90/09/17 از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در مورد موانع ارتباط با خانواده­ ی آسمانی سرگرمی و بازی را توضیح دادیم. حضرت علی (ع) تأکید دارند که امام و رهبر جامعه باید در مشکلات مردم مشارکت داشته و به فکر حل آنها باشد. و نیز مومن هم باید همینطور باشد چنانچه پیامبر (ص) می­فرمایند: «من اصبح و لم یهتمّ بامورالمسلمین فلیس بمسلم» کسی که صبح کند و اهتمام به امور مسلمانان نداشته باشد مسلمان نیست. پس وظیفه­ی رهبر سنگینتر است اینکه انسان فکر کند فقط در مقابل خانوده­ی زمینی­اش مسئول است برای فهم و رشد خودش دچار مانع است. کسی با باطن انسانی زندگی می­کند که نگاه جمعی داشته باشد. نمازهای روزانه جمعی است و دعای آن هم جمعی است: «ایاک نعبد ایاک نستعین» انسان حقیقی کسی است که به فکر همه­ی مردم دنیا باشد. انسان باید به این ترتیب نگران مشکلات دیگران باشد: مادر، پدر، خواهر، برادر، دختر و پسرش، بعد فامیل، مردم شهرش، مردم کشورش و سپس مردم دنیا. چنین شخصی اصلاً وقت بیکاری ندارد لذا گرفتار شیطان و لهو و لعب نمی­شود. ممکن است عملاً انسان نتواند جز برای خود و نزدیکانش کاری کند ولی باید اندیشه­اش جهانی باشد. و به اندازه­ای که خدا وسعت داده نفس ما قادر به پذیرفتن مسئولیتش باشد. و هر قدر خداوند توان مالی، معنوی و ... داد باید وسعت داشته باشیم که از خودمان به دیگران رد کنیم. اگر خدا وسعت بدهد و ما محدود عمل کنیم امکان ندارد که «حیات انسانی» داشته باشیم. اندیشه­ی سالم این است که انسان فقط به خود، خانواده و کشورش اختصاص نداشته بلکه به همه مردم جهان تعلق داشته باشد. اگر کسی این روح مشارکت را داشته باشد خداوند حجم عظیمی از شادی و قدرت را در روح او وارد می­کند. صبح چشمانش را از خواب به روی محمد و آل محمد (ص) باز می­کند و شب هم به عشق آنها می­خوابد و حتی خوابشان را می­بیند. چنین شخصی هر اتفاقی هم که در زندگی­اش بیفتد لحظه­ای از نشاطِ زندگی با خانواده­ی آسمانی­اش غافل نمی­شود. و آنچه که می­بیند و می­شنود غیر از آن است که با چشم و گوش طبیعی دریافت می­کند. زمانی در نظام مجلس صریحاً اعلام می­کردند که فقر مردم به ما ربطی ندارد و دولت هم می­گفت به من مربوط نمی­شود و فقط ریاست و چپاول بیت المال به آنها مربوط می­شد! در صورتی که علی (ع) می­فرمایند که به این دلخوش باشم که بگویند این امیرمومنان است ولی در سختیهای روزگار شریک و همدم آنها و یا در سختی زندگی سرمشق ایشان نباشم؟... کسی که غیر از این عمل کند جایش وسط جهنم است. «.... من آفریده نشده­ام که غذاهای لذیذ و رنگارنگ مرا به خود مشغول سازند...» و چه بسا افرادی که اسیر مزه­ها هستند البته تهیه­ی غذای سالم خیلی خوب و مفید است. «... همانند حیوان به آخور بسته­ای که همه­ی همّ و غمش علوفه­ی اوست...» حضرت در نهج البلاغه می­فرمایند: «کسی که همه­ی همتش در آن چیزی است که می­خورد قیمتش آن چیزی است که از او خارج می­شود.» «... یا همچون حیوان رهایی که میان زباله­ها می­چرد و شکمش را از علف پر می­کند و از آنچه در انتظار اوست غافل است...» یعنی خبر ندارند که بعد از پروار شدن سرشان را می­برند. چقدر از این حیواناتی که می­خوریم و از آنها سواری می­گیریم روز قیامت به بهشت می­روند. پیامبر (ص) می­فرمایند: «ربّ مرکوب خیرٌمن راکبه فانّه اکثر ذکراً منه» چه بسیار مرکوبهایی که از سوارشان بهتر هستند زیرا ذکرشان بیشتر است. «.... یا سر خود رها شوم یا بیهوده بگذرانم...» خیلی­ها در دنیا دائماً مشغول بازی و غفلت هستند که ناگهان وارد برزخ می­شوند. و این در حالی است که قوانین ریاضی حاکم بر برزخ میلیاردها برابر پیچیده­تر از دنیاست. در همین دنیا اگر کسی بدون آمادگی­های لازم وارد کشور دیگری شود از عهده­ی هیچ کاری بر نمی­آید و سر گردان است. در انتقال به برزخ بدون آمادگی کار به مراتب سختتر است. انسان خیلی عاجز و درمانده است اگر به چیزی جز بالاتر از بهشت راضی شود. چنین انسانی در زندگی هرگز پوچی، اضطراب و افسردگی نمی­رسد. ما اگر زندگی جنین را در نظر بگیریم در می­یابیم که جنین همه­ی همتش را در رحم برای کسب آمادگی برای زندگی در دنیا به کار گرفته­است. و شخصی که تمام برنامه­ریزی­هایش را اعم از رشته تحصیلی، شغل، ازدواج و ... در جهت زندگی آخرتی­اش تنظیم می­کند خیلی فرق می­کند با کسی که همه­ی اینها را صرفاً برای گذران زندگی دنیوی خود انتخاب می­کند. و همچنین است دختری که می­خواهد ازدواج کند ودر این ازدواج حیات ابدی­اش را هم در نظر می­گیرد به گونه­ای شوهرداری می­کند که کلیه فعالیتهایش در استخدام ابدیت است. و اینطور نیست که با بچه­داری و شوهرداری خوشحال یا افسرده شود. فقط خودش را بدهکار خدا می­داند. چنین شخصی تحقیقات لازم را در مورد طرف ازدواجش می­کند ولی به هر حال بعضی موارد قابل تحقیق نیست و یا اصلاً طرف مقابل بعد از مدتی تغییراتی می­کند که مانند سابق نیست ولی این شخص آسیب ندیده و خودش را برای تکلیف آماده کرده­است. و به وزان ویژگیهای طرفش کاملاً متناسب و قدرتمند عمل می­کند. تمام فعالیتهای خانوادگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی و ... حکم مَرکب دارند که باید منجر به تولد سالم شخص به برزخ شوند. ممکن است گاهی والدین و همسر رفتاری کنند که سبب تحریک شخص شوند انسان باید حواسش جمع باشد که در آتشی که افروخته شده نسوزد یعنی رفتاری نکند که سلامت قلبش به خطر بیفتد. «رُبّ کلام جوابه سکوت» چه بسیار سخنی که جوابش سکوت است. حماقت است اگر انسان فکر کند باید هر کلامی را پاسخ داده و کم نیاورد پیامبر (ص) روز قیامت شفاعت کسی را که فکر می­کند در کلام نباید کم بیاورد را نمی­کند. حضرت زناکاران را شفاعت می­کنند ولی اهل مراء را مورد شفاعتشان قرار نمی­دهند. کسانی که همیشه می­خواهند ثابت کنند که حق با ایشان است و عرضه عذرخواهی ندارند. انسان باید فقط رضای خداوند برایش مهم باشد و اگر خصوصیت منفی هم داشته باشد اجازه­ی فعال شدن نمی­دهد. شخصی را می­شناختم که موجی بود، اخلاق خانوادگی اشان عصبی بود، اوضاع اقتصادی­اش هم به هم ریخته بود و همسرش هم اذیتش می­کرد علیرغم همه­ی این ضعفها به تصریح همسرش بسیار آرام و مهربان بود. و این اخلاق را مدیون تقوایش بود. زنی که همسرش برای رضای خدا تحملش کند و نیز مردی که همسر او به خاطر خدا او را تحمل کند جایش در جهنم است. البته گاهی مرد یا زن گناهی ندارند بیمار هستند و دیگری (طرف مقابل) او را تحمل می­کند هر دو بهشتی هستند اینکه کسی از تحمل دیگری بهشتی شود در واقع او که تحمل شده جهنمی شده است. لذا پیامبر (ص) تأکید کرده­اند اجازه ندهید در خانه اتان این اتفاق بیفتد و فرموده­اند: «خیرکم، خیرکم لاهله و انا خیر لاهلی» بهترین شما کسی است که برای خانواده­اش بهترین باشد و من بهترین برای خانواده­ام هستم. زن و مرد باید در خوب بودن با هم رقابت کنند تا یکی از دیگری سبقت بگیرد. ولی وای به حال کسانی که سعی می­کنند که از یکدیگر کم نیاورند و به جای خدا طرف مقابلشان را در نظر می­گیرند. ما اصلاً با هیچ کس جز خدا طرف نیستیم و از کسی طلبی نداریم و همه چیز را نردبان صعود به سوی حق تعالی قرار می­دهیم. کسی همه چیز و همه کس را تحمل می­کند و حواسش جمع است و و اهل بازی نیست خیلی شادی و قدرت دارد. اگر کسی با خدا باشد خدا زیر پایش را خالی نمی­گذارد. و کسی که خدا را در نظر دارد همه کس را عاشقانه دوست دارد و هرگز از محبتهایی که به آنها کرده پیشمان نمی­شود و اگر بی محبتی دید احساس باختن و حقارت نمی­کند. کسی که رفیق آسمانی ندارد کافی است که رفیق زمینی او را تحویل نگرفته و یا او را از دست بدهد بیچاره می­شود. ما باید با خدا و خانواده­ی آسمانی امان زندگی کنیم. در غیر این صورت له شدن در زمین حق ماست. زن و مردی که واسطه­ی وابستگی اشان خداوند باشد هرگز دچار دلزدگی نشده و عشقشان پایدار می­باشد. و رمز اینکه حضرت صادق (ع) می­فرمایند: هر ایمان انسانی قویتر می­شود عشق به همسرش بیشتر می­شود همین است. پس اگر انسان به خاطر خدا عاشق باشد هرگز رابطه­اش خراب نمی­شود حتی اگر طرف مقابل از او جدا شود، از طرف او جهنمی درست نشده است. پیامبر (ص) هم بعضی همسرانشان را طلاق داده­اند و امام مجتبی (ع) همسرشان قاتل ایشان بود والبته اشکال از معصومین (ع) نبود. «الّلهو قوت الحماقه» سرگرمی خوراک حماقت است. از آقایی پرسیدم که ورزش سالمش چیست؟ گفت: منچ بازی کردن با رفقا! البته گاهی شخص بزرگسال با فرزندش چنین بازی می­کند که این عبادت است. و این در مواقعی است که در اثر بی­تقوایی پدر و مادر به یک فرزند اکتفا کرده و او همبازی ندارد مجبورند که طرف بازی او شوند. (فاصله­ی سنی فرزندان باید سه سال باشد و نه بیشتر) آنچه که مورد مذمت این است که چند نفر بزرگسال باهم از این بازیها کنند. در روایت داریم که اگر مومن در میهمانی شرکت کند که یادی از خدا نشود در آخرت به شدت تأسف می­خورد. شبی در خواب معاونم را که شهید شده بود را در خواب دیدم که علیرغم اینکه روحانی نبود لباس روحانیت به تن داشت و زمانی که زنده بود به علم خیلی علاقه داشت ولی به هر حال شهید شد در خواب به من گفت: «به بچه­ها بگو که از سیزده جلسه­ی علمی در دنیا یک جلسه­اش را نرفتم اینجا داغ آن را تحمل می­کنم که اگر می­رفتم در بهشت وضعم طور دیگری بود. وگاهی پنج دقیقه­ی دنیا همه­ی آخرت انسان می­شود. لذا این شهید سفارش می­کردند که خیلی به علم اهمیت بدهند. بعضیها از دو کلاس خانواده­ی آسمانی به دومی اکتفا می­کنند و توجه ندارند که در کلاس اول مطالبی که گفته شده که باید رعایت شود لذا با توجه به مطالب کلاس دوم عمل می­کنند و نامتعادل می­شوند. اگر هم موفق به شرکت در کلاس اول نمی­شوید سی دی آن را تهیه کنید. زیرا کار تفریحی و تفننی که نیست. با توجه به حدیث مذکور کسی که گرفتار بازی می­شود روز به روز احمقتر می­شود یعنی سطح شعور و عقلانیتش کم می­شود. کسانی هستند که خوراکیهایی بسیار قوی تر از این جلسات را خورده و هنوز در فسق خودشان هستند از بس که بازیگوشی دارند. کسانی که هم از این خوراکها می­خورند و هم پای ماهواره نشسته و به لهو و لعب می­پردازند البته که دائماً اینها را دفع می­کنند. لذا فرموده اند هزل (بازیگوشی) انسان را از جدیّت می­اندازد. البته شخصی جدّی اشکال ندارد که گاهی سرگرمی مختصری هم داشته باشد. شخص بازیگوش باید مدتی دائماً خوراک قوی مصرف کند شاید به جدید برسد. سرمایه­گذاری روی چنین افرادی اصلاً ارزش ندارد. «اللهو من ثِمار الجهل» سرگرمی از میوه­های جهل است. البته جاهل را نباید تحقیر کرد بلکه باید آگاهش کرد. اگر انسان کریمانه آنها را آگاه نماید ممکن است از او جلو بزنند. و کسی هم که آنها را آگاه کند مأجور است. قرآن می­فرماید که یا برهان بیاورید و یا زبان خوش داشته باشید. «ادفع بالتی هی احسن...» نه اینکه انسان دیگران را که در غفلتند مسخره و سرزنش کند» «و جادلهم بالتی هی احسن...» مهربانی بسیار موثر است لذا خداوند در قرآن خطاب به حضرت می­فرمایند: «فبِما رحمه من الله لنت لهم و لو کنت فظاً غلیظ القلب لانفضّوا من حولک». در مقابل کارهای خلاف دیگران با مهربانی و خوش اخلاقی و تواضع و کرامت برخورد کنیم تا تدریجاً تغییر کنند. شاید آنهاخوراکهایی که ما خورده­ایم خورده بودند از ما هم بهتر می­شدند. در روایت داریم جز خود انسان کسی حق سرزنش کردن ندارد. علی (ع) می­فرمایند: «احسن العقل مجانبه اللهو» بهترین خردمندی فاصله گرفتن از لهو است. اینکه مثلاً کسی دائماً اهل تفریح و رستوران رفتن و مسافرت خارج از کشور و ... است اصلاً مبارک نیست. زیرکترین افراد کسانی هستند که حتی کارهای مستحب را هم از باب ضرورت و وجوب انجام می­دهند. وقت کار مستحبی ندارند نماز شب را به عنوان یک ضرورت و راز و نیاز با حق تعالی می­خوانند زیرا که عشقبازی با خدا را واجب می­دانند. دعای توسل و حرم رفتن و ... از واجباتش است کس و کارش هستند و قرار است با آنها زندگی ابدی داشته باشد. کسی که به امام رضا (ع) ابراز علاقه کرده ولی برادر او (امامزاده حمزه) را زیارت نمی­کند دروغ می­گوید. کسی که روز عاشورا نمی­تواند به کربلا برود به زیارت حضرت عبدالعظیم (ع) برود که به منزله­ی زیارت امام حسین (ع) است. زیارت اصلاً مستحب نیست. ذکر با تمرکز هر کدامش در وجود انسان بلکه از نماز واجب بیشتر و جدی تر رسوخ می­کند. و صدقه و سایر کارهایش همگی واجب هستند. مومن وقتش مشغول است (المومن مشغول وقته) مومن حقیقی همه­ی تفریحاتی که دیگران دارند را دارد ولی: میان ماه ما تا ماه گردون / تفاوت از زمین تا آسمان است برای چنین کسی در ازای تفریحاتش چند میلیون سال حظّ آخرتی می­نویسند. لطیفه گفتن این شخص با دلقک بازی خیلیها فرق می­کند. به وجوب می­خندد و به وجوب می­خنداند. و همه­اش ثواب است. مثل اینکه امروز با آقایی آشنا شدم که برای گفتن یک جمله در آگهی های بازرگانی تلویزیون پنج میلیون تومان دریافت می­کند. مومن حتی بازی هایش هم در نزد خدا جدی حساب می­شود. والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته .

90/09/10 از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی همانطور که در جلسات قبل عرض کردیم حضرت سید الساجدین «علیه‌السلام» موانع رسیدن به خدا و خانواده­ی آسمانی را به صورت شکایت از نفس و در قابل مناجات شاکین بیان فرموده­اند. آخرین مانعی را که ذکر کردیم ویژگی مناع بودن نفس از خیر بود. ویژگی دیگر که از جمله موانع رسیدن ما به خانواده­ی آسمانی امان است به فرمایش حضرت تمایل بسیار زیاد نفس به سرگرمی و بازی است. «میاله الی اللعب و اللهو» امروزه دنیای استکبار به این خصوصیت نفس، به طور بسیار گسترده پرداخته­است و از آنجایی تعریف آنها از انسان محدود به «از تولد تا مرگ» یعنی زندگی صرفاً دنیایی است لذا اصالت را به لذت داده­است. و ذهن و دل انسانها را متوجه و مشغول لذت کرده­است. و در هیچ بخشی از آن «حد یقف» ندارد. در زمینه­ی لذت از مزه­ها انواع غذاها و خوراکی­ها را تهیه کرده، به طوری که هر صنف آنها را در نظر بگیریم تولیدات بشر در آن صنف از شمارش خارج است. گرفتار مزه­ها شدن به حدی برای رشد انسان خطرناک است که در حدیث معراج خداوند به رسولش «سلام‌الله علیها» هشدار می­دهد که گرفتار مزه­ها نشود. کسی که قصد حرکت جدی به سمت آسمان دارد باید رابطه­اش را با خوراکی­ها طوری تنظیم کند که ضمن اینکه نیازهای بدنش را تأمین می­نماید به دام خوراکی­ها نیفتد. تا کسی امیر شکمش نشود شکم او را در زمین نگه خواهد داشت و حتی اگر هیچ مانع دیگری نداشته باشد. (بحثهای تخصصی در شرح حدیث معراج خواهد آمد.) اسیر شکم شدن سرعت را بسیار کاهش می­دهد. (به بحث تغذیه در معرفت نفس رجوع شود). در زمینه­های دیگر هم بشر بسیار کار کرده­است و تنوع طلبی در بهره­برداری­های طبیعی به حدی گسترش یافته که اگر انسان صد عمر دیگر از خدا بگیرد نمی­تواند هر کدام را یکبار تجربه کند. کسی که فرهنگش زمینی و طبیعی است با توجه به اینکه از روح بینهایت طلب، برخوردار است ولی رابطه­اش را با آسمان و بینهایت ضعیف یا قطع کرده است، چاره­ای ندارد جز اینکه دائماً در دنیا تصرفات متنوع و مختلف داشته باشد زیرا نمی­خواهد دچار رخوت، رکود و سستی شود. تا کنون بیش از دوازده هزار نوع وسیله­ی ارضاء لذت جنسی تولید کرده­است. گرفتار هر یک از این لذات شدن در هر زمینه­ای، روح انسانرا به حدی به زنجیر می­کشد که در برزخ و قیامت صدها سال طول می­کشد تا این زنجیر ها باز شوند. بشر در طول سابقه­ی پانزده هزار ساله اش همیشه بازی و سرگرمی داشته­است. ولی امروزه که نبرد بین حق و باطل اوج گرفته، هر کدام لشکریان خودشان را به میدان می­آورند. سکس، مواد مخدر، فیلمهای تلویزیون و سینما، مجلات و ورزش و... را با تنوعاتی که دارد وسیله­ی غفلت قرار داده­اند. حتی ورزش که برای بدن لازم و واجب است را تبدیل به وسیله­ی غفلت مردم از حقایق سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و معنوی عالم قرار داده­اند. کسی که خودش را طبیعی ترجمه کرده­است یکی از لذتبخش ترین قسمتهای زندگی­اش بازی و سرگرمی است. زیرا ضمن لذتی که دارد انسان را از حقایق تلخ اطرافش غافل می­کند. و تبدیل به حجابی قوی می­شود. علاوه بر سرگرمی­های وهمی و خیالی، سرگرمی­های عقلانی خوبی داریم که وهم آنها را خراب کرده­است. البته انسان نیاز به بازی و سرگرمی دارد ولی حکم استراحت باید داشته باشد که متعاقب کار و فعالیت زیاد انجام می­گیرد و بسیار مناسب و حلال است. و این در زندگی شخص بیکار و بطال معنایی ندارد. پیامبر «سلام‌الله علیها» هفت سال اول را به کودک اجازه­ی بازی داده­اند. تا آماده­ی فرمانبری و تربیت در هفت سال دوم گردد. و هفت سال سوم دوره­ی مشورت و شخصیت­سازی است. در هفت سال دوم فرزند باید به مدرسه برود و درس بخواند و به اندازه­ای به او اجازه­ی بازی می­دهند که به اصل لطمه وارد نشود. اگر همه وقت بچه به بازی بگذرد حتی اگر تفریح (وارد کردن شادی به روح) هم باشد او را روانی می­کند. ما باید اولاً حرکت انسان به سمت آخرت را شناخته سپس جایگاه بازی و سرگرمی راتشخیص دهیم. امام هم با میل به بازی مشکلی ندارد ولی از «میّال» بودن نفس شکایت دارد، که میل دائم را مذمت می­کند. قلب سه حرکت دارد. قبض و بسط و استراحت. اگر قلب استراحت نکند نمی­تواند با قبض و بسط خون را در بدن به جریان بیندازد. قواعد حرکت نفس از دنیا به آخرت مانند قواعد حرکت جنین از رحم به دنیاست. حضرت می­فرمایند: از جنین بیاموزیم که هر چهل روز یک مقام پیدا می­کند. نطفه، علقه، مضغه، سپس گوشت و استخوان ساختن و ... دائماً فعالیت می­کند برای اینکه آماده­­ی زندگی در جهانی شود که صدها برابر رحم باید در آنجا عمر کند. و اینکه عمر دنیایی اینقدر محدود شده به این دلیل است که متخصص معصوم بالا سر ما نیست که راه طولانی شدن عمر را به ما بیاموزد و خودش هزار و صد و هشتاد سال داشته و هنگام ظهور چهل ساله ظهور می­کند. معمّرین گذشته تا سه هزار سال هم عمر کرده­اند. تکنولوژی عمر انسان را به کوتاهترین زمان رسانده­است. سرطان، گرفتگی عروق، ... محصول دخانیات و مواد مخدر است. به تصریح متخصصان بیش از 70% افراد زیر بیست سال اضافه وزن دارند. در کشور ما سالی هشت هزار و پانصد خانم مبتلا به سرطان سینه می­شوند سرطانهای دیگر را هم به آنها اضافه کنید. سرطان بیماری ویژه تکنولوژی در اثر بهم خوردن تعادل بدن است. میلیونها انسان در اثر تغذیه­ی بد و عادتهای غذایی غلط می­میرند و این غیر از گرسنگی است که در حال حاضر بیش از یک میلیارد نفر به آن مبتلا هستند. بیش از 90% از رژیم­های غذایی مردم کُشنده هستند. ایدز تا الان بیش از پنجاه میلیون کشته داده و سی میلیون نفر مبتلا هستند. متخصصان هر رشته­ای کورمال کورمال تئوری­هایی می­دهند و بعد از چند مدت متوجه اشتباهشان می­شوند. به همین دلیل دنیا در تمام رشته­ها به بن­بست رسیده­است. طبیعتگراها با تمام قدرت به میدان آمده­اند و فطرتگراها هم تدریجاً بیدار شده­اند و بالاخره جنگ نهایی بین آنها در گرفته و آن مولود مبارک متولد شده و حاکمیت را به دست می­گیرد تا مردم زندگی آگاهانه و تخصصی داشته باشند. چه بسا کتابهایی که نویسنده­ی آنها پس از مدتها محتوای آن را از اعتبار ساقط دانسته و در عین حال مدتها در دانشگاهها تدریس شده­است. یعنی همه­ی دانشجوهایی که در دانشگاه این کتابها را که برخی هم کتاب سال شده­اند را گذرانده­اند و لیسانس و فوق لیسانس گرفته­اند، مدرکشان بی­اعتبار است. و تا آن زمان خرافه می­خواندند. علم حقیقی علمی است که خدا و معصوم پای آن را امضاء کرده­باشند. امروزه بشر برای اینکه ضعفها و اشتباهاتش را بپوشاند چه در زمینه­ی مدیریت و چه تعلیم و تعلم و چه اقتصاد و سیاست و ... مجبور است که بازیهای متنوع و گوناگون تولید کند تا به نحوی مردم سرگرم باشند. البته کسانی که خودشان را می­شناسند حتی در دنیای بازی هم  راه خودشان را می­یابند مانند شهید چمران و آنیّلی و بسیاری از اروپایی و آمریکایی ها که دهها نفرشان را می­شناسم. بچه وقتی به مدرسه می­رود هنگام درس جدی می­شود و بعد به بازی می­پردازد ولی طبیعت تا سن پیری برای بشر بازی تعبیه کرده­اند لذا حتی یک پیرمرد 60 ساله بازیگوش (غافل) می­شود. انسان می­تواند زندگی دنیایی­اش را به سالمترین و شادترین وجه بگذراند ولی به شرط اینکه اصلی­ترین کارش آماده­شدن برای تولد به برزخ باشد. درست مانند جنین که بیشترین تلاش او برای تولد سالم است. ما باید کلیه­ی انتخابها، ارتباطات، افکار و رفتارمان را متناسب زندگی ابدی­مان تنظیم کند. انتخاب همسر، رشته تحصیلی، شغل و حتی انتخاب بازی باید کنترل شده­باشد. اسلام به سه بازی اسب سواری و تیراندازی و شنا تأکید کرده­است. کسی که حرکت به سمت ابدیت دارد بازی­هایش هم جدی است و برای همین به اندازه­ی جدی­ترین کارها مهم است. و ما نیاز به لهو و لعب داریم: «اُلهواو العبوا» هم سرگرمی داشته باشید و هم بازی کنید. «.... فانّی اکره ان یری فی دینکم غلظه» (پیامبر اکرم ص) من بدم می­آید که در دین شما غلظت وجود داشته­باشد. دین بدون تفریح دین نیست. پیامبر «سلام‌الله علیها» خودشان در بازیها شرکت می­کردند. به فرزندانتان تفریحات سالم را بیاموزید، شنا و اتومبیلرانی درست تفریح­های خوبی هستند. ما در فرهنگمان افراط و تفریط زیاد وجود دارد. در وقتهای مناسب مثلاً هفته­ای یکبار با اعضای فامیل به پارک برویم و هر چه تعداد بیشتر باشد ثواب بیشتری دارد حتی گاهی به منزل یکدیگر برویم. حضرت فرمودند که دو نفر از یک نفر بهتر است و سه نفر از دو نفر و ... بازیها و ورزشهای بدنی و ذهنی به شرط اینکه به سمت برد و باخت و حسّهای وهمی نروند. شطرنج که سابقاً برای استعمار و استثمار مردم بود لذا حرمت داشت ولی امروزه فقها در صورتی که صرفاً تفریح باشد و ورزش ذهن باشد اشکال نمی­گیرند. هر چه به بدن ضربه­ی مستمر و علمی بزنیم بدن و روح و روان انسان قوی­تر می­شود. ورزش درسه بخش بدن، روان(اخلاقیات)    ومعنویات اثر مثبت دارد. امام (رضوان الله) فرمودند که ورزشکاران برای دریافت معارف اسلامی از سایر مردم آماده­تر هستند. (به دلیل ریاضت و غلبه بر تنبلی و بی حوصلگی) انسان با ورزش با بسیاری از مفاسد روحی و روانی­اش مقابله می­کند. لذا در برنامه­های ششماهه که به عزیزان می­دهم در مورد ورزش تأکید فراوان دارم. برای آمادگی جهان آخرت ما دائماً باید اسم دریافت کنیم. علامت شخص آماده این است که وقتی اسم رفتن می­آید خوشحال شود. کسی که از مرگ می­ترسد حتماً سبک زندگی­اش غلط است. کسی که سبک زندگی­اش درست است وقتی نام خدا، خانواده آسمانی، فرشتگان و ... را می­شنود مانند زندانی ای است که عکس خانواده­اش بدستش می­رسد، که به او می­گویند ما منتظر آزادی تو هستیم. قرآن می­فرماید:«... و یستبشرون بالذین لم یلحقوا بهم....». ما این بشارت را درک نمی­کنیم و رغبتی به عالمی که میلیاردها برابر زیباتر و جذابتر از دنیاست را نداریم زیرا سبکهای زندگی­ امان با نظر غیر متخصصان انتخاب کرده­ایم از قبیل هنرپیشه­ها، ورزشکاران و ... که هیچ حرکت موفق آخرتی نداشته­اند در صورتی که قرآن می­فرماید: «و لکم فی رسول الله اسوه حسنه» در تمام زمینه­ها حتی تفریح و شادی بهترین الگو پیامبر «سلام‌الله علیها» است. بعضیها در صورتی که حضرت با آنها کشتی می­گرفت و آنها را زمین می­زد ایمان می­آوردند و حضرت لباس کشتی می­پوشید و کشتی می­گرفت. حضرت حتی با اصحاب­شان مسابقه­ی شترسواری می­دادند و گاهی می­بردند و گاهی هم می­باختند. در زمان عید بچه­های عرب سوار مرکب با هم مسابقه می­دادند و حسنین مرکب نداشتند پیامبر «سلام‌الله علیها» آنها را بر دوش گرفته به میان بچه­ها رفته و صدای شتر در می­آوردند.بچه­ها حسادت کرده و روزی مسیر راه حضرت را گرفته و از ایشان سواری می­خواستند و حضرت هم هنگام نماز جماعت اول تک تک بچه­ها را سوار دوش خود کردند. ما اصلاً اینگونه رفتار نمی­کنیم به همین دلیل وقتی امام زمان «عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف» ظهور می­کنند مردم می­گویند: «یأتی بدین جدید» امام (رضوان الله) می­فرمودند: که من بسیاری از موارد را به سکوت می­گذرانم. اگر می­گفتند خیلی­ها ایشان را تکفیر می­کردند. همین افراط و تفریطهای فراوان درباره­ی تأتر و موسیقی و .... که مطرح می­شود. پس تفریح واجب است و امام (رحمت الله علیه) می­فرمودند که یکبار تفریحم را برای درس و یا درس را به خاطر تفریح تعطیل نکردم چه بسا افراد که به جای تفریح کار کرده و دستمزد آن را خرج بیماری ناشی از کار زیاد کرده­اند. تفریح تا جایی که منجر به «میاله الی اللعب واللهو» نشود. با توجه به لزوم تفریح و نیز لزوم شباهت ما به خانواده­ی آسمانی در حرکت ابدی نتیجه می­گیریم که تفریح ما باید رنگ آسمان و آخرت را داشته­باشد و گناه و تمسخر و شکستن دل در آن نباشد. نه ورزشی که بعضیها تا مرز خودکشی پیش می­روند. دشمنی­ها و کینه­ورزی­ها، دلالی، نون بُری و حرام­خوری که تفریح نیست. بُرد و باخت هم باید تابع شرع مقدس باشد. مشکل نفس این است که در تفریح دچار افراط می­شود و وظیفه­ی اصلی­اش را فراموش می­کند. بعضیها به حدی به درس یا کار می­پردازند که اصلاً تفریح ندارند. افراطیها پس از مدتی دچار تفریط و اهل تفریط دچار افراط می­شوند. ما باید اول انتخابها، ارتباطات، افکار و رفتار خود را با حرکت ابدی­ امان تنظیم کرده و سپس در آن تفریح بگنجانیم. تفریح افراد مختلف است. بعضیها کتاب خواندن، بعضی دیگر هیأت رفتن و برخی ها پارک رفتن و ... تفریحشان است. اصل حرکت ابدی است و تفریح نباید به آن لطمه بزند، بلکه باید انرژی حرکت را تأمین کند. اینکه برای خانمها آموزشهای مختلف ترتیب می­دهند تنوع خوب است و اگر نباشد تهوع می­آورد ولی به شرط اینکه قدرت حرکت ابدی و نشاط آن را افزایش دهد. اگر غیر از این باشد برای هر یک دقیقه­ی آن باید سالهای آخرتی در جهنم باشیم. (هفته­ی آینده در باره­ی تنظیم رابطه­امان با لهو و لعب صحبت خواهیم کرد). والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته .

90/09/03 از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در شرح مناجات شاکین خصوصیات نفس را توضیح دادیم که حضرت از نفس خود که مانع رسیدن خیر به دیگران است به حق تعالی شکایت کردند. وقتی که روح خدا که کاملترین تجلی خداوند است در رحم مادر به ما تعلق گرفت ما حامل یک ثروت بینهایت شدیم. وظیفه­ی ما این است که خودمان را به خدا و اهل بیت «علیه‌السلام» که آگاهی کامل از هر سه مرحله­ی حیات ما دارند بسپاریم تا مانند اصل و ریشه­ی خودمان جاودانه شویم. همه­ی انسانها عاشق جاودانگی هستند که اگر به آن نرسند احساس محدودیت می­کنند. همین انسان اگر خیری را که به او می­رسد به دیگران نرساند و قطره را ملحق به اقیانوس نکند خیلی زود آسیب می­بیند و قطره با پیوستن به اقیانوس ضمن قطره بودن کمالات آن را دارا خواهد بود. محروم کردن مردم از نعمتی که شخص برخوردار است سبب محدودیت او می­شود. پیامبر «سلام‌الله علیها» می­فرمایند: « البخیل بعید من الله بعید من الناس و قریب من النار» الله و ناس را کنار هم آورده اند زیرا امکان ندارد بدون مردم به الله رسید. قطره باید با رود حرکت کرده و به اقیانوس برسد. انسان باید با تضادها و تخالفها حرکت کند تا قوای بینهایتش فعال شود. کسی که مشکلات را تجربه نمی­کند یا نمی­آموزد باید با آنها چگونه برخورد کند، رشد نمی­کند و اسماءالله در او شکوفا نمی­شود. اما کسی که با مردم است از قواهای مردم استفاده می­کند و به اقیانوس می­رساند. اساساً خداوند راه رسیدن به خودش را با مردم بودن معرفی می­کند. البته خلوت و مناجات با خدا جایگاهش محفوظ است. امر کرده­اند با بدنتان با مردم باشید و با دلتان با خداوند: «القلب حرم الله و لا تسکن فیه غیر الله» ولی ضمن این باید با مردم معاشرت، داد و ستد و ... داشته­باشید. بخیل از حق تعالی دور است زیرا بخیل محدود و الله نامحدود است. بخیل فشار قبر و جهنم دارد. جهنم جای روحهای حساس، بی­حوصله و عصبانی و تنبل است زیرا همه­ی اینها ناشی از محدودیت است. کسی که به سوی خدا حرکت می­کند همواره از خداوند انرژی و نشاط دریافت می­کند، چنین شخصی حتی اگر بیمار، معلول و ناتوان هم باشد به اندازه­ی صدها جوان سالم توانایی دارد. چون روح بسیار قوی است. امام «علیه‌السلام» فرمودند: «ما ضعف بدنٌ اما قویه علی نیّه» بدن هرگز ناتوانی نشان نمی­دهد از کاری که روح می­خواهد انجام دهد. در این صورت است که یک بدن بیمار و معلول از خود معجزه­ها نشان می­دهد زندگی بسیاری از معلولها و جانبازان را که مطالعه کنیم می­بینیم که هر کدام به اندازه­ی صد نفر سالم کار می­کنند. «بعیدُ من الناس» به این دلیل که هر چه را دریافت می­کند خیرش به مردم نمی­رسد. برای رسیدن به خدا ما نیاز به مردم به عنوان زمینه داریم. مهارت یک استاد در گرو ارتباط با دانشجو و ارائه­ی علمش به اوست. برکت ثروت مادی و معنوی در گرو دریافت کننده است و در غیر اینصورت انسان را تبدیل به مرداب و مردار می­کند. کسی که «بعید من الله و من الناس» است جای او جهنم یعنی جایگاه محدودهاست. «قریب من النار» استاد، هنرمند، ورزشکار و ... اگر فضا برای فعالیت نداشته باشد محدود می­شود و محدودیت برابر جهنم است. این گزاره­های علمی اعجاز کلام معصوم «علیه‌السلام» است. پیامبر «سلام‌الله علیها» می­فرمایند: «أوتیت جوامع الکلم» جوامع کلام یعنی بیان علم بی پایان در یک جمله. یک حدیث دیگر از حضرت است که فرموده­اند: «من احتجب عن الناس لم یحجب عن النار». «کسی که (نعمتهایش) را از مردم محجوب می­­دارد از جهنم در حجاب قرار نمی­گیرد.» هیچ دینی و آئینی به اندازه­ی اسلام به مردم ارزش نداده­است. برای فرار از عذاب و جهنم باید به سراغ مردم رفت. مهم نیست که چقدر توفیق با مردم بودن نصیب انسان می­شود آنچه مهم است روح مردمی داشتن است: «من اصبح و لم یهتمّ بامورالمسلمین فلیس بمسلم» کسی که مردم در زندگی او اعم از مردم مسلمان و غیر مسلمان جایگاهی ندارد مسلمان نیست. خدا به کسی که به اندازه­ی مردم بزرگ می­شود به همان مقدار هم خیر عطا می­کند. مرحوم آمیرزا اسماعیل دولابی (رضوان الله) شاگردانی داشتند که ساعتها در محضر ایشان می نشستند میرزا هم همچنان به صحبت ادامه می­دادند. و هر کس می­گفت که میرزا مشکلات مرا بیان می­کند. و میرزا می­گفت که خداوند به لیاقت شنونده به گوینده فیض می­رساند. یعنی در واقع استاد نانخور شاگردانش است. زیرا حرمت هر مومن از کعبه بالاتر است. و خدا به لیاقت آنها نیازهای هر کس را به زبان استاد جاری می­کند. در هر جای زندگی که دچار مشکل شدید وضع اقتصادی، روابط خانوادگی مشکلات درسی و ... به هم ریخت باید به مردم خدمتی بکنید و یا به هر نحوی به مردم بپیوندید. اگر بدن انسان دچار آسیبی شود گلبولهای سفید از همه جای بدن در آن قسمت متمرکز می­شوند تا آن را ترمیم نمایند. روح جمعی بسیار مهم است. گوسفند اگر تنها باشد گرگ آن را می­درد. در جای دیگر حضرت می­فرمایند: «ان الشیطان مع الواحد و هو من الاثنین ابعد». شیطان با شخص تنهاست و از دو نفر دورتر است سفارش به صله­ی ارحام برای حفظ روح جمعی است حتی اگر خانواده و فامیل کافر و مخالف خدا باشد ارتباط باید حفظ شود. فرمودند که اگر کافران با هم باشند خدا به آنها برکت می­دهد و اگر مومنین با هم اختلاف پیدا کنند برکت از آنها برداشته می­شود. «یدالله مع الجماعه» وقتی کنار جاده برای سوار شدن به وسیله منتظر هستیم جای شلوغ بهتر است زیرا خداوند به برکت جمع چند تاکسی می­فرستد. امام (رضوان الله) در زیارت و عزاداری در زمان شلوغی شرکت می­کردند و در اعتراض افراد بخیل می­فرمودند که هر چه به هر کس می­دهند در شلوغی هاست. چون خدا به نیازهای جمع توجه می­کند. مسئله جمع در اقتصاد یک اصل مهم است لذا صنفهای مختلف از قبیل طلا فروشها، فرش فروشها، آهن فروشها و ... در یک جا متمرکزند. در اقتصاد معنویمان هم همینطور است توجه داشته باشیم که همه­ی مردم فرزندان معصومین «علیه‌السلام» هستند. هر شخصی به منزله­ی خدا و معصوم است رفع نیاز و توجه به هر کدام سبب رضایت و خوشنودی خدا و اهل بیت «علیه‌السلام» است و جبران می­کنند. پیامبر «سلام‌الله علیها» فرموده­اند: «الارواح جنود مجنده» روحها گروههای طبقه­بندی شده هستند. شخصی به حضرت مراجعه می­کند و می­گوید که بعضیها را اصلاً نمی­شناسم ولی در برخورد اول دوستشان دارم اما بعضی دیگر را از همان برخورد اول دوست ندارم فرمودند ناشی از ائتلاف روح و اختلاف روح است. و ریشه­ی این مسئله در سنخیت و عدم سنخیت روحها است. و ممکن است در نقاط مختلف جهان هم باشند. ادواردو آنیلی در ایتالیا با امام سنخیت داشت و امام پیشانی اورا بوسید این شخص به ائمه «علیه‌السلام» خیلی شباهت دارد. گاهی هر یک امامزاده با امام خیلی اختلاف دارد. مثل جعفر کذاب که ادعای امامت می­کرد. زمان ظهور چه دختر و پسرهایی کهاز شدت شباهت و سنخیتی که با حضرت دارنداز اروپا و آمریکا بیایند و به قرب ایشان برسند. حضرت می­فرمایند که شباهت روح سبب الفت می­شود. کسانی که سنخیت ندارند از هم جدا هستند. ارواحی که سنخیت دارند در بهشت هم با یکدیگر هستند و اگر در بین افراد هم سنخ یک نفر بهشتی شود بدون دیگران به بهشت نمی­رود و خدا هم راضی نیست که او به بهشت نرود. دل انسان با هر کس باشد خدا رابطه را قطع نمی­کند: «الحقنا بهم ذریّاتهم» ممکن است کسی جهنمی باشد ولی اگر چهل مومن به نشانه­ی رضایت از او پای کفنش را امضاء کنند خدا او را می­بخشد. و این به حرمت و برکت جمع است. انسان که در دل شب به نماز شب و مناجات مشغول است با دعای برای چهل مومن جمع را هم شرکت می­دهد. برای هر کس هر چه بخواهیم خدا چند برابرش را برای ما می­خواهد زیرا این کار شبیه خدا شدن است. خداوند در قرآن می­فرماید که من پول را به تو داده­ام تا شبیه من شوی. در تمرین مثل خدا شدن به ما اسم می­دهند. هادی، محیی، کریم، غفور و جواد و .... توصیه شده که فقیر را اکرام کنید و فقرا را عاشقانه دوست بدارید و به سبب قبول انفاق ما از ایشان تشکرکنیم. امام رضا «علیه‌السلام» هنگام غذا خوردن منتظر می­شوند تمام غلامان حتی اصطبل دار هم بیاید سپس با آنان غذا بخورند. کسانی که با تکبر خودشان را از مردم جدا می­کنند بیشترین غصه­ها را دارند. امام سجاد «علیه‌السلام» با جذابیها غذا می­خوردند. کسی که با مستضعفان دوستی کند به یکی از درجات اولیاءالله رسیده است. امام (رضوان الله) فرمودند که ما غم همه مظلومان عالم را می­خوریم. آیت الله بهجت (رحمت الله علیه) فرمودند که ما برای مردم چین هم دعا می­کنیم. پزشک هر چه قدرتش بیشتر می­شود به بیمار بیشتر اهمیت می­ دهد. و هر قدر بیمار حالش بدتر است پزشک با او مهربانتر است. لذا حضرت فرمودند که برای اطرافیان طبیب باشید. مبادا بیماری هایشان را به رخشان بکشیم عاطفه به پایشان بریزیم تا بهبودی یابند. برای پاک کردن نجاست باید از آب کُر استفاده بکنیم. آب قلیل اگر نجس شود نجس هم می­ماند. کسانی که از فامیل و مردم فاصله می­گیرند تنها مانده و غصه­های آنها بیشتر می­شود که در بین اقشار پولدار و تحصیلکرده این رفتار شایع تر است. کسانی که اینچنین هستند مانند آب قلیل هرگز نجاستشان پاک نمی­شود. فرد گنهکاری که عذابش قطعی است وقتی وارد مردم می­شود گناهانش آمرزیده و بیماری هایش برطرف می­شود. در اقتصاد اسلامی به ما آموخته­اند که پول را و لو کم باشد وارد تجارت کنیم زیرا از ده قسم برکت نه قسمتش در تجارت است. البته ریسک هم دارد و تاجر باید شجاعت آن را داشته و مجدداً شروع کند. امام صادق «علیه‌السلام» وقتی به مشکل اقتصادی بر می­خوردند به غلامش دستور می­داد که بخشی از دارایی را به مردم بدهد. گاهی انسان توفیق نماز شب، سحر و پرواز را ندارد باید ببیند که کجا تنگ نظری داشته و کسی را محروم کرده­است. از نزدیکان شروع کند و ترتیب درست این است. مادر، پدر، خواهر برادر، دختر و پسرش. رگ انسان اگر برای جریان خون به مشکلی مثل لخته برخورد کند خون را عبور نداده و منجر به مرگ می­شود. لذا باید این گرفتگی به هر شکلی برطرف شود. در روح هم اگر بخل، حسادت و تنگ نظری و ... باعث گرفتگی روح می­شود. کسی که می­خواهد به خانواده­ی آسمانی­اش برسد باید بی دریغ با آنها رفتار کند. قرآن می­فرماید: «مودت اهل بیت «علیه‌السلام» واجب بلکه واجبترین عمل است.» «قل لا اسئلکم علیه اجراً الا الموده فی القربی» در پنج جای قرآن این امر بیان شده­است. اجر رسالت، ولایت است. متخصص معصوم به حدی مهم است که خداوند به حضرت فرموده که اگر معرفی نکنی رسالتت را انجام ندادی: «... بلّغ ما انزل الیک من ربک فان لم تفعل فما بلّغت ...» مودت غیر از محبت و بسیار بالاتر از آن است. معنای مودت این است: «و من آیاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجا لتسکونوا الیها و جعل بینکم موده و رحمه» زن و شوهری که طبیعت گرا نیستند فاصله­ای بینشان نبوده و فدای یکدیگر می­شوند. همه­ی ارزشهای متعالی یکی به دیگری هم تعلق دارد. برای هم ارزش قائلند و هم دیگر را استثمار نمی­کنند. ولی ما که باید با اهل بیت «علیه‌السلام» اینگونه باشیم با ایشان با دریغ رفتار کرده­ایم که الان هزار و صد و هشتاد سال است که اماممان در آوارگی و غربت به سر می­برد. در برنامه­ریزی زندگی امان چیزی به نام نجات از اضطرار حضرت وجود ندارد. خیلی زحمت بکشیم مانند رفتاری که با فقرا انجام می­دهیم با ایشان هم همانطور هستیم یک کمکی می­کنیم ولی وارد زندگی خودمان نمی­کنیم. مرحوم کوهستانی (رحمت الله) با اینکه رئیس مدرسه­ی علمیه و استاد بزرگی بودند، با همسرشان هزینه می­کردند و وقف طلبه­ها بودند و حتی همسرشان آشپزی طلاب را می­کرد. برای همین بود که امام زمان «عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف» به ایشان سر می­زد چون او به فرزندان حضرت خدمت می­کرد اگر ما به عشق امام زمان «عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف» و خدا به مردم خدمت کنیم خودشان به سراغ ما می­آیند، با این نگاه: «هو رسول الله» و «هوالله» ما همیشه با اهل بیت «علیه‌السلام» به گونه­ای رفتار کرده و در مجالس ایشان شرکت کرده­ایم که به زندگی مان لطمه­ای وارد نشود. اگر ما در عمل بگوییم: «بابی انت و امّی و نفسی و اهلی و مالی...» آنها هم متقابلاً به ما همین را می­گویند. ما از آل خودمان فاصله گرفته­ایم. شخصی در نزد امام صادق «علیه‌السلام» عرض کرد: «اللهم صل علی محمد و اهل بیته» حضرت فرمودند: «ضیّقت لنا» به ما تنگ گرفتی بگو: «... محمد و آل محمد» ما نه تنها آل پیامبر بلکه «آل الله» هستیم. لذا باید با شرافت خاندانمان زندگی کنیم. پیامبر «سلام‌الله علیها» اینقدر به مودت اهل بیت «علیه‌السلام» سفارش کرده­اند و بعد از رحمت حضرت، امیرالمومنین «علیه‌السلام» اول مظلوم عالم شود که به خانه­اش حمله کرده و ناموس حق تعالی را مورد تهاجم قرا رداده و ریسمان به گردن حضرت علی «علیه‌السلام» انداخته و به سوی مسجد بکشند. امام حسن«علیه‌السلام» باید به دست همسرش شهید شود. و حسین «علیه‌السلام» را در کربلا مقابل خانواده تکه تکه کنند. و زینب «سلام‌الله علیها» را با توهین به اسارت بگیرند. امام سجاد «علیه‌السلام» می­فرمایند: که اگر پیامبر به جای مودت ما به بغض ما سفارش کرده بودند بیشتر از این ممکن نبود» گریه بر امام حسین «علیه‌السلام» باید ما را متوجه مظلومیت و غربت امام زمانمان کند. زبان حال ائمه به ما این است که همان کاری که با ما کردند الان شما با فرزند ما می­کنید بدون توجه به غصه­های امام زمان عزاداری فایده­ای ندارد البته ثواب دارد ولی اثر و محتوای لازم را ندارد. زندگی­ای که از مال، قلم، آبرو و ... شخص چیزی به امام نرسد مرگ است. اصل خانواده­ی آسمانی ما در حال حاضر امام زنده است. فرمود هر کس می­خواهد به آدم، شیث، نوح، عیسی، موسی، محمد و علی و حسن و حسین «علیه‌السلام» و ... نگاه کند به من بنگرد. ما چه قدر توانسته­ایم از حضرت رفع مظلومیت کرده و مردم را با او آشتی دهیم و ضمناً مزدوری هم نکنیم و بی­دریغ باشیم؟ کسی که عاق پدر و مادر زمینی است به جایی نمی­رسد چه برسد که عاق و پدر و مادر آسمانی باشد. البته که ایشان به ما نیاز ندارند ما به ایشان نیاز داریم. والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته .

90/08/26 از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در جلسه­ ی قبل به منوع بودن یعنی بخل و تنگ نظری انسان پرداختیم که از جمله موانع رابطه­ ی ما با خانواده­ی آسمانی مان می­باشد. امیرالمومنین «علیه‌السلام» می­فرمایند: «البخل جامع لمساوع العیوب» بخل جمع کننده­ ی بدیهای همه­ ی عیبهاست. شخص بخیل به انواع گناهان مبتلا می­شود. مانند سرطان که اگر بخشی از بدن مبتلا شود به همه­ ی بخشها سرایت کرده و انسان را از بین می­­­برد. اگر کسی نتواند خیری که به او رسیده را از خودش رد کرده و به خدا و بندگان او برساند سرطان را ایجاد کرده و او را نابود می­کند. این خیر ممکن است ثروت، علم و محبت و ... باشد. رگ زمانی سلامتی را تضمین می­کند که خون از آن جریان پیدا کند ولی اگر خون لخته شده و رگ را مسدود کند شخص سکته می­کند. نفس باید به حدی وسعت پیدا کند که بتواند از بهشتی که عرض آن اندازه­ ی آسمانها و زمین است بهره ببرد. اگر بخل داشته باشیم وقتی وارد آن سرزمین شویم می­بینیم که به جای «جنّات تجری من تحتها الانهار» و موجودات بهشتی پر از دیو و حیوانات وحشی و آتش است. اگر مانع خیر رسیدن به دیگران شویم راه را برای خودمان هم بسته­ایم. «هو انت» در اینجا یعنی که هر خیری به دیگران می­رسد به خود تو بر می­گردد. در واقع هر چه به دیگران بدهیم به ما برمی­گردد. و هر چه را که مصرف کنیم نابود می­شود. به حضرت گفتند که از گوسفندی که قربانی کردیم همه­ی آن را به دیگران دادیم و فقط دستهایش مانده­است. حضرت فرمودند که همه­ی آن ماند و فقط همین مقدار از دست رفت: «ما عندکم ینفد و ما عندکم باق» خداوند هم آنچه را که به نزد او می­فرستیم رشد می­دهد تا در حیات جاودانه به ما برسد. بخل و تنگ نظری ما در واقع نسبت به خود ماست. سیدالشهدا «علیه‌السلام» می­فرمایند: «انّ حوائج الناس الیکم من نعم الله علیکم فلا تملّ النّعم» نیاز مردم به شما نعمت است پس از آن ملول نشوید. صاحب مغازه­ای تعریف می­کرد که یکی از سادات از او یکی دوبار جنس گرفته بود و او هم از این قضیه ناراحت شده بود که شب آقا امام زمان «علیه‌السلام» را در خواب دیده که به او فرمودند شما فکر کردید که ما نمی­توانیم بچه­های خودمان را اداره کنیم ما برای اینکه شما آدم شده و به جایی برسید اینها را سراغ شما می­فرستیم. اگر کسی به پول، نوازش و محبت و حتی لبخند ما و یا آبروی ما نیازمند است بگوییم که این مشکل توست.( This is your problem) این حتی در فرهنگ حیوانات هم نیست زیرا حیوانات تا خدمت به غیر همنوع هم دارند و انسان اگر اینطور نباشد از حیوانات عقب است. و چه بسا حیوانات این خدمت را بدون چشمداشت انجام می­دهد. و ضمناً از حریم همنوع و غیر همنوع نیز دفاع می­کنند. کسانی که می­گویند افغانستان، لبنان و سومالی و ... به من ربطی ندارد چگونه نام خود را انسان می­گذارد؟ این شخص یقیناً باطن انسانی ندارد. قرآن می­فرماید: «فلم تقاتلون فی سبیل الله و المستضعفین ...» خداوند مستضعفین را در کنار سبیل الله آورده است یعنی کسی که خدا را بدون مردم می­خواهد آدم نیست. هر جا خداوند در قرآن فرموده: «یقیمون الصلاه» بلافاصله اضافه کرده «یؤتون الزکوه» خداوند ما را به تنهایی به بهشتش راه نمی­دهد. وقتی مادرمان را که به ما نیاز دارد در شب قدر رها کرده و به مسجد و امامزاده می­رویم هیچ بهره­ای نصیبمان نمی­شود زیرا مؤمنی که «اعظم حرمه من الکعبه» است را رها کرده­ایم. خداوند خلق را عیال و خانواده­ی خودش می­داند و محبوبترین مردم نزد خدا کسی است که بیشتر به خانواده­ی خدا کمک می­کند. بالاتر از «هو انت» «هو رسول الله» و «هوالله» است که اگر به دیگران قرض بدهیم به روی ایشان لبخند بزنیم و هر خدمتی که بکنیم طرفمان خدا و رسول «سلام‌الله علیها» هستند. علی «علیه‌السلام» کمترین خدمت به دیگران را لبخند می­دانند. کسی که نمی­تواند اینگونه باشد فشار قبرش خیلی زیاد است زیرا نفس ما همان قبرماست. اگر این دنیا از خدا و خانواده­ی آسمانی امان لذت ببریم در بهشت هم لذت خواهیم برد. در غیر اینصورت مارها و عقربها و آتشی که پیش فرستاده­ایم ما را گرفتار خواهند کرد. خدا دنیا را سالم خلق کرده­است وقتی جنین تجهیزات دنیا را نمی­آورد احساس درد می­کند. جهنم ذاتی نیست بلکه عرضی است. جهنم یعنی عدم هماهنگی با بهشت. «ها انتم هؤلائ تدعون لتنفقوا فی سبیل الله فمنکم من یبخل و من یبخل فانما یبخل عن نفسه و الله الغنی و انتم الفقراء» سوره محمد آیه 38 شما دعوت شده­اید تا اینکه انفاق در راه خدا کنید پس برخی از شما بخل می­کند پس هر کس بخل کند در حق خودش بخل ورزیده و خداوند بی­نیاز است و شما فقیرید. بعضیها احسان را قبول نمی­کنند در روایت آمده: «لا یردّ الاحسان الا الحمار» احسان را جز الاغ رد نمی­کند. زیرا اجازه نمی­دهد که شخص شبیه خدا شود. (تا زمانی که انسان یقین ندارد که در آن هدیه فسادی است). هر چه امتناع از پذیرش احسان دیگران کنیم راه را به روی خودمان می­بندیم. ضمناً ارزش هدیه هم برایمان مهم نباشد. برای پیامبر «سلام‌الله علیها» پاچه­ی گوسفند هم می­آوردند حضرت قبول می­کردند. (گاهی نپذیرفتن احسان عذر شرعی یا اخلاقی مثل ترجیح اهم بر مهم دارد که به ندرت اتفاق می­افتد و اشکالی ندارد.) در روایات داریم که بنده وقتی مرتکب گناه کبیره­ای می­شود و می­خواهد توبه کند لازم نیست که حتماً گریه و تضرع کند با خنده هم می­توان توبه کرد به این صورت که با لبخند به چهره­ی همسر، فرزند و دیگران گناهان کبیره­ی انسان پاک می­شود. فرموده­اند: «اذا اخذ بکفّها و اخذت بکفّه» هنگامی که مرد دست زنش را و زن دست شوهرش را می­گیرد «... تساقطت ذنوبهما من خلال ایدیهما» گناهانشان از بین انگشتانشان می­ریزد. با برادر مومن محکم و صمیمی دست دهیم زیرا فرموده­اند که در این زمان دست خدا هم هست که در دست کسی قرار می­گیرد که محبتش به طرف مقابل بیشتر باشد. در روایت داریم: «لا خیر فی ما لا یألف و لا یؤلف» در کسی که الفت نمی­گیرد و اجازه­ی الفت گرفتن به دیگران نمی­دهد خیری نیست. دختری می­گفت که خواستگاری دارد که خارج از کشور رشد کرده و گفته که از میهمانی خوشش نمی­آید و پنجشنبه و جمعه­ها با کسی رابطه ندارد حتی اگر پدر و مادر خودش هم بیایند او آنها را به منزلش راه نمی­دهد. در چنین شخصی هیچ خیری نیست. این خودخواهی است و شخص تنها خواهد ماند. البته روابط بی حساب و کتاب به زندگی لطمه می­زند. ولی بسیاری از رفت و آمدها زیباست و در اسلام بسیار سفارش شده­است. روح جمعی قدرت ایجاد می­کند (در بحث مهرورزی توضیح داده­شده­است). «... ومن یبخل فانّما یبخل عن نفسه» کسی که بخل می­کند در واقع به خودش بخل کرده­است. و از این احمقتر وجود ندارد که روایت به آن تصریح می­کند. میوه که زیاد تهیه می­کنیم مقداری همراه خودمان برداریم و در مسیر و محل کار به دیگران بدهیم. اگر انسان چیزی را نگاه داشته و رد نکند خطرناک می­شود. وقتی حضرت علی «علیه‌السلام» در حالی که اهل خانه­اش گرسنه بودند اندک پولی را که داشت به مقداد داد به مسجد که رفت پیامبر «سلام‌الله علیها» به او فرمود که شام می­خواهد به منزل ایشان برود حضرت از خجالت سکوت می­کنند. پیامبر «سلام‌الله علیها» می­فرمایند: که می­خواهی بگویی که نیایم، خوب نمی­آیم. علی «علیه‌السلام» فرمود: تشریف بیاورید. وقتی به منزل می­رود و بوی غذا را که استشمام می­کند تعجب می­کند و پیامبر «سلام‌الله علیها» به شانه­ی او زده و می­فرماید: « نه فاطمه کمتر از مریم است و نه تو از زکریا.» «کلّما دخل علیها زکریا المحراب...» هر بار زکریا به محراب مریم می­رفت مائده­هایی می­دید و می­گفت که از کجا آمده مریم می­گفت که این از طرف خداست و خدا هر که را بخواهد بی حساب روزی می­دهد. وقتی خدا شیعیان را بهترین مردم روی زمین می­داند امکان ندارد برای آنها این کار را نکند. حساب کنید ببینید آیا دخل و خرجتان یکسان بوده­است؟ از یکی از علما می­پرسند که ما آخر ماه وقتی محاسبه می­کنیم می­بینیم که خرجمان بیشتر از دخلمان بوده، چطور ممکن است؟ پاسخ می­دهد که فضولی نکنید. البته خدا با کسی بی حساب رفتار می­کند که او هم در برخورد با خدا و بخصوص امام زمان «عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف» بخیل نباشد. اگر ما بخیل نبودیم هزار و صد و هشتاد سال امام زمان «عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف» آواره و تنها نبود. ایشان را عضوی از خانواده امان بدانیم و بخشی از درآمد، عواطف، قلم، استعداد و هنر خود را به ایشان اختصاص دهیم. حضرت از محدودنگریها و ترس از جهاد و ... درتنهایی و آوارگی به سر می­برند. پرواز، آسمان و اوج نصیب کسانی می­شود که بتوانند از زمین بلند شوند. اگر نتوانیم رها کنیم اصلاً اوجی نیست. خداوند ما را به سوی خودش دعوت می­کند. «والله یدعوا الی دارالسلام ...» «انّ المتقین فی جنّات و نهر فی مقعد صدق عند ملیک مقتدر» متقین یعنی کسانی که از محدودیت پرهیز کرده­اند. بخل از بزرگترین بی­تقوایی هاست. چند نفر درآمدشان را برای آسمان بیشتر از زمین هزینه کرده­اند؟ و برای امام زمان «عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف» بیشتر از اعضای خانواده­ی خود خرج کرده­اند. قرآن می­فرماید کسی که اینطور نیست فاسق است. و از هزینه­های اقتصادی بالاتر هزینه­های اخلاقی، عاطفی است. خداوند به سبب خوش اخلاقی با اعضای خانواده گناهان را می­بخشد. امام صادق «علیه‌السلام» می­فرمایند که اگر توانستی بیشتر از نصف مال خود را به برادرت بدهی می­توانی به خدا بگویی که دوستت دارم. برای دوست داشتن باید هزینه پرداخت. وقتی می­گوییم : «بابی انت و امّی و اهلی و مالی و اسرتی» از ما امتحان می­گیرند. ما همه چیز را از خدا و اهل بیت «علیه‌السلام» می­گیریم ولی می­ترسیم برای خودشان هزینه کنیم. کسانی که می­گویند کسی به ما محبت نکرده­،ما چگونه محبت کنیم؟ بدانند که بحث عقده­های روانی مربوط به طبیعت گراهاست. پدری هر روز بچه­هایش را کتک می­زد و در پاسخ اعتراض می­گفت که من خودم محبت ندیده­ام. شما محبت کنید حتماً برخوردار خواهید شد. وجود انسان مانند چشمه است هر چه برداشت شود بیشتر می­جوشد. طفل هر چه شیر مادر را بیشتر بخورد تولید شیر بیشتر می­شود و اگر نخورد خشک می­شود. و اگر در پایان دو سالگی طفل،مادر بخواهد طفل دیگری را شیر دهد جریان شیر همچنان ادامه خواهد یافت. شخصی با خدا عهد کرده بود که هر چه به او بدهد با او نصف کند و در حال حاضر در سال یک میلیارد در راه خدا به فقرا کمک می­کند و یک میلیارد برای زندگی خودش هزینه می­کند. اگر کسی با امام زمان «عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف» چنین معامله­ای کند او همه چیز به پایش می­ریزد. ما خودمان را نشناخته­ایم که بخیل زندگی کرده­ایم. اگر اینجا به بخل غلبه نکنیم باید در آتش جهنم هزار سال بسوزیم تا پخته شویم. ما هنوز تحمل موفقیت و سرعت دیگران را نداریم. حسادت و رقابتهای شیطانی انسان را خوار می­کند. دوستی داشتیم که شهید شد کشتی­گیر ماهری بود در یک مسابقه­ی مهم حریف او را زمین زد و در پاسخ برادرش که تعجب کرده بود گفته بود که من نتوانستم در مقابل نگاه مادر و نامزد او، او را شکست دهم. ما خیلی جاها باید به خاطر خدا زمین بخوریم فحش شنیده و سیلی بخوریم. چه بسا کسانی که وام گرفته­اند در حالی که خودشان هم قسط و قرض دارند، و آن را به مؤسسه و برای امام زمان «عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف» هزینه کرده­اند. اینها با کسانی که چرک جیبشان را به راه حضرت می­دهند خیلی فرق دارند. «لن تنالوا البرّ حتی تنفقوا ممّا تحبّون» امام سجاد «علیه‌السلام» می­فرمایند: «انّی لا یستحی من ربّی ان اری الاخ من اخوانی فاسئل الله له الجنّه و ابخل علی بالدّینار و الدرهم» من حیا می­کنم از اینکه برادرم را ببینم و برای او از خدا بهشت بخواهم و خودم از اینکه به او دینار و درهم بدهم بخل می­کنم. دینار سکه طلا درهم سکه نقره می باشد.شخصی در مسجد برای برادران دینی­اش دعا می­کرد که او را صدا کردند و ارثی که از شخصی به او رسیده بود بدستش دادند و او هم بین مردم پخش کرد و گفت من داشتم برای ایشان از خدا بهشت را می­خواستم از دینار و درهم دریغ کنم؟ «... فاذا کان یوم القیامه قیل لی لو کانت الجنّه لک لکنت بها ابخل والابخل والابخل» و هنگامی که روز قیامت می­شود به من گفته می­شود که اگر بهشت برای تو بود حتماً بخیلتر، بخیل تر و بخیل تر بودی.» اگر کسی بدهکار است و گرفتاری دارد قرآن امر می­کند که :«فنظره الی میسره» مهلت بدهید تا گشایش پیدا کند. شخصی می­گفت که مستأجرش یکسال کرایه نداد و من حتی یک تلفن هم نزدم. شخصی در رستورانش نوشته بود که «نسیه و وجه دستی داده می­شود». پزشکی در مطبش مبلغ ویزیت را نوشته بود و اضافه کرده بود که به اندازه­ی توانتان بپردازید. علی «علیه‌السلام» ریشه­ی بخل را اینگونه بیان می­کنند: «البخل بالموجود سوء الظن بالمعبود» بخل کردن در واقع بدبینی به خداست. حدیث بسیار مهمی است که می­فرماید: «کن بما لا ترجوا ارجی بما ترجوا» به آنچه که امید نداری بیشتر امیدوار باش تا آنچه که امید داری. «و مایدریک لعلّ الله یحدث بعد ذلک امراً» چه می­دانی که قرار است خدا با تو چه کار کند؟ اینها را فقط فطرت گراها می­فهمند. مقام معظم رهبری تعریف می­کردند که فرماندهان نزد امام (رضوان الله) رفته و گفتند یک هفته­ی دیگر بیشتر مهمات نداریم. امام فرمودند که شما بروید بجنگید خدا خودش می­رساند. و من چون امام ولی خدا بود قبول کردم ولی منطقاً قابل قبول نبود. و این موضوع مربوط به اول جنگ بود و ما هشت سال جنگیدیم و زاغه­های مهمات بیشتر شد که کمتر نشد. وقتی حضرت مریم «سلام‌الله علیها» می­فرمایند: ان الله یرزق من یشاء بغیر حساب» یعنی مختص شخص خاصی نیست. و البته ما هم باید بدون حساب رفتار کنیم. عفو، مغفرت، تغافل، تجاهل و صبر نشان دهنده­ی وسعت روح است. کینه و عقده نکردن انسان را بزرگ کرده و بزرگی شادی به همراه دارد و باعث عزت در دنیا و آخرت می­شود. خدای غنی ما را فقیر خوانده و می­فرماید که اگر می­خواهید غنی شوید به دیگران کمک کنید. شخصی از مشکل مالی به حضرت شکایت کرد و حضرت فرمود که ازدواج کند تا دفعه­ی سوم هم حضرت همین توصیه را فرمودند. کسی که این فرهنگ را ندارد خدا را نشناخته­است. «البرکه مع النساء و الولدان» برکت با زنان و فرزنداناست. 95% مردان بعد از ازدواج به دارایی رسیده­اند. در اکثر خانواده­ها فقط یک فرزند وجود دارد. اینها ناشی از بدبینی و کفر به خداست. گرفتاری­های ما ناشی از همین بی اعتمادی به خداست. با این بدبینی از دیگران منع می­کنیم. صاحبنظران اقتصادی با نگاه منطقی بدون در نظر گرفتن خدا گفتند که اگر صدام حمله کند سه روزه کار ایران تمام است. یکی از مراجع که ده بار سکته کرده بودند و هنوز زنده بودند. می­گفتند که در اولین سکته­ام دو پزشک در لندن گفتند که یک ماه دیگر بیشتر زنده نمی­مانم الان ده سال است که یکی شان از دنیا رفته و پانزده سال است یکی دیگر. و می­گفت من به دعای مردم زنده­ام. زمان سرطان و شیمی درمانی خودم خدمت ایشان رسیدم و به من گفتند که یکی از اولیاء خدا نزد من بود و تو را نشان داد و گفت که قرار بوده با این سرطان بمیرد ولی چون مردم دعا کردند خدا به او عمر داده­است. به ما سفارش شده با زبانی دعا کنید که گناه نکرده و آن زبانِ دیگران است. در نماز شب سفارش شده اول برای چهل مومن دعا کنیم بعد برای خودمان. برای اینکه اهل عفو و مغفرت دیگران باشیم. تا می­توانید برای دیگران دعا کنید. تا زمانی که شخص برای دیگران دعا می­کند خدا به ملائکه می­فرماید به خودش بیشتر بدهید. ولی ما در مظانّ دعا یاد گرفتاری های خودمان هستیم. امام زمان «عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف» به کسی فرمودند که کسی که چشمش به خانه­ی کعبه بیفتد سه دعایش اجابت می­شود ببین چند نفر یکی از دعاهایشان برای من است. والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته .