده­ ی آواره ­ی تنها و یگانه است. نتیجه ­ی حاکمیت غیر معصوم فقیرتر شدن فقرا، ثروتمندتر شدن اغنیاء، رشد فساد و خودکشی و طلاق و گرسنگی و ... است. ما باید بهترین قدرها را انتخاب کنیم که بهترین قدرها در قرآن و بدست معصومین «علیه السلام» است و در تمام امور اجتماعی سیاسی، خانوادگی، اقتصادی و فردی و .... بهترین قوانین بیان شده­ است. بهترین قدرهای یک زن بیان شده و خوشبختی در گرو ازدواج با چنین زنی است و همینطور ویژگی های مرد خوب. بعضی­ ها به جای به کار گرفتن شعورشان، استخاره می­ کنند. استخاره بعد از تفکر، مطالعه و مشاوره، و با وجود تردید است. تعریف های دختر و پسر مناسب زندگی برای هر کس فرق می ­کند ولی یک کلیات ثابت داریم که در همه مشترک است. مثل همه ­ی اتومبیلها که یک مشترکات ثابت از جمله چهار چرخ، موتور، اتاق و ... دارند و در عین حال تفاوتهایی دارند که باید مناسب حال راننده ­ی آن باشد. برای یک نوجوان دو چرخه و موتور گازی مناسب است ولی اگر برای او موتور دنده ­ای تهیه کنیم فاجعه است. تنبلی دختر و خانواده­ ی او در شناخت کامل درباره­ی خواستگار آثار جبران ناپذیر به همراه دارد. «عشق» یک قسمت از زندگی است ولی زندگی براساس فرمولهای شخصیتی یک زن یا مرد اداره می­ شود. اگر عشق کافی بود که از هر چهار ازدواج سه ازدواج ناموفق نداشتیم. برای انعقاد نطفه هم فرمول­های خاص وجود دارد. درباره­ی آب خوردن تأکید شده اگر در شب است باید در حال نشسته بخوریم، این یک فرمول است. در قدیم فرزند شجاع می­ خواستند که در میدان جنگ سلحشور باشد برای چنین فرزندی انعقاد نطفه باید در شب­های بخصوصی باشد. برای بچه ­ی دانشمند هم فرمول و زمان خاص بیان شده ­است. در شرایط و شب های خاص اگر نطفه­ ی بچه منعقد شود، قاتل، دزد و یا عارف و شهید و ... می ­گردد. دختر، پسرهای جامعه­ی ما قدرهای انتخاب درست را نمی­ دانند. هر چه­ قدر هم  نسبت به عوام تحصیلکرده ­ترند، در یادگیری بیشتر کوتاهی می ­نمایند. بیشترین شکستها برای تحصیلکرده ­ها و پولدارهاست چون به حدی شیفته ­ی خودشان هستند که به یادگیری تمایل ندارند. دختر خانمی از من خواست که درباره ­ی خواستگارش نظرم را بدهم وقتی تحقیق کردم دیدم که سابقه ­ی بسیار بدی دارد و تمام ثروتش را از راههای خلاف تحصیل کرده و پرونده­ ی قضایی هم دارد وقتی به دختر اطلاع دادم اول تشکر کرد ولی یک ماه بعد اظهار داشت که ای کاش به من نگفته بودید و با او ازدواج کرده­ بودم. بعضی وقتها افراد با دست خودشان باعث بدبختی خود می­ شوند. خیلی­ها مشکل طرف مقابل را همان اول می ­فهمند ولی ادعا می­ کنند که او را خواهند ساخت. این حرف خیلی مزخرفی است. ما حریف خودمان نیستیم چه برسد دیگری مخصوصاً اگر مرد باشد. توصیه شده اگر مرد ضعیف­تر بود اصلاً انتخاب نکنید چون تنهایی یک دختر بهتر از این وضع است. البته مرد تا حدی می ­تواند روی زن ضعیف اثرگذار باشد. اگر قدرها را جدی نگرفتیم منتظر قضاهای مناسب آنها هم باشیم. گالیله را وادار کردند که بگوید زمین ثابت است او هم اقرار کرد ولی به زمین گفت که تو بچرخ با گفتن من که در چرخیدن زمین خللی وارد نمی ­شود. همیشه دو دوتا چهارتاست حتی اگر ما بگوییم که شش تا می­ شود. خداوند ثروت را برای جامعه ­ی مؤمن می­ خواهد: «نعم العون الغناء علی التقوی»، «نعم العون الدنیا علی الاخره» ثروت و دنیا یار خوبی برای تقوی و آخرت است. بعضی­ها می­ گویند که خدا خواسته ما فقیر و بدبخت باشیم و نفت و انرژی هسته ­ای و پتروشیمی باید برای دیگران باشد. خداوند سرنوشت هیچ کس را تغییر نمی­ دهد مگر اینکه خودشان تغییر کنند: «ان الله لا یغیّر ما بقوم حتی یغیّروا ما بانفسهم» ما تا خودمان را تغییر ندهیم کربلا رفتن و سوریه و مکه برای ما کاری نمی ­کنند. دعا زمانی است که تمام قدرهای لازم را انجام داده ­باشیم. استخاره ­های بیجا همه­ ی ما را تنبل کرده ­است، شعورمان را تعطیل کرده و باعث می­ شود خرابکاری­ های مان را به گردن خدا بیاندازیم. شخصی ناراحتی قلبی داشت او را نزد پزشک بردیم و پزشک دارو تجویز کرد ولی چون استخاره او بد آمده ­بود داروهایش را مصرف نکرد. کسانی که دچار وسواس هستند در واقع به قدرهای خدا توهین کرده ­اند. اگر به قدر یعنی ناموس الهی توهین کنیم برای خدا مهم نیست که قضای آن گریبان ما را بگیرد. چند سال پیش دختر و پسری که مایل به ازدواج بودند تحقیقات لازم را انجام داده و به نتیجه­ ی مثبت رسیده­ بودند ناگهان خانواده­ ی دختر جواب منفی داده و گفتند استخاره کردیم بد آمده ­است و هر کدام با شخص دیگری ازدواج کردند که با شرایط خاصی مواجه شدند. از دختر پرسیدم چرا با چنین شخصی ازدواج کردی؟ گفت: استخاره کرده و خوب آمده ­بود. به هر حال کار هر دو به طلاق انجامید و دختر در حالی که بچه داشت با همان پسر ازدواج کرد. این نتیجه­ ی استخاره­ ی بیجاست. استخاره برای شرایط مساوی است که انسان نمی ­تواند انتخاب کند. به جای اینکه از عالم استفاده­ ی علمی کنند دائماً از او استخاره می­ خواهند. خداوند ثروت را یار خوبی برای آخرت و تقوا قرار داده ­است. از خوشبختی مرد، داشتن خانه ­ی وسیع و مرکب خوب است و از طرفی هم می­ گوید: «لیس للانسان الا ما سعی» انسان فقط با تلاش می­ تواند موفق شود. اگر می­ خواهیم ثروت مملکت (شش میلیون بشکه­ی نفت در روز) به جیب آمریکا سرازیر نشود باید روحیه­ ی جهاد داشته و انقلاب کنیم. قَدَر آزادی، خون دادن و شهادت است. قضا و قدر و توکل برای ما تنبل خانه درست کرده ­اند. توکل زمانی است که تمام فرمولها و قواعد را شناخته و رعایت کرده­ باشیم. فرمولها همان قواعد الهی است که اگر به آنها احترام گذاشتیم خدا هم به ما کمک می ­کند. بعضی­ها برای قبولی در کنکور صرفاً به ذکر و دعا می­ پردازند. البته ذکر برای کسی که درسخوان است مؤثر است. برای تسلط بر علم قبل از مطالعه 67 بار ذکر «یا سلطان» و «یا محیط» مؤثر است. هنگام امتحان هم 18 بار «یا حی» بگوید تا مطالبی را که خوانده زنده شود. پس باید درس خوانده باشیم تا مطالب در ذهنمان زنده شوند. شخصی رفته بود زیارت امام رضا «علیه السلام» و بدون اینکه حسابی در بانک باز کرده­ باشد دعا می­ کرد که برنده شود. بسیاری از دعاهای ما اینگونه است، قدرهای خدا را به هم می­ ریزیم و می­ خواهیم با دعا مشکلمان را حل کنیم. ثروت که با دعا به دست نمی­ آید. ما باید قدرهای ثروتمندشدن را بشناسیم. اگر با کسی رابطه­ مان خراب شده بهبودی وضعیت حتماً قدر دارد. ما فرمولهایی داریم که اگر رعایت کنیم طرف مقابل ما را دوست خواهد داشت. کسی که کینه­ ای است هم از دیگران متنفر است و هم خودش منفور می­ باشد کار این شخص با دعا حل نمی­ شود. اگر می­ خواهیم کینه­ مان از دل کسی برود اول باید تمام تصورات منفی­ مان درباره­ ی او را برطرف کنیم. روح­ ها با هم حرف می­ زنند. امیرالمؤمنین «علیه السلام» در حکمت 70 نهج البلاغه می­ فرمایند: «یضرّ الناس انفسهم فی ثلاثه الاشیاء التفریط فی العمل اتکّالا علی القدر...» مردم در سه چیز به خودشان لطمه می­ زنند (اول) کوتاهی در عمل با تکیه بر قضا و قدر... مثلاً می­­ گویند: من ذهنم بیشتر از این نمی­ کشد و نمی­ توانم درس بخوانم. اصلاً اینطور نیست، اگر روش های مطالعه را عوض کنیم یادگیری­مان افزایش می­ یابد. یا مثلاً سرنوشت ما همین است. خداوند از روح خودش در انسان دمیده­ است. انسان هر کاری را که اراده کند به حول و قوه­ ی الهی می­ تواند انجام دهد. کسی که می­ گوید من استعداد ریاضی ندارم اشتباه می­ کند. سبک زندگی­ اش طوری بوده که این توانایی را در خود شکوفا نکرده و با آن بیگانه است. «الناس اعداء ما جهلوا» مردم دشمن چیزی هستند که با آن بیگانه اند. شخصی که استاد دانشگاه در رشته­ ی شیمی بود اظهار می­ کرد: از این رشته خیلی نفرت داشت و همیشه نمره­ اش کم می­ شد تدریجاً احساس حقارت به او دست می­ دهد لذا تصمیم می­ گیرد که به آن غلبه کند همت کرده و تا دکتری پیش می­ رود. کسانی که تلاش بیهوده هم می­ کنند از کسانی که اصلاً تلاش نمی­ کنند بهتر هستند. در روایت دیگری می­ فرمایند: «الحذر کلّ الحذر ان یخدک الشیطان فیمثّل لک التوانی فی صوره التوکل و یورثک الهوینا بالاحاله علی القدر» خیلی مواظب باشید که شیطان تنبلی را به صورت توکل به شما قالب نکند و سهل انگاری را به نام قضا و قدر برای تو به ارث نگذارد. استخاره یعنی «طلب خیر کردن» مثلاً اگر زمینی را می­ خواهیم بسازیم دقت کنیم که زیر آن سست نباشد، نقشه­ ی خوب طراحی کنیم، مصالح سنگین به کار نبریم، مهندس ماهر برای نظارت انتخاب کنیم. همه­ ی اینها طلب خیر کردن به طور تخصصی است. نه اینکه یک استخاره به دست گرفته دائماً ببینیم خوب است یا بد. قرنهاست که با این روشها سلاطین تنبلی را به جامعه­ ی اسلامی تحمیل کرده­ اند و اینکه بگویند خدا خواسته است. در صورتی که خداوند می­فرماید: «لن یجعل الله للکافرین علی المؤمنین سبیلا» خداوند هرگز نمی­ خواهد که کفار بر مسلمانان تسلط داشته­ باشند. پیامبر «صلی الله علیه و آله» دو نفر را فرستادند ایران تا جراحی بیاموزند. جامعه­ ی اسلامی باید خودش پتروشیمی داشته­ باشد، خودش برق تولید کند، اتومبیل بسازد و کشاورزی و سایر نیازهایش را خودش اداره کند. اینها قدرهایی است که خدا می­ خواهد. مقام معظم رهبری فرمودند: باید کاری کنید که مردم دنیا مجبور شوند برای بدست آوردن علم، فارسی یاد بگیرند. پیامبر «صلی الله علیه و آله» نوید آن را داده­ اند که اگر علم در ثریا باشد مردم ایران به آن دست می­ یابند. جامعه­ ی اسلامی باید همه­ ی شئونش، از اقتصاد، سیاست، جامعه شناسی، روانشناسی، مدیریت، تعلیم و تربیت، اختراعات و اکتشافاتش را خودش انجام دهد. زن و شوهری نابینا از شاگردانم الان هر دو استاد دانشگاه و حافظ کل قرآن هستند و تألیف هم دارند مگر اینها نمی­ توانستند بهانه بیاورند. خانمی با 6-5 بچه به درجه­ ی اجتهاد رسیده­ است. «... فانّ الله امر بالتوکل عند انقطاع الحیل» در جلسه­ ی آینده  به تسلیم به قضای الهی و توکل را از دیدگاه علی «علیه السلام» خواهیم پرداخت.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته .

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در مرحله دنیا؛ هم برای حیات دنیایی خود باید تلاش کند و هم برای حیات آخرتی خود. فرمول اصلی: رابطه دنیا با آخرت مثل رابطه رحم مادر است با دنیا. صدها قاعده در این فرمول وجود دارد که ما را در بایدها و نبایدهای حرکت­های دنیا و آخرتمان کمک می­کند. در این نسبت می­بینید که جنین در رحم مادر به دو سیستم عمل می­کند: ضمن این که حیات رحمی خود را حفظ می­کند خودش را برای یک تولد به فضایی بی­نهایت بزرگ­تر، زیباتر، جذاب­تر و پیشرفته ­تر از رحم مادر آماده می­کند. ما هم مدتی در رحم دنیا قرار داریم که یک سلسله کمالات داریم. شرایط زیستی­ ای داریم که باید در دنیا آن­ها را رعایت کنیم. این­ها وسیله ­ای هستند که ما در دنیا اموراتمان را بگذرانیم و در همین گذران زندگی دنیا، خودمان را برای وفات (تولد) آماده کنیم. چون انسان به یک عالمی بزرگ­تر و پیشرفته­ تر (عالم برزخ و ملکوت) منتقل می­ شود. باید بتواند هم زندگی دنیایی خوبی داشته باشد و هم زندگی آخرتی خوبی. در این بین یکی از آفت­ های بزرگ زندگی که سر راه آدم قرار می­ گیرد، تنبلی و بی­حوصلگی است که به فرمایش امام صادق «علیه السلام» «مفتاح کل شر» است. تنبلی: انسان در کار تأخیر می­اندازد، امروز و فردا و سستی می­کند. به جایی می­ رسد که روح تنبلی بر او حاکم می­ شود و دیگر کاری را انجام نمی­دهد. ولی اگر در او انگیزه­ ای ایجاد شد، تصمیمی گرفت و به این سستی­ ها غلبه کرد، یک امیدی دارد که به جلو برود و خودش را به شکوفایی و کمال برساند. تنبلی باعث می­شود که انسان کار را شروع نکند. اما در بی­حوصلگی، کار را شروع می­کند ولی به سرانجام نمی­رسد. شاید در بین گناهان هیچ عاملی خطرناک­تر از این دو عامل نداریم. چون خودش منشأ بسیاری از گناهان می ­شود. شکست­ های دنیایی، کار، شغل، و مسائل اقتصادی فاجعه درست می­ کند. در مسائل آخرتی هم انسان را دچار انواع و اقسام پشیمانی و جهنم­ ها و عذاب­ ها می­ کند. تنبلی و بی­حوصلگی باعث می­ شود که پیروزی­ ها و موفقیت­ های انسان در دنیا به ضرر انسان تمام شود. انسان در دنیا که هست با کمالات و درجات مختلفی از دارایی­ ها و موفقیت­ ها سروکار دارد. انسان شیفته کمال است و در هر زمینه ­ای از کمال لذت می­برد چون دوست دارد مثل خدا شود لذا هر نوع دارایی را می­طلبد. کمال: دارایی، منشأ اثر بودن، توانایی. کمالات جمادی: مثل آثاری که جمادات دارند. وزن، حجم، رنگ، زیبایی. کمالات گیاهی: ضمن این که وزن، حجم، رنگ و زیبایی دارند، رشد، تغذیه و تولید مثل، قدرت بدنی و ... هم دارند. کمالات حیوانی: علاوه بر خصوصیات کمالات جمادی و گیاهی، دارای غضب، شهوت، گرایش به جنس مخالف، عواطف و احساسات خانوادگی هستند. مسکن گزینی، دفاع از حریم همنوع و غیر همنوع، زندگی اجتماعی دارند. از مقام عضویت تا مقام رهبری یک گروه را طی می­ کنند. کمالات فرشته­ ای و عقلانی: علم و اطلاعات. فرشته ­ها چون از عقل ساخته شدند به دنبال علم و اطلاعات هستند. دانستن و دانش مربوط به فرشته ­هاست. جنبه فرشته­ ای انسان این گونه است که دوست دارد خودش را به جایی برساند که هیچ چیز برایش مجهول نباشد. انسان یک جنبه فوق عقل یا فوق تجرد دارد که با این بخش، انسان است و از فرشته­ ها برتر است. به واسطه این بخش، عاشق بی­نهایت و کمال مطلق می­شود. کادرهای عقلانی را می ­شکند و به فضایی راه پیدا می­ کند که دیگر کادری وجود ندارد. انسان می­ خواهد به علم نامحدود، قدرت نامحدود، ثروت نامحدود برسد. انسان جز با رسیدن به کمال نامحدود و بی­نهایت اشباع و ارضاء نمی شود. انسان در این عشق و طلب، یک مصداق بیشتر در خارج ندارد و آن هم خود کمال مطلق و بی­نهایت است که در زبان عربی به آن «الله» می­گویند. شما سراغ هر چیز که می ­روید چون از اول فوق عقل (بخش اصلی وجود) حاکم است و انسان بی­ نهایت را می­ خواهد، سراغ امور محدود می­ روید تا کم­ کم به نامحدود برسید. انسان عاشق «الله» است و در همه انسان­ها چه بخواهد و چه نخواهد عشق به کمال مطلق و «الله» وجود دارد. فرشته قابلیت جذب کمالات نامحدود و تربیت نامحدود را ندارد و با این قوه است که انسان می ­تواند مظهر «الله» و خلیفه الله شود. این همان چیزی است که چون دنیا گنجایش این همه کمال را ندارد انسان در حیات آخرتی به آن نائل می­ شود. قوای یک انسان شامل؛ حس، خیال، وهم، عقل و فوق عقل است. انسان با حس، محسوسات را جذب می­ کند. با خیال، مخیلات را درک می­ کند. خیال؛ قوه­ ای است که انسان صورت بدون ماده را درک می­ کند. وهم؛ صورت ­های جزئی بدون ماده را تصور می ­کند. عشق یا تنفر انسان به کسی یا چیزی، مقام، علوّ، برتری. قوه عاقله؛ کشف علوم و قواعد (کل از جزء بزرگ­تر است). فوق عقل؛ الله و کمال مطلق را می­ طلبد. مراحل حیات انسان: 1- قبل از دنیا: یک روح واحد داشتیم، یک نفر بودیم که در قرآن بنام «مثل اعلی» یا «روح» یاد شده ­است که نزدیک­ترین موجود به خداست. این روح وقتی به زمین می­ آید به نطفه­ های مختلف تعلق می­ گیرد و با همان قوه ­ای که داشته که نزدیک­ترین موجود به خداست یک موجود کوچک به نام انسان را ایجاد می­ کند که تمام حس­ های بی­نهایت طلبی را با خودش دارد. 2- تولد تا وفات 3- وفات تا قیامت 4- بعد از قیامت که مرحله آخرت است و خودش چهار مرحله دارد. مرحله وفات (تولد) که انسان انتقال پیدا می­ کند. از وفات انسان وارد ملکوت یا برزخ می شود و در مرحله برزخ به قیامت می­ رسد. قیامت هم از نظر قرآن پنجاه هزار سال است و انسان 50 سؤال اساسی و اصلی دارد. بعد از قیامت هم حیات جاودانه انسان شروع می­ شود که در جوار کمال مطلق و کمال بی­نهایت (الله) قرار می­ گیرد. همه ما جاودانه هستیم و عمر ما به اندازه عمر خداست. انسان هیچ وقت مرگ و نابودی ندارد. پس شروع انسان از کمال مطلق است که جلوه کرده و انتهایش هم به کمال مطلق می­رسد. «انا لله و انا الیه راجعون» در مرحله حیات دنیا باید خودمان را برای حیات جاودانه آماده کنیم. چون ما به زودی وارد یک فضای بی­نهایت زیبا و کامل می­ شویم به نام عالم برزخ یا ملکوت و همین بی­نهایت زیبا بودن برای ما خطرناک است چون هر قدر کامل­تر باشد تجهیزات بیشتری نیاز دارد. مثل دنیا نسبت به رحم. رحم؛ فضای محدودی است که جنین فقط خون نیاز دارد و از نظر حیات رحمی موفق است و دارد رشد می­کند. درصد بسیار پایینی از تجهیزاتی که جنین در رحم تهیه کرده­بود در رحم به درد می ­خورد و درصد زیادی را برای دنیا تهیه کرده ­است. آخرت هم چیزهایی نیاز دارد که ما باید حتماً در دنیا آن­ها را تهیه کنیم. آن­قدر آنجا بزرگ و زیباست که خود قرآن می­فرماید: «ما لا عین رأت و ...» نه هیچ چشمی دیده و نه هیچ گوشی شنیده و نه به قلب کسی خطور کرده­ است. دنیا یک عصاره یک چند میلیاردم از کمالات برزخ است. آنقدر محدود است که خود خالق آن می­ فرماید: بازیچه است. حیات حقیقی آن طرف است. ملک کبیر است. تعبیری که خداوند در رابطه با بهشت دارد این است که هر انسانی در آخرت مثل خدا به سلطنت بهشت می­رسد. بهشت هر یک نفر هم به اندازه همه آسمان­ها و زمین است. پایین­ ترین درجه بهشت آن­قدر عظمت دارد که می­ تواند همه بهشتیان را پذیرایی کند. (ملک کبیر) تمام امکانات آنجا را باید از دنیا تهیه کنیم و با خود ببریم. انسان باید در دنیا طوری زندگی کند تا ضمن این که سلامت دنیا را دارد، به سعادت آخرت برسد. غذا خوردن باید قاعده مند باشد. هر چیزی را نباید بخورید. ما بعد از خدا موجودی مهم­تر از انسان نداریم. قرآن می­فرماید: ما بهشت را برای کسانی قرار دادیم که در دنیا خیال برتری بر دیگران را ندارند. انسان شیفته هر کمالی می­ شود که می­ خواهد با آن روی دست دیگران بلند شود ولی آن کمال دیگر نمی ­گذارد شخص بهشتی شود. در کمالات عقلی، عقل و علم خیلی خوب است. علم اگر انسان را از جاودانگی بیاندازد خودش یک شهوت است. کمالات جمادی و نباتی و حیوانی هر کدام عبادت است. اما هیچ کدام کمالات انسانی نیست. این­ها اگر در راه انسانیت و نزدیک شدن انسان به حیات جاودانه و آماده شدن انسان برای زندگی ابدی به کار گرفته شود عبادت است. بیشترین طلاق­ها و ... در طبقات تحصیل کرده است. چون تحصیلات بالا رفته، آسایش بیشتر شده و شکست هم بیشتر می­شود. چون تحصیلات در استخدام بخش انسانی انسان نیست. آسایش می­ آورد ولی آرامش نمی ­آورد.گاهی آن­قدر مشغول درس و شغل و ... شده ­ایم که آن کودک عزیز روان که خدا از خودش در ما به امانت سپرده است، مرده است. برای کمال انسان کمالی غیر از «الله» وجود ندارد. «الله» یعنی کمال مطلق. یعنی انسانی که بی­ نهایت را رها کند و به محدود بچسبد حماقت کرده است. قرآن برای این آدم چند اسم گذاشته: نادان، سفیه، کر، کور، فاسق و ... فاسق یعنی آدم طبیعی عمل نکرده ­است. طبیعی انسان این است که کمال مطلق و جاودانه را بخواهد اگر به کم­تر از آن قانع باشد یعنی بی­عقلی کرده ­است. بعضی آدم­ ها حیوان­ های مسلمان هستند. یعنی بخش ­های حیوانی شان به انسانیت غلبه دارد. یعنی دوست ندارند جنبه­ های انسانی به جنبه ­های حیوانی شان صدمه ­ای بزند. انسان؛ بخش انسانی به بخش حیوانی غلبه دارد. تا به حرکت به سمت جاودانگی لطمه ای وارد نشود. سر راه جمع کردن اطلاعات و تخصص و آگاهی دو دشمن داریم؛ تنبلی و بی­حوصلگی. حضرت علی «علیه السلام» فرمودند: رحمت خدا شامل حال کسی می­ شود که بداند از کجا آمده؟ در کجا هست؟ و به کجا می­رود؟ وقتی اطلاعات غلط باشد، نمی­ توانیم عمل درست انجام دهیم. نبی اکرم «صلی الله علیه و آله» فرمودند: بیشترین ناله­های جهنمی­ ها به خاطر امروز و فردا کردنشان است. همّ: یک نوعی غصه که انسان می ­فهمد چه اشتباهی کرده ­است و پشیمان می­ شود که به دلیل تنبلی و بی­حوصلگی خودش را از خیلی چیزهایی که می­ توانسته به آن دست پیدا کند محروم کرده­ است.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته .

88/2/8 انسان نباید نسبت به خود جاهل باشد. کسی که به خودش جاهل است به همه چیز جاهل است. انسان اگر خود را نشناسد فعالیت‌هایش چه علمی چه عبادی، چه اجتماعی ناموفق‌اند. در هر نوع فعالیتی اگر بخواهیم با شکست کم‌تر مواجه شویم باید نفس را بشناسیم و به آن عنایت ویژه داشته باشیم. انسان عظیم‌ترین مخلوق خداوند است که از او باعظمت‌تر خلق نشده است. شناخت انسان، شناخت خدا و نشناختن خدا، نشناختن همه چیز است. باید در این جلسات، دقت، تمرکز و تمرین ما بالاتر از رشته‌های دیگر باشد. در رشته‌هایی مثل نانوتکنولوژی با موجودی سر و کار داریم که شناخت آن شناخت خداست. متأسفانه آن‌قدر که در رشته‌های دیگر سرمایه‌گذاری کرده‌ایم در خودمان اصلاً سرمایه‌گذاری نکردیم. این یک بیماری حاد است که آدم‌ها برای غیر، وقت می‌گذارند اما روی خود اصلاً سرمایه‌گذاری نمی‌کنند. در حالی که آدم برای این خلق شده که خود را بشناسد. ما اصلاً به فکر خود و دوست داشتن خود و ایمان خود نداریم. همه فکر و ذکرمان برای دیگران است. بیماری حادی که در جامعه فراگیر شده است، بی‌اعتنایی به خود و فرار از خود و وحشت‌زدگی از خود است. حاضر نیستیم خودمان را بشناسیم و انس بگیریم و با خودمان خلوت کنیم. الان که به خانه برمی‌گردیم با همه چیز سر و کار داریم جز خلوت با خود. حتی فعالیت‌های مذهبی، قبری شده و ما را داخل خود کرده است. مرحوم الهی قمشه‌ای;؛ ترسم که این تن که حائل است به جانم / سقط کند کودک عزیز روانم کودک عزیز روان همان است که خداوند از خود در درون ما گذاشته است، همان که نه زن است و نه مرد. متأسفانه اصلاً رشد نمی‌کند و در طبیعت دفن شده و اصلاً در قیامت متولد نمی‌شود. خوراک‌های این کودک عزیز روان باید معیار و ملاک ما باشد. در اکثر انسان‌ها این کودک عزیز روان بالغ نمی‌شود. حتی همه فعالیت‌های انسان مقدمه است تا کودکی به نام کودک عزیز روان رشد کند و خود را اهل این بداند که با خدا طرف شود. برای همین است که زیارت عاشورا برای ما بی‌مزه است حتی این جمله که «اسئل الله ان یبلغنی المقام المحمود»؛ از خداوند بخواهد که با امام حسین7باشد و خواست جدی داشته باشد و در همه فعالیت‌هایش مورد نظر داشته باشد. انسان تا بالغ نشود، اصلاً نمی‌تواند از این آرزوها بکند. ما داریم عروسک‌بازی می‌کنیم. حتی درس خواندن. آیات قرآن و زیارت عاشورا برای ما نازل شده که به‌وسیله آن بالا برویم. ما خودمان را به صورت‌ حقیقی انسان نمی‌بینیم. حتی در حیوانات هم شیعه و مبغض اهل بیت داریم. ما حیوان شیعه هستیم. انسان شیعه با حیوان شیعه خیلی فرق دارد. زیارت عاشورا ملاقات است و به امام حسین7می‌گوییم؛ دلمان برایت تنگ شده و می‌خواهیم به تو برسیم. در آیات قرآن هم همین‌طور به حقیقت انسان توجه شده است. قرآن می‌فرماید: اگر خشیت نداشته باشید برای خدا از سنگ هم بدتر هستید که با شنیدن خدا هیچ توجهی ندارید. برداشت مثال‌‌های فلسفی و منطقی از انسان غلط است و ما را به خودمان نمی‌شناساند. همه‌اش توجه به زن و مرد است. در جامعه‌شناسی هم نوع نگاه غلط است لذا هرچه علوم داشته باشیم، چون نگاه غلط داریم علوممان هم به جایی نمی‌رسد. گرفتاری ما در تربیت، اقتصاد، فعالیت‌های تجاری، همه بر اساس نگاه غلط است. لذا نتیجه هم اشتباه درمی‌آید. مثل این‌که بگویند؛ اگر تو دوباره فرصت داشتی همین رشته تحصیلی را انتخاب می‌کردی؟ همین همسر را انتخاب می‌کردی؟ اکثراً می‌گویند: حتماً انتخاب‌هایمان غیر از این بود. متأسفانه ما اصلاً در مهندسی فکر، فکرمان را درست نچیدیم. این کلاس مثل یک باشگاه است که باید درس کم‌تر و تمرین بیشتر باشد. باید وقت‌ زیادی برای تمرین بگذاریم. اگر با انگیزه‌های قبلی بیاییم فقط دچار کسالت و افسردگی بیشتر می‌شویم. اصل در تمرین معلوم می‌شود. با خیال‌بافی و احساسات نمی‌توانید بگویید رشد کردم. باید شادی و آرامش ایجاد شود. 20 سال فعالیت مؤمنانه کردید باید شادی داشته باشید پس چرا قرص اعصاب می‌خورید؟ به قول حضرت مسیح7؛ در آب رونده خیس شونده است. آیات الهی درباره رابطه انسان با همه عالم است. قرآن یعنی همان که مرا ساخته است. قرآن یعنی کتاب راهنمای خلقت. علت این‌که بسیاری از ما سراغ قرآن نمی‌آییم و سراغ رشته‌های دیگر می‌رویم این است که هنوز باور نکردیم که قرآن حرف آخر را می‌زند. استخراج نکردیم و کار نکردیم برای همین غریبه است. آیه 29 سوره بقره؛ «هو الذی خلق لکم ما فی الارض جمیعاً....» «هو» اولین چیزی است که در نفس بشر تجلی می‌کند و کشف می‌کند به همین خاطر وقتی خدا را معرفی می‌کند برای ما خیلی آشنا است. انبیاء مأمور هستند با مردم به اندازه فهم خودشان صحبت کنند. لذا این زبان خیلی برای ما آشناست. اما ما چون از خود دور شدیم برای ما غریبه شده. «خلق» خداوند این‌قدر زیاد است که قرآن می‌فرماید: شما نمی‌توانید بشمارید. هفت میلیارد جمعیت جهان همه باهم فرق دارند. حتی بند انگشتشان مثل صورت‌هایشان با یکدیگر متفاوت است. «هو الذی یصورکم فی الارحام» یکی از اسماء خداوند «مصور» است. ما عادت کردیم. این‌قدر این‌ها را شنیده‌ایم که قساوت قلب پیدا کردیم. حتی دو برگ درخت به یکدیگر شبیه نیستند. خود خداوند با گله می‌فرماید: چه‌قدر نشانه در آسمان و زمین گذاشتم همین‌طور رد می‌شوید «و هم معرضون». ما تازه می‌خواهیم ثابت کنیم خدا وجود دارد. اینجاست که متوجه می‌شویم که چه‌قدر عقب هستیم. حضور اشیاء را بیشتر از خود خدا احساس می‌کنیم ما می‌گوییم چون این هست، خدا هم هست. ما که هستیم که بی‌نهایت صورتگری برای ما است؟ «خلق لکم ما فی الارض جمیعاً» من باید این را بفهمم که همه این‌ها برای من است و با ساختار وجودی من هماهنگ و طراحی شده است. از گل فقط استفاده بویایی می‌کنیم، ذره ذره گل با تو تنظیم شده است. اگر با گل ارتباط برقرار نکنیم اصلاً تجلیاتی را نمی‌توانیم در خود ظهور دهیم. اگر با خلقت مَحرم شویم خیلی اتفاق‌های زیبایی می‌افتد. بشر تا کی می‌خواهد با طبیعت بیگانه باشد؟ ما سمیعیم و بصیریم و هُشیم / با شما نامحرمان ما خامُشیم در مرحله بعد «ما فی الارض» را در آیات توضیح می‌دهد. کوه‌ها، دشت‌ها درختان، باران، حیوانات، معادن، گیاهان، گل‌ها، دریا، خشکی، صحرا... همه این‌ها آیات خداوند هستند. ما باید فکر کنیم که من که هستم که این‌ها برای من است. حالا غایت قرار دادن برای چیست؟