به گزارش منتظران منجی «عج»، در جلسه 435 «خانواده آسمانی » مورخ 95/04/03 ، استاد محمد شجاعی به ادامه بحث پرداختند که به شرخ ذیل میباشد . امیرالمؤمنین (علیه السلام) می‌فرماید: «مَن ناقَشَ الإِخوانَ قَلَّ صَدیقُهُ؛ هر کس در کار برادرانش خرده گیری کند، دوستانش کم خواهد شد». یعنی کسی که به ضعف و خطاهای دیگران خرده می گیرد؛ فرقی نمی کند که در چه جایگاهی باشد؛ والدین نسبت به فرزندانشان، زن و شوهر نسبت به یکدیگر، استاد نسبت به شاگرد، کارفرما نسبت به کارمند و ..... چنین فردی چون تند مزاج است، شخصیت شقی و جباری دارد و به جهنم نزدیک تر است. خرده گیری از خطاهای دیگران و مطرح کردن عیب ها، نشان دهنده نوعی پستی نفس است. کسانی که دائماً از کار دیگران خرده می گیرند، آدم های پست و کوچکی هستند که نتیجه این خباثت روحی، بدبختی و نزدیک شدن به جهنم است.  یکی دیگر از آفات دوستی«خرده گیری» است که در روابط اجتماعی خیلی شایع است. ایرادگیری و خرده گیری دلائل مختلفی دارد. اینکه انسان‌ها ازکار یکدیگر ایراد و خرده می‌گیرند، بعضی از دلائلش با دلائل بحث «عیب‌جوئی» مشترک است. قبلا گفتیم که «عیب جویی» نشانه حقارت نفس است. یعنی کسی که به دنبال عیب دیگران است، در حقیقت از خودش غافل است. چنین افرادی چون دچار خودشیفتگی هستند، دائماً به کار دیگران می پردازند. خودشیفتگی یعنی من از دیگران، همسرم، خانواده همسرم و ... بهترم. این فرد نمی داند که غرق در عذاب و جهنم خویش است؛اما کسی که خود را گناهکارتر از دیگران می‌بیند، اصلاً به ضعف ها و خطاهای دیگران کاری ندارد. بنابراین، کسی که عیب دیگران را ببیند، این ناشی از ضعف خودش است که عیب خویش را نمی بیند؛ این بیماری خیلی تکان دهنده و خطرناک است که در مسیر رشد خود، بقیه را جهنمی ببینیم. در «خرده‌گیری» و مناقشه نیز، همین‌طور است؛ یعنی تنها کسی از دیگران عیب می‌گیرد که پست و بی شخصیت باشد. چون اینآدم پست است که همیشه دیگران را تحقیر می‌ کند. او دیگران را کوچک و پست می­بیند. لذا دائماً خرده گیری و بهانه گیری می­کند؛ اما آدم کریم و بزرگ، سعی می‌کند که همیشه خوب ببیند و کاری به ضعف و خطاهای مردم نداشته باشد. از ارکان حفظ خانواده، حلم و بردباری نسبت به ضعف ها و خطاهای همسر و فرزندان است. مردسالاری و زن سالاری در خانواده،نمونه بارز صفت «شقی و جبار» است و به محض این که زن و مرد از اخلاق الهی دور می شوند، به شقاوت نزدیکخواهند شد. این را بدانید که هر وقت طرف مقابل، انسان نجیب و مظلومی باشد و ما او را تحقیر کنیم و بر او خرده بگیریم، به جهنم و عذاب های آن نزدیک تر خواهیم بود. آدم سخت گیر عقده ای، روانی و بی شخصیت است. چون اهل عیب جوئی و خرده گیری است. لذا نتیجه این خرده گیری ها این می شود که دوستان و دیگران از اطراف او بروند و او را ترک کنند و درهای آسمان و غیب نیز به روی او بسته شود. گاهی چنین افرادی انتظار دارند که محبوب باشند و دیگران او را دوست بدارند؛ درحالیکه اگر چنین اتفاقی هم بیفتد، از روی ترس خواهد بود. «محبوبیت» با اخلاق خوب، مهربانی و به دست آوردن دل دیگران حاصل می شود، نه با تسلط بر دیگران.

به گزارش منتظران منجی «عج»، در جلسه 12«بحث شادی» مورخ 95/1/28، استاد شجاعی به ادامه بحث پرداختند که شرح آن در زیر آمده است: حُسن خلق، راهی برای کسب بهترین‌ها در جلسه پیش گفتیم که طبق فرمایش امیرالمؤمنین(علیه‌السلام)، رزقی که نصیب انسان می‌شود، تابع نیت‌های اوست. انسان بَدنیت، تنگی رزق و رزق‌های آشفته دارد و هر آنچه از رزق‌ها نصیبش گردد، چون به یک روح آلوده و بیمار و ضعیف وارد می‌شود، اثر تخریبی در زندگی و نفس او می‌گذارد. این فرد، حتی پاک‌ترین و معنوی‌ترین روزی‌ها را نیز، از بین می‌برد. برعکس، هر آنچه نصیب فرد خوش‌نیت شود، اثر سازنده و مثبت در روح و نفس او برجای می‌گذارد. امیرالمؤمنین«علیه‌السلام» می‌فرمایند: هر آنچه انسان آرزو دارد، مانند امنیت بیرونی و فراخی روزی و... همه و همه با دو امر باطنی میسر می‌شود؛ 1ـ حُسن نیت 2 ـ خوش اخلاقی در مورد حسن نیت که به طور کامل صحبت کردیم و اما خوش اخلاقی خوش اخلاقی حضرت علی(علیه‌السلام) می‌فرمایند: «بِحُسن الاخلاق یَطیب العیش...»؛ با اخلاق خوش، زندگی پاک و خوش و نیکو می‌گردد. انسان‌های بداخلاق، بهترین نعمتها (همسر خوب، فرزند خوب، کار خوب...) را زائل و تباه می‌کنند. این افراد، حتی در حال عبادت هم لذت نمی‌برند. در روایت داریم؛ «سوءالخلق، ذنبٌ لا یغفر»؛ بداخلاقی، گناهی است که آمرزیده نمیشود. البته این بداخلاقی، در صورتی است که خُلق فرد باشد یعنی به طور مداوم دارای خُلق بد (پرخاشگری، اخم و تندی و...) باشد و این امر، در وجودش تثبیت شده باشد... مصادیق بداخلاقی گاهی بداخلاقی یعنی عصبانیت و درندگی و تندی و گاهی، بداخلاقی شامل حسادت، زودرنجی، حساسیت، رقابت و... می‌باشد که در این صورت چنین فردی، علاوه بر نداشتن سلامت روحی، سلامت جسمی نیز ندارد. بسیاری از مشکلات جسمی، عضلانی، استخوانی، دردها و... متعلق به این نوع اخلاق است. داشتن عُلو، حسادت، چشم و هم‌چشمی، بدبینی و... سبب بیماری می‌شود. این فرد شاید در ظاهر خیلی عصبی و تند مزاج نباشد ولی در باطن، دارای انواع و اقسام خلق های بد و بیمار است. در فرمایش دیگری حضرت علی (علیه‌السلام) می‌فرمایند: «ارض الناس، مَن کانت اخلاقه رضیته»؛ پسندیده ترین مردم، کسانی هستند که اخلاق‌های پسندیده داشته باشند. با اخلاق بد و آلوده، هیچ‌گاه نمی‌توان محبوب مردم بود و زندگی شادی داشت... «لا عیش اَهنَأ مِن حسن الخلق»؛ هیچ زندگی ای، گواراتر از خوش خلقی نیست. انسانی که در دنیا شاد و آرام است، آخرت آباد و شادی هم خواهد داشت و این شادی و آرامش در دنیا، میسر نمی‌شود مگر با خوش خلقی. عیش و خوشی و دلِ خوش، فقط با خوش خلقی میسر می‌شود. این افراد هم از زندگی دنیا لذت می‌برند و هم خود را برای آخرتی شاد و آرام آماده می‌کنند. آنان، نه گرفتاری دارند و نه دچار عذاب قبر می‌شوند زیرا فشار قبر به علت زودرنجی، حساسیت، حرص و بدبینی و عصبانیت و باطن آلوده ایجاد می‌شود. هرکدام از این رذائل، به فرمایش حضرت امام، چند هزار سال، گرفتاری در جهنم به دنبال دارد. پس باید به دنبال درمان این اخلاق ناپسند بود که در آخرت، راهی برای خلاصی وجود ندارد. وقتی پیامبر(صلی‌الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند؛ بداخلاقی، گناهی است که آمرزیده نمی‌شود، پس این امر بسیار خطرناک است چون این خلق بد، تنها به فرد آسیب نمی‌زند بلکه تمام اطرافیان او را هم می‌آزارد. این فرد دائماً در حال چنگ زدن و تخریب روح اطرافیان خود است. چون خُلق بد، مُسری و سرایت‌کننده است و تجاوز به افراد دیگر محسوب می‌شود، پس محاسبه این عمل بسیار سخت است و حق الناس محسوب می‌شود. بنابراین لازم است که انسان، بسیار جدی روی خویش کار کند. متأسفانه با وجودی که خیلی از افراد، توانایی و لیاقت زندگی شاد و آرام را دارند ولی برای خود، وقت نمی‌گذارند و رسیدگی به امور دنیا، آنان را از درمان آلودگی‌های باطنی خویش بازمی‌دارد. تا جایی که این خُلق‌های ناپسند در وجودشان ریشه می‌دواند و کهنه می‌شود و درمانش بسیار مشکل می‌شود و همین امر سبب گرفتاری بسیاری برای خودشان و اطرافیان شان می‌گردد. این افراد، گاهی از اطرافیان و شرایط موجودشان می‌گریزند تا راهی برای خلاصی از گرفتاری هایشان بیابند غافل از اینکه آنچه آنان را می‌آزارد، تنها در وجود خودشان است و از آن گریزی نیست و تنها راه چاره، درمان است. خصوصیت بعدی که بسیار کمک‌کننده است، خوش‌بینی به خداوند و عالم است. بدبینی به روزگار، خداوند و زندگی دنیا، چون نیت را بد، و روح را بدبین می‌کند، آنچه را باید کسب کند، به دست نمی‌آورد. انسان بدبین، حتی با خدا هم نمی‌تواند کنار بیاید یعنی در ارتباطش با زیبایی مطلق، رأفت مطلق، رحمت مطلق، عفو مطلق، مغفرت مطلق، مشکل دارد. این فرد حتی در موقع ارتکاب گناه، گناهِ خود را از عفو خداوند، بزرگتر می‌داند و امیدی به بخشش ندارد و به «عفوک اعظم من ذنبی» اعتقاد ندارد. خداوند می فرماید: من تابع نوع نگاه بنده‌ام هستم. همان‌گونه که بنده به من نگاه کند، با او رفتار می‌کنم. پس حُسن ظن به اللّه، اهل بیت و اولیای دین داشته باشیم. در دعای شب عید فطر آمده است؛ خدایا ما نتوانستیم مانند اولیاء تو عبادت کنیم ولی تو به ما پاداشی مانند آنان عطا کن. خداوند آن‌قدر بخشنده است که در آخرت، شیطان هم طمع می‌کند برای بخشش. آثار بدبینی به خدا بدبینی به خدا، باعث گرفتاری انسان می‌شود زیرا کسی که با اللّه، نتواند کنار بیاید، با هیچ‌کس نمی‌تواند کنار بیاید. چنین فردی حتما به بندگان خدا هم بدبین است. این فرد، مطلقا آرامش ندارد. شاد نیست و از خودش، وحشت دارد. از تنهایی می‌هراسد. خواب راحتی ندارد چون در درونش، درگیر است و حتی با خودش هم نمی‌تواند کنار بیاید. این فرد، فقط به وسیله عوامل بیرونی معنا دارد. حتما باید کسی کنارش باشد، موسیقی گوش دهد، سرگرم باشد تا با خودش تنها نباشد. کسی که با خودش نمی‌تواند تنها باشد، مطلقا نمی‌تواند با اللّه خلوتی داشته باشد. این فرد، راهی به غیب ندارد. حتی موقع دعا خواندن، دعای جمعی را انتخاب می‌کند و توان خلوت ندارد. البته روح جمعی بسیار خوب است و باید وجود داشته باشد. پیامبر اکرم(صلی‌الله علیه و آله و سلم) در این باره می‌فرمایند: «علیکم بریاض الجنه»؛ برشما باد به باغ های بهشتی. پرسیدند، باغهای بهشتی چیست؟ فرمودند: «حَلَق َالذکر...»؛ حلقه های ذکر (اجتماعات) این جمع‌ها، بهشت است و انسان را نورانی می‌کند ولی شخص باید آن‌قدر با خودش کنار بیاید که بتواند به «تنهایی» هم، با خداوند کنار بیاید و از خلوتش با اللّه، لذت ببرد. غیب، نسبت به ما، مودت و رحمت دارد. نترسیم از ارتباط با غیب. از صحبت با امام زمان و ارتباط با ملائکه الله. حسن ظن به خدا اگر نباشد، سوءظن به همه ایجاد می‌شود. در نتیجه کسی که با دیگران، مشکل دارد، حتما در ارتباطش با خداوند مشکل دارد و این مشکل با خداوند هم، ناشی از عدم شناخت حقیقی انسان است. اگر انسان خود حقیقی‌اش را که از جنس خداست، بشناسد و کشف کند، راهش به غیب باز می‌شود و همیشه آرامش، شادی، نشاط، امنیت، خوش اخلاقی، حسن نیت همراه اوست چون جنس انسان از روح خداوند است. «نفخت فیه من روحی»؛ انسانی که حامل روح خداوند است، باید این روح را به رسمیت بشناسد و آن را پرورش دهد. اگر این روح را نشناسیم یا دیر بشناسیم، مَنِ عقلی، حسی، وهمی و خیالی می آید و این مَنِ اصلی را از بین می‌برد و آن‌قدر غرق نقش‌های دنیایی (همسر بودن، مادر بودن و...) می‌شود که فراموش می‌کند، کودکی از جنس خدا، به امانت دارد که باید آن را پرورش داده و بزرگ کند. ترسم که این تن که حائل است به جانم                       سقط کند، کودک عزیز روانم در جلسه آینده، به حول و قوه الهی، احادیث مربوط به حسن ظن و داستانی در این رابطه که از وجود مقدس امام کاظم (علیه‌السلام) به نقل از پدر بزرگوارشان است، را بیان خواهیم نمود.

به گزارش منتظران منجی «عج»، در جلسه 433 «خانواده آسمانی » مورخ 95/03/13 ، استاد محمد شجاعی به ادامه بحث پرداختند که به شرخ ذیل میباشد .   یکی از آفات دوستی، دیدن لغزش ها و خطاهای دیگران است. افرادی که ذهنشان آلوده است، هیچ وقت نمی توانند خوبی ها را ببینند. آنان بخاطر داشتن روح تیره، می خواهند که دیگران چنین عیب هایی داشته باشند؛ حتی در ارتباط های دوستی و زناشوئی هر چند در آن عشق یا سنخیت وجود داشته باشد اما ادامه این ارتباط، تضمین کننده نیست. لذا این افراد به راحتی به هر کسی اعتماد نمی‌کنند و هیچ کس هم از نظر آن‌ها سالم نیست اما افراد کریم کسانی ­اند که عیوب دیگران را ندید می‌گیرند و تغافل دارند و مشغول دیدن عیب های خودشان هستند. چنین افرادی چون مسیر  بهشت را طی می کنند به دنبال عیب دیگران نیستند. چنین افراد در صراط به راحتی رد می شوند. اینکه تعداد آمار طلاقدر جامعه امروزی بالا می رود، بخاطر عدم دوست داشتن زوجین نیست، بلکه آنچه یک زندگی را به هم می‌زند، آفاتی‌های است که ممکن است در ارتباط به وجود بیاورد و باعث نابود شدن آن ارتباط شود. این ارتباط می‌تواند بین دو دوست باشد، خانواده، حتی ارتباط با خدا و اهل بیت که اگر آفات آن شناخته نشود باعث از بین رفتن آن می‌شود. در گذشته به دو آفت دوستی اشاره شد؛ بدجنسی و بداخلاقی. در این جلسه به نوع دیگر از آفت که «عیب جوئی» است،  پرداخته خواهد شد. سیدالشهداء (ع) می‌فرمایند: «خوش به حال کسی که مشغول شدن به عیب های خودش، سبب می شود از عیب های دیگران غافل شود». یعنی فرد به یک مقام و شایستگی می رسد که مشغول عیب های خودش است و به دیگران کاری ندارد. فرد عیب‌جو، بدجنس و بدذات است؛ چون حبّ ذات دارد، مسامحه می کند و عیب های خودش را کاملاً ندید می گیرد اما همان عیب را در همسرش، فرزندش و دیگران بزرگ می بیند و به رخ می کشد و سرزنش می‌کند. آدم عاقل و باشرافت به راحتی از کسی عیب جوئی نمی‌کند، بلکه ضعف‌ها را به عنوان یک طیبب از سر دلسوزی مطرح می کند. دنبال عیب نگرد که منفور خدا می شوی مرتبه پائین‌تر از دیدن عیوب و به رخ کشیدن آن، دنبال گشتن عیب دیگران است. امیر کلام، امیرالمومنین علی (ع) می فرماید: «مَنْ طَلَبَ عَیْباً وَجَدَهُ= هر کس دنبال عیبی بگردد آن را پیدا می کند». مریض کسی است که دنبال عیب می گردد؛ چون ذهنش آلوده است و عیب را می سازد. فرد بدبین همیشه به خودش این حق را می دهد که درست می بیند. لذا لغزش ها  رادر فرد پیدا می کند. در فرمایش دیگری از ایشان نقل شده: «الرَّجُلُ السَّوءُ لا یَظُنُّ بأحَدٍ خَیرا؛ لأنّهُ لا یَراهُ إلاّ بِوَصفِ نَفسِهِ= آدم بد، هیچ حسن ظنی به دیگران ندارد؛ برای این که او  با صفات نفسانی خودش به دیگران نگاه می کند». یعنی با صفات بد خودش به دیگران می نگرد و دیگر فکر نمی کند که عینک بدبینی به چشمش زده، بلکه فکر می کند که طرف مقابل عیب دارد. عیب‌جوئی از فعالیت‌های وهمی است و غلبه این قوه بر سایر قوای دیگر باعث می شود که زیر پا گذاشتن عقاید می شود. در حقیقت، آدم‌های که پر از عیب هستند، دیگران را پر از عیب می بینند، حتی از خدا و دستورات دین و اهل بیت عیب می گیرند. لذا پا روی عقایدش می گذارد. مثل شیطان که در اثر حسادت نتوانست تحمل کند که خدا یک نفر را برتر از او خلق کرده و در مقابل خدا می ایستد. چرا عیب جو می شویم یکی از دلائل عیب جوئی، بی انصافی و بی توجهی ما نسبت به وظائفی که داریم. بعضی از افراد هستند که عیب را پیدا می‌کنند البته اگر ثابت شود که این عیب وجود دارد؛ چون ممکن است که عیب نباشد، بلکه یک توهم صرف است و خود فرد آن عیب را پیدا می کند. پس او مریض بیش نیست. در اختلافات زناشویی بسیاری از توقعات بی جائی وجود دارد.؛ مرد یا زن توقع دارد که طرف مقابل باید خودش را با او تنظیم کند که این امر باعث از هم پاشیدن شدن کانون گرم خانواده می شود. حضرت امیر علی (ع) می فرماید: «مَن تَتَبَّعَ خَفِیّاتِ العُیوبِ حَرَمَهُ اللّه ُ مَوَدّاتِ القُلوبِ= كسى كه در جستجوى عیوب پنهانى دیگران باشد، خداوند او را از دوستى دل‌هاى مردم محروم مى‌سازد». آدمی که دنبال عیب‌های مخفی مردم است، متجاوز به حریم دیگران تعبیر می‌شود، یعنی با تجسس در عیب پنهان شده، آن را برملا می‌کند؛ مثل خواندن پیامک های دیگران، قرار دادن دوربین‌های مخفی در حریم شخصی دیگران و ... او متجاوز به حریم دیگران است. نتیجه این تجاوز، منفور شدن در نگاه دیگران و از دست رفتن محبوبیت است. و این منفور شدن، نخست در نگاه خداوند است که نتیجه آن نزد مردم است. خداوند مودّت و دوستی دل‌ها را نسبت به این فرد حرام می کند. در خیلی از جاها از اطرافیانش کمک می خواهد ولی کسی یاری نمی کند؛ چون منفور است. امام صادق (علیه السلام) در فرمایش گهربارشان فرمودند: «لا تُفَتِّش النّاسَ عَن أدیانِهِم فَتَبقى بِلا صَدیقٍ= درباره عقائد مردم تفتیش نكن كه بى‌دوست خواهى ماند». روایت بیان می‌کند که در دین مردم نباید خیلی جستجو کرد که چقدر دین دارد. خیلی سخت گیری نباید باشد. چون گرفتار تکیر و غرور خواهیم شد و کسی که خودش را بهتر از کسی بداند مستکبر است. لذا نباید دین را به مردم تحمیل کرد. گاهی وقت ها افراد در یک مصداق دینی ضعیف عمل می‌کنند ولی در ده تای آن قوی هستند؛ بنابراین نباید سخت گرفت.  باید مثل پیامبر حواسمان به ضعفا باشد و با مدارا با مردم صحبت کنیم. آدم بدبین از باطن ایمان دور است. لذا این افراد فاصله زیادی تا بهشت دارند. امام (ره) فرمودند: فحشای باطنی جهمش خیلی عمیق تر از فحشای ظاهری است. بدبین هم نوعی از فحشای باطنی است که جهنم آن هزاران برابر از فحشای ظاهری بدتر است. ما چند نوع جهنم داریم: جهنم اعمال و جهنم اخلاق و جهنم اخلاق طولانی تر و دردناک تر از جهنم اعمال است.          

به گزارش منتظران منجی «عج»، در جلسه 431 «خانواده آسمانی » مورخ 95/03/06 ، استاد محمد شجاعی به ادامه بحث پرداختند که به شرخ ذیل میباشد . لزوم آفت شناسی در زندگی انسان آفت شناسی، در هر کاری، امری کاملاً واجب و ضروری است. در سیر و سلوک نیز، آفت‌شناسی،‌ امری بسیار مهم و ضروری است. آفت شناسی در سلوک، انسان را از گرفتارشدن در جهنم دور نگه می‌دارد. زیرا حقیقت انسان، ذاتاً از جنسِ بهشت آفریده شده است، و‌ آنچه او را به جهنم می‌رساند، عدم احاطه‌ی او به آفت‌شناسیِ‌ مسیر سلوک است؛ بنابراین اگر کسی سعی کند که سرانجام زندگی‌اش به جهنم ختم نشود؛ برای سعادت آخرتی او کافی است؛ زیرا اصلی‌ترین وظیفه‌ی انسان در زمین، گناه نکردن است. «اجْتِنابُ السَّیِّئاتِ أَوْلى مِنِ اكْتِسابِ الْحَسَناتِ». یادمان باشد که، اولین قدم در کسب قدرت روحی و رشد انسانی، گناه‌شناسی و آفت‌شناسی است. وقتی انسان، خود را از آفات و گناهان دور نگه داشته و به واجباتش تن می‌دهد؛ قدم قدم به هدف نهایی خلقت خود نزدیک‌تر شده و با استحکام ایمان، به سلوک خود ادامه خواهد داد. چنین کسی، به رشد انسانی و نشاط معنوی نزدیک‌تر از کسی است که به واجبات و مستحبات مشغول است اما هنوز در گناه‌شناسی و آفت‌شناسی، رشدی نکرده و لذا توانایی اجتنابِ از گناهان را ندارد. گناه، مثل شکاف باریکی است که در یک سدّ ایجاد می‌شود و همین شکاف باریک به مرور زمان، یک سدّ محکم را خواهد شکست. استمرار یک گناه،‌ قطعاً‌انسان را از رسیدن به هدف باز می‌دارد. بنابراین برای اهل بهشت بودن، فقط کافی است که؛ گناه نکنیم... بطوری که گناه نکردن،‌ اولین و مهمترین عامل در موفقیت انسان در هر ارتباطی است. خصوصاً موفقیت او در مسیر حرکت به سمت الله. آفت‌شناسی؛ لازمه‌ی ارتباطات موفق یک ارتباط دوستی، زمانی موفق و پایدار خواهد بود که طرفین‌ِ ارتباط، به آفات و خطراتی که ارتباط دوستانه‌ی آنان را تهدید می‌کنند، آگاهی داشته و با دقت از آن ها، اجتناب کنند. همسران در یک خانواده نیز، اگر به آفاتِ ارتباط میان خود، آگاه بوده و چگونگیِ حفظ حریمِ عاشقانه‌ی خود را از این آفات، بشناسند. با کمترین میزان عشق نیز،‌ بالاترین موفقیت‌ها را کسب خواهند نمود.اما عدم آفت‌شناسی طرفین، حتی عاشقانه‌ترین پیوندها را به نفرت و جدایی خواهد کشاند. بطور کلی می‌توان گفت که همه‌ی ارتباطات عالم،‌ در سایه‌ی آفت‌شناسی، و تلاش برای دورماندن از آن آفات، رشد کرده، و به نتیجه‌ی لازم و موفق خواهد انجامید. توجه داشته باشیم که دوستی و رفاقت با الله و اهل آسمان نیز از این قاعده‌ی کلی مستثنی نیست. اگر انسان آفاتِ پیوندش با اهل آسمان را نشناسد، یقیناً‌ پیوند موفق،‌ عاشقانه، و رشددهنده‌ای را با آنان برقرار نخواهد کرد. 1. بدجنسی؛ آفت بزرگ ارتباطاتِ انسانی یکی از آفاتِ بزرگ که پیوندهای دوستی را تهدید می‌کند، بدجنسی است. بطوری که امام رضا (علیه‌السلام) در نامه‌ی خود به حضرت عبدالعظیم، این آفت را، مایه‌ی نفرین خود دانسته و آن را عامل نابود شدن همه‌ی حرکت‌های خیر انسان، می‌دانند. یکی از نمونه‌های بدجنسی در نفس انسان؛ ترجیح خود به دیگران است، که عاملی بسیار خطرناک و تهدید کننده، برای تمام ارتباطاتِ انسان است. امیرمؤمنان (علیه‌السلام) می‌فرمایند: «إنَّما أنتُم إخوانٌ عَلى دینِ اللّهِ، ما فَرَّقَ بَینَكُم إلاّ خُبثُ السَّرائِرِ، وسوءُ الضَّمائِرِ فَلا تَوازَرونَ (تَأزِرونَ) ولا تَناصَحونَ، ولا تَباذَلونَ ولا تَوادّونَ؛ همانا شما برادران دینى یكدیگرید . چیزى شما را از هم جدا نكرده، جز درون پلید و نهادِ بد كه با آن به سر مى برید. نه هم را یارى مى كنید، نه خیرخواه همید، نه به یكدیگر چیزى مى بخشید ، و نه با هم دوستى مى ورزید». با اندک دقتی می‌توان فهمید که اکثر اختلافات و دعواها، ریشه‌ای جز آلودگی‌های درونی میانِ انسان‌ها، ندارد. اگر همه‌ی انسان‌ها، به دیگران، حقیقتاً با چشم برادر و خواهر نگاه می‌کردند، مَحال بود که این همه کلاه‌برداری‌ها، اخلاس‌ها، تقلب‌ها، کم‌فروشی‌ها و ... در جامعه رواج پیدا کند. زمانی انسان، خودش را به دیگران ترجیح داده و حاضر است دیگران را نربان ترقی خود کند که، ریشه‌ی مشترک خود با همه‌ی انسان‌ها را فراموش کرده و رابطه‌ی برادری‌اش با دیگران و حقوقی که از آنان بر گرده‌اش هست را از خاطر ببرد... در چنین مواقعی است که انسان خود را بر دیگران مقدم دانسته و حاضر است برای رسیدن به خواهش‌های نفس خودش، دیگران را مورد بی‌رحمی‌اش قرار دهد. بدجنسی انسان‌ها، آنان را به جایی می‌کشاند که به فرموده‌ی امیرمؤمنان، یاری یکدیگر را فرو می‌گذارند، و خود را در مشکلات دیگران،‌ شریک و سهیم نمی‌دانند. و گاه آنقدر در این پلیدی باطن فرو می‌روند که از مشکلات و گرفتاری‌ها و بیماری‌های گوناگون لذت برده و خوشحال می‌شوند. که چنین آدمی، خودش به عنوان هیزم جهنم بوده و هرجا که باشد، اختلاف و آتش، تولید خواهد کرد. به راستی! آیا ما دوست خوبی برای دوستان مان هستیم؟ آیا نوعِ ارتباط من با دیگران، ارتباطی تأیید شده از نگاه الله است؟ آیا من در رابطه‌ی دوستی‌ام، قدرت بخشندگی دارم؟ آیا حاضرم برای حفظ رفاقتم، خوب هزینه کنم؟ چقدر برای دیگران نگران می‌شویم؟ چقدر مشکلاتشان، ما را به یاری کردنِ آنان، بر می‌انگیزاند؟ چقدر دیگران در گرفتاری‌هایشان، روی کمکِ ما حساب می‌کنند؟ فراموش نکنیم که بسیاری از گره‌های زندگی ما، ریشه در بی‌فایدگی‌ِ ما برای دیگران دارد. بخل ما در حمایت از دیگران و کمک به آن ها، تولیدکننده‌ی انواع گره‌ها در زندگی ما خواهد بود. خیر و برکت در زندگی ما، زمانی جریان خواهند یافت که از وجود ما برای دیگران، خروجی صادر گردد. هر چه خروجی‌های ما برای دیگران بیشتر باشد؛ ورودی‌های ما نیز از سوی آسمان، بیشتر خواهند بود. توجه داشته باشیم که بسیاری از دردها و آلامِ جسم ما نیز‌، ریشه در بدجنسی ما و انقباضات روحِ ما داشته و با گشایش و وسعت قلبمان، رفع خواهند شد. «والحمدلله رب العالمین»