در مباحث قبل آموختیم که در برخورد با غم‌ها، آنچه حائز اهمیت است استفاده صحیح از آنها در جهت رسیدن به هدف خلقت است. رویارویی با انواع حزن‌ها و تحمل آنها بدون حصول چنین نتیجه‌ای، خسران است. مهارت بازیافت را بیاموزیم! اینکه بتوانیم از آلودگی‌ها و شرایط ناآرام، شرایطی بهشتی و آرام بسازیم. چنین مهارتی است که نام «مبدّل» پروردگار را در ذات انسان تثبیت می‌کند. یادمان باشد هزینه‌هایی که باید در قبال غم‌ها پرداخت شوند، بسیار گرانند. پس مراقب باشیم که این هزینه‌های سنگین را به عنوان پس اندازهای آخرتی و در جهت شاد بودن زندگی ابدی مان صرف نماییم. با چنین نگاهی دیگر به حزن‌هایمان، به دیده حسرت و تأسف نمی‌نگریم. در روایات آمده است: انسان‌ها در قیامت کسانی را می‌بینند که در دنیا با آنها و در کنارشان بودند و همدیگر را کاملاً می‌شناختند، اما آنروز درجات آنها آنقدر متعالی است که گویی از آسمان تا زمین میانشان فاصله است. این درجات عالی، به دلیل تحمل مشکلات و حزن‌های دنیایی و برخورد کاملاً آخرتی با آنها بوده‌است. مشکلات مالی، کمبودهای عاطفی، بیماری‌ها، کمبودهای امنیتی و ... همه و همه پس اندازهای آخرتیِ ما هستند. ساده انگاری است اگر انسان با نگاه حسرت به کسانی بنگرد که از نظر شرایط و امنیت مادی و دنیایی در رفاه به سر می‌برند. هر انسانی، تنها به واسطه استفاده صحیح از شرایط «خودش» می‌تواند به رشد آخرتی برسد و این اقتضای ربوبیت خداوند است. حضرت علی «علیه السلام» می‌فرمایند: «کم من حزین وفد به حُزنُهُ علی سرور الابد» چه بسیار افراد اندوهگینی که غمشان آنها را به سوی شادیِ جاودانه می‌برد. قرآن، باطنِ هر حزن و سختی‌ای را شادی می‌داند؛ «إنّ معَ العُسرِ یسرا» طبق این آیه، شادی، همراه و ملازمِ هر حزنی است، نه اینکه بعد از هر سختی و حزنی، رفاه و آرامشی وجود دارد. پس می‌توان گفت: ذاتِ حقیقی تمام حزن‌ها، شادی است. انسان عاقل کسی است که خود را موجودی ابدی معنا نموده و به تمام شادی‌ها و غم‌ها، سختی‌ها و گشایش‌ها، داشتن‌ها و نداشتن‌ها و ... با نگاه ابدی بنگرد. بسیاری از اضطراب‌ها، غصه‌ها، عصبانیت‌ها، رنجش‌ها و ... به خاطر عدم چنین نگاهی در انسان است. اگر به این یقین برسیم که تمام آنچه برخلافِ میل ما اتفاق می‌افتند، پس اندازهایی برای ساختن یک زندگی شاد جاودانه هستند، قطعاً آرام‌تر و عاقلانه‌تر با آنها برخورد خواهیم نمود. معصوم«علیه السلام» می‌فرمایند: «ربّ مرحومٍ من بلاء، هو دوائهُ» چه بسیار کسانی که ما به خاطر بلاهایشان، به آنها ترحم می‌کنیم. اما همان بلا، درمان دردهای آنان است. حزن بیشتر، باطنِ سالم‌تر این یک قاعده کلی است؛ هر چقدر انسان به خداوند نزدیک‌تر می‌شود، سهمش از حزن‌ها و بلاها نیز بیشتر می‌گردد، چرا که او به سرمایه‌های بالاتری برای آخرت نیاز دارد. اساساً مهندسی عشق و برگزیدن الله، خانواده آسمانی و جهاد به عنوان سه معشوق اصلی، حزن‌هایی را به دنبال دارد. در هنگام چنین انتخابی، باید حس‌ها، خیالات، وهم‌ها و ... محدود شوند، دیگر نمی‌توان هر چیزی را خورد، هر چیزی را دید، هر چیزی را شنید و ... و باید همه محدودیت‌ها را در جهت رشد تحمل نمود. امام سجاد «علیه السلام» می‌فرمایند: «انّ الله یحبّ کلّ قلب حزین» خداوند هر قلب اندوهگینی را دوست دارد. چرا که اندوهها کفاره گناهان و سببِ پاکی قلب می‌باشند. حضرت داود «علیه السلام» به خداوند عرض می‌کنند: خدایا امر کردی که من صورت و بدن و پاهایم را با آب پاک کنم، اما دلم را با چه پاک کنم. خداوند فرمودند: با هموم و غموم (همّ‌هایی که برای گذراندن دوره‌های مختلف زندگی با آنها روبرو می‌‌شویم و غم‌هایی که بر ما وارد می‌شوند.) امام صادق «علیه السلام»: خداوند به حضرت عیسی فرمود: چشمهایت را با میلِ حُزن سرمه بزن، موقعی که افرادی که اهل بطالت اند، به شادی مشغول اند. سرمه، هم برای سلامتی چشم مؤثر است و هم چشم را زیبا می‌کند. اساساً نقش حزن‌ها نیز سالم نگه داشتن باطنِ انسانی و زیباتر نمودن آن در هنگام تولد به برزخ هستند. البته طبق سفارش خداوند به حضرت عیسی می‌توان گفت: هنر واقعی آن است که درست در زمانی که اهل غفلت، مشغول شادی‌های دنیا و هدر دادن عمرشان هستند، انسان از حزن‌هایش در جهت آخرت سازی استفاده کند. چنین انسان‌هایی روح جهاد خود را حفظ کرده و برای رسیدن به هدف نهایی خلقت، برای تمام زمان‌‌هایشان برنامه‌ریزی و همت جدی دارند. مقام «عند ربهم یرزقون» شهداء دقیقاً در اثر همین تلاش بوجود آمده. فقیران و ثروتمندان آخرت کسانی که میلِ بسیاری برای رشد و تقرب به خداوند دارند، نقش حزن‌ها و سختی‌ها را در این رشد، خوب می‌شناسند و با آغوش باز از آنها استقبال می‌کنند. اینان برای کسبِ درجاتِ عالی آخرتی، هزینه‌های سنگینی را پرداخت می‌کنند و به همین علت، ثروتمندان آخرتند. حضرت علی «علیه السلام» می‌فرمایند: «الغنی و الفقر بعد العرض علی الله» بعد از اینکه انسانها بر الله عرضه می‌شوند، معلوم می‌گردد چه کسی فقیر است و چه کسی غنی. کسانی که می‌خواهند از فقر آخرتی نجات یابند باید بتوانند از هموم و غموم خود، پس انداز نموده و خود را به غنا برسانند. لذتِ اضافه ممنوع لذت‌های اضافه، حتی لذت‌های حلالِ اضافه، حرکت انسان را به سمت ابدیت، دچار مشکل کرده و زندگی سالمِ او را نابود می‌کنند. افزایش سطح لذات دنیا، از سهم لذات آخرتشان کم می‌کند. باید سهم لذات اضافی حلالمان را به دیگران ببخشیم و برای آخرتمان پس انداز و سرمایه‌گذاری کنیم. چرا که تمام آنچه در زندگی، ما را به تنِش و تکان وا می‌دارند، می‌توانند نردبان‌های ما برای رشد باشند. تلاش کنیم تا از این نردبان‌ها بالا رفته و بهترین باشیم.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته .

نگاه اسلام به بسیاری از غم‌ها، نگاهی سازنده و رشد دهنده‌است، به گونه‌ای که نبی اکرم «صلی الله علیه و آله» در روایت زیر می‌فرمایند: «ما عُبِدَ الله عزوجل، علی مثل طول الحزن» خداوند به چیزی مثل طولانی شدن غم‌ها، عبادت نشده است. در مباحث قبل آموختیم که حزن‌ها یا بر ما وارد می‌شوند که ما در انتخاب آنها نقشی نداریم، و یا اینکه خودمان، دست به انتخابِ آنها می‌زنیم. اما به هر صورت، هر دو گروه از حُزن‌ها می‌توانند سازنده بوده و موجبات رشد انسان را فراهم آوردند. البته مسئله مهم اینجاست که ما بتوانیم از این غم‌ها به عنوان ابزارهایی قدرتمند و بال‌هایی گسترده برای تشبه به پروردگار و دریافت اسماء او استفاده کنیم. حال آنکه غالب مردم، علیرغم اینکه حُزن‌ها را تحمل کرده و به آنها تن می‌دهند، راهِ استفاده صحیح از آنها را در جهت کسب کمالات انسانی، بلد نیستند. دنیا؛ باشگاهِ انسان سازی زندگی در دنیا و در قلب این بدن‌های زمینی، نیازمندِ کسب یک سری کمالات در بخش‌های حسی، گیاهی، حیوانی و عقلی است؛ که البته تمام کمالاتِ این چهار بخش، مقدمه‌ها و ابزارهایی برای تغذیه و رشد بخش فوق عقلانی انسان بوده و بدون تحقق این هدف، اساساً ارزش و اعتباری نخواهند داشت. چنین نگاهی، به کمالات دنیایی، نه تنها دارایی‌های این چهاربخش را به استخدام بخش فوق عقلانی در می‌آورد، بلکه از تمام کمبودها، مشکلات و غم‌های آنها نیز برای رشد و تعالیِ این بخش و دریافت اسماءالله استفاده می‌کند. بنابراین تمام مشکلات از آن جهت که راهی برای رشد و تقرب انسان به آغوش پروردگارند، زیبا و قابل تحمل بوده و به منزله باشگاههای قدرتمندی برای پرورش انسان کامل می‌باشند. اساساً اعتبار باشگاههای ورزشی به تمرین‌های منظم و سختی است که به پرورش ورزشکاران موفق و بنام می‌انجامد. تمرین‌های باشگاههایِ تمرینیِ انسان سازی نیز، هر چقدر جدی‌تر، منظم‌تر و سنگین‌تر باشند، محصولاتِ بهتری را تولید کرده و مقامات بلندتری را برای انسان رقم خواهند زد، به شرط آنکه راهِ استفاده از آنها را آموخته باشیم. ما خلق شده‌ایم، تا بالاترین درجه نظام خلقت را کسب کرده و بعد از خداوند، نفر دوم عالم خلقت و تجلی کامل او باشیم. آیا می‌توانیم بدون هیچ محیطِ تمرینی و بدون هیچ مربی و استادی، به چنین مقامی دست پیدا کنیم. با 17 رکعت نماز واجبِ روزانه و چند سفر زیارتی و چند ختم قرآن، هیچ کسی شبیه الله نخواهد شد. برای این منظور، باید وارد باشگاهِ دنیا شد و تحت نظر مربیانِ کار آزموده و با تمرین‌های جدی و منظم و مراقبت‌های بسیار، تا مقام خلیفه اللهی پیش رفت. بنابراین باید بیاموزیم که هم از غم‌هایی که بر ما وارد می شوند به عنوان میادین تمرینی برای دریافت اسماءالله (شکور، صبور، حلیم و ...) استفاده کنیم و هم از غم‌هایی که خودمان آنها را انتخاب نموده‌ایم (حزن‌های مقام مادری، مشکلات همسر بودن، سختی‌های شغلِ انتخابیِ ما و ...) برای رشد و رسیدن به مقام انسان کامل بهره ببریم. مهندسی معشوق‌ها؛ اولین قدم و شرط ورود به باشگاه انسان سازی لازمه ثبت نام در باشگاه دنیا برای تکامل بخش انسانی، مهندسیِ معشوق‌هاست. قرآن، همین اولین قدم را در آیه 24 سوره توبه بسیار صریح بیان نموده و تنها یک راه را پیش پای ما قرار می‌دهد، اینکه محبوب‌های اول قلب ما، الله، رسول و جهاد در راه خدا باشند، شرط اصلی قدم نهادن در باشگاهِ انسان ساز دنیاست. پس براحتی می‌توان ادعا کرد اگر کسی در مهندسی عشق، موفق نباشد، قطعاً در دریافت اسماءالله و کسب کمالاتِ انسانی با شکست روبرو خواهد شد. مهندسی عشق به معنای استخدام تمام معشوق ‌ها در خدمت سه معشوق اصلی است. اینکه بتوانیم از میان تمام محبوب‌هایمان، این سه محبوب را انتخاب کنیم. مهندسی عشق و گاهی گذشتن از بسیاری از محبوب‌های دیگر برای رسیدن به سه محبوب حقیقی حزن‌ها و سختی‌های بسیاری را به همراه دارد. کسانی که در شب عاشورا از چادر امام حسین، بیرون رفتند، معشوق‌های بالاتری از سه معشوق اصلی در بیرون از چادر داشتند. اما کسانی که ماندند، قطعاً نمودار صحیحی از معشوق‌هایشان در دل ترسیم کرده‌بودند که سه معشوق اولشان، خدا،‌ رسول و جهاد بود. گذشتن از عزیزترین‌ها، حزن‌انگیز است، اما همین حزن‌ها،  از دیدگاه پیامبر بالاترینِ عبادت‌هاست؛ کسی خداوند را به چیزی مثل حزن‌های طولانی عبادت نکرده است... به آیه ده و یازده سوره صف توجه فرمایید؛ «یا ایّها الذین آمنوا، هل اَدُلُّکم علی تجاره تنجیکم مِن عذابٍ ألیم؟» ای اهل ایمان، آیا شما را به تجارتی سودمند که شما را از عذاب دردناک آخرت نجات بخشد، دلالت کنم؟ «تؤمنون بالله و رسوله و تجاهدون فی سبیل الله و بأموالکم و أنفسکم، ذلکم خیر لّکم إن کنتم تعلمون» به خدا و رسول ایمان بیاورید و به مال و جان در راه خدا جهاد کنید، این کار (از هر تجارت) اگر دانا باشید برای شما بهتر است. و اما یک سؤال؛ جهاد در راه خدا،‌ یاری دین و رسیدن به حکومتِ جهانیِ اسلامی کجایِ سبک زندگی ما قرار دارد؟ آیا ما برای تجارتی که قرآن آن را راه رهایی از آتش جهنم می‌داند، سرمایه گذاری کرده ایم؟ آیا مهندسیِ معشوق‌های ما، ما را به چادر امام زمانمان رسانده و یا چونان بعضی از اصحاب حسین(علیه السلام)، در بیرون از چادر او، معشوق‌های بالاتری داریم؟ آیا انتخاب‌ها و ارتباطاتِ ما در جهتِ تحقق اهدافِ خداوند و رسول الله و تشکیل امت واحد اسلامی است یا در خلاف جهتِ‌آن؟ آیا برای ظهور یگانه پرچم‌دارِ اسلام، تن به جهاد داده‌ایم؟ آیا برای پایان بخشیدن به آوارگی و طردشدگی و غیبتِ کشنده او، حتی یکبار نقشه‌ای طرح کرده‌ایم؟ ... براستی، مهندسیِ عشق ما چقدر صحیح بوده است؟ آیا اصلاً توانسته‌ایم تاکنون در باشگاهِ انسان سازیِ دنیا ثبت‌نام کنیم؟ ... حزن‌های طولانی؛ پرواز‌های بلندِ آسمانی باید به این مهارت برسیم که با حفظ مهندسیِ صحیح معشوق‌ها، بتوانیم از حزن‌ها برای افزایش سرعت‌مان در مسیرِ انسانی استفاده کنیم. انسان زیرک از تمام فرصت‌های زندگی‌اش برای سرعت گرفتن استفاده می‌کند. گاهی فرو خوردنِ یک خشم، انسان را به اندازه چند سال عبادت، بزرگ می‌کند. تحمل مصائب و غم‌هایی که در زندگی همه ما وجود دارد بستر دریافت اسماء الله را برایمان مهیا می‌کند. تربیت فرزند با همه مشکلات و سختی‌ها و حزن‌هایش، اسم رب خداوند را در پدر و مادر به فعلیت می‌رساند. اما آنچه مهم است، نوع نگاهِ ما به مشکلات و نحوه استفاده از آنهاست که ما را به رشد می‌رساند. در نگاهِ انسانی، باطنِ حقیقی تمام حزن ها، شادی است و تا زمانی که این حزن‌ها ادامه دارند، درِ نعمت‌های حقیقی به روی انسان باز است و اثرات صعودی و رشد دهندگی آنها بارز و قابل ادراک می‌باشد. به محض برطرف شدن حزن‌ها و مصیبت‌ها، سرعت انسان نیز کاهش خواهد یافت. حالا معنای روایتِ پیامبر را بهتر درک می‌کنیم که چرا حزن‌های طولانی بالاترین عبادت‌ها هستند... حزن‌های طولانی، بال‌هایی برای پروانه‌های سریع و کفاره‌هایی برای گناهان بزرگ می‌باشند.     والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته .

در جلسات قبل آموختیم که اتحاد روحی ما با معصومین، سبب می‌شود غم و شادی آن‌ها که اصل و ریشه‌های حقیقی وجود ما هستند. در ما تولید غم و شادی نماید. از سویی همین رابطه وجودی ما با اهل بیت، دوری از آن‌ها را به عنوان دوری از اصل و حقیقتمان، به پدیده‌ای غم بار تبدیل نموده است که در ضمیر ما، یک حزنِ همیشگی به وجود آورده است. درست مثل کودکی که بدون پدر و مادرش به مسافرت رفته و یا همه خوشی‌های سفر، یک حزن زمینه‌ای (ناآرامی پنهان) را به سبب دوری از والدینش در درون خود احساس می‌کند. غمِ زمینه‌ای همه ما، بخصوص غمِ عصرهای جمعه، به علت فقدان خانواده آسمانی در کنار ماست. اساساً نبودن یک راهبرِ متخصص، غم بسیار بزرگی است که همه بدبختی‌های بشر، از همین کمبود اساسی سرچشمه گرفته است. اما چون جامعه جهانی بیشتر از هزارسال است که به نبودن معصوم عادت نموده است، غصه‌ها، اضطراب‌ها، هیجانات، درگیری‌ها، جنگ‌ها و ... را یک امر طبیعی می‌پندارد. هماهنگ نبودن انسان‌ها با نظام عالم به علت عدم آگاهی و نداشتن متخصص معصوم، جهان را به دنیایی نابسامان و خشن تبدیل نموده است که در آن هیچ انتظاری برای درک آرامش و شادی حقیقی توسط مردم وجود ندارد. می‌توان گفت: دنیا در تأمین خوراک‌های فطری بشر مانند رحمت، رأفت، گذشت، آرامش، شادی و ... به قحطی رسیده است. البته در همین دنیای قحطی زده، اقلیت‌هایی هستند که به آرامش و شادی حقیقی دست یافته‌اند و در سایه وصولشان با اهل بیت و قرار گرفتن در کنار خانواده آسمانی، خوشبختی و سعادت واقعی را ادراک نموده‌اند. حال که این گروه به لطف خدا از عالی‌ترین روزی‌های خداوند یعنی همان روزی‌های فوق عقلانی برخوردارند، موظف‌اند تا از این روزی به دیگران انفاق نموده و تمام مردم جهان را با منبع شادی و آرامش حقیقی آشنا کرده و دستشان را در دست متخصصِ معصوم قرار دهند. چرا که فرهنگ اهل بیت، عالی‌ترین و مترقی‌ترین فرهنگی است که می‌تواند انسان را به خوشبختی واقعی برساند. آثار انفاق گفتیم: انفاق، تنها مادیات را در بر نمی‌گیرد، بلکه تمام ثروت‌های انسان در 5 قوه وجودی‌اش قابل انفاق می‌باشند. انسان‌ها در صراط می‌آموزند که مانند الله، اهل روزی دادن باشند، و از همین طُرُق است که قدم به قدم به رب خویش شبیه‌تر می‌شوند. در هر بخشی از قوای وجودی که انسان، صاحب ثروتی است، باید از خود خروجی داشته باشد، عدم خروجی از بخش‌هایی که غنی‌ترند، در روند رشد انسان وقفه (سکته) ایجاد خواهدکرد. اما افزایش خروجی‌ها، ورودی‌ها را نیز بیشتر نموده و دریافت انسان از الله را بیشتر خواهدکرد. در این نوع سبک زندگی است که انسان آرام آرام بزرگ و بزرگ‌تر شده و تخلقش به اخلاق الله بیشتر می‌شود. انسان‌های حسود و خودخواه که از خروجی‌ها ترس داشته و به دیگران بخل می‌ورزند، در حقیقت، آن خروجیِ دریغ نموده را از خودشان دریغ می‌کنند، نه از دیگران. چرا که با این عمل، راه ورودی‌های بعدی را به روی خویش می‌بندند. این دسته از انسان‌ها خیلی زود در روند تکاملی‌شان دچار وقفه (سکته) شده و به مرگ روحانی می‌رسند. باید باور کنیم و به یقین برسیم که همه ما نفخه خداییم؛ یک حقیقت در قالب‌های گوناگون، و هر چه با دیگران انجام می‌دهیم، در واقع با خودمان انجام داده‌ایم. رعایت حقوق دیگران، یعنی رعایت حقوق خودمان. انفاق به دیگران، یعنی انفاق در حق خودمان. در قیامت انسان‌ها به میزان خروجی‌شان به خداوند نزدیک‌ترند، هر چه انفاق‌ها بیشتر و گستره آن‌ها وسیع‌تر باشد، تقرب انسان به پروردگارش بیشتر خواهد بود. انسانی که در سعادت میلیون‌ها انسان دیگر نقش داشته است، قطعاً در نامه اعمالش، خیر هدایتِ تمام آن‌ها را خواهید دید. کسی که در دنیا شفاعت‌های بسیاری نموده است (مادی و معنوی)، در قیامت نیز، صاحبِ مقام شفاعت خواهد بود. زیباترین زندگی آن است که انسان‌های بیشتری در آن سهم داشته و از آن خیر ببینند.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته.

بحث درباره عوامل برطرف کننده حزن بود. آخرین مورد تأثیرات اجسام بر جسم و روح انسان بود. جسم و روح انسان دو حقیقت مجزا نبوده بلکه جسم و بدن، شأن و مرتبه ای از نفس ماست. نفخه ای که از حق تعالی در ما دمیده می‌شود حدوث و به وجود آمدنش جسمانی است. در واقع نطفه ای که در رحم مادر به وجود می‌آید، ارتقاء و کمالش به دریافت و ظهوری روحانی است و تعلق روح به جسم، تعلق به شأنی از شئون خودش است. انسان یک حقیقت واحدی است متشکل از جسم و روح که روح به جسم یا بدن مادی تعلق دارد. بدن انسان تأثیرگذاری مستقیم بر نفس دارد. ما بی نهایت روابط فیزیکی داریم که آزاردهنده یا لذت بخش هستند زیرا بر نفس اثر مستقیم دارند. البته حالات دردآور و یا لذت بخش هم که متوجه روح می‌شوند جسم را تحت تأثیر قرار می‌دهند. بدن ما از عناصری که تا کنون کشف شده تشکیل شده است؛ آهن، مس، روی، کلسیم و فسفر. ساختار بدن در روح اثر دارد. روح یا نفس از جنس خداست و خواب ندارد؛ «... لا تأخذوه سنه و لا نوم...» خدا را چرت و خواب فرا نمی‌گیرد. وقتی بدن خواب است نفس همواره فعال بوده و صادرات و واردات خودش را دارد. فلذا اگر بیش از حد بخوابد پزشک جسم او را بررسی کرده و وضعیت کبد و ترشح هورمون‌ها را کنترل می‌کند و اقدام به درمان می‌نماید. خستگی، گرسنگی و تشنگی و ... بر نفس اثر گذاشته و آن را کلافه و بی حوصله می‌کند. نفس مجرد است. بنابراین نمی‌توان گفت داخل بدن است یا خارج آن، بلکه یک نحو تعلق است. مثلاً ما وقتی کسی را دوست داریم یا کینه ای از شخصی در دل داریم، این حالات به نفس ما تعلق دارد و وجود فیزیکی ندارند. تمام اتفاقاتی که برای بدن می افتد در نفس، اثر دارد و هر قدر که ما بهداشت بدن را افزایش دهیم روح آرام تر و راحت تر است و هر قدر تعادلش بر هم می‌خورد در نفس هم بی قراری، ناراحتی و اضطراب، بی حوصلگی و عصبانیت و درد ایجاد می‌گردد. «درد» را روح ادراک می‌کند. کسانی که اهل ورزش هستند از سلامت جسمانی و روحانی بیشتری برخوردارند. بانشاط، امیدوار هستند و اساساً نوع نگاهشان به زندگی متفاوت است. اگر تعادل عناصر تشکیل دهنده بدن به هم بخورد در ما تولید کسالت و بی حوصلگی می‌کند، کم کاری و یا پرکاری تیروئید (از غدد مهم بدن) بازتاب‌های روانی بر ما دارد، در حال حاضر هورمون‌هایی در بدن انسان شناسایی شده‌اند که اگر ترشح نشوند شخص اضطراب شبانه دارد و دچار کابوس و ترس از مرگ می‌گردد. البته تقویت روح باعث غلبه بر ضعفهای بدنی می‌شود ولی بهتر است که سلامت جسم را تأمین کنیم تا به طور طبیعی روح آرام باشد. کسی که ایمانش قوی است ولی قدرت غلبه بر اضطراب‌هایش را ندارد باید کمبودهایش را جبران کند تا بدنش سالم بوده و روحش را نیازارد. بنابراین تغذیه سالم بر نشاط افراد بسیار اثر دارد. به همین دلیل است که توصیه به مصرف انواع میوه‌ها و لو یکبار شده است تنوع در مصرف، هم نیاز بدن را تأمین می‌کند و هم مانع دل‌زدگی می‌شود. البته نکته مهم این است که ما نباید گرفتار طعم‌ها باشیم و اگر بدنمان نیاز به موادی دارد که طعم مطلوبی ندارد باید بر نفس خود غلبه کرده و آن را مصرف کنیم. بعضی‌ها حاضرند تا مرگ پیش بروند ولی مثلاً روغن بادام تلخ که پزشک برایش تجویز کرده را نخورند چون بدمزه است. قهوه را خداوند تلخ آفریده لازم نیست حتماً با شکر خورده شود. فلفل‌های دلمه ای رنگهای مختلف داشته که همین باعث خواص گوناگون می‌گردد و باید مصرف شوند. سیستم بدن ما به گونه ای است که هم به امور مادی و هم به امور معنوی حساسیت نشان می‌دهد. زمانی که ما ماده ای را مصرف می‌کنیم آثار آن در حافظه ما ضبط می‌گردد و هرگاه بدن دچار کمبودی در آن زمینه شود خاطره آن یادآوری، و شخص به صورت هوس آن را تقاضا کرده، فلذا تهیه نموده و استفاده می‌کند. گاهی انسان در زمستان هوس یک میوه تابستانی می‌کند این نشان دهنده نیاز بدن است که البته منحصر به آن نیست شاید در خوراکی‌های دیگر نیز یافت شود؛ اما چون نفس آن را تجربه کرده و در خاطرش حفظ است به آن گرایش می‌یابد. به همین دلیل توصیه شده دعاهای مفاتیح را حداقل یکبار البته با ترجمه بخوانید. زیرا نفس این‌ها را در خودش ضبط می‌نماید و به خودی خود در حالات مختلف نیازش را تشخیص داده و به سراغ همان دعا می‌رود. در ارتباطات هم نفس همین طور عمل می‌کند وقتی نیاز به برقراری رابطه ماوراء طبیعی دارد بررسی می‌کند چگونه نیازش برطرف گردد. مانند دلتنگی برای یک شخص که نفس تعیین می‌کند چه نوع رابطه ای او را اشباع می‌کند. گاهی یک پیامک، گاهی تماس و صحبت کردن، ولی گاهی نمی‌تواند به این‌ها اکتفا کند بلکه باید ملاقات صورت گیرد و یا رابطه فیزیکی مانند دست دادن و در آغوش گرفتن برقرار گردد. بعضی اوقات با انواع هنر مثل موسیقی، نفس چنین رابطه ای برقرار و احساس نیاز می‌کند. یک موسیقی فطری و یا گاهی یک روضه نیاز انسان را تأمین می‌کند. اینکه انسان طلب رفتن به کدام حرم، شنیدن چه روضه ای و مناجات با چه معصوم یا ولی خدایی را دارد بستگی به حالات روحی و نیاز دارد. در تأمین نیازهای بدن هم باید تنوع را رعایت کنیم اما متأسفانه در حال حاضر بیشترین گوشت‌هایی که ما مصرف می‌کنیم گوشت گوسفند و گوساله و مرغ است که البته مرغ در میان گوشت‌ها نازل‌ترین ارزش غذایی را داشته و در روایات از آن به عنوان خوکِ حیوانات حلال گوشت نامبرده شده است. ضمن اینکه در حال حاضر هورمون هم دارد، در صورتی که گوشت شتر که در روایات هم تأکید شده خواص زیادی داشته و طبیعتش هم گرم است خیلی مناسب است گوشت کبک، بلدرچین و شتر مرغ و ... خواص زیادی دارد. سعی کنیم از همه این‌ها استفاده نماییم. عطرها هم تأثیرات مختلفی دارند اعم از عطر گرم، سرد، شیرین و تلخ. عطر هم مانند موسیقی معنی دارد ولی «یعنی» ندارد. به این معنا که هر کدام از انواع عطر و موسیقی معنا و حالت خاصی را در انسان پدید می‌آورند ولی نمی‌توان «یعنی» آن را بیان کرد. فلذا در نمایش هر صحنه ای موسیقی متناسب با آن را پخش می‌کنند. گاهی اثر یک عطر انسان را غمگین کرده ولی عطر دیگر نشاط آور و امیدبخش بوده و برخی عطرها هم کاملاً خنثی هستند. در میان عطرهای مطبوع هر کدام حالتی خاص ایجاد کرده و هر کدام ممکن است یاد خاطره ای خوش را در انسان زنده کند. امام صادق (ع) نیز می‌فرماید: «شَکَی نَبِیٌّ مِنَ الْاَنْبِیَاءِ اِلَی اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ الْغَمَّ، فَأمَرَهُ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِأَکْلِ الْعِنَب؛ یکی از پیامبران از غم و اندوه به درگاه خداوند شکوه کرد؛ خداوند به او دستور داد انگور تناول کند.» برای مطالعه بیشتر کلیک کنید. توصیه شده که قبل از خوردن میوه اول رایحه آن را استشمام کنید. سقراط می‌گوید: من تا وقتی بوی سیب را حس می‌کنم نمی‌میرم. تا این حد برای بدن لازم و مفید است. همه میوه‌ها اینطور هستند. خداوند همه این‌ها را حکیمانه آفریده است. خوردن غذا در ظرف مسی سلامتی به همراه داشته و در ظروف روی و تفلون آثار سوء به همراه دارد. انسان از آشامیدن آب در ظروف سفالی لذت ویژه می‌برد و البته آثار مثبت هم دارد. بنابراین وقتی پیامبری به خدا از غم شکایت می‌کند خداوند امر به خوردن انگور می‌نماید؛ امام صادق «علیه‌السلام» فرموده‌اند: «شکی نبیّ مِن الاَنبیاءِ الی الله عزوجل الغمّ فأمره الله عزوجل بأَکلِ العِنَب» حضرت نوح «علیه‌السلام» غمگین شدند و خداوند به او امر کرد انگور سیاه بخورد تا غمش برطرف شود. در روایات بر انگور سیاه تأکید بیشتر شده است که البته منحصر به آن نیست و ممکن است خوراکی‌های دیگر هم چنین باشند. «من وجد همّاً و لا یدری ما هو، فلیغسل رأسه...» کسی که در خودش همی می‌بیند که نمی‌داند (دلیلش) چیست پس سرش را بشوید. گاهی انسان کلافه است ولی همین که در یخچال را باز می‌کند بین همه خوراکی‌ها، مورد خاصی نظرش را جلب می‌نماید که به آن نیاز دارد از آن استفاده کرده و به او نشاط دست می‌دهد. «غسل الثیاب یذهب الهمّ و الحزن» شستن لباس غم و اندوه را از بین می‌برد. اساساً نوع، جنس، تنگی و پاکی لباس در انسان مؤثر است که در اینجا شستن لباس ذکر شده است. البته منظور تمیزی لباس است ولی شستن لباس و ظرف و ... جنبه تفریح دارد و خانم‌ها معمولاً از کار کردن لذت برده و به نشاط می‌رسند هر چند که برای ایشان ثواب منظور شده و کفاره گناهانشان هم است. شسستن دست قبل از غذا و بعد از آن و مسواک کردن در انسان انبساط ایجاد می‌کند. استحمام شبانه را از این جهت توصیه می‌کنیم که خستگی را از بدن خارج کرده و جسم و روح به آرامش می‌رسد و باعث می‌شود صبح‌ها یکی دو ساعت زودتر بیدار شویم چون جبران خستگی روزانه را تا حدی می‌نماید. استحمام و ورزش به برکت عمر کمک می‌کنند. در اینجا به حزن‌های بدون دلیل می‌پردازیم که دو قسم هستند یکی مواردی است که دلیل دارد ولی ما دلیلش را نمی‌دانیم و با خوردن میوه ای یا عوض کردن لباسی یا استفاده از عطر و موسیقی ای برطرف می‌شوند. قسم دوم غم‌هایی هستند که دلایل مادی و فیزیکی ندارند بلکه عواملشان متافیزیکی، روحی و معنوی هستند. مانند اینکه وقتی انسان مرتکب گناه شود دچار غمی می‌شود که از آثار گناه بر روح است. چنانچه اگر انسان غذای آلوده مصرف کند دچار بیماری می‌شود و اصلاً امکان ندارد بدن واکنش نشان ندهد. بدن ساختاری ریاضی دارد و این ساختار کاملاً معصوم است بنابراین در به هم زدن ریاضیاتش، واکنش نشان می‌دهد. اینکه ما از گل لذت می‌بریم علاوه بر رنگ، طراوت و زیبایی آن، تقارن، توازن و هارمونی حاکم بر آن است. در یک خانم گاهی آرایش مو او را کاملاً متفاوت می‌کند با یک مدل، بسیار زیبا و تحسین برانگیز و با مدلی دیگر نفرت انگیز می‌شود. مدل‌های زشت، زیبا، وزین و سخیف و ... چگونه ادراک می‌شوند؟ خداوند برای هر چیز اندازه و ریاضیات خاص قرار داده است: «قد جعل الله لکلّ شی قدراً»، «الذی احصی کلشی عدداً» بدن هم یک سیستم ریاضی است و وجود عناصر در آن حتی میلی گِرَمش هم اثر دارد. ریزترین شیء وقتی وارد بدن شود بدن احساس درد می‌کند و وقتی خارج می‌شود آرام می‌گیرد. ساختار روح از بدن هم دقیق تر و ظریف تر است. گاهی حتی یک ذکر یا نماز بی موقع و قرآن در بدن واکنش منفی ایجاد می‌کند. گاهی در حرم ایستادن و سکوت بهتر از خواندن نماز و دعاست چون ممکن است روح آمادگی نداشته باشد. گاهی وقت نماز است ولی انسان آمادگی ندارد البته نه از حیث بی ادبی و بی میلی به خدا بلکه باید به شرایط خاصی برسد مثلاً چایی بنوشد، میوه ای خورده و یا استحمام نماید و یا عطر زده و لباس عوض کند. از جمله مواردی که نفس با آن سازگار نیست گناه است ( اعم از گناه در بخش حس، خیال، وهم و عقل و فوق عقل) و انسان به هم می‌ریزد و ممکن است تا دیوانگی هم پیش برود. یکی دیگر از عوامل حزن آور، ارتباطاتی است که نفس با جاهایی برقرار می‌کند که درکشان نمی‌کند مانند وقتی که برای فرزند در شهری دیگر اتفاقی رخ داده است مادر به دلشوره می افتد به این دلیل است که وجودشان وحدت داشته و در دو قالب مختلف است (وحدت نفس). چنانچه همه ما یک نفر هستیم و با بدن‌های مختلف از هم جدا شده‌ایم. به همین دلیل خداوند در قرآن می‌فرماید: «ان احسنتم، احسنتم لانفسکم و ان اسأتم فلها» اگر نیکی کنید به خودتان نیکی کرده‌اید و اگر بدی کنید نیز چنین است. شما فرض کنید وقتی وارد حرم می‌شوید و کسی برای خواندن زیارت به همراهی شما نیاز دارد و شما او را اجابت می‌کنید، در فرصت باقیمانده کیفیت زیارتتان خیلی افزایش می‌یابد در واقع شما این لطف را در حق خودتان انجام داده‌اید. نفس‌ها یکی بوده و اتحاد وجودی دارند: «الارواح جنود مجنّده» گاهی در نفس تقسیم بندی گروهی وجود دارد. مثلاً انسان احساس سنخیت و کشش قلبی نسبت به شخص و یا استادی از اساتیدش را می‌کند. در واقع در تقسیم بندی عالم بالا در یک دسته قرار داشته‌اند. ذره ذره کاندرین ارض و سماست                   جنس خود را همچو کاه و کهرباست نوریان مر نوریان را طالب‌اند                           ناریان مر ناریان را جاذب‌اند اگر غصه ای برای نفس‌هایی که انسان با آن‌ها اتحاد و ارتباط دارد، ایجاد شود در او اثر داشته و او هم غصه دار می‌گردد. گاهی انسان دلش برای کسی پر می زند و با او تماس می‌گیرد و او هم اظهارمی کند که دلتنگ او بوده و در واقع این رابطه کاملاً دو طرفه بوده و دل‌ها را به هم مربوط کرده است. همانطور که ما در فیزیک قانون اینرسی (جسم همواره حالت سکون یا حرکت خودش را حفظ می‌کند مگر اینکه نیرویی از خارج به او وارد شود) داریم در ماوراءالطبیعه هم همینطور است اگر به ناگاه حس دلتنگی و شوق دیدار نسبت به کسی در دلمان پدید آمد حتماً از آن طرف نیرو و حالتی بر ما وارد شده است. لذا درباره ذکر، نماز، حرم، مسجد و ... اگر حس بی قراری به ما دست داد از آن طرف خبری است و ما را فرا خوانده‌اند./ لیلی از مجنون بسی مجنون تر است ابوبصیر نقل می‌کند: خدمت امام صادق «علیه‌السلام» عرض کردم: فدایت شوم ای پسر رسول خدا «صلی الله علیه و اله» گاهی بدون دلیل محزون می‌شوم. حضرت پاسخ می‌فرمایند: حزن و سرور (ناگهانی) از جانب ما به شما می‌رسد. جان حضرت در جان ماست وقتی بچه گریه می‌کند و یا از چیزی زجر می‌کشد مادر به شدت آزار می‌بیند چون جان بچه در جان مادر است. حضرت در ادامه می‌فرمایند: اگر حزن و سروری به ما برسد بر شما هم وارد می‌شود برای اینکه ما و شما از نور خدای عز و جل هستیم. آرشیو مباحث استاد شجاعی فروشگاه آنلاین با محصولات ناب