نمونه هایی از حمله شیطان از راست نفاق هیچ عامل مخالفی، بیشتر از عواملی که از صور مقدس وارد عمل شدند، به اسلام ضربه وارد نکرده اند. هر گاه دشمن با چهره های حرام و كفرآمیز حمله نموده، شكست خورده است. اما همواره در لباس نفاق موفق بوده است. امیرالمومنین علیه السلام، چهره درخشان و همیشه پیروز تاریخ اسلام، بعد از رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله از سوی کسانی ضربه بیشتری خوردند که با لباس مقدسات وارد شدند. در افرادی مانند طلحه و زبیر، سابقه دینی، صحابی بودن و عبادات زیادشان كمكی به آنها نكرد. چرا که حرص، حسادت و عجب كورشان كرده و تا آنجا گمراهشان نمود که به دشمنی با امامشان برخاسته و بر پیکره اسلام خنجرها زدند. امام حسن و امام حسین علیهم السلام نیز توسط دشمنانی که ظاهر مقدس داشتند به شهادت رسیدند. به عنوان مثال، ابن سعد در كربلا نماز جماعت به پا كرد و هنگامی که تیر می انداخت گفت؛ در قیامت شهادت بدهید كه من اولین تیر را انداختم. بعد از امام خمینی نیز، افراد بسیاری كینه های خود را بروز دادند. جامعه ما بیشتر از جانب موجهین ساده لوح دچار مشكل شد که با چهره های مقدس عمل کردند. امام علی علیه السلام فرمودند: حق با آرامش نازل می شود مراقب باش در شناختن حق، افراد را ملاك قرار ندهید. نه اجتهاد، نه روحانیت و نه مرجعیت هیچ کدام تقدس نمی آورند. حتی می توانند علیه حق استخدام شوند. هوشیار باشید حق را بشناسید تا بی دین نشوید. وسواس وسواس تحریف اندازه هاست، که از مسایل سطحی آغاز شده و به تدریج به حیطه اخلاق و حتی اعتقادات انسان نفوذ می كند. پذیرش وسواس به یقین عبودیت شیطان است. و این بدان معناست که ما با پذیرش وسواس از ولایت خدا و اندازه ها و حدود شرعی كه برایمان تعیین نموده است، خارج شده و حدود تعیین شده توسط شیطان را پذیرفته ایم. پس می توان اینگونه گفت که وسواس نوعی بی ادبی و جسارت به پروردگار محسوب شده و مساوی با ظلم به نفس خویش است؛ "و من یتعد حدود الله فقد ظلم نفسه"... سوره طلاق، آیه 24 كسی كه از اندازه های الهی خارج شود به خودش ظلم كرده است. هدف از طهارت و وضو و... تقرب به خداوند است، اما شیطان با تغییر چهارچوب های آنها، ما را وادار به برپا داشتن نمازی می کند كه خودش می پسندد. وسواس عاملی مهم در ایجاد دین زدگی به شمار می رود. شخصی که مبتلا به وسواس است بعد مدتی خسته شده و عباداتش را رها می كند. و این دقیقا تحقق همان هدفی است که شیطان دنبال می کرده است. یادمان باشد که وسواس تنها در حدود احكام شرعی و مسائل ظاهری اتفاق نمی افتد. عرفان و فقه هم علومی ریاضی اما باطنی هستند. زمانی که وسواس بتواند به محدوده ظواهر نفوذ کند بندریج ریاضیات روح و باطن انسان را نیز به هم ریخته و در اخلاقیات و اعتقادات هم رسوخ می کند. مباحث شكیات در رساله برای جلوگیری از ابتلا به وسواس است. یقین بدانیم؛ مقدساتی كه به حیثیت انسانی لطمه وارد كنند، هرگز در پیشگاه خداوند مقدس نخواهند بود. نمونه هایی از تغییر در حدود الهی گاهی شیطان، مستحباتی را به ما تحمیل نموده و واجبات را از ما می گیرد. میدانیم، مستحبی كه به واجب لطمه بزند، حرام است. در این موارد، فرد در قالب احترام به خداوند معصیت می كند. به مثالهای زیر توجه کنید؛ 1- با اینكه روزه برایش ضرر دارد روزه می گیرد. 2- طبق احكام ، وقتی نمی تواند لباس نجس را عوض كند و وضو بگیرد، می تواند با همان لباس نماز بخواند. اما ترجیح میدهد در آن حالت نماز نخواند. اصطلاح "به دلم نمی چسبد" از تلقینات شیطان در این موارد است. 3- جایی كه باید یكبار آب بریزد، دو بار می ریزد، تا طهارت بیشتری داشته باشد. 4- قنوتش را در نماز جماعت بسیار طول می دهد و نمی تواند به ركوع برسد. در صورتیكه اگر آنقدر طول بدهد كه در دو ركن از امام عقب بیافتد، نمازش باطل است. 5- در شب جمعه برای عبادات مستحبی مثل دعای كمیل و... بیدار می ماند درحالیکه میداند کم خوابی اش موجب قضا شدن نماز صبحش می شود. 6- در احكام داریم که اگر برای نماز صبح وقت وضو نداشتید، تیمم كنید. اما شیطان القا می كند كه باید حتماً وضو بگیری، اینجوری به دلت نمی چسبد. 7- مجازاتهایی در اسلام برای گناهانی از قبیل زنا و قتل و... با شرایط ویژه ای آمده است، شیطان القا می کند که این مجازاتها خشن بوده و انسانی نیستند. با همین دلایل واهی نیز برخی را وادار می كند كه علیه احكام الهی قضاوت کنند. آیا رحمت این گروه به انسانها از رحمت خداوند بیشتر است؟ آیااین بی رحمی است كه پزشكی برای جلوگیری از سرایت بیماری به بخش های دیگر بدن ، مجبور به قطع عضوی از اعضای بدن می گردد؟ رعایت اعتدال در همه جوانب زندگی تا حد زیادی انسان را از این بیماری در امان میدارد. باید مراقب بود تا در مقدسات هم جلوتر از دین حرکت نکرد. که این جلو افتادنها انحراف، و عقب ماندنها هلاكت است. تعبد یعنی رعایت همان حدی كه خداوند دستور داده است. هدف از رعایت اندازه ها در دین مبین اسلام، شناخت علم اندازه ها قبل از هر حركتی، بسیار مورد تاکید قرار گرفته است. این علم، در اخلاق، احكام، عقائد و ... مانند فرمولهای ریاضی، عمل می کند، تا انسان بتواند با رعایت این نسبتها و اندازه ها، انتخابها و رفتارهای خود را با شرایط زیستی آخرت متناسب نموده و در همین دنیا که قابلیت رحمی برای آخرت دارد، تمام آنچه را که برای یک زندگی ابدی لازم است را کسب نماید. یاد بگیریم که؛ خودمان را با اندازه ها و استانداردهای بهشت تربیت كنیم، تا انشاالله بعد از تولدی مبارک به آخرت، بتوانیم از موهبتهای بهشتی، بهره برداری كنیم. بهتر است بدانیم که عذاب جهنم نیز چیزی جز، عدم تطبیق نفس انسان با بهشت و عدم توانایی از بهره برداری از نعمتهای آن نیست. هدف از دستورات دین آن است كه بتوانیم روی دلمان پا گذاشته و به طبیعتمان، نه بگوییم. مهم نیست كه کدام عمل صالح را انجام دهیم، مهم آن است كه با این عمل، شدنی صورت گرفته و شرطی از شرایط بهشت را کسب کرده باشیم. پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمودند: امت من در قیامت به صورت ده حیوان محشور می شوند، چرا که مسلمانی آنها تنها اکتفا به صور مقدس بوده و حركت سازنده و استانداردی مطابق با شرایط آخرت نداشتند. با هر بار تسلیم شدن در برابر دستورات خداوند، به او شبیه تر و نزدیكتر می شویم. انسانهای تنبل، متكبر اند و اینطور می پسندند که كسی با آنها كاری نداشته و هیچ دستوری متوجهشان نگردد. راحت طلبی از آرزوهای بخش طبیعی انسان است درحالیکه فطرت چیزی جز حرکت نمی طلبد. در آزمونهایی که با حقیقت کشمکش میان فطرت و طبیعت اتفاق می افتد، می توان دریافت که رشدمان در حرکت به سمت خداوند، كاذب یا حقیقی بوده است. آموزش اندازه ها آموزش دین، همان آموزش اندازه هاست و آموختن آن در ابتدا و یاد دادن آن به دیگران در مرحله بعد بسیار پراهمیت و کلیدیست. اما مهم آن است که خطوط قرمزی را که محدوده حرکتهای آخرتی ما را تعیین میکنند، شناخته و هرگز در طی مسیر، از آنها خارج نشویم. اگر نتوانیم در عباداتمان حدود والدین را رعایت نماییم، حتی با حجم کثیری از عبادات نیز از آغوش بهشت سقط خواهیم شد. نظام دنیا، نظام قضا و قدر است. هر عملی كه انجام پذیرد، نتایج خود را به دنبال خواهد داشت. قران نور است اما اگر نتوانیم نفسمان را با معیارهای آن تنظیم كنیم، نه تنها رشدمان نمیدهد، بلکه ممکن است توسط آن گمراه شویم. به همین دلیل ما موظفیم تمام عوامل سرنوشت ساز زندگیمان از قبیل ازدواج، انتخاب رشته تحصیلی، انتخاب شغل و... را با نظام ابدی حاکم بر بهشت تنظیم کرده و دائماً با خطرات راه مبارزه کنیم. شیطان؛ تولید کننده فکر پروردگار بزرگ در قرآن می فرمایند: ...انَ كَید الشیطان کان ضَعیفا. سوره نساء، آیه 76 ... قطعا نیرنگ شیطان سست و ضعیف است. عملکرد شیطان در انسان تنها از راه تولید فکر بوده و هیچ تسلط دیگری بر انسان ندارد، تا جایی که قرآن نیرنگهای او را بسیار ضعیف معرفی می نماید. افکار تولید شده توسط شیطان مانند یك ویروس وارد ذهن آدمی شده و دائماً او را در مقابل مشكلات و برخوردهای گوناگون عصبی و ضعیف می نماید. باید بدانیم درست در همان نقاطی که در ایمان، اعتقاد، اخلاق و... ضعف داریم، در مقابلش شکست خواهیم خورد، چرا که صلاح مان در این مواقع ضعیف بوده و در واقع مكانیزم دفاعی محکمی در برابر حملاتش نداریم. به این ترتیب هرگز نمی توانیم خویشتن داری نموده و بالعکس تمام ناراحتی ها و اضطراب هایمان را سریعاً به دیگران منتقل خواهیم کرد. بنابراین بسیار روشن است که در پرتو نور ایمان، دلها به قدرت و آرامش رسیده و بی هیچ دردسر و تلاش مضاعفی با افکار شیطانی مبارزه خواهند کرد. فقط کافی است که به آغوش رب العالمین پناه ببریم؛ و اما ینزغنک من الشیطان نزغ، فاستعذ بالله، انه سمیع علیم. سوره اعراف، آیه 200 و اگر از شیطان وسوسه ای تو را برانگیخت، به خداوند پناه ببر، که بی شک او شنوای داناست. شیطان شناسی از دیدگاه امیرالمومنین حضرت علی علیه السلام در یکی از خطبه هایش ما را با روانشناسی این دشمن آشکار، آشنامی کند؛ خداوند فرشتگان و ابلیس را با آفرینش انسان كه در ظاهر از آنها پایینتر اما با حقیقتی بسیار والاتر آفریده شد، آزمود. فرشتگان به محض آگاهی از باطن والای انسان در برابر او و به فرمان خداوند سجده نمودند . اما ابلیس به ساختار ظاهری خویش كه قوی تر از انسان بود،توجه کرده و از سجده کردن سر باز زد. خداوند می توانست انسان را با هیبتی خاص بیافریند كه همه در مقابل او به سجده بیفتند. اما این گونه از آفرینش را برای آزمودن فرشتگان و ابلیس برگزید. فرشتگان به محض دریافت فرمان از خداوند تسلیم شدند، چرا که به یقین میدانستند او خالق كل شی بوده، حكیم و علیم مطلق است و هرگز دستوری لغو و بیهوده نمیدهد. اما ابلیس گرفتار شخصیتی وهمی از خویش بود که برای خود تجسم می نمود. ... و فراموش نکنیم که؛ داستان فرمان خداوند بر سجده در برابر حقیقت انسان، هنوز هم ادامه دارد... در وجود همه ما تكبرهای شیطانی وجود دارد. همیشه فرشته ای با ماست که دائماً ما را به سجده در برابر خداوند (مقاومت نكردن در برابر دستورات خداوند) دعوت میکند و دیگری با توجیهات مختلف از سجده بازمان می دارد. و این آزمونیست برای ما؛ كه ثابت کنیم که هستیم؟ درگیر ظاهریم یا باطن؟ همه ما در زندگی خود، بسیار با مصادیق این آزمون برخورد نموده و خواهیم نمود. جاهایی كه باید فروتنی كنیم، بشکنیم تا رشد پیدا كرده و مانند خدا شویم، قوه واهمه بر عقلمان مسلط شده و خود را آنگونه تفسیر میکنیم که نیستیم. و همین ما را از پیروز شدن در آزمون خدا باز میدارد. خداوند بندگانش را به پاره ای از دستوراتش آزموده كه به اصل و ریشه آن جاهل اند. شیرینی اطاعت در آن است كه انسان، باطن و فلسفه اش را نمیداند، اما اطاعت نموده و به پروردگارش اعتماد می كند. خمس، زكات، رعایت حقوق زن و مرد، جهاد، روزه و ... آزمونهای زندگی ما هستند که كبر و بزرگ منشی را از وجودمان می زدایند. اگر مقاوت های بی منطق و تعصب آلود از ضمیرمان خذف شوند، به سرعت به خداوند شبیه خواهیم شد. زینت های شیطان شیطان ابتدا انسان را گرفتار زینت نموده و بعد گمراهش می کند. او سعی دارد در لباسی به ما شبی خون زند كه به آن علاقه و تمایل داریم. اگر حریم دلمان را باز گذاشته و بر تعداد علایق و تمایلات دنیایی خود بیفزاییم، کار را برای او آسان تر نموده ایم. هر كس گرفتار زینتی مخصوص میگردد که کاملاً با تمایلات درونی اش سازگار است؛ پست و مقام، ثروت، علم، سیاست، زینتهای عقیدتی و فكری و.... گاهی آنقدر افکار باطل را زینت داده و گناه را زیبا جلوه میدهد كه انسان نمی تواند از آن بگذرد. برخی را با آرزوهایشان به دنبال خودمی كشاند تا از هدف حقیقی زندگی باز مانده و مشغول شهواتشان شوند. گاهی تفكری را القا می كند كه نود و پنج در صدش الهی و 5 در صدش باطل است. صرف اینكه اندیشه ای بوی حق و اسلام را بدهد اما هدفی اصیل را دنبال نکند، معتبر نیست. گاهی شیطان هزار حرف حق و راه را به كار می گیرد تا بتواند در آخر یك فكر باطل را تحمیل كند. مانند كسانی که نماز بسیار می خواندند و یا خدمات بسیاری داشتند، اما سر از حمایت از معاویه درآوردند. هوشیار باشیم که توصیه های خالقمان را جدی بگیریم. ما تنها با اتكاء به عقلمان هرگز نمی توانیم مسیر را سالم طی كنیم، بلکه برای دفع همه خطرات، به رعایت دستورات خداوند و حمایت متخصصین معصومی که از سوی او برگزیده شدند نیازمندیم. القائات شیطانی ابلیس به معنای مایوس شدن 15 بار در قرآن تكرار شده است. شیطان از درگاه خداوند رانده و مایوس شد و تمام تلاشش نیز مایوس نمودن پیروانش از رحمت خداوند است. از همین روست که او را ابلیس خواندند. کلمه شیطان نیز در لغت به معنای دور شونده است. آگاه باشیم که همه افکاری را که به ذهنمان می رسد، به خودمان نسبت ندهیم، چرا که شیطان در تفكرات ما سهم به سزایی دارد. تمام افكاری که از جنس ترس، غم، ناامیدی، اضطراب، سوءظن، تنبلی و... هستند از جانب شیطان بوده و برای بازماندن ما از ادامه حرکت تا آغوش خداوند طراحی شده اند. اما تفکراتی با زمینه های مثبت از قبیل شجاعت، نشاط، روشن بینی، پویایی، آرامش، مهرورزی و ... القائاتی از سوی ملائكند که برای حرکت ما لازم و ضروری به شمار میروند. -ناامیدی؛ یادمان باشد که ناامیدی از رحمت خداوند، گناه بسیار بزرگی بوده و در حد شرك ورزیدن به اوست. اگر پایه های اعتقادی انسان درست چیده نشود میتواند خداوند را كوچكتر از گناهانش دیده و آشتی با او را امری محال بشمارد. اگر به گناهی آلوده شدیم، هرگز حق نداریم درهای توبه را بسته ببینیم. زیباتر آنجاست که بدانیم با یک توبه حقیقی حتی تمام گناهان گذشته ما نیز به اعمال صالح بدل میشود. -ترس؛ بزرگنمایی مشکلات، برای تولید ترس در وجود انسان یکی دیگر از تفکرات القایی شیطان است. برای مبارزه با ترس، کافی است به این یقین برسیم که امور همه عالم به دست خداوند بوده و اوست که مسبب الاسباب است، پس پیوند با او هرگز مشکلی را لاینحل نخواهد گذاشت. اگر از چیزی می ترسید، با کمک گرفتن از خداوند در آن قدم بردارید تا به یقین برسید که این ترس فقط ساخته ذهنتان بوده است.از شكست نهراسید، چرا که همین شکستها تولیدکننده بسیاری از شجاعتها در زندگی انسانند. زمین خوردن ها ، تجربه و قدرت به همراه خواهند داشت. البته نکته مهم اینجاست که اعتماد به نفس به تنهایی شرك آور است. با تمام توانایی ها و استعدادهایمان باید بدانیم که باز هم، همه قدرتها از آن خدا بوده و جز او هرگز نباید به کسی امید داشت. -تنبلی؛ یکی از خطرناکترین القائات شیطان است. او با توجیه های گوناگون از قبیل نداشتن استعداد، وقت، امكانات و... تحرک را از انسان گرفته و مانع پویایی و رشدش می گردد.انسان مومن در امورات دنیایی و آخرتی اش بسیار فعال والبته ثابت الاحوال است. تنبلی، آخرت را تباه می كند. برخی افراد توانایی،امكانات و یا فرصت کافی دارند اما یك كار علمی و... را سالها عقب می اندازند. از همین روست که ورزش در اسلام، بسیار مورد تاکید قرار گرفته است. امام حسین علیه السلام فرمودند: در تمام طول عمر برای سلامتتان اقدام كنید. امام خمینی نیز فرمودند: ورزشكارها معارف الهی را بهتر از دیگران می فهمند، چون با ورزش طبیعت خود را مهار كرده و بر تنبلی غلبه نموده اند. -غم؛ قوی ترین ضربه فلج کننده از سوی شیطان ایجاد غم و غصه است. شیطان با نجوا كردن و غمگین نمودن انسان، او را از امید و تکاپو بازداشته و با استمرار حملاتش چنان نفس را فلج می کند که حتی از انجام وظایف دنیاییش باز می ماند. اگر نشاط انسان از بین رود یگر نمی تواند همسر و مادر، همکار، دوست و ... خوبی بوده و به وظایفش درست عمل كند. هیچ چیزی ارزش آن را ندارد كه ما را غمگین نموده و وارد ذهن و خیال انسان شود. شاید هر انسانی به علت عملكرد اشتباه و یا ظلمهایی كه به او شده تجربه شكستهایی را در دفتر ذهنش ثبت کرده باشد، اما این مسئله هرگز نباید قدرت برنامه ریزی و تصمیم گیری برای اینده را از او بگیرد. هر روز، آغاز دیگری برای تولدی دوباره و در آغوش کشیدن خداوند است، فرصتها را تباه نکنیم. شیطان و ترغیب به بحث و مجادله نصف شخصیت عاقل، تحمل و نیم دیگر آن بی خیالی است. تحمل در برخورد با كسانی كه حقی بر گردن ما دارند، مثل پدر و مادر، استاد و ... نهایت زیركی است. می توان اینطور گفت که باید در مقابل خیلی از برخوردها، خودتان را به نادانی بزنید. در غیر اینصورت، شیطان به انواع روشها، پادرمیانی می كند تا میانه شما را برهم زند. در بسیاری از مواقع استفاده از كلام، نه تنها به حل شدن قضیه کمکی نمیکند بلکه هر دو طرف را در جهنمی غیر قابل باور غوطه ور می نماید. برخی فكر می كنند می توانند با ایجاد تشنج به حقشان برسند. در صورتیکه نه تنها این حق وصول نخواهد شد بلکه همین تشنج سرچشمه بسیاری از آسیبهای دیگر خواهد شد. باید بدانیم که تحمل یعنی جوش نیاوردن، بیرون نریختن، نه در كلام و نه در چهره. گاهی انسانها خویشتن داری میکنند اما نه به خاطر جلب رضایت خدا، بلکه با این توهم كه در نظر دیگران به بهترین نحو جلوه كنند. این هرگز شجاعت و حفظ نفس نیست. پیروزی واقعی در خودسازی است. خشم را باید در مقابل نفس بروز داد. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: برای كسی كه مجادله را ترك كند، سه خانه در بالاترین درجات بهشت تضمین می كنم، حتی اگر حق با او باشد. و در جای دیگر فرمودند: بحث و مجادله از گناهان كبیره است و این افراد به شفاعت من نمی رسند. كسی كه دائماً روحیه جدال دارد، نفس پر فشاری داشته و بنابراین فشار قبر زیادی خواهد داشت. وکلام نهایی اینکه ؛ یاد پروردگار؛ درمان همه دردها هیچ لحظه آرامی مانند دقایقی نیست كه دعا کرده و به خداوند توكل می كنیم. درست در همین لحظات آسمانی است که شیطان به نعره درآمده و رهایمان خواهد کرد. و ما می مانیم و پروردگاری که اصل همه مهربانیها و آرامشهاست. اگر باور کنیم که پشتیبان های بزرگی مانند دعا، توکل، صدقه، استعانت از معصومین و ... داریم، هرگز از چیزی نهراسیده و با بی برنامه گی ها و تنبلی های بی مورد عوامل شكست و دلشوره های واهی را در زندگی برای خودمان و دیگران فراهم نمی کنیم. حقیقت این است؛ ما هستیم که زمینه تمام اضطراب ها را با امروز و فردا كردنها و تنبلی های بی جا برای خودمان فراهم می كنیم. پس هوشیار باشیم که اتکا و اتصال به ذات خداوند چتر نجاتی برای همه ما از آغوش تمام ناآرامی هاست. راستی پروردگار! آموختیم که بی تو زیستن یعنی هم آغوشی با شیطانی که جز سقوط را برایمان نمی پسندد. و نیز به این یقین رسیده ایم که ساحل نجاتی جز تو نیست که در سایه اش پناه گیریم... پروردگار! ما از خودمان به آغوش تو فرار کرده ایم، پناهمان میدهی؟....

90/10/08 از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی بحث ما در باره­ ی غفلت بود که عرض کردیم که بسیاری از بلاهایی که بر سر کشور و خود انسان می­ آید در اثر غفلت از خانواده ­ی آسمانی­ اش است. این غفلت در سطح کلانش مشکلات اجتماعی جوامع امروز را به همراه دارد. بیشترین قتل، خودکشی ظلم و جنایت و از هم پاشیدگی خانواده­ ها در دنیای امروز اتفاق می­ افتد، به این دلیل که از منجی بشریت و تأمین کننده ­ی سعادت بشر غفلت شده ­است. برای برطرف شدن همه ­ی این مشکلات و گرفتاری­ های فردی باید با امام مان آشتی کنیم. حالا ممکن است جامعه به بلوغ لازم نرسیده باشد و طول بکشد. ولی اگر انسان خودش با خانواده­ ی آسمانی­ اش در صلح باشد هم دنیای خوبی خواهد داشت و هم آخرت موفقی در انتظار اوست. در پایان جلسات خانواده­ ی آسمانی تأکید می­ کنیم که انسان دائماً باید از خودش مراقبت کند که بین او مادر آسمانی و پدر آسمانی­اش فاصله ایجاد نشود و ارتباط عاشقانه و صمیمی با ایشان کم نشود، و الا خیلی دچار غم و غصه می­شویم اگر این رابطه را تقویت کنیم اساساً هیچ حادثه­ ای نمی­تواند به ما صدمه ­ای وارد کند. در حدیث قدسی معراج خداوند به رسولش می­فرماید: «.... اجعل بدنک حیّاً» انسان اگر می­خواهد حرکتهای بزرگ عرفانی و آسمانی بکند باید بدن قدرتمندی داشته­باشد. در زمان حضرت هیچ بدنی به قدرتمندی بدن پیامبر «سلام‌الله علیها» نبود حتی بدن علی «علیه‌السلام». تا آنجا که قدرتمندان عرب به مسجد می­آمدند و به حضرت می­گفتند اگر با ما کشتی بگیری و ما را زمین بزنی ایمان می­آوریم و حضرت آنقدر با اینها کشتی می­گرفت تا آنها ایمان می­آوردند البته که حضرت می­فرمودند که قدرت بدنی دلیل بر حقانیت نیست ولی منطق آنها اینگونه بود. علی «علیه‌السلام» که در جنگ جمل یک تنه مقابل دوازده هزار نفر می­جنگید. می­فرمودند که در جنگ احد ما به شمشیر پیامبر «سلام‌الله علیها» پناه می­بردیم و نزدیکترین فرد به دشمن بود. کسی که بدنش را مراقبت نکرده و به آن احترام نگذارد و به عنوان مرکب مقدس در حرکت به سمت خدا آن را تقویت نکند روحش هم بیمار می­شود. در دعای کمیل می­خوانیم: «قوّ علی خدمتک جوارحی» انسان برای رفتن به سفر بهترین و قوی­ترین مرکبها را انتخاب می­کند. در حرکت به سمت خدا هم باید بدن سالم و قوی داشته ­باشیم. سیدالشهدا «علیه‌السلام» دستور داده­اند: «بادروا بصحته الاجسام فی مدّه الاعمار» به سلامتی بدنهایتان در تمام مدت عمرتان مبادرت کنید. «مبادرت» عملی پیشگیرانه است. لذا علی «علیه‌السلام» به خدا عرض می­کند که کریمه­ی سلامتی آخرین چیزی باشد که از من می­گیری. لذا کسانی که می­گویند مثلاً این بیماری است که باید تا آخر عمر با آن بسازیم دروغ گفته و در درمان تنبل هستند. خیلی نادر هستند بیماری­های که انسان باید تا آخر عمر تحمل کند. و در آن موارد هم باید کاری کنیم که از پا نیفتیم و فعالیت داشته­باشیم. من خودم در طول دوران دفاع مقدس آسیب­های زیادی در ناحیه­ی صورت، دندانها، چشم، ستون فقرات و موج انفجار و تیر و ترکش­ها در ناحیه­ های مختلف بدن را تحمل کردم ولی با مراقبت، خوردن دارو، ورزش و ... مانع از این شدم که بدنم توانایی­اش را از دست بدهد حتی سرطان را هم گذرانده و آن را مهار کردم. انسان باید تحمل خوردن داروهای بدمزه را هم داشته باشد که اگر گرفتار مزه باشد به لجن دنیا آلوده می­شود. البته انسان باید از مزه­ها استفاده کرده و لذت ببرد ولی اگر جایی لازم شد از مزه­ای بگذرد یا مزه­ای را تحمل کند این توانایی را داشته باشد. ظلم و خیانت به بدن قیامت مؤاخذه دارد. نیم ساعت ورزش در روز بسیاری از بیماریهای جسمی، روحی و حتی معنوی را برطرف می­کند و چه بسا پیشگیری می­کند. بسیاری از بیماریهای روحی در واقع «روان تنی» است. یعنی از بدن به روح منتقل می­شود. لذا در بسیاری از موارد پزشکان داروی اعصاب که خواب آور است تجویز می­کنند من خودم آثار موج انفجار را اینگونه درمان کردم و الا این داروها که انسان را از چرخه­ی زندگی خارج می­کنند. ورزش بدن رابا نشاط و مقاوم می­کند و روح را تقویت می­کند. روح و جسم با هم متحدند لذا ضعف و قوت هر کدام بر دیگری تأثیر می­گذارد. جدایی بین روح و جسم معنا ندارد. انسان یک نفس واحد است که مراتب مختلف دارد که از فوق عقل شروعشده و پایین­ترین مرتبه بدن است و به عبارتی آخرین ظهور نفس ماست. هرقدر روح را با خدا و معنویت و بخصوص اخلاقیات تقویت کنیم جسممان نشاط پیدا می­کند و قوی می­شود. لذا خداوند به پیامبر «سلام‌الله علیها» می­فرماید که اول روحش را قوی کند (تصمیمش را واحد کند) کسی که نمی­تواند عقل و دلش را یکی کند همت واحد نداشته و این آشفتگی ذهن به بدن آسیب می­رساند و بیمار می­شود. امام صادق «علیه‌السلام» فرمود: « ما ضعف بدن ما قویت علی النیه» بدن از چیزی که در آن نیت قوی است ناتوانی نشان نمی­دهد. دختری که در دوران مجردی از سوسک، تاریکی و ... وحشت دارد. وقتی ازدواج می­کند و مادر می­شود به حدی روحش قوی می­شود که وقتی مثلاً بچه­اش مریض می­شود و تنها هم است. در تاریکی شب و به تنهایی بدون هیچ ترسی بچه را به پزشک می­رساند. وقتی تمرکز می­گیریم روحمان قوی می­شود. و تمرکز هم به این است که انسان سبک زندگی داشته باشد. یعنی هدف از زندگی دنیایی، مرگ، قیامت و سوالهایش را لحاظ کنیم و اینکه شب اول قبر چه سوالاتی از ما خواهد شد چون اساساً زندگی ما از آنجا شروع می­شود دنیا فقط تمرین برای شدن است. لذا همت واحد ما رسیدن به الله است. و با در نظر گرفتن مختصات خودمان برنامه­ی حرکت ابدی را مشخص می­کنیم. وقتی روی هدف واحد متمرکز شدیم نشاط و قدرت خواهیم داشت و هر قدر این بدن آسیب ببیند زنده می­شود زیرا همت دارد. لذا قرآن می­فرماید: مومنین در میدان جنگ هر کدام معادل ده نفر هستند به همین دلیل است، «ان یکن منکم عشرون صابرون یغلبوا مأتین» اگر شما بیست نفر صابر داشته باشید به دویست نفر غلبه می­کنید. سپس می­فرماید که شما ضعیف شده­اید که نمی­توانید. حضرت علی اکبر و قاسم «علیه‌السلام» دهها نفر را به درک واصل می­کنند. بعد به شهادت می­رسند. علی «علیه‌السلام» در جنگ احد نود زخم بر بدنشان بوده و هنوز می­جنگیدند. در جبهه­های جنگ هم افراد دست و پایشان قطع می­شد چشمشان کور می شد و .... باز به جبهه می­رفتند. مادر، فرزندش شهید می­شد فرزندان بعدی را می­فرستاد .... و به پنجمین فرزندش هم می­گفت که به جبهه برود چون از حضرت زینب «سلام‌الله علیها» خجالت می­کشید. اینهمه قدرت از برکت محبت و عشق است. انسان اگر عشق فاطمه­ی زهرا «سلام‌الله علیها» به دلش بیفتد سر خورده نمی­شود و هیچ چیز و هیچ کس او را بی نشاط و بی انگیزه نمی­کند. همین خانمی که سیزده معصوم دیگر اسیر و دلباخته­اش هستند: «... کوکب درّی» امام عسکری «علیه‌السلام» فرمودند:«نحن حجته الله علی العباد وجدتنا فاطمه حجه الله علینا» ما حجت خدا بر مردم و فاطمه­ی زهرا جده­ی ما حجت خدا بر ماست. دلدادگی به این بانو اسم اعظم است. سالها تلاش می­خواهد تا کسی به اسم اعظم برسد و مردم عوام با یک «فاطمه­ی زهرا» کارشان را راه می­اندازند. هرجا دیدیم دچار ضعف شده و تحقیر شده­ایم حتماً ظلمی در رابطه با خانواده­ی آسمانی­امان کرده­ایم. کسی در کوچه فریاد می­زد که جنس شکسته می­خریم.... کسی از او پرسید دل شکسته می­خری؟ پاسخ داد که اگر ارزش داشت نمی­شکست. با طلاق و مرگ عزیزان و مصائب دیگر اگر انسان دلش بشکند ارزشی ندارد. قرآن می­فرماید: «الذین اذا اصابتهم مصیبته قالوا انالله و انا الیه راجعون» کسانی که استحمام، عطر، رنگهای مناسب و به موقع....) ورزش مانند عبادت واجب است فلذا باید با قصد قربت انجام شود اینگونه می­توان با ورزش به معنویت رسید. اگر با ورزش نکردن به بدن خیانت کنیم به تمام حیثیتمان خیانت کرده­ایم. حفظ بدن به حدی مهم است که خداوند به پیامبر «سلام‌الله علیها» می­فرمایند که تو همتت را واحد کن، زبانت را واحد کن و بدنت رازنده بدار! زنده نگهداشتن بدن کنترل ورودیهای آن، ورزش و کاراست و راه دوم تقویت بدن، تقویت روح است و کمک گرفت از آسمان است. ذکر شریف «یا قوی» 116 بار بعد نماز صبح برای قوی کردن بدن و روح در مقابل سختی­ها بسیار مؤثر است. و همینطور در مقابل وسوسه­ها و شیاطین (من الجنه والناس) انسان را قدرتمند می­کند. ضعفها و آفتهای جسمی و آلودگی­های روحی و لغزشها راکاهش می­دهد. هر کس می­خواهد موفقیتهای ذهنی، روحی، هنری، اجتماعی، سیاسی پیدا کرده و به نشاط و موفقیت برسد و همسر، مادر و فرزند موفقی باشد باید به بدنش برسد. از اهمیت رسیدگی همین بس که خدا در حدیث معراج به پیامبر «سلام‌الله علیها» می­فرماید: «واجعل بدنک حیاً» در ادامه می­فرماید: «....من یغفل عنّی لا ابالی بأیّ وادهلک» کسی که از من غافل شود مهم نیست که در کجا به هلاکت برسد. حدیث معراج سوغات خداست توسط رسولش برای امت یعنی منظور خدا ما هم هستیم. یعنی هر بلایی که سرمان می­آید در اثر غفلت است. فرمود پرنده­ای که تیر می­خورد از یاد خدا غافل شده­است. باید اذیت و آزار دیگران تحقیر و توهین و ... نباشد. و در راه عشق انواع سختیها لازم است اما در عین حال انسان تحقیر نشود و احساس کوچکی نکند و بگوید: «انا لله و انا الیه راجعون» عزت و شخصیتش از بین نرفته و حس حقارت نکند. از امیرالمومنین و حضرت زینب «سلام‌الله علیها» و ... که بالاتر نیستیم چه بر سر شان آوردند؟ کسی که حواسش به خدا و خانواده­ی آسمانی­اش باشد هیچ حادثه­ای نمی­تواند غمگینش کند. به حدی عشق به پیامبر «سلام‌الله علیها» قدرت دارد که حضرت می­فرمایند هرگاه مصیبتی اذیتتان کرد یاد بزرگترین مشکلتان بیفتید که من نزد شما نیستم. چقدر حضرت قیمت ما را بالا برده­اند. یعنی ما در واقع باید بالاترین مصیبتمان غیبت امام زمانمان باشد. و متاسفانه ما وقتی مشکلات دنیایی­امان زیاد می­شود حوصله­ی خدا و ائمه «علیه‌السلام» را نداریم. چون طبیعت­گرا هستیم. فطرت­گراها با «انا لله و انا الیه راجعون» و «این نیز بگذرد» آرام می­شوند. غفلت یعنی ندیدن مایه­های آرامش و به مسائل ریز و کوچک پرداختن. آفتی نبود بدتر از ناشناخت                      تو بر یار و ندانی عشق باخت یار را غیار پنداری همی                         شادی را نام بنهادی غمی اینکه برای خدا مهم نیستکه شخص غافل کجا هلاک شود نه اینکه خدا بی رحم است بلکه غفلت این بلا و آسیب را بر سر انسان می­آورد انسان نباید دستش را ازدست خدا و خانواده­ی آسمانی­اش رها کند و الا آسیب می­بیند. والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته .

90/10/01 از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در جلسات قبل به این خصوصیت نفس: «میّاله الی اللعب و اللهو» از مناجات شاکین پرداختیم. در این رابطه احادیثی نقل کردیم و حدیث دیگری داریم که می­فرمایند: «الاباطیل موقعهٌ فی الاضالیل» کارهای بیهوده انسان را در گمراهی­ها می­اندازد. بیهوده هم یعنی آن کارهایی که به آنها نیاز نداریم: «اعرضواعن کل عمل عنه بکم غناً عنه» لهو فقط وقت انسان را تلف نمی­کند بلکه انسان را به حرام می­کشاند. بعضی سرگرمیها هستند که وقتی انسان در آنها قوی شد به قمار هم می­افتد. رشته­های مختلف ورزشی و کارهای مثبت هم آلوده می­شوند. بعضی سرگرمیها که به خودی خود وقت تلف کردن هستند و در سرگرمی هایی که جماعتی گرد آن جمع می­شوند خیلی چیزهای دیگر مثل اعتیاد و فحشا و فساد و فیلم­های نامناسب و ... هم به همراه دارند. خیلی از آلودگی ها از همین جا شروع شده­است. علی (ع) می­فرمایند: «لا تفن عمرک فی الملاهی فتخرج من الدنیا بلا امل» عمرت را در دنیا به بازی تلف نکن زیرا از دنیا بدون اینکه به آرزویت برسی خارج می­شوی. این واقعه خیلی غم انگیز و خطرناک است مثل اینکه به جنین قبل از کامل شدن بگویند که متولد شود. دنیا با تمام پیچیدگی و کمالات و زیبایی­ها امکان ندارد یک بند انگشت برای جنین بسازد. انسان بدون آمادگی اگر از دنیا برود خیلی اتفاق تلخی است و در شهر ما هر آن به بهانه­ای ممکن است انسان به برزخ منتقل شود فقط در سال چهار هزار نفر از آلودگی هوا می­میرند. از این همه عمری که به ما داده­اند دو سه سال برای کامل شدن کافی است که امام صادق (ع) می­فرمایند که شخصی که بالغ شده­است ظرف دو سه سال می­تواند بارش را ببندد. راه راحت است: «ان راحل الیک قریب المسافه» اعمال ما طوری است که از وفات که «عُرس المؤمن» است ناراحت می­شویم. در صورتی که از عروسیهای دنیا لذت می­بریم. انسان با خودش چه کرده که از عروسی خودش، ملاقات با خدا و رسیدن به بهشت وحشت و اضطراب دارد؟ هنگام مرگ به تعبیر قرآن انسان می­گوید: رب ارجعون لعلی اعمل صالحاً فیما ترکت» (خدایا مرا برگردان تا آن اعمال صالحی را که ترک کرده ام انجام دهم). قرآن در جای دیگر می­فرماید: «لو ردّوا لعادوا علی ما نهوا عنه» اگر آنها را بر گردانیم به آنچه نهی کرده بودیم باز می­گردند. و در پاسخ انسان که مایل به بازگشت و جبران است خداوند می­فرمایند: «کَلاّ و هی کلمهٌ هو قائلها» «هرگز! او فقط حرف می­زند» خداوند بارها در دنیا کاری کرده که انسان مرگ را تجربه کند. انسان هر شب می­خوابد که البته خواب شبیه مرگ است. روح از بدن در خواب قطع علاقه کرده و فقط یک حیات نباتی برای زنده بودن انسان وجود دارد و روح با بدن برزخی است و گاهی در خواب بدن برزخی خود و دیگران را می­بیند. و به همین دلیل است که سفارش شده وقتی که از خواب بیدار شدید خدا را شکر کنید چون ممکن بود باز نگردید. قرآن کریم می­فرماید: «الله یتوفی الانفس حین موتها و التی لم تمت فی منامها ....» شکر به هنگام بیدار شدن این است: «الحمدلله الذی احیانی بعد ان اماتنی» و در دعای چهارشنبه می­خوانیم: «... لک الحمد ان بعثتنی من مرقدی...» خدایا تو را شکر که مرا از مرقدم برانگیختی (بیدار کردی) همه اینها فرصت است. به همین دلیل است که «کلاّ» می­گوید و در جای دیگر می­فرماید: «اخسوا» حرف نزن، «لا تکلّمون» اگر خدا به انسان بگوید حرف نزن. هیچ پیامبری و امامی نمی­تواند کاری انجام دهد وحتی نمی­تواند حرف بزنند. «... الاّ من اَذِن له الرّحمن» نمی­گوید خدا، بلکه می­گوید مهربان. چه چیزی رخ داده که مهربان (رحمان) می­گوید حرف نزن. زیرا هزاران برابر آن فرصتی که ما می­خواهیم به ما داده است. می­فرمایند کسی که از خواب بیدار می­شود و هدفش غیر از خداست در تمام کارهایش اعم از زن داری و تحصیل و کار و ازدواج طوری عمل نمی­کند که به خدا برسد، «... فقد اصبح من الخاسرین المعتدین». چنین شخصی علاوه بر اینکه دچار خسارت شده متجاوز هم است. زیرا طبیعتش به فطرتش تجاوز کرده و حق فطرت بهشت و جاودانگی است که طبیعت با بازیهای دنیایی آن را تلف کرده است. وقتی چنین انسانی از دنیا می­رود مدرک تحصیلی و سند ملک و باغ ویلا و ... از خود به جا می­گذارد که همه ی آنها اموری اعتباری می­باشند نه حقیقی.و اصلاً برای آخرت هیچ چیز ندارد و قلب سلیم که تنها چیز مورد نیازش است را تحصیل نکرده است. در حدیث دیگر به جای خدا پیامبر (ص)، نجات از جهنم را قرار می­دهد. حداقل حق ما همین نجات از جهنم است. البته جهنم امر وجودی نیست، بلکه امری عدمی است مانند کوری که شخص کور تجهیزات دیدن را با خود ازرحم نیاورده است. جنین اگر کور به دنیا بیاید مسئول نیست و والدینش مسئول هستند. ولی کسی که کور از دنیا برود خودش مسئول است. بهشت امری وجودی است که نیازبه تجهیزات ویژه داردوکسی که تجهیزات و لوازم آنجا را با خود نبرد به بیمارستان جهنم منتقل می­شود. قرآن سرعت انسان در بهشت «مَدّبصر» می­داند و در بهشت هر جا را که بشر می­بیند همان لحظه همان جاست در دنیا که «مدّ بصر» انسان چند میلیون سال نوری است و این در شب با دیدن ستارگان محسوس و مفهوم است. سخت است انسان بدون رسیدن به آرزویش بمیرد. بالای قبرِ جوان «ناکام»می­نویسند درست نیست زیرا این یک کام حیوانی است بالای سنگ قبر کسی که به خدا نرسیده باید نوشت ناکام، ولو شصت سالش باشد. ناکام کسی نیست که ازدواج نکرده باشد بلکه کسی است که به خدا و خانواده­ی آسمانی­اش نرسیده­باشد. و الا در بهشت هر زن و یا شوهری را که انسان بخواهد در اختیارش است و همه­ی ویژگیهایش را می­تواند خودش تعیین بلکه خلق کرده تا آنجا که هر ساعت طبق میل او عوض شود. و هر چه را که انسان نیت کند بدست می­آورد. امام سجاد (ع) می­فرمایند: «آه آه این حیل بینی و بین محمد (ص)» چه کسی می­تواند ادعا کند که می­تواند تحمل کند هنگام مرگ مادرش حضرت زهرا (س) و سایر معصومین (ع) بالای سر او نیایند؟ چه سخت است که ورود انسان به آن طرف با فرشته­های شِداد و غِلاظ و گرزها و پسِ گردنی باشد. چقدر سخت است که چشم انسان به روی پیامبر (ص) باز نشود و چه زیباست که حضرت را با لبخند مشاهده کند. مثل کودکی که وقتی بدنیا می­آید با روی خوش پرستارها روبرو شود و بعد از شستشو او را در حوله­ای تمیز پیچیده و تحویل آغوش گرم مادر بدهند و بگویند خون خوردن به پایان رسیده و باید شیر بنوشد. حضرت می­فرمایند: «که عمرت را فنا نکن..» کلمه عمر لرزه به بدن انسان می­اندازد که واقعاً چه استفاده­ای از آن کرده­ایم؟ «.. در بازیها و بدون رسیدن به آرزوها از آن خارج شوی.» ما باید با خانواده­ی آسمانی طوری رفتار کنیم که هنگام مرگ به روی ما لبخند بزنند و با قرآن جوری باشیم که به خدا نگوید این بنده­ات مرا ضایع کرد او را ضایع کن .... ما اینقدر برای امام حسین (ع) و واقعه­ی کربلا عزاداری می­کنیم غافل از اینکه رفتار ما با امام زمانمان همان رفتار کوفیان با سیدالشهدا (ع) است. اینکه هنگام مرگ امام زمان ما بالای سر ما نیاید از هر چیزی خطرناکتر است چگونه به امام بگوییم که ما هیچ مقداری از عمر، آبرو، پول و قلم و ... خود را در راه او خرج نکردیم؟ چه کسی است که غیر از این آرزویی داشته باشد که لحظه­ی مرگ سرش روی پای امامش باشد؟ حدیثی هم از علی (ع) و هم حضرت زهرا (س) است که می­فرمایند بعضی از شیعیان ما کاری می­کنند که تا قیامت دست ما به ایشان نمی­رسد و در قیامت هم سیصد هزار سال طول می­کشد که دستمان به آنها برسد. یعنی در دنیا و سرگرمی های آن گم می­شوند. در هفته چند دقیقه با خانواده­ی آسمانی امان صحبت می­کنیم؟ در صورتی که اگر 24 ساعت از خانواده­ی زمینی­اش خبر نداشته باشیم این را خیلی زشت می­دانیم. جالب اینجاست که سر زدن به آنها هزینه هم ندارد به محض توجه رابطه برقرار می­شود. «میالّه الی اللعب و اللهو» یعنی بسیار نفس بازیگوش است. افرادی سی چهل ساله با چه جدّیتی بازیهای کامپیوتری می­کنند. «ابعد الناس عن الصلاح المستهطر باللهو»دورترین مردم از موفقیت یعنی خودسازی و رستگاری کسی است که شیفته­ی سرگرمی است. مثلاً بعضی ها پایه­ی مجالس لهو و لعب و به عبارتی ساقی هستند. این افراد خیلی از موفقیت دور هستند. «لا یفلح من وَلَهَ باللعب و استهطر باللهو و الطرب» رستگار نمی­شود کسی که دلباخته­ی بازی و شیفته­ی سرگرمی و خوش گذرانی است  «وَلَه» یعنی آنچه که انسان را حیران، واله و شیدا می­کند. و الله هم ریشه­اش همین است و ما یک دلبر بیشتر نداریم. «لا اله الا الله»، «لا تدع مع الله الهاً آخر لا اله الا هو...» کسی جز الله نمی­تواند دلبر ما باشد و اگر کس دیگر دل ما را ببرد بعد از مدتی خسته شده و رهایش می­کنیم. کسی که شیفتة بازی است و دلباختة سرگرمی و خوشگذرانی است رستگار نمی­شود. آن حظّی که بعضی خوردنی­ها یا تفریحها و دیدار بعضی افراد در ما ایجاد می­کنند آیا مابرای قرآن و یا نماز چنین حسی را داشته­ایم؟ وقتی در اینها دقت کنیم دیگر مغرور نمی­شویم طوری که خودمان را سالم و دیگران را نا سالم بدانیم. اگر خدا از شما سؤال کند که آیا به اندازه­ای که از خوردن چیزی یا خلوت با جنس مخالف و یا دیدن یک فیلم و ... لذت برده­ای یکبار از مناجات با من حظّ برده­ای جوابی داریم؟ آیا شده که حتی یکبار هنگام مناجات با خدا در شب از این که وقت محدود است و باید صبح به سراغ کار دنیا برویم غصه خورده باشیم؟ ما باید سبک زندگی­امان را عوض کنیم و فاصله­امان را با آنچه که باید بشویم کم کنیم. ما باید «خدا باز» و «اهل بیت باز» شویم. و اهل می و میکده و مطرب باشیم در این صورت روز قیامت حساب نداریم و پیش خدا خواهیم بود. زیرا خدا با رفیقش این رفتار را نمی­کند «حسن اولئک رفیقاً» رفیقهای دنیا خیلی ارزشمند هستند این ارزش را در مقیاس آخرتی که قرار دهیم خیلی ارزشمند هستند. این رفقا وقتی قرار است به بهشت بروند امکان ندارد بدون رفقایشان بروند. خدا هم که بنده­ی بهشتی­اش را خیلی دوست دارد و می­خواهد که او از بهشت لذت ببرد اجازه می­دهد که او دوستانش را هم ببرد. انسان باید با خانواده­ی آسمانی­اش رفیق باشد این رفاقت ارزش دارد. آنها که با ما رفاقت دارند ما هستیم که این رابطه را نفهمیده و استقبال نمی­کنیم. ما گله می­کنیم که امام حسین (ع) دست زهیر را گرفت و به چادرش برد و با ما چنین رفتاری ندارد و آنها می­فرمایند که ما هزار بار با شما اینکار را کردیم و صدایت کردیم تو جواب ندادی. خدا هزار بار در دل ما را زده و ما پاسخ ندادیم. زیرا ما حوصله­ی رفاقت با خدا را نداشتیم. انسانی که هیچ انسی با خدا ندارد رستگار نمی­شود. انسانی که شیفته­ی بازی و سرگرمی است چگونه می­تواند پنجاه سوال قیامت را پاسخ دهد؟ بهشت معلول عقل و مساوی با آن است: «لو کنا نسمع او نعقل ما کنا فی اصحاب السعیر» قرآن کریم می­فرماید که کسی که دلباخته­ی بازی و شیفته­ی سرگرمی و خوشی است رستگار نمی­شوند. زیرا عقل خود را به کار نمی­اندازند. کسانی که در مسیر جاده سرگرم بازی می­شوند از کاروان جا می­مانند. انسان نباید طوری سرگرم شود که وقتی صدایش می­کنند آمادگی نداشته­باشد. سرگرمی باید طوری باشد که انرژی حرکت را تأمین کند. قلب سه حالت دارد: انقباض، انبساط و استراحت. و استراحتش به دو حالت دیگر کمک می­کند. اگر از حلال و مباح هم لذت کافی نبرد به خدا هم نمی­رسد. فرمودند که یک سوم وقتتان را برای لذّات حلال بگذارید، تا برای لذّات بالاتر قدرت پیدا کنید. و کسی که لذّت طبیعی نمی­برد نمی­تواند به لذات بالاتر راه بیابد. کسی که در کارهای دنیا بی عرضه است در کارهای آخرتی بی عرضه تر است: «من کسل فی امر دنیاه فهو فی امر آخرته اکسل» کسی که در حل مسائل درسی­اش تنبل است و در کارهای دنیایی مسامحه می­کند و وجدان کاری ندارد به درد آخرت هم نمی­خورد. باید در کار دنیا قوی و با نشاط باشیم تا آخرتمان آباد شود. حضرت در درست کردن یک قبر بسیار دقت می­کرد و می­فرمود که خدا دوست دارد انسان کار را محکم انجام دهد. بعضی­ها ماشین را طوری می­سازند که ایمنی نداشته و مردم در آن آتش می­گیرند. کسی که خوب درس نمی­خواند مجبور می­شود برای امور دنیایی سه شیفت کار کند و از آخرت باز می­ماند. حرفه و شغل را هم باید با وجدان آموخت و انجام داد. کسی که به خانواده نمی رسد و دائماً در هیئت است نمی­تواند سر از بهشت درآورد. هیأت زمان خاص خودش را دارد. ما باید به روحمان هم مثل بدن یک نظم ریاضی بدهیم. بدن همه فعالیتهایش منظم و مجزای از قسمتهای دیگر است (و در عین حال با هم مرتبط هم هستند). باید جذب آخرتی ما هم درست و منظم باشد. والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته .

آفت شناسی مهمتر از فضیلت شناسی جایگاه گناه شناسی در دین ما بسی بالاتر و مهم تر از ثواب شناسی است. همانگونه که حضرت علی علیه السلام فرمودند: "اِجتِناب السَیئات، اولی مِن اِكتسابِ الحَسَنات" دوری از گناه، بالاتر از كسب حسنات است. بنابراین وظیفه ما ایجاب می کند که برای دیندار زیستن، ابتدا نسبت به آفات دینداری و موانع آن، شناخت پیدا كنیم.همانگونه که همه ما به یقین میدانیم؛ شیطان از بزرگترین موانع و اصلی ترین دشمنان ما برای سالم زیستن به شمار میرود و به تعبیر قرآن برای ما یک -عَدُوٌ مُبین- دشمن آشکار است. پس در آغاز باید بر این دشمن خطرناک، حملات او و راههای دفع حملاتش شناخت پیدا كرده و سپس تلاش کنیم با مبارزات پیروزمندانه ای در مقابل او، خود حقیقی مان را بر صراط مستقیم (زندگی مطابق با دستورات خداوند) ثابت نگه داریم. حركت ممتد انسان از دنیا تا بی نهایت انسان بعد از تولد سیری ممتد و بی نهایت از دنیا تا عالم برزخ و قیامت دارد. بنابراین هر كدام از ماانسانها برابر با یك بی نهایتیم و حركتمان هرگز متوقف نمی گردد. درست همانگونه که حضرت علی علیه السلام می فرمایند: خداوند شما را برای باقی ماندن خلق نموده است نه برای فانی شدن. از طرفی زندگی آخرت بسیار پیچیده تر و متكامل تر از زندگی دنیاست، بطوریکه همه كمالات و زیباییها در دنیا عصاره ای از حیات برزخی اند. در مثال می توان گفت که زندگی انسان در دنیا نسبت به آخرت، مانند رحم مادر(برای جنین) نسبت به دنیاست. بنابراین انسان سالم و عاقلی كه یقین دارد ماندنی نیست، همه برنامه های زندگی اش را بر اساس ابدیت و آخرتش تنظیم می كند. اما به فرموده قرآن انسانهای نادان، كر و كور کسانی هستند که تمام برنامه های زندگی خود را برای سالهایی تنظیم می کنند که احتمال میدهند عمر دنیایی شان به طول می انجامد. شیطان؛ دشمنی حقیقی و خارجی خداوند كه خالق انسان بوده و بر تمام جوانب وجودی او احاطه دارد، در قرآن تاکید می فرماید كه شما در مسیر خود به سمت ابدیت یك دشمن حقیقی با موجودیت خارجی به نام شیطان دارید که لحظه ای تنهایتان نخواهد گذاشت. در قرآن بارها داستان رانده شدن شیطان را مرور کرده ایم. زمانی که شیطان از درگاه خداوند طرد شد، سوگند یاد کرد که در مسیر صحیح زندگی انسانها که به تعبیر قرآن صراط مستقیم نام دارد، کمین گرفته و بندگان خداوند را گمراه خواهد کرد. بنابراین بسیار روشن است که شیطان به صراط های دیگر كه به جهنم ختم می شوند، کاری نخواهد داشت، چرا که آنها کاملاً در مسیر اهدافش قرار دارند. بنابراین باید هوشیار باشیم که اگر مورد حمله او قرار می گیریم نشاندهنده آن است که در مسیر مستقیم قرار داریم، فقط باید کاملاً تیزهوشانه از شکست در مقابل حملات او جلوگیری کرده و مانع انحرافمان از این مسیر گردیم. یادمان باشد که به محض منحرف شدن از صراط مستقیم، دیگر عبد شیطان شده ایم، و این یعنی تحقق اهداف او. همانطور كه مرحوم علامه در المیزان فرمودند: حملات شیطان محسوس نیست، بلكه کاملاً متوجه ذهن و افكار انسان است. خداوند در قرآن حملات شیطان را در چهار گروه حمله از سمت راست، چپ، عقب و جلو معرفی می نماید که در همین بحث به توضیح آنها خواهیم پرداخت. شیطان؛ موهبتی برای اوج انسان شیطان حقیقتاً خادم انسان خلق شده است که بدون حضور او هیچ رشدی به سوی بركات بی نهایت الهی صورت نخواهد پذیرفت. او به عنوان یك عامل منفی عمل کرده و هر بار که ما را به مقابله با خود می خواند، تمرین جدیدی برای قدرت یافتن مان به شمار می رود. اینگونه است که بعد از هر بار پیروزی در برابر او به رشد فزاینده ای دست یافته و بر میزان تقربمان به پروردگار افزوده می گردد. انسان بدون قرار گرفتن در معرض نیروی مخالف، مانند فرشتگان خواهد زیست و اساساً هیچ امتیازی نسبت به آنها نخواهد داشت. در حالیکه او به عنوان سرآمد آفریدگان خداوند و تنها مسجود فرشتگان، برای طی مسیری بی نهایت خلق شده است، تا جاییکه می تواند آینه تمام نمای حضرت حق باشد. حرکت در چنین مسیر والایی نیازمند مبارزه ای هیجان انگیز و قدرتمند میان دو بخش اصلی در وجود انسان یعنی طبیعت و فطرت است. در پیروزی فطرت بر طبیعت است که انسان اوج گرفته و به رب الارباب تشبه می یابد. درست مانند موج سواری كه از جریانات سنگین امواج برای خلق صحنه های زیبا استفاده كرده و هنرش را به نمایش می گذارد. بنابراین اگر دریا آرام باشد، هرگز موج سواری نیز وجود نخواهد داشت. اگر مقوله ای به نام نفس وجود نداشته، و ما در مبارزه با آن برای سالم زیستن تلاش نمی کردیم، تفاوتمان با فرشتگان در چه بود؟ بزرگان و اولیاء خدا که به مقامات بلند انسانی رسیده اند، تمام امتیازهای عالی عمرشان را در لابه لای همین کشمکشهای سنگین که میان فطرت و طبیعت وجودشان رخ داده است کسب کرده اند. حملات شیطان از جلو: 1- ایجاد نگرانی نسبت به آینده حقیقت سعادت انسان در آینده، لقاء خداوند و هم آغوشی با او در ابدیتی بی منتهاست. از همین رو شیطان، به قدری ذهن انسان را نگران آینده امورات دنیوی اش می كند كه آخرت خویش را از یاد می برد، تا جایی كه تمام هم و غم زندگیش را مسایل دنیایش تشکیل می دهد. در چنین حملاتی انسان دایماً نگران آینده خود، خانواده، آینده شغلی، اقتصادی و... شده و آنها را چنان تاریك و نا امید كننده می بیند که مجالی برای اندیشیدن به ابدیت و زندگی آخرتش نمی یابد. چنین تصوراتی انسان را از مرگ، که نزدیكترین پدیده به انسان است، غافل نموده و زمانی به خود می آید كه تمام زحماتش را برای همسر و فرزندان و... صرف نموده و پیش فرستاده ای برای خویش در محضر خداوند ندارد. هر چقدر انسان بیشتر به جنبه طبیعی و خواسته های نفسانی اش بپردازد، آینده فطری اش را نابودتر می کند، چرا که خواسته های طبیعت نا محدودند و هرگز به طور مطلق ارضا نمی شوند. از همین رو دائماً بر میزان غم و اضطراب این گروه از افراد افزوده شده و هرگز به آرامش واقعی نخواهند رسید. شیطان با بزرگ جلوه دادن آینده دنیایی، ابدیت را از انسان گرفته و موجب فراموش کردن خود واقعی اش كه نفخه ای الهی است می گردد. از سویی خداوند نیز در قرآن یادآوری نموده است که در روز قیامت کسانی را که او را فراموش کرده و در واقع به نفس خویش خیانت نموده اند را از یاد خواهد برد. 2- اضطراب در کسب رزق یکی دیگر از این انواع حملات شیطان، تولید نگرانی و اضطراب برای بدست آوردن روزی و گذران اقتصاد زندگی است. قرآن برای دفع چنین حملاتی، شاه کلید توکل را توصیه فرموده و متذکر می شود که روزی تان بدست خداوند بوده و هم اوست که برایتان میزان آن را مقدر می سازد. بنابراین طمع ورزیدن برای کسب روزی تا جایی که انسان را از پرداختن به آخرت بازدارد کاری بسیار کودکانه است. در واقع میزان پس انداز حقیقی ما همان مقداریست که به وسیله آن لبخند رضایت خداوند را خریده ایم. و در غیر اینصورت حتی ذره ای از اموالمان سودی برایمان نخواهند داشت. باید یاد بگیریم عفیفانه برای طلب روزی حركت كرده و مراقب باشیم که شیطان حریصمان نكند، تا برای آینده تاریکی که در ذهنمان ساخته آنقدر تلاش كنیم كه روح، فطرت و خوراک حقیقی مان را از یاد ببریم. در تجارت نیز می بایست هوشمندانه عمل کرد. درست است که پیامبر صل الله علیه و آله فرمودند؛ بركت در تجارت است، اما تجارت نباید بر جوانب اخروی زندگی سایه گسترده و هویت انسانی را به دست فراموشی بسپارد. هوشیار باشیم که خداوند هرگز باب روزی را به روی ما نخواهد بست، بلکه اشتباه از ماست که به جز او به دنبال راه دومی برای کسب روزی می گردیم. 3-ایجاد دغدغه های كاذب ذهنی و فكری گاهی شیطان با ایجاد دغدغه های کاذب در امور مختلف زندگی، چنان ذهن انسان را درگیر نموده و افكارش را متوجه چنین موضوعاتی میسازد كه فرصتی برای پرداختن به رشد انسانی اش ندارد. این دسته از مشغله ها آنچنان ذهن را درگیر خویش مینمایند که در مدت زمانی طولانی حتی فرصت یك نماز با حضور قلب را به انسان نمی دهند. در این نوع حملات، جنبه های طبیعی وجود انسان به قدری تقویت شده و اصالت میگیرند که بر بخش انسانی اش سایه افکنده و شان حقیقی اش را کمرنگ کرده و یا نابود میکنند.   4- لذت نبردن از زمان حال شیطان در این تاکتیک به شما اجازه نمی دهد تا از زمان حال استفاده نموده یا از آن لذت ببرید. دائماً یا نگران آینده اید یا به حرفها و رفتار های دیگران فكر كرده و تحلیل منفی می كنید. برای دفع این خطر باید شروع به سازندگی كرده و بدون تكبر، به اشتباه خود اعتراف نمود. علامه جعفری فرمودند: اگر نفس را مشغول نكنید، او شما را مشغول خود نموده و آنقدر نجوا می كند تا محزون شوید و نتوانید از نعمتهایی كه دارید استفاده كرده و لذت ببرید. و به این ترتیب نمی توانید حركت موفقی داشته باشید. یقیناًاگر نتوانیم از كمالات دنیا كه تجلی کمالات برزخی هستند استفاده كنیم، قطعا از کمالات برزخی و آخرتی نیز بی بهره می مانیم. برای استفاده از نعمتهای بهشتی، باید روحی آرام و قوی کسب کنیم. اگر اینجا مبارزه نکرده و آماده نشویم، تولدی دردناك در انتظارمان خواهد بود. حملات شیطان از سمت عقب:   1-یادآوری گذشته گناه آلود و حذف انگیزه حركت در این گروه از حملات، شیطان با به رخ کشیدن گذشته های گناه آلود و تلخ، حذف بسیاری از باورهای اعتقادی از قبیل پذیرفته شدن توبه برای جبران گذشته، ناتوان جلوه دادن فرد برای شروع حرکتی جدید به سمت خداوند و ... امكان هر حركت مثبت و سازنده ای را از او می گیرد. در اینصورت فرد چنان مشغول گذشته و زیر و رو کردن گناهانش میشود که مدام از خودسازی،آرامش و لذات معنوی محروم می ماند. و یا اینکه حركتش متوقف یا كند شده و حتی امكان عقب گرد دارد. گاهی شیطان آنقدر در مقام یك موعظه گر، زیبا ایفای نقش میکند كه گمان می كنیم افكارمان کاملاً الهی است. آن زمان است که خودمان را به قدری آلوده می بینیم كه فرصت عبادات را از خویش گرفته و رفته رفته میان ما و خداوند فاصله می افتد تا جایی که بعد از مدتی تمام توجه و ارتباطمان با او قطع می گردد. درست در همین لحظات نکبت بار است که شیطان در گوشه ای به نظاره نشسته و ما را به سخره خواهد گرفت. فراموش نكنیم روند حرکت ما به سوی كسب خوشبختی، با سعی و خطا همراه است. زمین خوردن و آلوده شدن گناه نیست، بلکه بلند نشدن و آلوده ماندن معصیتی بزرگ است. قانون زندگی این است؛ آنها كه با جسارت به استقبال مشكلات می روند، شادترند. تلاش کنیم تا از آینده و كارهای خیر نترسیم. منفی بافی نكنیم، حتی اگر به همه آنچه كه خواسته ایم نرسیده باشیم. چرا که حرکت و تلاش همواره پسندیده تر از سکون و توقف بوده است. اگر در روابطتان با دیگران و خدا دچار افكار شیطانی شدید، اجازه ندهید كه این تلخی ها مانع از آشتی كردن و توبه حقیقی تان گردد. خداوند بسیار فرموده است: زمانی كه بنده ام حقیقتاً توبه كند، گذشته اش را می بخشم و گناهانش را به حسنات تبدیل می كنم. فراموش نکنیم که خدای مهربان برای هدایت ما هزینه های گزافی را مانند آزار دیدن پیامبرانش، شهادت معصومین علیهم السلام ، خون دل خوردن علما و بزرگان پرداخت نموده است. یاد بگیریم که این هزینه های سنگین را ارج نهیم. 2- ایجاد سوء ظن و تنفر كاذب در این حمله، شیطان دائماً گذشته های تلخ را در روابط با دیگران یاد آوری كرده و تولید سوء ظن می كند. نتیجه تدریجی این سوء ظنها نیز تولید نفرتهای كاذب است. گاهی نبز بغض و كینه های قدیمی را به یاد انسان آورده و آنها را پررنگ می كند. به این ترتیب تمام انرژی و نشاط را برای حركت به سمت سعادت از انسان سلب می نماید. سوء ظن، حتماً تزلزل ایجاد می كند. انسانی که به سوء ظن مبتلاست نمی تواند از رفتارهای دیگران برداشت خوبی داشته باشد. علاوه بر این خوب است که بدانیم سوء ظن از گناهان كبیره بوده و مانع ورود انسان به بهشت که دار سلامتی و امنیت است می گردد. در میان اهل بهشت، تحقیر، تمسخر، دل شكستن، حرف های لغو و بیهوده، خیالات نادرست و ... راه ندارد. بهشت، جایگاه اهل بخشش، مهرورزی و ندیدن ضعفهای دیگران است. مسلمان كسی است كه دیگران از دست و زبان و حتی خیالات و افكارش در امان باشند و خود بتواند بر تمام ضعف های روحش غلبه كند. برای مسلمان ماندن باید بین خود حقیقی مان و این افكار منفی فاصله بیاندازیم و این جز با خودسازی میسر نمی گردد. باید قانونها و فرمولهای سالم سازی روح را شناخته و برای اجرای آنها با طبیعتمان درگیر شویم. یادمان نرود که خداوند برای كسی كه نسبت به دیگران روحیه عفو ندارد، سخت گیرتر می باشد. حمله شیطان از سمت چپ تمام وسوسه ها و افکاری که انسان را به سمت گناه سوق میدهند از این گروه حملات محسوب می شوند. حملات شیطان در این دسته برای هر انسان نسبت به انسان دیگر متفاوت است. نوع این حملات به زمینه هایی از گناهان که در باطن انسان وجود داشته و با دیگران متفاوت است، بستگی دارد. شاید شیطان نتواند شخصی را به دزدی وادار کند، چرا که این فرد با تلاش، زمینه ها و دستگیره های این گناه را در وجود خویش از بین برده است. اما میتواند او را به گناه دیگری مثل غیبت که زمینه اش هنوز در وجود شخص موجود هست، مبتلا کند. بنابراین هر گناه نشاندهنده یک شکست در برابر حمله از چپ شیطان بوده و به ما اثبات می کند که در کدام نقطه ضعف داشته ایم. اینگونه است که میتوان ضعفها را شناخت و برای حذفشان مبارزه نمود. حمله شیطان از سمت راست این نوع حمله از بدترین و مهلک ترین نوع حملات شیطان می باشد. حمله از راست، بهره گیری از دینداری افراد، علیه دین است. به محض قطع ارتباط یک فرد با صور حرام، شیطان از طریق صورتهای مقدس برنامه ریزی نموده و تلاش می کند تا او را به جهنم بكشاند. چرا که او سوگند خورده است که حتی اگر انسانها به اعمال حرام هم آلوده نشوند، از طریق عبادات و امور دینی سعادتشان را نابود کند. هر گاه شیطان در انجام حدود الهی از سوی مومنی با مقاومت مواجه شود، از باب مقدسات عملیاتش را آغاز کرده و تیرهای زهرآلودش را نشانه میگیرد. از طرف دیگر از آنجایی که این نوع حملات در لباس دین و مقدسات بر انسان عرضه می گردند، تشخیص و تمایز آنها کمی دشوارتر از بقیه انواع حملات است. اما آنچه مهم است این است که حملات او کاملاً اثرگذار بوده و درست در همان زمان که انسان حس میکند بسیار به سعادت نزدیک شده است، باطن امر اتفاق می افتد. در اغلب موارد شیطان به فرد مومن اجازه می دهد تا بدون هیچ دغدغه ای دستورات خداوند را اجرا كند. فرصت عبادات را برایش فراهم مینماید تا بتواند در جایی كه شیطان از او می خواهد، به راحتی و به پشتوانه خوبیهایش خطا كند. چنین شخصی بعد از مدتی خود را برتر از دیگران دیده و آنهایی را كه در انجام برخی از واجبات و یا عبادات ضعیف تر هستند به دیده تحقیر می نگرد. پس فراموش نکنیم که در این نوع حملات، هرگز شیطان مانع اعمال صالح و عبادات ما نمی شود، اما داستان کشمکشهای فطرت و طبیعت وجودمان را که آغاز بسیار زیبایی داشت، طوری به پایان میرساند که هیچ رشدی در حرکت به سمت خدا برایمان اتفاق نیفتد. پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمودند: حتی اگر گناه هم نكنید، از چیزی بدتر از گناه، بر شما می ترسم كه آن عجب در عبادات است. خدا گاهی مومن را به گناه می اندازد چون می داند عجب برای مومن از گناه، بدتر است. اوج سقوط آنجاست که انسان با عبادات و خوبیها و سوابق دینی اش ، خود را بزرگتر از دیگران دیده و از خداوند متوقع گردد. و این در حالیست كه خداوند بر انسانی منت نهاده و او را به سمت نور هدایت میکند. یاد بگیریم که هیچ كس را آلوده تر از خویش نبینیم. منیت چه مقدس و چه غیر مقدس فاجعه برانگیز است و شخص متکبر در نزد خداوند هرگز محبوب نیست. تمام هدف خلقت این است كه انسان عبد باشد تا بتوان به خدا برسد. هوشیار باشیم که هیچ گاه با سابقه عبادات و خیراتمان به عبادت خدا برنخیزیم.