از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی بحثمان درباره ی موانع وصولمان به خانواده ی آسمانی بود و به مسئله خلقت شیطان و فلسفه‌ی وجود او رسیدیم و گفتیم شیطان موجودی است که وجودش برای انسان لازم و ضروری است. اگر انسان خودش را بشناسد متوجه می‌شود که به وجود شیطان و هوای نفس و فضاهای تضاد نیاز دارد تا عشقش را به خداوند تبارک و تعالی ثابت کند و بتواند در این فراز و نشیب‌های زندگی اسماء الهی را دریافت کند و به کمال برسد. هیچ کمالی بدون فضای تضاد به دست نمی‌آید و این تنها مربوط به جذب اسماء الهی نیست بلکه در هر کمالی انسان نیازمند به تضاد و تنش است تا بر آن‌ها غلبه کند و اوج بگیرد. تعداد زیادی آیات و روایات در مورد تمرین‌های شیطان وجود دارد و این نشان دهنده‌ی اهمیت شیطان در زندگی ماست. انسان باید وجود شیطان را در زندگی‌اش جدی بگیرد و بداند که او هیچ لحظه‌ای از انسان غافل نیست و برای او در تمام لحظات زندگی و حتی در خواب نیز تولید افکاری خلاف جهت کمال و مصالح انسان می‌کند و این انسان است که باید با غلبه بر این تضاد رشد کند و به قدرت برسد. سیر حرکت انسان مانند حرکت جنینی است. جنین در رحم مادر از زمانی که در قرار مکین قرار می‌گیرد تا زمانی که تبدیل به یک نوزاد می‌شود با عوامل متضادی دست و پنجه نرم می‌کند تا بتواند اندام‌زایی کند و سالم متولد شود. انسان نیز در دنیا دقیقاً حکم این جنین را دارد و دائماً و بی‌وقفه مورد هجوم شیاطین و عوامل متضاد قرار دارد که می‌تواند با غلبه بر آن‌ها رشد کند و تولدی سالم داشته باشد. چون هدف انسان رسیدن به عالی‌ترین درجات کمال و جاودانگی است پس باید دائماً مورد حمله و تمرینات شیطان قرار بگیرد تا بتواند با غلبه بر آن اوج بگیرد و کمالات بیشتری دریافت کند و در واقع انسان حتی اگر یک لحظه هم خالی از تمرینات شیطان باشد باخت کرده است. پیشنهادات شیطان روشن، متنوع و متفاوت در تمام زمینه‌ها می‌باشد. یکی از پیشنهادات در آیات 118 و 119 سوره‌ی نساء آمده است. «وَ لاضِلَّنَّهُم وَ لاُ مَنِّیَنَّهُم وَ ...» یکی از حملات شیطان ایجاد گمراهی و اضلال در افراد است. او با ایجاد شک و تردید و شبهه باعث گمراهی انسان‌ها می‌شود. آرزوها نیز یکی دیگر از حملات شیطان می‌باشد. شیطان می‌گوید من  حتماً مردم را به تمنای آرزوهایشان مشغول می‌کنم. آرزو از یک طرف موتور حرکت انسان است و از طرف دیگر دشمن خطرناک انسان محسوب می‌شود، که اگر خوب کنترل نشود ما را به شدت منحرف و نابود می‌کند. آرزو در واقع مانند یک اتومبیل می‌ماند که اگر خوب هدایت شود ما را به مقصد می‌رساند اما اگر خوب کنترل نشود، فاجعه به بار می‌آورد. یکی از مصادیق حمله از جلو، دل نگرانی‌ها و اضطراب‌هایی است که شیطان نسبت به آینده در ما ایجاد می‌کند و یکی دیگر از مصادیق آرزوها می‌باشد که شیطان به شدت ما را درگیر رسیدن به آن‌ها می‌کند تا کاملاً از خود حقیقی‌مان غافل شویم و ماهیت جنینی‌مان را در رحم دنیا فراموش کنیم و از آمادگی برای تولد سالم باز بمانیم. آرزو وسیله‌ای است که انسان می‌تواند به کمک آن به قدرت و کمال برسد و اوج بگیرد و اسمای الهی دریافت کند. رسیدن به آرزو یا نرسیدن به آن هر دو وسیله‌ای برای امتحان و اوج‌گیری انسان هستند تنها کافی است آرزوها مهندسی و کنترل شود تا انسان به وسیله‌ی آن‌ها بتواند به عالی‌ترین درجات دنیایی و آخرتی برسد. اما اگر انسان از مهندسی آرزوها غافل شود، ممکن است تمام عمر و استعدادش را صرف یک آرزوی سطح پایین شخصیت (یعنی آرزوهای جمادی، نباتی و یا حیوانی در نهایت عقلانی کند) و از آرزوها و هوس‌های انسانی باز بماند و در نتیجه در هنگام انتقال به برزخ کم بیاورد و سقوط کند. اگر در هنگام خواندن فرازهای زیارت عاشورا شوق و تمنایی ندارید بدانید حتماً آرزوهای پستی وجود دارد که شما را از آرزوهای انسانی‌تان غافل کرده است. وقتی به امام حسین «علیه السلام» عرض می­کنیم «ان یجعلنی معکم فی الدنیا و الاخره» من می­خواهم در دنیا و آخرت با شما باشم و یا می‌گوییم «ان یبلغنی المقام المحمود لکم عندالله...» من می‌خواهم به آن مقامی که شما نزد خدا دارید برسم.» یعنی خداوند راه را تا آنجا برای ما باز گذشته است و انسان می‌تواند تا مقام امام «علیه‌السلام» بالا برود و اوج بگیرد اما وقتی چنین دغدغه و تمنایی در ما نیست حتماً در دام شیطان اسیریم و آرزوها و کمالات پایین ما را به خودش مشغول کرده است و نمی‌گذارد به کمال بالاتر فکر کنیم و آرزوهای انسانی داشته باشیم و در نتیجه با گذر عمر و تحلیل قوا، حس و حال انسان از دست می‌رود و انسان دچار حسرت و سقوط می‌شود. در داستان شاه و طوطی عرض کردیم، طوطی یک زمانی با شاه زندگی می‌کرد اما وقتی به جزیره «یعنی زمین» آمد و دیگر سر و کارش با حیوانات وحشی افتاد، شاه و موقعیتی را که نزد او داشت را از یاد برد و به بدبختی افتاد. داستان طوطی همان داستان ماست. وقتی انسان بزرگی و شرافت و اصل و ریشه و خانواده‌ی آسمانی‌اش را فراموش کند و از آن کرامت و بزرگواری فاصله بگیرد گرفتار هوس‌ها و تمناهای کوچک انسان‌های ضعیف می‌شود و اساساً میدان مسابقه و دیدگاهش محدود و کوچک می‌شود و دیگر آرزوهای بزرگ انسانی و تمناهای شدن را از دست می‌دهد. ده مرو، ده مرد را احمق کند / مرد حق را کافر مطلق کند. در عرفان ده به جای گفته می‌شود که مردمش محدود و کوچک فکر کنند لذا در بسیاری از شهرنشینی‌ها، مردم این‌گونه فکر می‌کنند و غایتشان تنها در محدوده کمالات جمادی و نباتی و حیوانی خلاصه شده است. بزرگان بسیار سفارش کرده‌اند که اگر می‌خواهید رشد کنید و دلتان زنده بماند و از حیات و نشاط انسانی نیفتید، با آدم‌های بزرگ معاشرت کنید و دوستان بزرگ انتخاب کنید. «مصاحبه ذوالفضائل حیات القلوب» مصاحبت با صاحبان فضیلت دل انسان را زنده نگه می‌دارد. آدم‌هایی که کوچک و ریزند و مشکلات و دغدغه‌ها و آرزوهایشان تنها در محدوده‌ی کمالات پایین است انسان را کوچک و محدود می‌کند. یکی از کارهای واجبی که توصیه می‌کنیم این است که انسان حتماً فهرستی از آرزوها و دغدغه‌ها و شادی‌ها و غم‌هایش تهیه کند و ببیند چه چیزی باعث نشاط و حرکت و یا توقفش می‌شود و بعد آن‌ها را در قالب کمالات نباتی، جمادی، حیوانی، فرشته‌ای و انسانی ببرد و با این کار قیمت دستش می‌آید و متوجه می‌شود به عنوان جنین در رحم دنیا در کجای کار قرار دارد و چقدر رشد انسانی داشته است. آرزوها می‌توانند انسان را پرواز دهند و تا خدا ببرند و برعکس می‌توانند انسان را سقوط دهند و به پایین‌ترین درجات جهنم برسانند. آرزو به انسان مسلط است و هر جا بخواهد انسان را با خودش می‌برد لذا انسان باید آرزوها را انتخاب و مهندسی کند و به عبارت دیگر انتخاب آرزو در دست خود انسان است اما مسیر دیگر در دست او نیست. و این در اصطلاح فلسفی قدر و قضا نام دارد. قدر همان اندازه‌هاست و انسان هر قدری دلش بخواهد می‌تواند انتخاب کند اما هر قدری، قضا و نتیجه، مخصوص به خودش را دارد. کنترل و مهندس و انتخاب آرزوها جزء قدرها محسوب می‌شوند اما وقتی انتخاب انجام شد دیگر باید منتظر نتیجه و قضای مخصوص آن بود که از طرف خداست. انسان‌ها بنابر شخصیت و قدرت و قیمتشان، آرزوهایشان را انتخاب می‌کنند و به خاطر این انتخاب ممکن است به بالاتر از بهشت برسند و یا به ته جهنم سقوط کنند. انتخاب قدرها از انسان است و نتیجه و قضای آن از خداست. خداوند انسان‌ها را آزاد آفریده و قدرها و اندازه‌ها را از طریق قرآن و ائمه به ما معرفی کرده است و کار شناسایی قدرهای خوب و بد را در اختیار ما قرار داده و فرموده است هر قدری که انتخاب کنید حتماً قضا و نتیجه‌ی آن را خواهید دید و ما باید قدرهای خوب را شناسایی کنیم و با آن‌ها ارتباط برقرار کنیم تا به قضای خوب برسیم. در هیچ دینی به اندازه‌ی اسلام و مکتب اهل‌بیت این‌همه آرزو برای انسان وجود ندارد و انسان سوار هر کدام آن‌ها شود می‌تواند تا بهشت و حتی بالاتر از آن پیش برود و بعضی از آن‌ها آن‌قدر قدرت دارند که می‌توانند گناهان گذشته و حال و آینده انسان را جبران کند «اللهم أدخل علی اهل القبور السرور اللهم اغن کل فقیر اللهم...». انسان اگر به دلش چنین آرزوهایی نمی‌نشیند باید فکری به حال خودش کند و نوع آرزوهایش را عوض کند تا مشکلش حل شود. یکی دیگر از حملات شیطان در سوره‌ی بقره آیه 268 ذکر شده است: «الشیطانُ یَعِدُکُمُ الفَقرَ و یَأمُرُکُم بِالفحشاء و الله یَعِدُکُم مغفره منهُ و فَضلاً و اللهُ واسعٌ علیم» «شیطان شما را از تهی دستی می‌ترساند و به تنگ نظری و زشتی وا می‌دارد و خدا به شما آمرزش و بخشش خود را وعده می‌دهد و او وسعت بخش داناست.» شیطان با حمله از سمت جلو دائماً انسان را از فقر اقتصادی می‌ترساند. خداوند یکسری قدرهایی برای انسان قرار داده که با انتخاب آن‌ها به یکسری قضاهایی می‌رسد که نتیجه‌اش برکت اقتصادی و گاهی همراه با آن برکت معنوی نیز می‌آید. گاهی با انتخاب یک قدر برکت اقتصادی از یک تا هفتصد برابر اتفاق می‌افتد و گاهی برکت بی‌اندازه و غیر قابل حساب می‌شود «انّ الله یرزق من یشاء به غیر حساب». و اتفاق قشنگ‌تر این است که گاهی از طریق اقتصاد و ماده، برکت معنوی اتفاق می‌افتد و انسان به رشد و قدرت و آرامش می‌رسد. جامعه­ای که در آن مشکل اقتصادی وجود داشته باشد هر چقدر هم در آن حرف‌های معنوی زده شود مؤثر نخواهد بود. در مسائل خانواده اولین مسئله تأمین اقتصاد خانواده است و کسی که اقتصاد را خوب طراحی و مهندسی نکرده باشد یقیناً در بخش‌های عاطفی و معنوی به مشکل بر می‌خورد. شیطان در بخش اقتصادی خیلی کار می‌کند و حملات زیادی دارد، یکی از این حملات «یعدُکُمُ الفقر» یعنی ترساندن از فقر در آینده است. و یکی دیگر تغییر اندازه‌ها در مسائل اقتصادی است (ما تا حدودی برای جا به جا کردن عدد و ارقام اجازه داریم اما از یک حدی که بگذرد اتفاقات وحشتناکی می‌افتد.) از دیگر حملات شیطان این است که انسان را دائماً به آرزوهای اقتصادی مشغول می‌کند تا از آرزوهای انسانی باز دارد. برکت ده قسم دارد که ۹ قسم آن در تجارت است. پس تجارت چیز بدی نیست اما دل‌بستگی به پول انسان را از خود حقیقی‌اش غافل می‌کند. انسان می‌تواند با پول به عالی‌ترین درجات بهشت برود و پول را برای مسائل انسانی و جذب اسماء الهی مانند کریم، جواد، وهاب و ... هزینه کند. اما مسئله اینجاست که انسان باید مانند آرزوها، بر روی اقتصاد نیز مدیریت و مهندسی مناسبی داشته باشد تا به نتیجه مطلوب برسد. اگر اقتصاد خوب مدیریت نشود انسان به سمت بخل و تنگ نظری می‌رود. «جامع لمساول العیوب» «بخل همه‌ی بدبختی‌ها و بداخلاقی‌ها را در خود دارد.» انسان بخیل و تنگ نظر و انسانی که شجاعت خوب مصرف کردن را ندارد تمام عیب‌ها و ترس‌های دیگر را خود به خود جذب می‌کند و شیطان اگر بتواند کسی را بخیل کند کافی است چرا که بقیه‌ی صفات بد را به راحتی می‌پذیرد. یکسری قدرها در مسائل اقتصادی وجود دارد که اگر انسان آن‌ها را انتخاب کند نه تنها مالش کم نمی‌شود (حتی پیامبر «صلی الله علیه و آله» آن را تضمین کرده است) بلکه برکت هم پیدا می‌کند و بالاتر از همه‌ی این‌ها، انسان به عشق خدا می‌رسد. یعنی انسان می‌تواند عشق خدا را در درست مصرف کردن پول به دست آورد. یکی از مسائل خیلی مهم در اقتصاد اسلامی این است که در اسلام اصلاً چیزی به اسم مال من وجود ندارد. اسلام مالکیت خصوصی را این‌گونه قبول می‌کند که اگر پول یا ثروتی مال توست، خودت و مالت برای خدا هستید و هر طوری نمی‌توانید آن را مصرف کنید و باید در چهارچوب قوانین الهی صرف شود. (لله ما فی السموات و ما فی الارض) «برای خداست هر آنچه در آسمان و زمین است.» «الذین یکنزون ذَهب والفضه...» کسانی که طلا و نقره را ذخیره می‌کنند.... پول و سرمایه باید حتماً در جریان باشد و ما حق نداریم آن‌ها را در خانه‌هایمان ذخیره کنیم. (تراکم و تورم فاجعه به بار می‌آورد) با پول باید یا تجارت کرد و سازندگی و رشد در کشور ایجاد کرد و یا انفاق کرد که خودش نوعی تجارت است. احمقانه‌ترین کار این است که انسان پول را از خدا بگیرد و به خدا هم ندهد. «من ذالذی یُقرضُ الله قرضاً حسناً» آیا کسی هست به خدا قرض نیکو دهد؟ ما صدها روایت در بحث اقتصاد داریم که به حضور و دخالت شیطان در آن اشاره می‌کند. جامعه ما نسبت به اسلام یک جامعه بدوی و ابتدایی است و ما هنوز نتوانسته‌ایم از این احادیث در اداره مصالح کشورمان بهره‌ی کافی ببریم و به قول فرمایش امام «ره» ما در جمهوری اسلامی فقط با الفبای اسلام آشنا شده‌ایم. شیطان تنها پیشنهاد مصرف نکردن را نمی‌دهد، بلکه گاهی نحوه‌ی مصرف کردن را طراحی می‌کند و عدد و ارقام الهی را تغییر می‌دهد تا در جامعه فاجعه به بار آورد. (مثلاً نظام ربوی را پایه‌گذاری می­کند.) امام صادق «علیه‌السلام» می‌فرماید: «علیکم بالصدقه فبَّکرُ بها فانّها تُسّود وَجهَ ابلیس» «بر شما باد صدقه صبح زود که این کار صورت ابلیس را سیاه می‌کند.» با صدقه دادن تمام مشکلات جسمی و روحی و انواع و اقسام دلشوره هاست و اضطراب‌ها را می‌توان برطرف کرد. به شرط اینکه صدقه واقعاً صدقه باشد. وقتی می‌خواهید برای خدا و امام زمان «عجل الله تعالی فرجه» خرج کنید، دنبال بهترین‌ها باشید چرا که اگر دنبال چیزهای کوچک باشید خیلی عقب می‌مانید و نمی‌توانید عاشقانه انفاق کنید. در صدقه باید صداقت و شعور وجود داشته باشد و بهترین‌ها را در راه معشوق داد و باید دانست که ابتدا معشوق نظر کرده که تو توانسته‌ای انفاق کنی. «من که باشم که به آن خاطر عاطر گذرم / لطف‌ها می‌کنی ای خاک درت تاج سرم» در بحث اقتصاد، شیطان حضور پررنگ دارد. طوری که وقتی مؤمن دستش را برای صدقه دادن در جیبش می‌کند هفتاد شیطان به دستش می‌چسبند تا مانع این کار شوند. اما حضرت می‌فرماید وقتی صدقه را صبح زود پرداخت کنی روی ابلیس را سیاه کرده‌ای، یعنی رئیس شیاطین را زمین می‌زنی. متأسفانه ما اصلاً شیوه‌ی درست مصرف کردن و خرج کردن را بلد نیستیم و مقدار زیادی از ثروت‌هایمان را ضایع می‌کنیم. در حالی که با مقدار کمی از آن می‌توانیم به بسیاری از قدرت‌ها و اسمای الهی برسیم و دنیای شیرین و شاد و آخرت پر اوجی داشته باشیم. اما ما بلد نیستیم از صدقه و انفاق درست بهره ببریم. ابلیس به موسی نصیحت می‌کند: «اذا همّمتَ بالصدقه فمضبها و فإذا حَمَّل عبد بالصدقه کنت صاحبه دون اصحابی حتی أحولُ بینه و بین‌ها» موسی هر وقت خواستی صدقه بدهی زود انجام بده، وقتی بنده‌ای می‌خواهد صدقه بدهد من همراه او هستم و دیگر اصحابم همراه او نمی‌آیند، تا اینکه حائل شوم بین او و کاری که می‌خواهد انجام دهد. صدقه نوعی سرمایه‌گذاری کردن است و تنها دادن پول نیست بلکه ممکن است غیر اقتصادی نیز باشد. انسان می‌تواند با پول عشق خدا را بخرد، چون با انفاق نه تنها چیزی از اصل سرمایه‌اش کم نمی‌شود بلکه شبیه خدا هم می‌شود و می‌تواند اسماء الهی دریافت کند. خانواده‌ی آسمانی‌مان نیز هزینه نمی‌کردند مگر اینکه عشق از خدا می‌خواستند. «و یُطعِمُون الطعام علی حُبّه مسکینا و یتیما و اسیرا» «به خاطر محبت خدا یتیم و مسکین و فقیر را انفاق می‌کنند.» والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته.

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در جلسه گذشته در مورد یکی از مهم‌ترین موانع وصولمان به خانواده‌ی آسمانی یعنی شیطان صحبت کردیم. حضرت سجاد «علیه‌السلام» در مناجات شاکین به خداوند عرض می‌کند: «الهی اشکو الیک عدو شیطان یغوینی...» «الهی من از دشمنی که مرا اغوا می‌کند به تو شکایت می‌کنم.» اغوا به معنی وسوسه و دعوت کردن به سمت شر و فساد است. شیطان بر انسان تسلطی ندارد بلکه فقط تحریک ایجاد می‌کند و تنها کسانی دعوت شیطان را لبیک می‌گویند که خودشان دوست دارند تحریک شوند. و گرنه وسوسه‌های شیطان کاملاً آشکار است چرا که او «عدوٌ مبین» است و این طور نیست که حق و باطل بودن آن قابل تشخیص نباشد. خداوند برای ما یکسری محکمات را مشخص کرده و یک سلسله متشابهات را به عنوان فضای تمرینی ما گذاشته است. در قرآن کریم از محکمات به‌عنوان «ام الکتاب» یاد می‌شود. ام الکتاب یعنی چیزهایی که قطعی و یقینی و اصول و پایه هستند و در کنار آن‌ها یکسری متشابهات قرار دارد. اما کسانی که در قلبشان مرض است «و امّا الذین فی قلوبهم ذیق» دوست دارند از طریق متشابهات به محکمات حمله کنند و محکمات را با متشابهات زیر سؤال ببرند و این یعنی بهانه‌گیری کردن. (یکی از خصوصیات نفس «کثیره العلل» یعنی بهانه‌گیر بودن است.) مثلاً کارهایی که بر ایشان مشتبه است را بهانه‌ای قرار می‌دهند تا به وسیله‌ی آن به محکمات حمله کنند. به فرض وقتی انحرافی از یک خانم با حجاب می‌بینند، اصل حجاب را زیر سؤال می‌برند و یا وقتی عمل بدی از یک روحانی می‌بینند اصل روحانیت را محکوم می‌کنند. و خیلی از افراد این‌گونه عمل می‌کنند و دوست دارند یکسری چیزها را دستاویز و بهانه‌ای برای بی‌تقوایی و فجورشان قرار دهند. شیطان در حیطه‌های شبه ناک و تردید و تزلزل کمین می‌کند تا انسان را دچار لغزش و درگیری با محکمات کند و به انحراف بکشاند. همه‌ی مخلوقات خدا دارای عدد و اندازه و مقدار هستند و دین اسلام ریاضی‌ترین دین خدا و قرآن ریاضی‌ترین کتاب خداست. «کلشی عنده به مقدار» «قد جعل الله لکل شیء قدرا» «الذی احصی کلشی عددا» حرکت انسان به سمت خداوند باید بر طبق قواعد ریاضی صورت گیرد و تا عدد و اندازه‌های الهی رعایت نشود، انسان به مقام خلیفه اللهی و رشد حقیقی نخواهد رسید. خداوند عدد و اندازه‌ها را به عنوان محکمات و فرمول به انسان می‌دهد و شیطان با بر هم زدن آن‌ها ایجاد شبهه می‌کند. مثلاً در رساله حدود و ارقام کاملاً مشخص شده است. اما فردی که دچار وسواس است این اندازه‌ها را رعایت نمی‌کند. به فرض مثال در رساله برای برطرف کردن نجاست با آب کُر یک‌بار و با آب قلیل دوبار شستشو را جایز می‌داند اما فرد وسواسی دچار شبهه می‌شود که آیا با یک یا دو بار شستن نجاست برطرف می‌شود یا نه، برای همین شروع به برهم زدن اندازه‌ها می‌کند و تابع شیطان می‌گردد. قد ملأ بالوسواس صدری». امکان ندارد انسان عدد و ارقام خدا را به هم بزند اما شبیه خدا شود و رشد حقیقی پیدا کند با به هم خوردن حدود الهی، نتیجه مطلوب حاصل نخواهد شد. (مثل کسی که شماره‌ی تلفنی را بگیرید اما یکی از اعداد آن را به دلخواه تغییر دهد در نتیجه او نمی‌تواند با فرد مورد نظرش ارتباط برقرار کند.) در جریان خلقت آدم «علیه‌السلام» شیطان به خدا می‌گوید تو به خاطر من عدد خود را به هم بزن و از سجده من بگذرد و در عوض من آن‌چنان عبادتت را می‌کنم که تا به حال هیچ کس این‌گونه عبادتت نکرده باشد و خداوند می‌فرماید من هرگز چنین کاری نخواهم کرد رشد و شفای شیطان از کفر باطنی و پنهانش در سجده‌ی بر آدم نهفته بود اما او تکبر ورزید و از آن امتناع کرد. در قرآن سه آیه‌ی شدید لحن در مورد کسانی که حدود الهی را رعایت نمی‌کنند و اعداد را به هم می‌ریزند آمده است. «و من یتعدّ حدودالله اولئک هم الکافرون» «... اولئک هم الفاسقون» «... اولئک هم الظالمون» یعنی کسی که حدود الهی را به هم می‌زند کافر و فاسق و ظالم است. برای مثال حجاب دارای ریاضی و حدود مشخص است و اگر در عدد آن تغییر حاصل شود اثر بخش نخواهد بود یعنی وقتی در جایی حدود و ریاضیات حجاب به هم بخورد داشتن چنین حجابی با بی حجابی فرقی نمی‌کند. پیامبر «صلی الله علیه و آله» در مورد زنان آخرالزمان می‌فرماید: «کاسیات عاری‌ات» یعنی زن‌هایی که لباس بر تن دارند اما عریانند. شیطان می‌خواهد انسان در حرکتی که به سمت الله دارد یک جای فرمول را به هم بریزد و عدد را تغییر دهد و برای او همین خراب کردن یک عدد کافی است چرا که باعث مختل شدن کل سیستم می‌شود. مثل یک ماشین که همه اجزایش درست کار می‌کند اما فقط تنظیم نبودن باد چرخ‌هایش در جاده باعث فاجعه می‌شود. و یا تغییر در عدد قند و نمک و چربی ون باعث سکته و مرگ می‌شود. خداوند هیچ چیز را غیر ریاضی خلق نکرده است و تمام امور از حس و خیال و وهم و عقل و فوق عقل همه ریاضی هستند و اگر تنها یک عدد از آن‌ها تغییر کند، نتیجه مطلوب حاصل نخواهد شد. (مثلاً تغییر شماره چشم باعث عینکی شدن و یا تغییر شماره گوش باعث سمعکی شدن و .... می‌شود.) حتی برای خیالات و خواب هم فرمول و قاعده وجود دارد و با رعایت آن‌ها خواب‌های قشنگ به سراغ انسان می‌آید. اولین چیزی که در عرفان برای شاگرد تنظیم می‌شود مسئله خواب است. شاگردی که خوابش در دستش نیست مثل کسی است که بدنش از کنترلش خارج است. کسی که می‌خواهد در مسائل عرفانی اوج بگیرد باید ابتدا بدن و خواب خود را کنترل کند. بدن مانند مرکب است و باید به همه‌ی جنبه‌های آن رسید تا بتوان با آن پرواز کرد. کسی که ریاضیات بدن را رعایت نمی‌کند نمی‌تواند به جایی برسد «البته هستند کسانی که روحشان قوی است و می‌توانند بر روی جسم آسیب دیده‌شان تسلط داشته باشند». خواب دیدن، کنترل خیال، مکاشفه، معاینه، ارتباط و طی الارض، همه و همه دارای ریاضیات هستند. اگر کسی بخواهد در انسانیت و حرکت به سمت الله پرواز داشته باشد و اوج بگیرد باید ریاضیات آن را رعایت کند. شیطان برای اینکه انسان نتواند به این هدفش برسد اعداد و ارقام را تغییر می‌دهد و ریاضیات را به هم می‌ریزد. لذا تا انسان یاد نگیرد عدد و ارقام را شناسایی کند نمی‌تواند موفق شود. اگر قدرها (فرمول‌ها) شناسایی شود، قضاها (نتیجه) در اختیار انسان قرار می‌گیرد. قدرها و اندازه‌های خوب، قضاهای خوب را در پی دارد و بحث در مورد شانس و بخت خرافه و بیهوده است. اگر مکانیزم زندگی ما طوری باشد که به سراغ قدرها و عددهای بد برویم به قضاها و نتیجه بد می‌رسیم. هر کدام از ائمه عدد و ارقام خاص خودشان را دارند و برای پرواز و ارتباط با آن‌ها باید عدد و ارقامشان را بشناسیم. مثلاً روش ارتباط برقرار کردن با امام حسین «علیه‌السلام» غیر از روش ارتباط با امیرالمؤمنین «علیه‌السلام» است، حتی در خواب دیدن‌هایشان نیز یکی نیستند. شیطان برای اینکه ما عدد و ارقام‌ها را شناسایی نکنیم و یا اگر شناسایی کردیم رعایت نکنیم، وسوسه‌هایی را ایجاد می‌کند. البته شیطان فقط پیشنهاد تغییر اعداد را می‌دهد و خودش مستقیماً آن‌ها را دست‌کاری نمی‌کند، برای او مهم نیست که انسان مشروب بخورد و یا نماز بخواند، برای او رعایت نکردن حدود و اعداد مهم است چرا که با تغییر آن‌ها نتیجه مطلوب حاصل نخواهد شد. سوره ابراهیم آیه 22: «و قال الشیطان لمّا قضی الامر، ان الله وعدکم فاخلفتکم و ما کان لی علیکم من سلطان الا ان دعوتکم فاستجبتم لی فلا تلومونی و لوموا انفسکم ما آنا بمصرخکم و ما انتم بمصرخی انی کفرت بما اشرکتمون من قبلا الظالمین لهم عذاب الیم.» «و شیطان هنگامی که کار از کار گذشت، می‌گوید: در حقیقت خدا به شما وعده‌ی راست داد، و من هم به شما وعده دادم و با شما خلاف کردم، و مرا بر شما هیچ تسلطی نبود جز این که شما را فرا خواندم و شما پذیرفتید. پس مرا ملامت نکنید و خود را ملامت کنید. نه من فریادرس شمایم و نه شما فریاد رس منید، پیش­تر هم که مرا در کار خدا شریک می‌نمودید منکر می‌شوم، همانا ستمکاران عذابی پر درد خواهند داشت.» شیطان در خیلی از چیزها مشارکت می‌کند و شرایط این مشارکت را خود انسان فراهم می‌کند. مثلاً در انعقاد نطفه، در خواب، نماز، زیارت، علم و ... اگر شرایطی پیش بیاید شیطان حتماً مشارکت می‌کند. به فرض فردی مشغول دیدن خواب قشنگی است که یک دفعه بر اثر مشارکت شیطان موضوع خواب، خراب می‌شود. و یا شیطان در هنگام خواب کاری می‌کند که انسان نسبت به نزدیکان خود بدبین شود. شیطان در حیطه‌هایی که انسان بی‌عقلی می‌کند و اصول و مسلمات را رعایت نمی‌کند و به عدد و ارقام احترام نمی‌گذارد وارد می‌شود و وسوسه ایجاد می‌کند تا اعداد و ارقام را به هم بریزد. سوره‌ی سبأ آیه 21: «و ما کان له علیهم من سلطان الا لنعلم من یومن بالاخره ممن هو منها فی شک و ربک علی کل شیء حفیظ» «او را بر آن‌ها تسلطی نبود، جز آن که می‌خواستیم کسی را که به آخرت ایمان می‌آورد از کسی که در آن تردید دارد باز شناسیم و پروردگار تو بر هر چیزی نگهبان است.» خداوند در رحم دنیا فضاهای زیادی برای درمان انسان قرار داده است و نمی‌گذارد مشکل به برزخ کشیده شود. چون به محض ورود به برزخ دیگر مشکل حل نمی‌شود و درمان باید در بیمارستان برزخ یعنی جهنم صورت پذیرد. خداوند ترجیح می‌دهد یک موجود قبل از اینکه به مرحله‌ی بعد متولد شود در مرحله‌ی قبل درمان شود. در عالم دنیا نیز پزشکان این‌گونه عمل می‌کنند یعنی ترجیح می‌دهند جنین در رحم مادر و قبل از تولد درمان شود تا به رشد طبیعی خود برسد. خداوند شیطان را به سراغ انسان می‌فرستد تا نقاط ضعف و شک و تردیدهایش برملا شود و نسبت به خود شناخت پیدا کند. انسان‌هایی که دچار شک و تردید هستند و اصول و عقایدشان دچار تزلزل است مورد وسوسه‌های شیطان قرار می‌گیرند و با تحصیل معارف رشدی پیدا نخواهند کرد و تنها بر قساوت قلبشان افزوده می‌شود. انسان باید ابتدا اصول و عقایدش را محکم کند و بعد به تحصیل معارف بپردازد. قرآن می‌فرماید شیطان تنها کسانی را وسوسه می‌کند که دچار شک و تردید هستند انسان‌های که بداخلاق، افراد متزلزلی هستند چون اگر اعتقاد داشته باشند با هر بار عصبانیت باید چند سال در جهنم بسوزند، به راحتی عصبانی نمی‌شوند. در اخلاقیات و احکام شیطان به سراغ کسانی می‌آید که اعتقاداتشان ضعیف است. هیچ شک و شبهه و سؤالی بی پاسخ نیست ولی ما به دنبال برطرف کردن آن‌ها نمی‌رویم و در همان جاها دچار خلاء می‌شویم و شیطان آن خلاءها را با وسوسه و خرافه پر می‌کند: «قد ملأ بالوسواس صدرا» انسانی سینه‌اش پر از وسوسه می‌شود که خوب محکمات را نچیده است و برای خرافات جا گذاشته است. سینه‌ای که با حق پر شده باشد جایی برای وسوسه و خرافه نخواهد داشت. (مانند یک لیوان که اگر با آب پر شده باشد دیگر جایی برای هوا ندارد.) و چنین شخص قدرتمند و شاد در دنیا و آخرت زندگی خواهد کرد. اضطراب‌ها، غصه‌ها، تردیدها، احساس پوچی‌ها برای کسانی است که فضای خالی برای شیطان باز می‌کنند. دلشوره های آینده و یا کدورت‌ها و شکست‌ها و گناهان گذشته جلوی حرکت انسان بر روی صراط را می‌گیرد و نمی‌گذارد انسان به سوی بهشت حرکت کند و در نتیجه با اتمام وقت به ته جهنم سقوط می‌کند. انسان باید در حال زندگی کند و فکر کردن درباره‌ی گذشته و آینده را رها کند. خداوند ابتدا اصل را می‌گوید، سپس زمینه‌هایی را فراهم می‌کند تا ما در آن تمرین کنیم و شبیه خدا شویم. برای مثال برای اینکه ما مزین به اسم حلیم شویم اصل را می‌گوید: «وسوء خلق ذنب لا یغفر» بداخلاقی گناهی است که آمرزیده نمی‌شود.» سپس زمینه‌هایی را فراهم می‌کند تا انسان تمرین کند تا عصبانی نشود و مانند خودش حلیم گردد. و یا اصل را می‌گوید: «رضی الله فی رضی الوالدی» رضایت خدا در رضایت پدر و مادر است. «فان کانا ظالما» و بعد زمینه‌ی امتحان و تمرین در ظلم را فراهم می‌کند و اگر شکست خوردی، عدد و ارقام به هم می‌خورد. شیطان از شرایط سخت زندگی‌مان استفاده می‌کند تا ما را نسبت به خانواده آسمانی‌مان بدبین کند و عشق به پرواز و بودن با آن‌ها را از ما بگیرد. مثلاً می‌گوید چرا من با وجود اینکه این‌همه دعا کردم، دعایم مستجاب نشد و یا چرا فلانی مسیحی فرزندش شفا پیدا کرد اما امام حسین «علیه‌السلام» فرزند مرا شفا نداد و یا چرا فلان گرفتاری برای من پیش آمد. اینجا همان منطقه شک است که شیطان از طریق آن وارد می‌شود و وسوسه ایجاد می‌کند. اما آیا اگر دعاهای ما مستجاب نشد چیزی از بزرگی و مهربانی و معصومیت خانواده آسمانی‌مان کم می‌شود نه هرگز و این یک اصل است اما شیطان می‌خواهد از طریق عقاید ضعیف ما، ایجاد شبهه کند و اصل و محکمات را زیر سؤال ببرد. بلاها و گرفتاری‌ها هدیه‌های ارزشمندی از طرف خانواده‌ی آسمانی‌مان هستند تا ما از آن‌ها استفاده کنیم و شبیه خدا شویم. «اگر با دیگرانش بود میلی / چرا ظرف مرا بشکست لیلی». والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته.

ملعون است، ملعون است زنی كه شوهرش را آزار بدهد و او را غمگین كند و خوشبخت است زنی كه به شوهرش اكرام كند و او را در همه حال اطاعت كند. نبی اكرم «صلی‌الله علیه و آله و سلم» فرمودند: هركس خانمی داشته باشد كه به شوهرش آزار برساند، خداوند از او نماز نمی‌پذیرد و هیچ كار خیری را نمی‌پذیرد تا اینكه دست از كارش بردارد و شوهرش را راضی كند.   هرچند تمام عمرش را روزه بگیرد. آزار شوهر باعث می‌شود هیچ كارش قبول نشود و مرد هم همین‌طور اگر همسرش را اذیت كند و به او ظلم كند. اگر كسی مقداری فكر كند هرگز به چنین حریم جهنمی وارد نمی‌شود. هیچ چیز مفت تمام نمی‌شود. فمن یعمل مثقال ذره خیراً یره باید حرمت رابطه‌ای كه برقرار كردید را حفظ كنید. خداوند هر چیزی را قاعده‌مند قرار داده است. هركس به پیشانی یا صورت كسی سیلی بزند، خداوند در قیامت استخوان‌های او را خرد می‌كند. هر نوع عملی انجام بدهیم به خودمان كرده‌ایم. خداوند دست بسته او را به جهنم می‌برد مگر اینكه توبه كند. توبه در بخش حق‌الناس یعنی باید طرف را كاملاً راضی كنی. بداخلاقی گناهی است كه آمرزیده نمی‌شود چون هر وقت می‌خواهد جبران كند دوباره همان كار را تكرار می‌كند. امیرالمؤمنین «علیه‌السلام» فرمودند: تندخویی نوعی از جنون است، چون انسان بعد از این كار پشیمان می‌شود. اگر كسی پشیمان نشود، یك دیوانگی مستمر دارد. امام صادق «علیه‌السلام» فرمودند: قسم به خدا ابرار رستگار هستند. می‌دانی چه شخصیت‌هایی هستند؟ اینها كسانی هستند كه آزارشان به یك مورچه هم نمی‌رسد. وقتی به یك گیاه آب بدهید و ثواب آب دادن به یك مؤمن را دارد، حیوان این‌قدر حرمت دارد كه اگر بیش از دونفر سوارش شوند، نفر سوم جهنمی است و... نتیجه می‌گیریم كه ما آزاد نیستیم كه هرطور دلمان خواست رفتار كنیم. پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» فرمودند: از مصادیق پستی، بداخلاقی است. آدم بداخلاق در حین بداخلاقی خودش آزار می‌بیند و در فشار است. كسی كه خودش را تربیت نكرده و به هر دلیلی عصبانی می‌شود، اولین كسی كه آسیب می‌بیند، خودش است. غیر از اینكه آثار آخرتی دارد، آثار دنیایی هم دارد. كسی كه متین است خودش هم از زندگی لذت می‌برد. با این آرامش كه انس بگیرد، هیچ‌كس نمی‌تواند این آرامش را به هم بزند. انسان می‌تواند كاری كند كه به راحتی كسی نتواند او را نگران كند، مگر موارد خاص. امیرالمؤمنین «علیه‌السلام» فرمودند: بداخلاقی مسری است، برای اینكه باعث می‌شود طرف مقابل تو مجبور شود مقابله به مثل كند. كسی كه توقع احترام دارد، هیچ چاره‌ای ندارد مگر اینكه احترام بگذارد. امكان ندارد بی‌ادبی میوه احترام بكارد. آدم بداخلاق باید منتظر عكس‌العمل‌های زیادی باشد؛ اول از كسی كه دارد نسبت به او بداخلاقی می‌كند. دوم اینكه؛ ظلم است بازتاب دارد. كسی كه ظلم كرد، خداوند یك ظالم را به او مسلط می‌كند. باید تمرین كنیم كه خروجی جز شیرینی نداشته باشیم. تلخی خیلی خیلی تلخ‌تر دامن خودمان را می‌گیرد. از حضرت علی «علیه‌السلام» سؤال كردند؛ چه كسی از همه غمگین‌تر است؟ فرمودند: كسی كه از همه بداخلاق‌تر است. امام صادق «علیه‌السلام» می‌فرماید: آن جباری كه خداوند لعنت كرده و او را از ولایت و سرپرستی خدا بیرون نموده كسی كه حق را پیروی نموده و مردم را كوچك و پست شمرده است. انسان‌ها یا تحت ولایت خداوند هستند، آنها را از تاریكی به سمت نور می‌برد ولی اگر انسان كاری كند كه از تحت ولایت خداوند خارج شود، وارد مجموعه ولایتی شیطان می‌شود. یكی از آنهایی كه از تحت ولایت خدا خارج می‌شوند و خداوند با آنها كاری ندارد كسانی هستند كه مردم را تحقیر می‌كنند. رسول خدا «صلی‌الله علیه و آله و سلم» فرمودند: پست‌ترین مردم كسانی هستند كه مردم را تحقیر می‌كنند. به مردم اهانت و بی‌احترامی می‌كنند. پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» فرمودند: احترام نمی‌گذارد به زن، مگر آدم‌های بزرگ و تحقیر و توهین نمی‌كند زن را مگر آدم‌های پست. اگر به كسی توهین كنیم، مسری است. با این كار زمینه را برای تحقیر دیگران مهیا می‌كنیم و مسئول هستیم. كسی دیگران را تحقیر می‌كند كه تحقیر شود. قرآن كریم می‌فرماید: هر كاری كه بندگان ما بفرستند، در قیامت و بعد از مرگشان آثارش بماند، همه آثار را هم می‌نویسیم. فرعون قومش را خوار می‌كرد تا از شدت خواری مجبور شوند او را احترام كند. پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» فرمودند: كسی دیگران را تحقیر می‌كند كه با علوهای پرخاشگرانه خودش را بالا بكشد. امیرالمؤمنین «علیه‌السلام» می‌فرمایند: روا نیست یك مسلمانی مسلمان دیگر را بترساند. خدا را سپاس كه مردم از اخلاق ما در امان هستند. كاری كنیم دیگران عاشقانه برای ما فداكاری كنند. راهش این است كه ما عاشقانه برای دیگران فداكاری كنیم. اگر كسی طوری برخورد كند كه دیگران از او بترسند یا حساب ببرند، خداوند در دنیا كسی را بر او مسلط می‌كند كه دائماً از او بترسد. در عالم قبر هم یكسره ترس دارد. خیلی خوب است در پرونده رفتاری انسان این باشد كه در تمام عمرم كسی را نترسانده باشم.

دومین وظیفه : تأمین عاطفی و مراحل آن: ترك ظلم و بداخلاقی، ترك بی‌احترامی، رعایت ادب و احترام، مهرورزی بداخلاقی: كسانی كه خانواده تشكیل می‌دهند و از خانواده تولید آرامش می‌خواهند ولی از آفت‌های آن كه ظلم و بداخلاقی هست، پرهیز نكنند خودشان را مسخره كرده‌اند چون آدم برای رسیدن به هدف باید تلاش كند. امام رضا «علیه‌السلام» فرمودند: كسی كه از خدا موفقیت می‌خواهد و تلاش نمی‌كند، خودش را مسخره كرده است. هیچ‌كس برای جهنم درست كردن خانواده تشكیل نمی‌دهد، بلكه دوست دارد آرامش داشته باشد. اگر كسی فكر می‌كند صرف اینكه دختر و پسر به هم برسند آرامش پیدا می‌كنند، این اشتباه است. مرحله اول عاطفه ترك ظلم و بداخلاقی است. امام صادق «علیه‌السلام» فرمودند: حتماً این‌طور است كه بنده خدا به‌خاطر بداخلاقی‌اش به پایین‌ترین درجه جهنم می‌رسد. در قرآن پایین‌ترین درجه را برای منافقین مطرح كرده‌اند و اینجا برای بداخلاقی بیان شده است. در حدیث داریم: بداخلاقی آدم را به دردناك‌ترین درجات می‌رساند. ما با اخلاقمان می‌توانیم به جای اینكه تولید شادی و آرامش كنیم به بدترین جای جهنم برویم. جهنم نفس و قبر هركسی است. كسی كه الان درونش جهنمی است حتماً در قیامت جهنمی است. بدجنسی، بداخلاقی، آزار دادن، بی‌انصافی است. تیپ شخص شبیه نفس می‌شود. چون بدترین تلخی‌ها را درون خود دارد. جهنم ظهور نفسانیت و اخلاق خودمان است. نتیجه: اگر كسی خانه خود را ماتم‌زده و غمكده كند، همین ظهور را آنجا خواهد دید. از حضرت مسیح «علیه‌السلام» سؤال كردند: بدترین چیز آخرت چیست؟ فرمودند: خشم خداوند. پرسیدند: چه‌طور در امان باشیم؟ فرمودند: اگر از خشم خودتان در امان باشید در آخرت از خشم خدا در امان می‌مانید. قرآن در مورد پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» می‌فرماید: او به‌وسیله اخلاقش جامعه را ساخت و آن تحول عظیم را در نهان جاهلیت ایجاد كرد. تو با رحمت خودت با بندگان خدا رحیم شدی اگر تندخو و سخت‌دل بودی مردم از دور تو پراكنده می‌شدند. مودت یعنی محبت دوطرفه كه هر دو طرف حاضرند برای هم فداكاری كنند و به زحمت بیافتند. همچنین خانواده‌ای بدون مهر و محبت تشكیل نمی‌شود كه برای هم بمیرند. چون در درازمدت خانواد از هم متنفر می‌شوند. چند فرمایش از امیرالمؤمنین «علیه‌السلام» در مورد خوش‌اخلاقی: 1 ـ بداخلاقی انسان را دچار وحشت و تنهایی می‌كند. چنین شخصی بعد از مدتی طرد می‌شود. 2 ـ انس را هم از بین می‌برد (عروس و دامادها اگر اوایل عقد مودت را درست انجام ندهند و بداخلاقی كنند، دیگر به همدیگر اعتماد پیدا نمی‌كنند.) 3 ـ بداخلاقی باعث می‌شود خویشان و نزدیكان ما وحشت‌زده شوند و آدم‌های بیگانه هم فراری شوند (یعنی آدم دوست پیدا نمی‌كند به‌خاطر بداخلاقی تمام فامیل از او متنفر می‌شوند.) در هیچ زمینه‌ای انس پیش نمی‌آید. 4 ـ هركس كه اخلاقش بد است، خانواده‌اش از او ملول و بیزار می‌شود. (یكی از مظاهر عجز دختر و پسر همین بداخلاقی است كه عرضه خود را از دست می‌دهند.) یك اشتباه در خانواده‌ها: با اینكه علاقه دارند محبوب همسر خود باشند، ولی روش را درست انجام نمی‌دهند. مردها فكر می‌كنند با تلاش اقتصادی بالا خانواده می‌گویند: عجب مرد خوبی است. خیلی از خانم‌ها فكر می‌كنند هرچه در خانه تلاش بیشتر كنند مثل تزئین خانه، سفره‌آرایی، خودآرایی (كه خیلی هم مورد سفارش می‌باشد)، انجام می‌دهند ولی در حد ظاهر این كار را می‌كنند. وقتی كه به بخش خلق و سرمایه‌گذاری عاطفی كه می‌رسند دیگر حوصله این بخش‌ها را ندارند. سرمایه‌گذاری عاطفی و اخلاق خوب خوب باید داشت. بسیاری از خانم‌ها روی ظواهر وقت می‌گذارند. مهمانی یك امر مستحب است تازه اگر در آن گناه ایجاد نشود. ولی تا این مهمانی برگزار شود صدبار خانم داد می‌زند و پرخاشگری می‌كند. هر بار داد زدن و غر زدن حجم زیادی از فشار قبر را برای خود جمع می‌كند. آدم بداخلاق گاهی اوقات مهمان را هم نمی‌تواند تكریم كند. پس اگر ساده بگیریم خیلی بهتر از از تشریفات است. تشریفات كم آرامش بیشتر. خانم‌ها بادقت بیشتر باید مرد را عاشق خود كنند. این نباید باشد كه من حتماً باید خانه را جارو كنیم این مقدار ظرف و لباس را بشویم نه حجم كار را كم كنید تا تسلط بر اعصاب خود را داشته باشند، نباید یك سلسله بایدها را بر خود بگذاریم كه نتوانیم به وظایف عاطفی خود برسیم. ازآن طرف هم مرد بی‌مهری كند. حداقل زمان خودآرایی 3 روز یك‌بار است كه زن حتماً باید انجام دهد. نبی اكرم «صلی‌الله علیه و آله و سلم» فرمودند: بداخلاقی، كارهای انسان را فاسد و تباه می‌كند. همان‌طور كه سركه، عسل را تباه می‌كند. زن و مرد هر دو از نظر مادی تلاش بالا دارند ولی نمی‌توانند از نظر عاطفی به اندازه یك در آغوش گرفتن فرزند و بوسیدن اویاهمسر وقت بگذارد واعضاء خانواده از یكدیگر متنفر می‌شوند.