در زیارت جامعه کبیره ما خطاب به معصومین لفظ «مثل اعلی» را داریم. در قرآن كریم نیز در سوره نحل، آیه 60 فرمودند: «ولله المثل الأعلی» یعنی عالی‌ترین نمونه و عالی‌ترین مظهر از خداوند تبارك و تعالی. رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم فرمودند: ما اهل بیت، كلمه تقوی، راه هدایت، مثل اعلی و عظیم‌ترین حجت خدا و ریشه محكم نجات هستیم. (بحارالأنوار، جلد 26، ص 244) حضرت رسول صلی الله علیه وآله وسلم خطاب به امیرالمؤمنین علیه السلام عرض می‌كند؛ «یاعلی انت حجه الله و انت باب الله و طریق الی الله و نبأ العظیم و صراط المستقیم و مثل الأعلی» ما باید اصل و نسب خودمان را بشناسیم و بدانیم كه روح ما كه همه اسماء و صفات خدا در آن هست، از چه جایگاهی در ما دمیده شده است. بدانید كه حقیقت روحانی ما كه جاودانه است و معاد و بازگشت به سوی خدا دارد و تا خدا خدایی می‌كند، زنده است. این روایات اصل و ریشه و وطن ما را به ما یادآوری می‌كند. شما مواظب باشید كه خودتان را فقط یك موجود بدن‌دار معنا نكنید. بدانید كه حقیقت شما قبل از این‌كه به دنیا بیایید وجود داشته و حقیقت شما عالی‌ترین نمونه از خدا بوده، برای همین شما می‌توانید اشرف مخلوقات باشید و برای همین فرشته‌ها مأمور بر سجده بر آدم بوده‌اند. اگر این‌ها را ندانید آن حس لایقی كه شایسته ارتباط ما با معصومین هست و ما را به كمال می‌رساند، نمی‌توانیم پیدا كنیم. اگر خوب فهمیدیم كه اصل و ریشه‌مان كجاست و با توجه به این اصل و ریشه پیش برویم، می‌توانیم این خیرات و بركات را برقرار كنیم و از همان سود ببریم. در بحار الانوار در وصف مقام امیر المومنین علیه السلام آمده است : یاعلی تو دلیل خدا و باب الله و راه هدایت و خبر عظیم و صراط مستقیم و تو همان عالی‌ترین نمونه از خداوند تبارك و تعالی هستی. (بحار ، جلد 36، ص 4) درباره این‌كه اهل بیت:، اصل و ریشه و وطن ما هستند، روایات متعددی وجود دارد. در كتاب شریف كافی می‌توانید ببینید. در زیارت جامعه كبیره خطاب به معصومین عرض می‌كنیم؛ «ارواحكم فی الأرواح و  فی النفوس»؛ روح شما در همه روح‌ها و در همه نفوس وجود دارد. روح‌ها زمان و مكان را درمی‌نوردند. حجابی برای روح به نام زمان یا مكان وجود ندارد. «ارواحكم فی الأرواح انفسكم فی النفوس»؛ یكی از مراتبش این است كه وقتی من با حضرت فاطمه زهرا و ائمه طاهرین سخن می‌گویم درون من حضور دارند. ما با علم حضوری، حضور ایشان را می‌بینیم. اصلی كه درهمه نطفه‌ها دمیده شده، قطع نیست و حضورش همیشگی است. امام باقرعلیه السلام فرمودند: خداوند تبارك و تعالی ما را از اعلی علیین خلق كرده كه عالی‌ترین درجه وجود بعد از حق تعالی است. دل‌های شیعیان ما را از آن‌چه كه ما را خلق كرده، خلق نموده است. آن حسی كه همه اقلیت‌های دینی را برای عزاداری امام حسین علیه السلام ترغیب می‌كند، اصلاً قابل توجیه نیست. حرف شیعه و سنی نیست. همه دنیا عزادار امام حسین علیه السلام هستند. این همان معنای «انفسكم فی النفوس و ارواحكم فی الأرواح» است. آن حسین در همه انسان‌ها سهم دارد. به هر میزان كه تقوی و نورانیت دارید، از نور امام حسین علیه السلام بهره‌مند می‌شوید. همه این نور را حس می‌كنند چون همه بدون استثناء اصل، ‌ریشه و وطنشان امام حسین علیه السلام است. لذا نمی‌توانند نسبت به وطنشان حسی نشان ندهند. قلوب شیعیان ما را از آن‌چه ما را خلق كرده و بدن‌های شیعیان ما را از درجه‌ای پایین‌تر از آن‌چه ما را خلق كرده، خلق نموده است. به همین دلیل كه قلوبشان از آن‌چه ما را خلق كرده به‌وجود آمده، دل‌هایشان به سمت ما كشیده می‌شود. آن حقیقت خویشاوندی است كه هر كدام از ما با ارواح طیبه ائمه داریم. حضرت می‌فرماید: بالاترین رحم شما و اصلی‌ترین رحم شما ما هستیم. ما خویشی نزدیك‌تر و ماندگارتر از محمد و آل محمد نداریم. این‌كه می‌فهمیم بی‌اصل و ریشه نیستیم چه‌قدر لذت دارد. ما چه‌قدر قیمت داریم. وقتی خودمان را نشناسیم شروع اشتباه همین جاست. ملاك ارزیابی از خودمان و دیگران را اشتباه نگیریم. سادات بودن یك انتساب ژنتیكی است. مهم‌تر از سادات بودن این است كه ما روح و نفس و حقیقتمان از انوار طیبه معصومین است. ـ به این دلیل دل‌هایشان به سمت ما می‌آید كه آن‌ها هم از جنس ما خلق شدند. امام صادق علیه السلام فرمودند: نزد ما سری از سر خدا و علمی از علم خدا قرار دارد كه ما را به تبلیغش مأمور فرموده است. ما حقیقتی از خدا داریم كه مأموریم این حقیقت را به جهانیان اعلام كنیم و ما آن را از جانب حق تعالی تبلیغ كردیم و برایش محلی و اهلی و پذیرنده‌ای نیافتیم تا آن‌كه خدا برای پذیرش آن از همان طینت و نوری كه از آن محمد و آل را آفریده بود، خلق كرد. یعنی انسان‌هایی را از نور خودمان خلق كرد كه وقتی ما دین را تبلیغ می‌كنیم آن‌ها دریافت كنند. وقتی گیرنده‌ای در وجود ما هم‌سنخ ما با حرف‌های آن‌ها و دعوت آن‌ها وجود دارد می‌پذیریم وگرنه این دعوت  كار عبث و بیهوده‌ای است. اگر خدا پیامبر می‌فرستد و پیامبر هم ما را به سوی خدا دعوت می‌كند، پس بین من و خدا هم سنخیت وجود دارد. آن‌قدر آن چیز گرانبهاست كه خداوند اصلی‌ترین پیامش را این پیام قرار داده كه: ای انسان‌ها بدانید محبوب و معشوقی جز من وجود ندارد. این شیرین‌ترین پیام است. خدا ما را به حیوان و گیاه و... حواله نكرده است. این‌ها لایق دل شما نیستند. وقتی «لا اله الا الله» را آورده‌اند، هر انسان با شعوری باید فكر كند كه قیمتش چه‌قدر است. من كیستم كه امام حسین علیه السلام واصحاب عاشورا به خاطر من حاضر شدند شكنجه‌ها را تحمل كنند. 14 معصوم با شدیدترین وجه مورد سم و زهر و شكنجه و شمشیر قرار گرفته تا من كجا برسم؟ قرار است به كجا بروم؟ ما متأسفانه به دلیل این‌كه معرفت نفس و خودشناسی‌مان ضعیف است، خیلی غریبانه با خودمان رفتار می‌كنیم. تا رابطه و سنخیت وجودی بین پیام‌گیرنده و پیامبر نباشد،‌ پیام گرفتن معنادار نیست. حضرت سیدالشهداءعلیه السلام چه‌قدر زیركانه عمل می‌كند جنگ را عقب می‌اندازد تا آن‌ها كه حسین‌شان فعال نیست، فعال شود. «كل یوم عاشورا و كل ارض كربلا» . نگفتند هر كدام از شما یك حسین هستید. اگر این را بفهمم وقتی زیارت عاشورا می‌خوانم جز حسین علیه السلام را نمی‌خواهم. به كمتر از مقام امام حسین علیه السلام هم راضی نخواهم شد. این مهم نیست كه چه‌قدر استعداد داریم بلكه سعی شما برای خدا خیلی مهم است. «لیس للإنسان الا ما سعی» اگر امام حسین علیه السلام بداند كه تو برای انتقام گرفتن تلاش می‌كنی، طبق فرمایش امام علی هركس یار امام زمان باشد، با من و هم‌درجه من در بهشت خواهد بود. می‌توانیم به مقام محمود برسیم به شرطی كه بخواهیم و تنبلی نكنیم. آیا برای رسیدن به امام زمان علیه السلام از هنر، قلم، وقت و استعدادمان سرمایه‌گذاری می‌كنیم یا نه؟ ما اول حساب دنیا را می‌كنیم بعد وسط می‌آییم. متأسفانه ما در دلدادگی ضعیف هستیم. هر كسی هستیم سعی ویژه خودمان را داشته باشیم حتماً به عالی‌ترین درجات خواهیم ‌رسید. ـ خدا برای پذیرش آن مردمی را كه از همان نور طینت محمد و آل و ذریه او را آفریده بود، خلق كرد و و آن‌ها را از فضل و رحمت خود ساخت، چنانچه محمد و ذریه او را ساخت. پس چون ما آن‌چه را از جانب خدا مأمور به تبلیغش بودیم، تبلیغ كردیم آن‌ها پذیرفتند (چون هم‌سنخ ما بودند) و تحمل كردند یاد ما به آن‌ها رسید پس دل‌های ایشان به شناسایی و حدیث ما متوجه گشت. اگر آن‌ها از آن طینت و نور خلق نمی‌شدند این‌چنین نبودند نه به خدا قسم آن را تحمل نمی‌كردند. اگر شما می‌بینید مسلمان، شیعه، سنی، یهودی و كلیمی همه دنبال امام حسین هستند به این معنی است که در خودشان نوری از امام حسین وجود دارد كه آن‌ها را به این سمت كشیده است.

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در جلسات گذشته عرض کردیم: ما به واسطه ی حس و خیال و وهم (طبیعت) حیوان، به سبب عقل، فرشته و با توجه به فوق عقل انسان هستیم و انسانیت مارا اشرف مخلوقات نموده است. هر قدر این بخش اخیر تغذیه شود حجم شادی و آرامش افزایش یافته و کمبودهای بخش‌های دیگر آزاردهنده نمی‌باشند. عدم تغذیه‌ی مناسب فوق عقل باعث می‌شود کمبودهای بخش‌های پایینی، عقده‌های فراوان و مشکلات جسمی روحی و برای انسان ایجاد کند. در زمان ورود به برزخ دارایی‌های همین بخش، توشه‌ی ما به سبب آسایش در حیات اخروی می‌گردد. در آخرت نیز همین نیازهای دنیا را در سطح عالی‌تر خواهیم داشت و تجهیزاتِ بی‌نهایت پیشرفته‌تر را باید از دنیا تهیه کرده باشیم. ما هنگام مرگ به ثروتی عظیم نیازمندیم و نباید فقیر از دنیا برویم. اگر کسی وارد آخرت شود ولی لوازم مناسب با خود نبرده باشد عذاب شدیدی متوجه او می‌گردد؛ لذا باید بخش‌های عقلانی و فوق عقلانی را تقویت کنیم. البته بخش‌های حیوانی در رشد عقل و فوق عقل بسیار مؤثر هستند ولی باید توسط فوق عقل مدیریت و تربیت گردند. چنانچه پدر یک خانواده به همه‌ی فرزندان یکسان نگریسته و به آن‌ها عاطفه و خدمات مناسب ارائه می‌دهد حتی اگر در دلش نسبت به دیگری تعلق بیشتری دارد. بخش انسانی ما، بخش اصلی وجود ماست و باید حس، خیال و وهم و عقل در استخدام او باشند. در بخش حس با اموری مواجه هستیم که هم صورت و هم ماده دارند و در بخش خیال، با اموری که صورت داشته ولی فاقد ماده هستند، مانند صورت‌های ذهنی؛ ما نشانی منزلمان را با توجه به صورت ذهنی که در خیالمان داریم بلد هستیم. قوه‌ی واهمه صورت‌های جزئی بدون ماده و شکل را درک می‌کند مانند: عشق، نفرت، مقام و شهرت. عقل، مدرک کلیات است. مانند اموری از قبیل نقطه‌ی جوش آب، کوچک‌تر بودن جزء از کل و ... به طور کلی تمام قوانین حاکم در طبیعت. فوق عقل یا انسانیت عاشق کمال مطلق و بی‌نهایت است؛ این کمال مطلق یک مصداق بیشتر ندارد و آن «الله» است. انسان عاشق قدرت، علم، زیبایی، ثروت و تنوع و ... در حد بی نهایت است که همه این‌ها فقط در وجود «الله» جمع است. اله عقل معقولات، اله وهم موهومات، اله خیال مخیلات و اله حس محسوسات می‌باشند. خداوند تنها اله انسان است. لذا گزاره‌ی «لا اله الا الله» مختص انسانیت انسان است. بنابراین انسان هرقدر در بخشهای طبیعی رشد و پیشرفت کند به آرامش نمی‌رسد زیرا بی‌نهایت طلبی‌اش فقط با بی‌نهایت به آرامش می‌رسد. «الا بذکرالله تطمئن القلوب» کسی که فوق عقلش فعال نشده باشد، هنگام نماز خواندن به آرامش نمی‌رسد لذا عصبی و پرخاشگر است. کسی که فوق عقل در وجودش فعال نشده باشد نه خوشی و سعادت دنیا را تجربه می‌کند و نه به سعادت اخروی می‌رسد. انسان در بخش‌های حیوانی باید بهره ببرد و از این بهره‌برداری لذت ببرد. در روایت داریم کسی که از آب، زیبایی‌ها و لطافتش نمی‌تواند بهره ببرد سهمی از جهنم و عذاب دارد. کسی که فوق عقلش را خوب تغذیه می‌کند در قوای پایینی هم بیشتر لذت می‌برد. ما باید به حسّمان احترام بگذاریم. در روز باید حداقل نیم ساعت ورزش کنیم، اگر غیر از این باشد نمی‌توانیم خوب تعقل کنیم و انسان خوبی باشیم. هرقدر می‌توانیم باید به بدن رسیدگی کرده و به آن ظلم نکنیم. خیال را باید تقویت کنیم. در بخش وهم نیز باید به خانواده و دیگران که به محبت ما نیاز دارند برسیم. عقل باید با معلومات مناسب تغذیه شود. فوق عقل هم باید در دو زمینه‌ی کسب معرفت و خلوت‌های عاشقانه تأمین شود. ارتباط و انس با غیب باید همواره جریان داشته باشد تا هنگام ورود به برزخ به مشکل برنخوریم. کسی که به بدن و سلامتی‌اش رسیدگی نکند به همه‌ی بخش‌هایش خیانت کرده است زیرا قوای بالا از بدن تغذیه می‌شوند. اگر بدن سالم نباشد خیال‌های زیبا و قوی نخواهیم داشت. بعضی غذاها، ذهن و عقل را تقویت و برخی دیگر کُند می‌نماید. پس اگر تنبل و بی‌حوصله باشیم بدبختی گریبانمان را می‌گیرد. از آنجا که همه‌ی قوا در یک نفر جمع شده‌اند هر بخشی بر سایر بخش‌ها اثر می‌گذارد. در بخش حس، ما باید دو کار انجام دهیم: 1- ورزش کنیم، در غیر این صورت به بدن و سایر بخش‌ها خیانت کرده‌ایم؛ برای شروع باید تلقین کنیم. به قول امام «رضوان الله علیه» انسان بدون تلقین به جایی نمی‌رسد. (به سی دی‌های تغذیه و کتاب‌های تغذیه در طب ایرانی اسلامی دکتر منتظر و سفره‌ی اسلامی ایرانی مراجعه شود.) اگر به همراه نان و پنیر صبحانه، گردو مصرف کنیم اثر خواب‌آلودگی از بین می‌رود. باید آزمایش کامل دهیم تا مشخص شود بی حوصلگی مان منشأ جسمی ندارد. کم‌خونی و فقر آهن و برخی از عوارض دیگر در وضعیت روحی انسان مؤثر بوده و رفتار انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهند. بی نهایت طلبی انسان ممکن است در هر کدام از بخش‌های حس، خیال، وهم و عقل ظهور کند. اگر در هر یک رشد بیشتری نماید سبب تضییع حق بخش‌های دیگر می‌گردد. در بخش فوق عقل، هر قدر بی نهایت طلبی بیشتر رشد کند به تعدیل سایر قوا کمک می‌کند و باعث نیل به شادی و آرامش می‌گردد. کسی که در بخش عقل دائماً در حال کسب علم و طی کردن مدارج علمی است ممکن است دانشمند، مخترع و مکتشف خوبی شود ولی معلوم نیست آدم خوبی باشد و در رفتارش با اطرافیان و ارتباط با خدا موفق باشد. کسانی که فوق عقل را ضعیف نگاه داشته و سایر قوا را تقویت نموده‌اند هنگام نماز به جای خلوت با خدا، دائماً مشغول دغدغه‌های آن قوا بخصوص وهمیّات می‌باشند و با کسانی که اختلاف دارد دعوا کرده و گاهی هم از خدا شاکی و با غیب درگیر است، در واقع این‌ها نماز نمی‌خوانند. کسی که دنیا او را می‌گریاند در آتش است؛ «من بکی علی الدنیا دخل النّار» به قول مولانا: «از خیالی جنگشان و صلحشان» این افراد اگر به زیارت ائمه «علیهم‌السلام» هم بروند به جای اینکه بیماری‌های اخلاقی‌شان را درمان کنند صرفاً نیازهای دنیایی‌شان را مطرح می‌کنند؛ زیرا قوای طبیعی ایشان بر فوق عقلشان غلبه دارد. اشخاص این‌چنینی انگیزه‌ی ملاقات با معصوم «علیهم‌السلام» را در زیارت ندارند و با توجه به نیازهای طبیعی‌شان اقدام به سفر مکه، مدینه، کربلا و مشهد و ... می‌کنند و به سبب دل‌تنگی به زیارت نمی‌روند. گاهی که انسان تمنای شنیدن موسیقی خاصی را دارد، شاید نتواند دقیقاً علتش را بیان کند ولی می‌فهمد که به آن نیاز دارد، دیدار و ملاقات معصوم هم همین‌طور باید باشد: «حس نیاز». انسان باید دلش برای خدا و سجاده تنگ شود. بنابراین ما باید عدالت را در تغذیه‌ی قوا رعایت کنیم. بعضی‌ها ورزش زده شده و تمام همتشان این است که مدال طلا بگیرند در این افراد وهم غلبه بر عقل و فوق عقل دارد. اگر شخص با این وضعیت وارد برزخ شود گدا و فقیر وارد می‌شود و لو اگر ظاهراً در دنیا ثروتمند باشد. کسی که حسود، بداخلاق، زودرنج، و متکبر و... نباشد بلکه مهربان و عاشق خانواده و سایر بندگان باشد ثروتمند وارد برزخ می‌گردد. کسی که مطالعه می‌کند اگر موضوع مطالعاتش علوم باشد حرکتش عقلانی ولی اگر غیب و معارف باشد حرکتش فوق عقلانی است. کسی که مطالعات فوق عقلانی داشته و تأثیر نمی‌پذیرد و بیماری‌های اخلاقی‌اش همچنان جریان دارد در حکم کسی است که بیمار است و داروهایش را مصرف نکرده است. کسانی که اظهار می‌کنند سی دی‌های توصیه شده را داخل اتومبیل و در حال رانندگی گوش می‌کنند بدانند به هیچ وجه جذب نخواهند داشت. این افراد حاضر نیستند غذای جسمشان را در این وضعیت صرف کنند چطور انتظار دارند روحشان تغذیه شود؟ هنگام غذا یا میوه خوردن اول خوب آن‌ها را نگاه کنیم و از خلقت خداوند و کسانی که در تهیه‌ی آن‌ها زحمت کشیده‌اند تشکر کنیم، سپس شامه‌مان را بهره‌مند کنیم و با تشریفات خاص مانند بوسیدن و ناز کردن میوه، مبادرت به خوردن نماییم. در تغذیه‌ی روح هم باید مقدمات و قواعدی را مراعات نماییم. نماز باید با اذان و اقامه و تعقیبات و اساساً عشق‌بازی اقامه گردد. در روایت داریم: دزدترین افراد کسی است که از نمازش می‌دزدد. چنانچه ما در ارتباطمان با والدین، فرزندان و اطرافیان، زمان را در نظر نمی‌گیریم در نماز نیز باید چنین حالی داشته باشیم. البته بعضی‌ها در این روابطشان هم ضعیف هستند، در صورتی که اسلام روی صله‌ی رحم بسیار تأکید کرده است. پیامبر «صلی الله علیه و آله» می‌فرمایند: بوی بهشت از پانصد سال راه استشمام می‌شود ولی کسی که قطع رحم کرده از آن محروم است. البته حضرت اضافه کرده‌اند: غایت و مرحله‌ی نهایی صله‌ی رحم، مراعات خانواده‌ی آسمانی است. در حال حاضر امام زمان «عجل الله تعالی  فرجه الشریف» هزار و صد و هشتاد سال است که در تنهایی و آوارگی به و ما کاملاً بی‌تفاوتیم. البته اگر گرفتاری‌های دنیایی داشته باشیم حاضریم جمکران رفته و متوسل شویم. حضرت پدر آسمانی و حقیقی ما بوده و ارزششان از والدین زمینی ما بیشتر است. «بابی انت و امّی». حقیقت ما از ایشان آفریده شده است. ما اصلاً بلد نیستیم به خدا و امام زمانمان چند جمله‌ی عاشقانه بگوییم و ناچاریم کتاب دعا را باز کنیم. این‌ها به دلیل عدم تعادل در تغذیه‌ی قواست. قوای پایینی زیاد تغذیه شده‌اند لذا سنگین بوده و فوق عقل قدرت فعالیت پیدا نمی‌کند. استاد ماهر قبل از هر کاری تغذیه را متعادل می‌کند و وزن را کاهش می‌دهد. اضافه‌وزن اجازه نمی‌دهد که انسان بخش‌های بالاتر را تقویت کند، درنتیجه حافظه و عقل، کار آیی شان کم شده و فوق عقل به راحتی با غیب رابطه برقرار نمی‌کند. خیال هم باید کنترل شود. تماشای فیلم و بازی‌های رایانه‌ای لازم است ولی نباید از حد معمول بگذرد و انسان در آن‌ها ذوب گردد. کسانی که جذب سریال‌های افسانه‌ای (که اساساً دروغ است) می‌گردند به حدی واهمه‌شان تقویت می‌گردد که توان پرداختن به امور عقلانی ندارند. ما این‌گونه در نظام درونی‌مان ظلم می‌کنیم درحالی‌که فقط شاه و صدام را ظالم می دانیم. فرزندان اگر مشغول بازی‌ها و فعالیت‌های رایانه‌ای هستند نباید آن‌ها را تنها بگذاریم بلکه در منزل بوده و نظارت داشته باشیم؛ ضمناً میزان چنین اشتغالاتی باید محدود باشد. نظام تغذیه‌ی فرزندان باید مناسب باشد، این امر نیاز به آموزش دارد در صورتی که مادران خیلی زحمت می‌کشند، ولی معمولاً غذاها مناسب نیستند. البته منظور شکم‌پرستی و موضوعیت داشتن خوراکی‌ها نیست که منجر شود افراد به حدی خوردن برایشان مهم باشد که بر سر آن با یکدیگر نزاع داشته باشند. دل خوشی‌های انسان باید عقلی و فوق عقلی باشد نه حسی، خیالی و وهمی. متأسفانه کسانی که گرفتار قوای پایین هستند اگر همسر این‌چنینی قسمتشان شود، فرزندانشان هم مانند خودشان می‌شوند و به جای اینکه در پنج بخش «سلامت، زیبایی، عقل، هوش، دین و اخلاق» سرمایه‌گذاری نمایند فقط به زیبایی و هوش و شاید هم سلامت اهمیت می‌دهند، همین ژن‌ها را تقویت و به فرزند منتقل می‌کنند. بنابراین همه باید برنامه داشته باشند و به همه‌ی بخش‌ها احترام گذاشته و آن‌ها را تقویت کنند. حقیقت ما فوق عقل است. تغذیه‌ی قوای پایین باید منجر به رشد فوق عقل و آمادگی برای پرواز گردد. در مهارت‌های زندگی تأکید کردیم: در خانواده باید از سه مهارت اقتصادی، عاطفی و معنوی برخوردار باشیم تا روابط قوی بوده و فرزندان موفقی هم در خانواده تربیت کنیم. متأسفانه در جامعه‌ی ما به این اصل بها داده نشده که در سال گذشته رتبه‌ی چهارم جهان در طلاق را کسب نمویم. ما باید برنامه داشته باشیم و تنبلی و بی‌حوصلگی را کنار بگذاریم. حتی اگر کسی شصت سال به خطا رفته باشد هم قادر به جبران است و اگر نتواند جبران بخش‌های حیوانی را بنماید در بخش عقلی و فوق عقلی قادر به جبران بوده و می‌تواند آخرتش را نجات دهد.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته.

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی عرض کردیم: یکی از عوامل تنبلی و بی‌حوصلگی، عدم تعادل میان قواهای انسان است. کسی که به قوای پایینی یعنی حس، خیال و وهم بیش از حد مورد نیاز، بپردازد در سبک زندگی به گونه‌ای رفتار می‌کند که آن قوا غلبه داشته و حق فوق عقل رعایت نشده و روز به روز ضعیف‌تر گردد. اگر فوق عقل درست تغذیه گردد، بخش‌های پایینی انسان، هم در دنیا و هم در آخرت به سعادت می‌رسند؛ ولی در غیر این صورت خوشبختی دنیا و آخرت انسان تأمین نمی‌گردد. حس، خیال و وهم، حیوانیت ما را تشکیل داده و عقل بخش خنثی است که می‌تواند در هم خدمت فوق عقل باشد و هم به استخدام حیوانیت ما دربیاید مانند دانشمندانی که در جهت کمالات وهمی از اطلاعاتشان بهره می‌گیرند. در بسیاری از امور حکم عقل ما معلوم است ولی غلبه‌ی وهم مانع کارآیی آن شده و عملاً ما دچار توهم می‌شویم. مثل اینکه ما می‌دانیم مرده توان آسیب رساندن به ما را ندارد ولی از آن می‌ترسیم. قوه واهمه معمولاً در طول روز خیلی تغذیه می‌شود، استاد دیده، قرآن و تفسیر آن را می‌خواند و درس اخلاق می‌شنود به همین دلیل است که به عقل اجازه‌ی دریافت نداده و خودش همه را می‌بلعد. به هر حال رسیدگی بیش از اندازه به قوای حیوانی سبب گرسنه ماندن قوه‌ی فوق عقل می‌شود. بعضی‌ها زندگی ساده‌ای دارند ولی واقعاً از آن لذت می‌برند. حضرت سلیمان «علیه‌السلام» می‌فرمایند: من هم زندگی ساده را تجربه کرده‌ام و هم مجلل آن را، ولی شیرینی را در سادگی یافتم. خانم‌ها معمولاً مظهر قوه‌ی واهمه هستند که اگر بتوانند بر آن غلبه نمایند از صدها مرد پیشی می‌گیرند. زیرا انسان در بخش فوق عقل بی‌نهایت‌طلب است. این بخش خیلی عاطفی و عاشق‌پیشه است و شعارش «لا اله الا الله» است. اساساً اسلام دین عشق است. در گزاره‌ی مذکور سه عنصر اصلی عشق، عاشق و معشوق دخیل است. کسی که بخواهد قوای حس، خیال و وهم را کنترل کند باید قوه‌ی عقل یا عشق به الله را افزایش دهد در این صورت قواهای دیگر هم احساس راحتی بیشتر می‌نمایند. بدن هم وقتی مواد مورد نیازش تعدیل می‌شود احساس آرامش می‌کند. قوای انسان باید تحت مدیریت فوق عقل قرار بگیرند تا اجازه‌ی شیطنت پیدا نکنند. با توجه به اینکه زن در عواطف از مرد قوی‌تر است اگر بتواند وهمش را کنترل کند و به استخدام فوق عقل دربیاورد، خیلی قوی‌تر از مرد عمل می‌کند. ولی اگر موفق نشود خیلی ضعیف‌تر از مردها عمل می‌کند زیرا مرد قوه‌ی عاقله‌اش قوی‌تر است. اگر زن که عاطفه و عشقش قوی‌تر است نتواند به وهم خود غلبه کند در زیبایی‌ها و تجملات و امور دنیایی غرق می‌گردد و به عشق‌های فوق عقلانی نمی‌رسد. اگر فوق عقل مدیریت نکند، انسان وقتش در چشم و هم‌چشمی و رسیدن به امیال و آرزوها تلف می‌گردد و گزاره‌ها عوض می‌شود مثلاً کسی که عالِم‌تر است انسان‌تر هم می‌باشد و این گزاره‌ی درستی نیست زیرا این‌همه فساد و تباهی و جنایت در جهان ناشی از فعالیت‌های همین دانشمندان است و یا کسی که از مقام و شهرت بیشتری برخوردار است لزوماً ارزش انسانی هم ندارد. زیبایی هم ملاک انسانیت بیشتر نیست. فقط کسی انسان است که فوق عقلش فعال‌تر است و به خدا نزدیک‌تر و به معصومین «علیهم‌السلام» شباهت بیشتری داشته‌باشد. هر کسی با الگوی خود و یا به قول پیامبر «صلی الله علیه و آله» محبوب نهایی خودش محشور می‌گردد؛ «المرءُ مَع من احبّ» در دین توصیه نشده که معشوق‌های حس، خیال و وهم و عقل را کنار بگذاریم؛ بلکه باید این عشق و تعقل‌ها توسط فوق عقل مدیریت شوند. در این صورت تعادل برقرار است مانند جنینی که تمام اعضاء و اندامش سرجای خود قرار گرفته است. کسی که در اعضاء و چهره‌اش تعادل وجود ندارد ممکن است که به لحاظ علمی و اجتماعی هم پیشرفت کرده‌باشند مانند دانشمندی که دو صورت داشت اما مانند یک فرد عادی با او رفتار نمی‌شود و غالباً طرد می‌شوند. باطن افراد در صورتی انسان است که بخش انسانی بر سایر قوا حاکم باشد؛ «قل ان کان آبائکم...» (توبه /24) حکومت «الله»، «خانواده آسمانی» و جهاد در راه «الله» بر همه قوای انسان، و نیز عزیزتر و لذیذتر بودن آن‌ها از هر چیز و کس دیگر. کسی که به چنین توفیقی نائل گشته‌است از سایر معشوق‌هایش هم بیش از سایرین لذت می‌برد. یعنی لذت مؤمن از لذائذ دنیا و محبتش به متعلقاتش بیشتر و عمیق‌تر از غیر مؤمن است. هرقدر ایمان و معنویت افزایش یابد روابط انسان با افراد، طبیعت و سایر امور زیباتر و لطیف‌تر می‌گردد. هرقدر میل فوق عقل بیشتر شود شخص به «الله» شبیه‌تر می‌گردد و ارتباط و خلوت بیشتری پیدا می‌کند در نتیجه سایر قوا هم تعادل یافته و از معشوق خودشان نهایت لذت را می‌برند. چنین شخصی به تنوع‌طلبی مبتلا نیست زیرا تنوع‌طلبی محصول بی‌نهایت‌طلبی انسان است که به فوق عقل مربوط می‌گردد. فوق عقل او با خدا اشباع گشته‌است. علی «علیه‌السلام» می‌فرمایند: «الشهواتُ سموم قاتلات» شهوت‌های بخش‌های پایینی زهرهای کشنده هستند. اگر میل‌ها و شهوات انسان به «الله» تمایل پیدا کند، انسان به شادی و آرامش می‌رسد و با افزایش ارتباط، میزان شادی و آرامش نیز افزایش می‌یابد. کسی که ظاهراً مسائل دینی را مراعات می‌کند ولی به شادی و آرامش نمی‌رسد، نماز و روزه و سایر عباداتش حقیقی نیستند بلکه برای رفع تکلیف صورت گرفته و نشانه‌ی دیگر آن این است که هرگاه واجبی از او ساقط می‌گردد شاد می‌شود. هرقدر شهوت‌های قوای پایین افزایش می‌یابد شخص فوق عقلش ضعیف‌تر شده تا آنجا که حضرت از تعبیر زهرهای کشنده استفاده فرموده‌اند، یعنی تا آنجا که قادر به کشتن فوق عقل می‌باشند. کسی که دچار گزیدگی مار و عقرب شده، زمین‌گیر است. این افراد هنگام مرگ قادر به ادای ذکر «لا اله الا الله» نمی‌باشند. این‌گونه افراد هرقدر هم سنشان افزایش می‌یابد از «الله» دورتر می‌شوند. جوانان برای پرواز آماده‌تر هستند لذا یاران حضرت مهدی «عج الله تعالی فرجه الشریف» جوان هستند. در دفاع مقدس شاهد بودیم که هر قدر افراد جوان‌تر بودند از اوج پرواز بیشتری برخوردار بودند، در حدیث داریم که پیرانِ یاران حضرت مهدی «عجل الله تعالی فرجه الشریف» مانند نمک در غذا هستند. اکثر یاران حضرت غیر عرب هستند و برخی روایات تصریح کرده‌اند: حتی یک عرب هم در بین یاران حضرت وجود ندارد. «اِمنَع نفسک من الشهوات تسلم من الآفات» نفست را از امیال بازدار تا از آفات سالم (در امان) بمانی. هرقدر انسان به شهوات و تجملات اهمیت بدهد بیشتر آسیب می‌بیند. اگر انسان بین امیال بخش‌های مختلفش تعادل برقرار کند آمار طلاق کاهش می‌یابد، طبق آمار در 90% طلاق‌ها، تقاضا از طرف زن‌ها مطرح می‌گردد در صورتی که اگر زن‌ها فوق عقل و عقلانیت‌شان را تغذیه کنند خود به خود جنبه‌های پایینی تعدیل می‌گردند، البته بسیاری در این زمینه دچار تنبلی هستند و حاضر به کسب اطلاعات و تمرین در زمینه‌ی انواع مهارت‌ها نمی‌باشند. در روایت آمده: بیشترین ناله‌ی اهل جهنم از تسویف (امروز و فردا کردن) است. «تسویف» هم ناشی از تنبلی است. متأسفانه بسیاری از افراد، اصل را امور دنیایی قرار داده و اظهار می‌دارند: وقت ندارند تا برنامه گرفته و اجرا کنند در صورتی که یک برنامه‌ی شش‌ماهه زندگی آن‌ها را متحول می‌کند. کسانی هستند که برای رسیدن به مدارک عالی، زندگی‌شان از هم گسسته شده است و به خاطر سبک نادرست زندگی، خانواده‌شان را ضایع کرده‌اند. این‌ها ناشی از شهوت‌رانی قوای پایینی و عدم تعادل میان قواست، لذا امر کرده‌اند: نفس را با میل‌هایش رها نکنید تا سلامت داشته‌باشد. ناپرهیزی و زیاده‌روی در خوراک باعث اضافه وزن و آمادگی برای انواع سکته و بیماری‌های کشنده شده است ولی باز هم افراد به پرخوری و نامناسب خوردن ادامه می‌دهند و از ورزش کردن امتناع می‌کنند. به حدی قوای حیوانی غلبه دارند که خداوند در بعضی موارد رسیدگی به فوق عقل را واجب کرده مانند اینکه از 51 رکعت نماز یومیه 17 رکعت را واجب نموده‌است و رفتن به مسجد را مورد تأکید قرار داده‌است و ... . زیرا نگران کودک عزیز روان است؛ ترسم که این تن که حائل است به جانم                               سـقــط کنـد کـودک عـزیــــــز روانـم با این وجود وقتی شخص به برزخ منتقل می‌گردد متوجه می‌شود: تجهیزات مورد نیاز آنجا را با خود نبردهاست؛ زیرا عمر و جوانی خود را صرف امور دنیایی اعم از حسی، خیالی و وهمی نموده‌است و به شدت دچار حسرت می‌گردد. تمام خوشبختی انسان در گرو تقوی یعنی نگهداری از نفس می‌باشد. بعضی‌ها «تقوی» را خداترسی معنا کرده‌اند که البته صحیح نبوده و خدا، ترس ندارد. خداوند به قدری مهربان است که می‌فرماید: یک درصد رحمتم در دنیا شامل حال بندگان شده و نود و نه درصد آن در آخرت نصیب ایشان خواهد شد. تقوی در واقع ترسیدن از نرسیدن به خداست. «تقوی» یعنی ترسیدن از هر چیزی که باعث محدودیت و کوچک شدن ما می‌شود. برخورداری از نعمت‌های دنیایی مربوط به بخش انسانی نیست. برخی افراد به این کمالات مشغول شده و دست خالی از دنیا می‌روند و به باطن انسانی نمی‌رسند. بخشهای حیوانی حق مدیریت سایر قوا را ندارند زیرا اگر ریاست نمایند شخصیت وارونه شده و فوق عقل زیر فشار این بخش‌ها قدرتی ندارد و نمی‌تواند رشد کند، لذا شخص موفق به توبه و آشتی با حق تعالی نمی‌گردد. از این روست که خداوند سلسله‌ای از عبادات مانند نماز یومیه، روزه ماه مبارک و حجاب و... را واجب کرده است. حجاب هوس‌بازی‌های زن را مهار می‌کند. خداوند بی‌حیایی را مختص خلوت با همسر دانسته و این امر را تحسین‌آمیز می‌داند و ثواب عبادت برایش منظور می‌نماید. روزه امیال انسان را کنترل می‌کند مشروط بر اینکه هنگام افطار انسان اقدام به جبران ننماید. در حج 24 چیز حرام است که مربوط به بخش حیوانی است ولی بخش انسانی از این محدودیت لذت می‌برد و به راحتی از حرام چشم پوشی می‌کند. ما امر شده‌ایم که حجم امیال حیوانی را کاهش دهیم تا انسانیتمان سبقت بگیرد؛ اگر چنین اتفاقی بیفتد قوای حیوانی به شادی می‌رسند و تقاضای تمناهای حرام نمی‌کنند. اگر فوق‌عقل حاکم شود همه لذت‌های حلال برای انسان مهیاشده و لازم نیست انسان به حرام کشیده شود. «رأس الآفات الوَلَه باللّذات» سرآمد همه آفات، شیفتگی نسبت به همه لذت‌هاست. کسی که باری به هر جهت زندگی می‌کند وقت نماز حال خواندن نماز را ندارد و میل به قرائت قرآن پیدا نمی‌کنند. سعی کنیم برای تنظیم سبک زندگی تلاش کرده و از حساسیت و زودرنجی پرهیز نماییم و اگر احیاناً مبتلا گردیدیم با فوق عقل یعنی معشوق اصلی جبران نماییم و گدای عاطفه‌ی دیگران نباشیم. خدا قیمت ما را تعیین می‌کند، نباید از دیگران انتظار داشته‌باشیم باید خداوند اجر کارهای ما را داده و از ما تشکر کند.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته.

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی عرض کردیم: اگر تغذیه‌ی قواهای مختلف را تنظیم نکنیم قوه‌ای که بیشتر از سایر قوا تغذیه گردیده است باعث تنبلی شخص نسبت به تغذیه‌ی سایر قوا می‌گردد. کسانی که حس خود را بیش از حد تغذیه کرده‌اند نسبت به بخش‌های بالاتر بی‌حوصله هستند و دائماً در فکر خوردن و نوشیدن و ... هستند. کسانی هم که مشغول امور خیالی از قبیل زیبایی و تجملات شده‌اند نسبت به بخش‌های دیگر ظلم می‌نمایند. پرداختن به امور وهمی مانند انواع ارتباطات با افراد، ریاست، شهرت‌های مختلف، بُرد و باخت تیم‌ها و پیگیری فیلم و سریال و ... انسان را از بخش‌های دیگرش دچار غفلت می‌کنند. این افراد معمولاً از پیوندهای قوی برخوردار نبوده و متزلزل می‌باشند. برخی دیگر فعالیت‌های عقلانی قوی دارند و به حدی گرفتار مطالعه، تحقیق، پروژه و درس و بحث می‌شوند که نقش خودش را در جایگاه‌های مختلف فراموش کرده و به همسر، فرزند و والدین و ... رسیدگی نمی‌نمایند. کسانی که درگیر چهار بخش پایینی هستند بخش فوق عقل را فراموش کرده و انسانیتشان مظلوم واقع می‌شود. این‌ها از نماز و قرآن و ... می‌دزدند در صورتی که قرآن یکی از پنجاه سؤال قیامت است. برای مطالعه، تفریح، سفر و باشگاه و ... فراوان وقت گذاری نموده ولی از آن جا که فوق عقل را ضعیف نگاه داشته توان خلوت با الله و عبادت را ندارد. خداوند می‌فرماید: هر وقت دوست داشتید با من سخن بگویید نماز بخوانید و هرگاه خواستید من با شما سخن بگویم قرآن بخوانید. بعضی‌ها با خودشان چه کرده‌اند که حوصله‌ی چند دقیقه صحبت کردن با خدا را ندارند؟ نهایتاً با خدای کارگر! سخن گفته صرفاً نیازهایشان را طرح می‌کنند. چگونه است که انسان دائماً می‌تواند با اعضای خانواده و فامیل رابطه برقرار کند ولی برای خانواده‌ی آسمانی حس و حال و وقت نداشته باشد؟ چنین شخصی وقتی در زیارت عاشورا می‌گوید: «بابیانت و امّی» در حقیقت دروغ می‌گوید. معنای این تعبیر این است که پدر و مادر آسمانی نزد من از والدین زمینی محبوب‌تر هستند در حالی که عملاً خلاف این را می‌گوید. این افراد میانه‌ای با حرم و مسجد و حسینیه ندارند و حاضر نیستند در آنجا توقف داشته باشند و مناجاتی نمایند. بعضی‌ها در حرم امام رضا «علیه‌السلام» تمام همتشان این است که به هر قیمتی و لو حق‌الناس به گردن گرفتن، دستشان را به ضریح رسانده و برگردند و حال سخن گفتن با ایشان را ندارند. هیچ اظهار دل‌تنگی نداشته و نهایتاً درباره‌ی عقده‌های زمینی با حضرت حرف می‌زنند. در تولدها رسم است که هدیه بدهیم نه اینکه هدیه بگیریم ولی ما دائماً در تولد ائمه «علیهم‌السلام» از آن‌ها هدیه طلب می‌کنیم؛ زیرا رابطه‌ی عاطفی‌مان با ایشان خیلی ضعیف است. این حالت نمایانگر هوسرانی شخص در تغذیه قوایش بوده تا آنجا که فوق عقل به حدی ضعیف شده که هوس «الله» ندارد، بلکه هوس انواع حسیّات، امور خیالی مثل تجملات و زیبایی‌ها، امور وهمی از قبیل عشق‌های زمینی و بعضی‌ها هم هوس امور عقلی و علمی می­نمایند. اکثر افراد در هوس‌های انسانی، «مرده» هستند، در صورتی که از ما خواسته‌اند: «شوّقوا انفسکم الی نعیم الجنّه» خودتان را مشتاق نعمت‌های بهشتی نمایید. نشانه‌ی زنده بودن یک بخش، «هوس کردن» آن بخش است. کسی که می‌خواهد به چیزی دست یابد یا مقامی را کسب کند و یا به کسی برسد دائماً در خیالش با آن‌ها خلوت می‌کند یعنی خیال‌پردازی مقدمه‌ای برای رسیدن است امام سجاد «علیه‌السلام» به خداوند عرض می‌کند: «... ما الذّ خواطر الالهام...» چه قدر لذیذ است خاطره‌های الهام ذکر تو بر قلب‌ها... دختر و پسری که در مرحله‌ی نامزدی و عقد کردگی دلشان برای هم تنگ نشده، هوس یکدیگر را نکرده و دیدار و تماس ندارند دچار طلاق عاطفی بوده و معلوم می‌شود که یا یا اجبار در کار بوده و یا انتخاب اساساً غلط بوده است. «هوس» علامت زنده‌بودن، قدرت و فعال بودن است. انسان به هر چیزی تمایل داشته باشد همان شکلی می‌گردد. اینکه حضرت فرموده‌اند: روز قیامت امت من به صورت ده حیوان محشور می‌شوند نشان­دهنده‌ی نوع تغذیه‌ی شخصی در ابعاد مختلف می‌باشد. علامت انسانیت حقیقی، فعال بودن فوق عقل یعنی عشق به سه معشوق آسمانی (خدا، معصوم و جهاد در راه خدا) و ترجیح آن‌ها به عشق‌های زمینی. در این قسمت می‌پردازیم به احادیثی درباره‌ی شهوت و هوس. «الشّهوات مصاعدُ الشّیطان؛ میل‌ها دام‌های شیطان هستند. «شهوت» یعنی میل‌های چهار بخش پایینی. البته میل حلال و به اندازه نه تنها مضرّ نیست بلکه مفید و لازم هم است. (شهوت فقط جنسی نیست بلکه ممکن است در زمینه‌های دیگر مانند خوراکی‌ها هم باشد.) کسی که شب هنگام بیش از اندازه غذا مصرف کند تمایلی به خدا و خلوت با او یعنی عبادت نخواهد داشت. اضافه وزن هم شخص را در زمینه‌های عقلانی و فوق عقلانی تنبل کرده و اجازه‌ی چابکی به او نمی‌دهد. کسانی که بدن متناسب ندارند قدرت پرواز در بُردهای بلند ندارند. والدین باید به هر پنج بخش سلامت و زیبایی، هوش، عقل، اخلاق و دین اهمیت بدهند ولی بیشتر به دو بخش سلامت و زیبایی، و هوش اهمیت می‌دهند و با عدم تغذیه‌ی سایر بخش‌ها، تعادل فرزندانشان را به هم می‌زنند. فرزندان این‌ها شاید دکتر خوب و مهندس موفقی شوند ولی همسر خوب، پدر خوب و اساساً آدم خوبی نمی‌شوند و به شادی و آرامش نمی‌رسند. این‌ها عقلانیت قدرتمند، یعنی تشخیص مصالح و مفاسد را نداشته و خوش­خلق و دوست داشتنی نبوده و اهل حسادت و زودرنجی هستند و پروازهای فوق عقلی یا ندارند یا خیلی ضعیف هستند. قدیمی‌ها خواب‌های خوب می‌دیدند ولی الآن کمتر چنین اتفاقاتی می‌افتد. برخی افراد دائماً در حال دیدن فیلم و کارتون و ... هستند؛ برای همین اول و وسط نماز را نفهمیده و به خودشان که می‌آیند در حال سلام دادن هستند. به همین دلیل امام صادق «علیه‌السلام» می‌فرمایند: بعضی‌ها پنجاه سال نماز می‌خوانند ولی یک رکعتش قبول نیست. این بنده‌ی خدا در طول عمرش حتی یک‌بار در نماز احساس تخاطب نداشته و مخاطبش را نمی­شناسد، نماز خواندنش هم برای رفع تکلیف و خروج از جرگه‌ی کفار بوده است. کسی که برای بخش‌های عقلانی و فوق عقلانی وقت بگذارد تدریجاً سهم بخش‌های پایینی‌اش کمتر می‌شود. برای همین خداوند هفده رکعت نماز را واجب کرده است که حداقل وقتی را به خدا اختصاص دهیم. خیلی‌ها همین را هم نمی‌خوانند کمتر کسی اهل روزه‌ی مستحبی است فلذا خداوند یک ماه روزه را واجب کرده و خواسته که حیوانیت را تقریباً تعطیل کنیم بلکه فوق عقلمان فعال گردد. متأسفانه به حدی بخش‌های پایینی ما قوی است که هنگام افطار جبران می‌کنیم، و سفره‌ی افطار از سایر ایام رنگین‌تر و مفصل‌تر است. چون شخص خودش را انسان نمی‌داند بلکه حیوانی است که مسلمان شده است. این حیوان مسلمان مجبور است به احکام دین عمل کند ولی لذت ناشی از اعتقاد را نمی‌برد. ترسم که این تن که حائل است به جانم                        سـقط کنـد کودک عــزیز روانـم حضرت علی «علیه‌السلام» قاعده‌ی بسیار مهمی را بیان می‌کنند: «اِعملوا إنّهُ ما من طاعه الله شیء الا یأتی فی کُره و ما من معصیه الله شیءٌ الا یأتی فی شهوه» بدانید: هیچ طاعتی از طاعات الهی نیست مگر اینکه انسان در آن کراهت دارد و هیچ معصیتی نیست مگر اینکه در آن شهوت و میل است. این کراهت و میل مربوط به بخش حیوانی است، و الا بخش انسانی نسبت به طاعت میل داشته و در مورد معصیت دچار کراهت است؛ زیرا رسیدن به خانواده‌ی آسمانی در گرو انجام طاعت و ترک معصیت است. معشوق اصلی «الله» است و بیشترین لذت را به همراه دارد. هر چیزی که انسان حقیقی را به یاد خانواده‌ی آسمانی بیندازد لذت دارد. کسی که با شنیدن نام‌های کربلا، مکه، سوریه، مسجد، حرم و نماز و قرآن و ... به شوق می‌آید در واقع بخش انسانی‌اش فعال است. با آمدن ماه مبارک رمضان شاد می‌شود زیرا سهم بخش حیوانی کاهش و بخش انسانی افزایش می‌یابد؛ چون دهانی بستی دهانی باز شد                    تا خـورنـده لقمه‌های راز شـد خدا برای بخش انسانی حرمت قائل است لذا در آن احکام پنج‌گانه را قرار نداده و آزادش گذاشته تا هر کاری می‌خواهد بکند. باید و نبایدهای دین مربوط به بخش حیوانی است البته نیازهای این بخش هم محترم است ولی باید حلال بودن و اندازه در آن مراعات شود و جلوی فعالیت و رشد فوق عقل را نگیرد تا جایی که فوق عقل هم بالغ و فعال شود. بلوغ جنسی هم این‌گونه است باید شخص به سن بلوغ برسد تا بتواند عاشق شود. هرگاه انسانی توانست «لا اله الا الله» را به راستی بگوید باید جشن تولد بگیرد که توانسته بدون هیچ محاسبه‌ای خودش را وقف خدا و امام زمانش بنماید. در حدیث دیگری علی «علیه‌السلام» این‌گونه می‌فرمایند: «الّلذّه تُلهی» لذت انسان را سرگرم می‌کند. بعضی‌ها به قدری به خوراکی‌های متنوع می‌پردازند که سنگین شده و حتی نمازشان قضا می‌شود. به همین دلیل بسیاری تا ساعت ده و یازده صبح می‌خوابند. این افراد توان ندارند صبح جمعه به دعای ندبه رفته و با امام زمان خود خلوت و مناجاتی داشته باشند. البته همه‌ی بخش‌های ما باید از لذت حلال و به اندازه، بهره ببرند. خانواده‌ی ثروتمند خانواده‌ای است که بخش فوق عقلشان پربار و پربهره باشد و در نتیجه همگی سرشار از عشق باشند. سبک زندگی سالم، سبکی است که ضمن به رسمیت شناختن همه‌ی بخش‌ها، در آن ریاست با فوق عقل باشد. در این صورت خیال می‌تواند بهره خود را ببرد و از رنگ‌ها و چینش‌های مختلف استفاده کند که بسیار مهم است. در روابط عاطفی با اطرافیان باید فوق عقل حاکم باشد تا بهره‌برداری مناسب با مصالح انسانی شخص صورت گیرد. اتفاقاً علامت رشد ایمان افزایش علاقه به همسر و اطرافیان است. مؤمن چون از بالا تغذیه می‌شود بسیار شاد است و به قول معصوم «علیه‌السلام» مثل عسل شیرین است. اگر فوق عقل درست تغذیه شود حتی اگر بخش‌های پایینی کمبودی داشته باشند، آزاردهنده نمی‌باشد. عقده مربوط به زمانی است که عقل و فوق عقل تغذیه نشده‌اند. کسانی هم که کارشان به تیمارستان کشیده می‌شود از این قبیل افراد هستند. البته چه بسا کسانی که به چیزهایی که می‌خواستند رسیده‌اند ولی هنوز هم احساس کمبود دارند. برای همین اکثر افراد از انتخاب‌های گذشته‌شان پشیمان هستند. اگر کسی به خاطر بخش‌های پایینی غصه بخورد معلوم است که فوق عقلش بالغ نشده و شخصیتاً کودک است. پیامبر «صلی الله علیه و آله» فرموده‌اند: «مَن بکی علی الدنیا دخل النّار» کسی که برای دنیا گریه کند داخل جهنم است. زیرا بهشت رفتن در گرو فعال شدن همین بخش است. بنابراین باید مراقب کشش‌ها و تمایلاتمان باشیم. برای لذت فوق عقل باید وقت گذاشته و تدریجاً فعالش نماییم. تا انسان بخش فوق عقلانی‌اش را فعال نکند هدف از خلقت را درک نمی‌کند.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته.