از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در مباحث گذشته، هفت مورد از توصیه‌های امام رضا به حضرت عبدالعظیم را مورد بررسی قرار داریم؛ 1- سلام 2- شیطان 3- صدق 4- امانت داری 5- سکوت 6- زبان 7- ملاقات و دیدار ایشان بعد از این هفت توصیه، از عبارتی تکان دهنده برای شیعیانشان استفاده می‌نمایند، که در این جلسه، به توضیح این عبارت می‌پردازیم؛ «فانّ ذلک قربهٌ إلیّ» کلام حکیمانه یکی از اصول سخن گفتن برای یک فرد حکیم و عاقل آن است که با توجه به قیمت، موقعیت و ارزش مخاطب سخن گفته و ظرفیت او و نظام ارزشهایش را کاملاً در نظر بگیرد. امام رضا علیه السلام، در توصیه‌های خویش به شیعیان در مقام یک پدر رئوف و دلسوز، قطعاً ادبیاتی را در پیش گرفته و به زبانی سخن می‌گوید که متناسب با شخصیت فرزندانش می‌باشد. فراموش نکنیم که رمز برزگِ در فهم معارف قرآن و فرمایشان اهل بیت آن است که توجه داشته باشیم آنها از چه دریچه‌ای به ما نگریسته و با چه نظامِ ارزشی با ما سخن گفته‌اند. بسیار اتفاق افتاده که پای صحبت کسانی نشسته‌ایم و اصلاً گفتار و افکار او را نپسندیده‌ایم. این عدم پذیرش، نشاندهنده عدم تناسب و سنخیت میان نظام فرهنگی و ادراکیِ ما و سخنانِ گوینده است. اما انسان حکیم که هماره حکیمانه شخن می‌گوید، در تخاطب دقیقاً شخصیت، حساسیت‌ها، عقاید و هنجارهای شخص مخاطبق را در نظر می‌گیرد، بخصوص اگر در مقام هدایت و یا برحذرداشتن مخاطب از خطر باشد. زمانی که معصوم، انسان را از چیزی برحذر می‌دارد و یا به امری سفارش می‌کند (مانند هفت مورد گذشته) دقیقاً با فهمِ دقیق جایگاه‌ها و در نظر گرفتن قیمت و شخصیت حقیقی‌مان است. اما اگر کسی سخن آنان را درک نکرده و در او تأثیری ایجاد ننمود، نشان می‌دهد که قیمتی را که معصوم، برای او قائل است، با قیمتی که او برای خود در نظر می‌گیرد، بسیار متفاوت است. کسانی که برای نماز شوقی ندارند و لذتی از اذکار و ادعیه آن نمی‌برند و دائماً تمام عبادات و اعمال برایشان سوال آفرین است. در حقیقت جایگاه هیچ کداماز این اذکار، ادعیه و عبادات را در نفس خویش نشناخته‌اند و خلائی را به صورت تحمیلی پذیرفته‌اند و روزانه 5 بار، این اذکار را بدون فهم تکرار می‌کنند. این واکنش، علامت آن است که آنها هنوز با الله هم زبان نشده اند. امام رضا علیه السلام، بعد از 7 توصیه اول، به صورت کاملاً حکیمانه و عقلانی از کلمه‌ای استفاده می‌نماید، که این واژه (قُرب) تنها زمانی بر روی نفس انسان اثر می‌گذارد که مخاطب، زبانِ گوینده را بفهمد. در غیر اینصورت این کلمه و کلماتی از این دست، هیچ تأثیری بر نفس نداشته و نه شوقی در آن ایجاد می‌کنند و نه ترس و برحذر ماندنی!!! به همین دلیل است که اکثر کلاس‌ها و جلساتِ عقیدتی، عرفانی و اخلاقی بر روی غالبِ شنوندگان تأثیر چندانی ندارند. و این نشاندهنده عدم وجود سنخیت و هم زبانی بین نفس شنونده و مفاهیم گوینده است. از سویی وجود سنخیت میان گوینده و مخاطب، می‌تواند تأثیرات شگرف و عجیبی را در رشد آنها داشته و به سرعت آنها را به هدفِ مورد نظر برساند. اینکه گاهی بعضی از انسان‌ها با شنیدن یک آیه از قرآن. ناگهان تحت تأثیر قرار گرفته و هدایت می‌شوند، از مصادیق همین سنخیت می‌باشد. در مورد کلام امام رضا نیز وضع به همین منوال است. اگر ما سنخیت و تناسب لازم را با معصوم در خودمان برقرار نکرده باشیم، به سادگی از کنار کلمات و فرمایشات ایشان رد می‌شویم و کلماتی کاملاً حکمیانه مثل استفاده ایشان از واژه «قرب» نیز هیچ حسی در ما ایجاد نخواهد کرد. توقع ایشان نیز از همه ما آن است که بعد از شنیدن این عبارت، چنان شوقی در ما به وجود آید که به آسانی 70 مورد قبل را رعایت نماییم. اگر این شوقِ مورد انتظار در ما تولید نشد، علامت آن است که هنوز سنخیت و تناسبی میان نفس ما و کلام امام رضا وجود ندارد. اولین قدم برای رسیدن به جایی که تأثیر کلامِ الله و خانواده آسمانی در ما حس شود، آن است که بخش فوق عقلانی وجودمان را که مخاطبِ آنهاست، فعال نماییم. فعال بودن هر قوه‌ای در انسان، سبب می‌شود که تمام اموری که مربوط به آن قوه اند، برای او تحریک کننده باشند. به عنوان مثال در کسانی که قوه غالب و فعالشان، قوه عقلی است، مسائل علمی، مطالعات، اکتشافات و ... . ارضا کننده و به شوق آورنده خواهند بود. هم زبانی با ادبیات الله و خانواده آسمانی انتخاب کلمه اِله در عبارت لا اله الا الله از سوی رب العالمین، تنها برای تحریک کسانی است که قوه فوق عقلانی آنان، فعال بوده و آنقدر خود را بزرگ می بینند که بتوانند عاشق الله و با او عشق بازی نمایند. داوود علیه السلام است که معنای این جمله خداوند را به خوبی درک می‌کند؛ «یا داوود، بی ففرح و بذکری فتلذّذ...» این داوود، با من شاد باش و با یاد من، لذت ببر. اگر قوه فوق عقل در کسی فعال نباشد، اصلاً معنای شاد بودنِ با خدا و لذت بردن از او را نخواهید فهمید. دریافت حقیقتِ این کلام تنها مخصوص کسانی است که قیمتِ حقیقی خود را فهمیده باشد. لا اله الا الله، قشنگترین، رقص‌آورترین و تحریک کننده‌ترین ترانه‌ایست که خداوند سروده است، اما کسی آن را می‌فهمد که میان ادبیات کلام الله و نفس او، هم زبانی وجود داشته باشد. امام رضا علیه السلام نیز درست بعد از برشمردن 7 نکته لازم و اساسی، پاداش عظیمی را معرفی می‌نماید که به واسطه آن قدرت لازم را در شیعیان برای رعایتِ آسانِ آن 7 نکته ایجاد فرماید. اما جالب‌تر اینکه ایشان بعد از این پاداش، جزائی تهدید کننده را نیز در صورت عدم رعایت این 7 مورد بیان می‌دارند، و این به سبب زبانِ متفاوت نفس انسانهاست، بعضی‌ها با تشویق، به شوق می‌آیند و گروهی با تهدید، تن به عمل می‌دهند. فانّ ذلک قربهٌ إلیَّ... امام رضا علیه السلام، رعایت این 7 نکته را، راهی می‌داند برای رسیدن به قرب خود. و اگر کسی معنای قرب را فهمید، قطعاً سبک زندگی خود را در آن جهت، تنظیم خواهد نمود. «قُرب» تقرب به معصومین به معنای سنخیت یا شباهتِ با الله است. معنای واژه قرب، نزدیکی است. نزدیک شدن به یک مربی به معنای دریافت کمالاتِ آن مربی است. درست مثل شاگردی که بعد از مدتها تحصیلِ کمالاتِ استاد، آرام آرام، دارایی‌های استاد را در خود به وجود آورده و به او شباهت می‌یابد. به این شباهت تقرب گفته می‌شود. تقرب به معصوم، سبب شباهتِ به آنها می‌گردد. معصومین نیز تجلی کامل الله در قالبِ انسانند، و این شباهت در حقیقت انسان را به الله شبیه نموده و با او هم سنخ می کند. پس عشق به معصوم، همان عشقی است که میان نفس انسان و الله سنخیت برقرار نموده و او را عاشق الله می‌کند و اینگونه است که او به حقیقت لااله الا الله می‌رسد. به مثال زیر دقت کنید؛ از میان کسانی که وارد یک باشگاه ورزشی می‌شوند، تنها کسانی به مربی نزدیک خواهند شد که کمالات و مهارت‌های او را فراگرفته و بتوانند آنها را به نمایش بگذارند. در غیر اینصورت، صِرف قرار گرفتنِ در باشگاه و سرگرم شدن با دستگاههای مختلف و بودن در میان دیگر ورزشکاران، تقربی میان انسان و مربی برقرار نخواهد کرد. در مسائل انسانی نیز، همین قانون وجود دارد. همه انسان‌ها در باشگاهِ دنیا قرار می‌گیرند. به این معنا که همه انسانها، روابطِ اجتماعی، روابط خانوادگی، همسرداری، فرزندپروری، مشکالت گوناگون زندگی و ... را تجربه می‌کنند، اما همه آنها از شرایط این باشگاه برای شباهت به مربی (الله) استفاده نمی‌کنند و یا اساساً به دنیا با نگاهِ یک باشگاه تمرینی برای رسیدن به باطن انسانی نمی‌نگرند. اصولاً این دسته از انسان‌ها که حقیقتِ ماجرای خلقت را نفهمیده‌اند، همسر را برای همسر، فرزند را برای پدر و مادر شدن و ... خواسته و فقط در این محیط تمرینی، مشغول بازی با سرگرمی‌های دنیا می‌شوند. درست مانند کسی که در یک باشگاه ورزشی، مشغول بازی با دستگاههای مختلف شده و از هدفِ اصلیِ رفت و آمدش به آن باشگاه باز می‌مانند. بسیار دیده‌ می‌شود، کسانی سالیانِ متمادی در مساجد، هیئت مذهبی، جلسات فوق عقلانی و ... شرکت می‌کنند، اما هیچ شباهتی میان آنان و الله برقرار نمی‌گردد، چرا که آنان اساساً خود را در باشگاه ندیده و هیچ تمرینی هم در آنها صورت نمی‌گیرد ... و آنان اصلاً تصمیمی برای رسیدن به عشق نگرفته‌اند ... عاشق شو، وَر نه روزی، کارِ جهان سرآید                       ناخوانده نقش مقصود در کارگاه هستی تمام قیمت انسان، به میزان اسمائی است که از خدا دریافت کرده و به الله شباهت یافته است، در غیر اینصورت، هیچ کدام از اعمال عبادی ما، تأثیری در تقرب ما نداشته است. مستی‌های کمالاتِ بخش‌های پایینی، قدرتِ رسیدن به قرب را از ما گرفته است. اول باید بیدار شد و هدفِ ماجرایِ خلقت را شناخت. بدون شناختِ خود، محیط‌های انسانی قدرتمند نیز برای انسان بی‌فایده خواهند بود. اگر انسان در یکی از کمالات پایین‌تر، گرفتار شده و عاشق باشد، دیگر راه صحیحی به غیب نخواهد بُرد. خداوند در آیه 24 سوره توبه، تنها کسانی را صاحب باطن انسانی می‌داند که سه معشوق اصلی‌اش الله، خانواده آسمانی و جهاد در راه خدا باشد، در غیر اینصورت فاسق است. زمانی که معشوق‌ها به طور صحیح مهندسی گشت و انسان عاشق شد، دیگر رعایت هیچ امری برای رسیدن به اله‌اش برایش سخت نیست. عدم موفقیت در مهندسی معشوق و نرسیدن به باطن انسانی، قدرتمندترین رحم‌های مکانی و زمانی را نیز برای انسان بی‌اثر خواهد کرد.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی آثار ملاقات مؤمنین امام صادق «علیه السلام» می‌فرمایند: به ملاقات یکدیگر بروید، چرا که در این ملاقات، دلهایتان زنده می‌شود و احادیث ما در آن نقل می‌گردد. سخن گفتن از احادیث ما، سبب می‌شود که توجه شما به یکدیگر بیشتر می‌شود. اگر به این احادیث عمل کنید، رشد می‌یابید و نجات پیدا می‌کنید. و اگر آنها را ترک کرده و به آنها عمل نکنید، گمراه شده و هلاک می‌شوید. با بررسی این روایت، به چند اثر از آثار ملاقات اشاره می‌کنیم: 1- احیاء قلوب امام صادق «علیه السلام» یکی از آثار ملاقات را زنده شدن دلها معرفی می‌نماید؛ و این نوعِ نگاه والای معصوم را به فرزندانش نشان می‌دهد. روح جمعی یک روح قدرتمند و اثربخش است. مؤمنین در یک تجمع، تمام صفات خوب یا بد خود را در جمع به اشتراک می‌گذارند و افراد خواه یا ناخواه از این جمع تأثیر می‌پذیرند. اساساً خصوصیتِ روح جمعی آن است که انسان را به سمت تمایلاتِ جمع و هدفی که آنها را دور هم جمع نموده‌است، پیش می‌برد. اگر تمایلات و دغدغه‌های افراد جمع، هم‌سنخ با جهنم باشد، افرادِ حاضر در آن جمع را به سمت دوزخ پیش برده و اگر دغدغه‌ها و اهدافِ کلی جمع هم‌سنخ با بهشت باشد. روح بهشتی را در آنها حاکم خواهد کرد. محال است انسان‌ها از قرار گرفتن در جمعی تأثیر نپذیرفته و با آن سنخیت نیابند. اما نوع نگاه امام صادق«علیه السلام» به جمع مؤمنین، نگاهی قیمتی و باارزش است. به گونه‌ای که ایشان جمع مؤمنان را عاملی برای زنده شدن دلهایشان می‌دانند. همه انسان‌ها در زمان‌هایی از زندگی دچار ضعف‌ها و دلمردگی‌هایی می‌شوند که باید هوشیارانه و بسیار سریع آنها را به قدرت و شادی تبدیل کنند. امام صادق «علیه السلام»راه درمان را، ملاقات مؤمنین با یکدیگر معرفی می‌نماید. اما دو نکته قابل توجه و یا دو پرسش اساسی در این لحظه برای همه انسان‌ها قابل طرح است: نکته اول آنکه هرکسی از خویش بپرسد، آیا من از جمله کسانی هستم که اگر کسی به ملاقاتِ من بیاید، دلش زنده شده و قدرت یابد؟ - آیا من طبق طبقه‌بندی قرآن، جزءِ مؤمنینی که صفت اصلی آنها تواصی به حق و صبر است، هستم؟ - آیا اگر کسی به من نزدیک شود، نور گرفته و شاد و آرام می‌شود یا نه، تاریک شده و جهنم وجود مرا دریافت می‌کند؟ - آیا من انسان شاد و قدرتمندی هستم یا نه آنقدر سرشار از ضعف و دلمردگی‌ام که انرژی‌های منفی من، دیگران را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد؟ و نکته دوم، سؤالاتی از گروه سؤالات زیر است که هر شخص باید صادقانه به آنها پاسخ دهد. - آیا من کسانی را می‌شناسم که در زمان‌های ضعف و دلمردگی‌ام، بتواند قلب مرا زنده کنند؟ - آیا کسانی که دل زنده هستند، مرا می‌پذیرند؟ - یا نه، آنقدر منزوی هستم که کسی را به حریم خودم راه نداده و یا آنقدر دارایی ندارم که انسان‌های قدرتمند مرا بپذیرند؟ - آیا خانواده آسمانی من، مرا به عنوان یک فرزند صالح و خوب می‌پذیرند؟ پاسخ به این سؤالات، قیمت هر کس را در نزد خودش محک زده و او را به خودش می‌شناساند. اما نکته قابل توجه و واجب بر هر انسان آن است حتماً جمع‌هایی را سراغ داشته‌باشد که به محض ضعف و دلمردگی برای قدرت یافتن به آنها پناه ببرد. 1- ذکر احادیث اهل بیت در قاموس طبیعت‌گرایان، دور هم جمع شدن‌ها، به صحبت پیرامون خانواده و فامیل و دوستان و ... می‌گذرد. فطرت‌گرایان نیز در جمع‌های بهشتی خود، از خانواده آسمانی خویش می‌گویند و لذت می‌برند. آیا جلساتِ ما، به صحبت در ارتباط با خدا، خانواده آسمانی، فرشتگان، انبیاء، صالحین، شهدا و ... سپری می‌شود یا نه؟ باید بدانیم که شرافتِ یک جمع، به موضوع و دغدغه‌ای است که آن جمع را به هم رسانیده‌است. پس مراقب باشیم که جلسات ما مطابق با نوع نگاه و انتظارِ امام صادق «علیه السلام» از شیعیان‌شان باشد. رشد و نجات انسانها گفتگو در مورد خانواده آسمانی و صحبت پیرامون احادیث آنها، دو موضع‌گیری را برای انسان بوجود می‌آورد: 1- اگر به آنها عمل کنید، رشد می‌یابید و حتماً نجات خواهید یافت. 2- اگر به آنها عمل ننموده و آنها را ترک می‌کنید پایانش گمراهی و هلاکت خواهد بود. فطرت‌گرایان باید جمع‌های بسیاری را برای سلیقه‌های مختلف (هم برای حالات گوناگون خودشان و هم برای دیگران) سراغ داشته‌باشند. پاتوق‌های فطری، سکوهای پرواز فطرت‌گرایان هستند. فراموش نکنیم که در تربیت فرزندانمان، حتماً آنها را با چنین جمع‌هایی آشنا نموده و مانع از ضعف و دلمردگی آنها شویم. متأسفانه سبک زندگی‌ها در عصر امروز به سمتی پیش می‌رود که انسان‌ها را منزوی و گریزان از جمع پرورش می‌دهد. اساساً تمام بدبختی‌های بشر، از فاصله‌هایی ناشی می‌شود که میان آنها و خانواده آسمانی شان ایجاد شد. یادمان باشد که هیچ انسانی بدون کمک گرفتن از روح جمعی، نمی‌تواند رشدِ مؤثری داشته‌باشد. انسانها زمانی به قدرت می‌رسند که روح جمعی بر آنها مسلط گردد. هر قدر انسان‌ها در جمع‌های با شرافت و قیمتی بیشتر حاضر شوند، رشدِ بیشتری به دست می‌آورند. همانگونه که اتومبیلِ خاموشی با هُل دادن چند نفر روشن می‌شود، قلبِ سنگین و خسته از گناه انسان‌ها نیز با هل دادن چند مؤمن نورانی، روشن می‌شود. برای این منظور لازم نیست فشار چندانی به خود وارد نماییم. همان قرار گرفتن در جمع‌های بهشتی کافی است تا انسان را به سوی هدفِ آن جمع (بهشت) پیش برده و در او آرامش و شادی تولید نماید. یک سؤال، یک شناخت علاقه حقیقی ما به چه جمع‌هایی است؟ تهِ دل ما چه جمع‌هایی را می‌پسندد؟ بعضی از انسانها، سطح روابط خود را به گونه‌ای تنظیم می‌کنند که در جمع‌های خوب و نورانی قرار می‌گیرند. اما ته دلشان، متمایل به تجمع‌های جهنمی است. جنسِ حقیقی این گروه از جهنم است، و آنها هنوز با بهشتیان هم‌سنخ نشده‌اند. محال است یک انسان بهشتی بتواند از قرار گرفتن در جهنم لذت ببرد. قیمتِ واقعی انسان، بر نوع علایق و تمایلات او برای شرکت در جمع‌های مختلف است، نه صرفاً جمع‌هایی که در آنها قرار گرفته‌است. انتخابِ مکانِ زندگی، نوعِ انسان‌هایی که برای رفاقت بر می‌گزینید، نوع شغل‌ها و رشته‌هایی که برای خودمان و فرزندانمان می پسندیم و نوع بزم‌هایی که از آنها لذت می‌بریم. شرافت و قیمت‌ِ ما را مشخص می‌کند. با این روایت از امام صادق چند قاعده از قواعد خودشناسی را آموختیم.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی پلّه پلّه تا ملاقاتِ خدا امام صادق «علیه السلام» می‌فرمایند: «من زار أَخاهُ فی الله، قال الله عزوجل: إیّای زُرتَ، و ثوابُکَ علیَّ، و لستُ أرضی لک ثواباً دون الجنّه» هر کس برای رضای خدا، به مقالات برادرش (هم دینش) برود، خداوند خطاب به او می‌فرماید: تو در حقیقت به ملاقات من آمدی، و ثواب تو، بر من است و من به پاداش کمتر از بهشت برای تو راضی نیستم. طبق این روایات در می‌یابیم که ملاقاتِ یکدیگر به خاطر خداوند، تا چه اندازه می‌تواند در رشد انسان‌ها مؤثر باشد. گفتیم که هدف نهایی خلقت انسان، تشبّه او به حق تعالی است. همه انسان‌ها، به خاطر داشتن یک حقیقت مشترک (مثل اعلی، روح محمد و آل محمد «صلی الله علیه وآله) ذاتاً عاشق الله می‌باشند و تنها به خاطر داشتن این روح است که می‌توانند حقیقت لا اله الا الله را از عمق وجودشان، بپذیرند. لا اله الا الله، منشأ قدرتِ انسانی است که در اوج کمالات می‌زیسته و امروز، فرهنگِ محدود زمین آزارش می‌دهد. رسیدن به حقیقت لا اله الا الله، اساساً انسان را به اوج قدرت می‌‌رساند، تا جایی‌که تمام دلبستگی‌های خوارکننده، عقده‌های وهمی در ارتباطات و حقارت‌ها و شکست‌های عاطفی را از بین می‌برد. «کلمه لا اله الا الله حصنی، فمن دخل حصنی، اَمِنَ مِن عذابی» لا اله الا الله حصن محکم و مطمئنی است که شخصیت انسانیِ هر کس را به قدرت و آرامش می‌رساند. این قاعده، فرمولی است برای آرام زیستن در دنیا. کسی که با حقیقت لا اله الا الله پیوند خورده باشد و به سوی مقصد الله در حرکت باشد، گرفتاری‌ها و کمبودهای قوای پایین‌تر، آزارش نداده و آرامشش را مختل نمی‌کند. کسانی با کمبودها و مشکلات قوای پایینی به غصه و حقارت دچار می‌شوند که خودِ حقیقی‌شان را نشناخته و در تنظیم روابط‌شان با غیب موفق نبودند، انسانهایی که انرژی و آرامش را از منبع آرامش دریافت می‌کنند، قطعاً در روابط دیگرشان نیز قدرتمند و آرام نخواهند بود. عصبانیت‌ها، زودرنجی‌ها، وسواس‌ها، حسادت‌ها و همه بیماری‌های اخلاقی با دریافت قلبی لااله الا الله درمان می‌شوند. اگر احساس کردید که قلبِ شما، گرفتار غصه‌های جهنمی، احساس حقارت‌ها و کمبودها و ... شد، حتماً می‌توانید آن را با لا اله الا الله درمان کنید. چرا که این حقیقت، شفایِ تمام آلام روحیِ انسانهاست؛ من الهی، جز الله ندارم!!! تمرینِ زندگی در نقش الله چون غایت‌ ما، رسیدن به لا اله الا الله است. خداوند خودش و یا الگوهای تمام نمایش (اهل بیت) را برای مربّی‌گری ما به میدانِ تمرین می‌آورد. کمال واقعی انسان، زمانی تحصیل می‌شود که بیاموزد، باید در دنیا تا جایی که می‌تواند، نقش الله را بازی کند. تمرین عفو، مغفرت، تغافل، تجاهل، ستّاری، کرامت و ... انسانهایی که نمی‌توانند دیگران را ببخشند و روحشان همیشه گرفتار کینه‌ها و عقده‌هاست، در عمق جهنم گیر کرده و نمی‌توانند بالا بیایند. برای کسانی که با حقیقت لا اله الا الله پیوند خورده‌اند. عفو کردن و نادیده گرفتن گذشته‌ها، کار بسیار آسانی است. اگر هم جایی با کسی درگیر شود، او را فرستاده خدا می‌بیند و در می‌یابد که خداوند یک میدان تمرینیِ جدید برایش فراهم نموده تا مرامِ خدایی را بیاموزد. خداوند یک راه میان‌بُر، برای تشبّه به خویش، به ما پیشنهاد می‌نماید: اینکه از ابتدا، تمام اعمالمان را با او حساب و کتاب کنیم و این همان حقیقتِ اخلاص است. فراموش نکنیم که خداوند، خودش ربوبیت ما را بدون واسطه به عهده گرفته و مربّی مستقیم ماست. این وظیفه ماست که مخلصانه خود را در اختیار او قرار داده و به ربوبیت او اعتماد کنیم. اینگونه است که تمام جریاناتِ زندگی را میدان تمرینی می‌بینیم که مربّیِ بی‌نظیر ما برایمان تدارک دیده‌است. از همین رو تمام نقش‌ها و وظایف خود را در زندگی به عنوان تمرین‌هایی برای تشبّه به پروردگار تلّقی نموده و پاداشش را نیز از جانبِ او می‌طلبیم. این راه میان‌بُر، به ما می‌آموزد که هیچ کار را به خاطر خوشایند انسان‌ها انجام ندهیم، بلکه هدف اصلیِ ما از هر انتخاب، ارتباط و رفتاری، تنها تشبّه به پروردگار و تمرین برای رسیدن به چنین هدفی باشد. اگر کسی با چنین هدفی، دست به انتخابی بزند، قطعاً آن انتخاب یا عمل، او را به سمت هدفش پیش خواهد برد. اکنون با توجه به توضیحاتی که ارائه شد، براحتی مفهوم روایت امام صادق «علیه السلام» را درک می‌کنیم. ملاقاتِ یک انسان، برای تقرب و تشبه به خداوند، در واقع ملاقاتِ خودِ خداوند است، چون به نیتی غیر از خودِ خداوند انجام نشده‌است. امام صادق «علیه السلام» در این روایت به ما اخطار می‌دهد که فرصت‌ها و بهانه‌های کوچک را در زندگی برای نزدیک‌تر و شبیه‌تر شدن به خداوند فراموش نکنیم. به قواعدی که قبلاً آموختیم، توجه فرمایید: 1-      قاعده هُوَ اَنتَ؛ طرف مقابل، خودِ توست؛ ببین دوست داری چگونه با تو رفتار کند، تو نیز همانگونه با او برخورد کن. 2-      قاعده هُوَ رَسول الله؛ او از طرف خدا آمده؛ با فرستاده خدا چگونه رفتار می‌کنی؟ 3-      قاعده هُوَ الله؛ باطن او همان، حقیقت‌ِ الله است. اگر ما واقعاً فلسفه این قواعد را درک کنیم، هرگز عقده‌ای، کینه‌ای و حس انتقامی برایمان باقی نمی‌ماند. چون طرفِ مقابلِ ما، دیگر انسانی نیست که روبروی ما قرار گرفته، بلکه خدایی است که ما باید بواسطه رفتار و اعمالمان به او شبیه شویم. در اینصورت دیگر برای رفتارهایمان، به دنبال عکس العملی برای رفتارهای قبلیِ دیگران نمی‌گردیم. با چنین هدف و نیّتی، به تمام اعمال انسان ضریبِ آخرتی تعلق گرفته و همه اعمال او، عبادت محسوب می‌شوند؛ خوشا آنان که دائم در نمازند. مبارزاتِ حقیقی و پیروزی‌های واقعی دلیلِ فرار بسیاری از انسان‌ها در شرایطِ سخت و غیر دلخواه (طلاق، قهر، فرار از خانه، عوض کردن محل کار و ...) عدمِ شناخت واقعی آنها از خودشان است. شیطان، انسان را به مقابله به مثل دعوت می‌کند، در حالی که این عکس العمل، در واقع حرکت در جهت تحقق اهدافِ شیطان است. خداوند بارها در قرآن تأکید نموده‌است که شیطان، بسیار علاقه‌مند است که میانِ شما فاصله بیندازد. به همین دلیل از ما می‌خواهد که زیباترین کلمات را در هنگام مکالمات، انتخاب نماییم تا شیطان، دستاویزی برای تخریبِ ارتباطاتِ ما نداشته‌باشد. شیطان، دشمنِ حقیقی ماست و خداوند بسیار واضح و آشکار در سوره فاطر، آیه 6، آن را به ما گوشزد می‌نماید: «إنّ الشَّیطان لکم عدوٌّ، فاتّخِذوهُ عدوّاً» شیطان دشمن شماست، شما هم با او دشمنی کنید. غالبِ انسان ها، در هنگام رویارویی با حملاتِ شیطان، به جای دشمنی با او، به دشمنی با کسانی می‌افتند که شیطان قصدِ تخریب روابطش با آنها را دارد. این عکس العمل در واقع تحقق اهداف شیطان و رضایت‌مندی او از این حمله را ممکن می‌سازد. باید هوشیارانه و در حالت یک سرباز آماده باش برای نابودی شیطان، عمل کرد. اگر ما در لحظات حمله شیطان، درست در جهت مخالفِ اهدافِ او تصمیم‌گیری نماییم؛ در واقع حقیقتاً با او دشمنی کرده‌ایم. مبارزه حقیقی، جنگِ میان شیطان و انسان‌هاست. باید بیاموزیم به جای مبارزات و جنگ‌های بچه‌گانه، به جنگ شیطان برویم، چرا که تنها با پیروزی در این جنگ است که پیروز واقعی خواهیم بود. اگر شیطان احساس کند، که کسی در دشمنی با او جدی است و چندبار در مبارزه با او پیروز شده و او را به زمین زده‌است، دیگر طمع از او برخواهد داشت. اکنون کمی به درون خویش باز گردیم؛ آیا ما اساساً شیطان را به عنوان دشمنی دیرینه و کینه‌توز پذیرفته‌ایم یا نه؟ فراموش نکنیم که برای حرکت به سوی الله. ابتدا باید زودرنجی‌هایمان را از بین ببریم، چرا که ایستادن در مقابل شیطان، با چنین صفتی محال است. انسانهای زودرنج، کینه‌توز، تنبل و کسانی که نظر دیگران برایشان مهم است، محال است با غیب محرم شده و با اهل بیت، رفت و آمد پیدا کنند. کمی جدّی‌تر فکر کنیم...!   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی امیرالمؤمنین «علیه‌السلام» فرمودند: «علیکم بالتواصل و الموافقه و إیاکم و المقاطعه و المهاجره»؛ بر شما لازم است که تواصل داشته باشید. «تواصل» باب تفاعل است یعنی یک ارتباط دو طرفه. طوری‌که هر دو خانواده سعی کنند به دیدن هم بروند و ارتباط خانوادگیشان را حفظ کنند. یعنی همه توجه و اهتمام داشته باشند که قطعی صورت نگیرد. ما بنده خدا هستیم و برای این‌که در روی زمین به مقامات عالی انسانی برسیم کاری بزرگتر از بندگی نداریم. یعنی ما شاگرد «الله» هستیم و خداوند رب ماست. اگر کسی در ارتباطات با دیگران اجازه دخالت شئون پایینی‌اش را بدهد، در واقع خدا را حذف کرده و بخش زمینی‌اش را ملاک و مبنا قرار داده است. انسان از طرف خداوند مأمور است که در صله ارحام، قطعی صورت نگیرد. مگر زمانیکه کسی عملاً نشان دهد که دوست ندارد ارتباط داشته باشد، در این مورد هم وظیفه‌ انسان این است که اتمام حجت شرعی کندو به طرف بفهماند که من خواهان قطع ارتباط نیستم. ما نباید توقع داشته باشیم هرچیزی که ما دوست داریم دیگران هم دوست داشته باشند. نباید ارتباطی را برقرار کنیم که مجبور شویم از آخرتمان مایه بگذاریم. چون خانواده آسمانیمان راضی نیستند. ما به راحتی نمی‌توانیم با کسی ارتباطمان را قطع کنیم. مگر این‌که دلیل شرعی داشته باشیم. مثلا در مجلس عروسی‌ای که فساد دارد نمی‌خواهیم شرکت کنیم، در این مورد نباید رضایت دیگران برای ما مهم باشد. این یک قاعده است؛ هروقت شما بخاطر کسی از خدا و خانواده آسمانی بگذرید خداوند شما را جلوی همان شخص ذلیل می‌کند. اگر به‌خاطر پدر و مادر، همسر و فرزند، رابطه‌ات با خانواده آسمانی‌ات ضعیف شود، بدان یک روز همان شخص را دشمن تو می‌کند. اگر پدر و مادر شما را دعوت می‌کنند که مشرک شوید، «فلا تطعهما». در روابط زن و شوهر حتی به شوخی کلمه طلاق را نبرید. خیلی وقت‌ها می‌شود قطع‌ها را به وصل تبدیل کرد. حتی اگر ما نمی‌توانیم رابطه را نگه داریم می‌شود از بزرگترها یا مشاور کمک گرفت. باید تمام تلاشمان را بکنیم تا بعداً مسئول این قطع ارتباط نباشیم. قرآن می‌فرماید: هر جای عالم یک نیازمند باشد موظفید اگر بتوانید کمک کنید. پیامبر «صلی الله علیه و آله» با اشیاء رفیق بود. حضرت فرمود: لباس‌هایتان را نگذارید کثیف شود چون ذکر می‌گویند آن‌ها را مرتب بشویید. «المؤمن یأکل بشهوت اهله»؛ مؤمن به میل اطرافیانش می‌خورد. در قیامت کارهایی که حسرتش به دل ما مانده است (چون بدون هیچ آلودگی، ریا و سمعه است) حتما مورد قبول خداست. امام صادق «علیه السلام» می‌فرماید: انسان وقتی در قیامت به خاطر دعاها و آرزوهایی که داشته و اجابت نشده، می‌بیند که خداوند چه پاداش‌هایی در نظر گرفته است، آرزو می‌کند که ای کاش هیچ‌یک از دعاهایم اجابت نمی‌شد. چون حیات ابدی است و همه آنها ذخیره شده است و عمر ما به اندازه عمر خداست و قرار است تا خدا خدایی می کند ما هم زندگی کنیم. فقرایی که در فقیر بودن خودشان در دنیا نقشی نداشتند جزو ثروتمندان آخرتی هستند. پیامبر «صلی الله علیه و آله» فرمودند: شیرینی دنیا تلخی آخرت است و تلخی دنیا، شیرینی آخرت است. نباید طوری عادت کنم که هرچیزی که توانایی خریدش را داشته باشم، بخرم. باید به حداقل‌ها قناعت کرد و بقیه‌اش را خرج آخرت کرد. به محض این‌که به نفس لذت بدهید، فاسد می‌شود، تنبل و بهانه‌گیر و ضعیف می‌شود. لذت‌های اضافه، از سهم آخرت کم خواهد کرد. چون به هر میلی که دل خواهی سپرد                             از تو چیزی در نهان خواهند برد مرحوم ملاّ احمد نراقی در طاقدیس آورده اند: مثل بچه‌های دوران پیغمبر نباشید تا چشمشان به گردو خورد پیامبر را رها کردند. ما هم تا چشممان به یک شهوت حسی، خیالی، وهمی، عقلی یا فوق عقلی می‌خورد نباید دین و رسالت را رها کنیم. امام زمان «علیه‌السلام» پدر آسمانی ما در تنهایی و آوارگی بسر می‌برد و هر روز ندای «هل من ناصر ینصرنی» سر می‌دهد و ما هم می‌گوییم کار داریم وقت نداریم. هرکس باید ببیند چه عاملی باعث شده که نتوانسته در چادر حضرت برود. هر چیزی که تو را از مولایت غافل می‌کند دنیای تو همان است. ما اول باید در چادر حضرت برویم، بعد از آن سراغ کارهای دنیایی برویم. اما اگر بیرون باشیم و گهگاهی بخواهیم به ایشان سری بزنیم، رستگاری‌ای در آن نیست. این دو خیلی باهم فرق دارند. مثل پدر و مادری که در خانه سالمندان برده‌اید و هراز گاهی سری به ایشان می‌زنید. هرکدام از ما باید ببینیم که رفتارمان با پدر آسمانیمان در ارتباط است یا در قطع. در محل کار، محیط خانه و... موافقت، اصل است. مگر این‌که با دستورات دین خدا مغایرت داشته باشد. بچه های زیر 7 سال دوره سلطنت خود را می‌گذرانند هرچه خواستند اجازه بدهید انجام دهند. بگذارید در این چند سال دستوراتش را بدهد، مخالفت‌هایش را انجام دهد. 7 سال مزه فرمانروایی را بچشند تا 7 سال دوم اطاعت از شما را بپذیرند. چون موافقت و اطاعت پدر و مادر را دیده یاد گرفته که خودش هم اطاعت کند. مرد در کارهای زنانه دخالت نکند، زن هم در کارهای مردانه دخالت نکند تا از پیش آمدن اختلافات جلوگیری شود. آدم با «شخصیت» یک نفر ازدواج می‌کند نه با بدن، نه با قومیت. همین که دیندار باشد، اهل نماز باشد، واجبات را رعایت کند، کافی است. چه‌قدر سخت‌گیری‌های پدر و مادرها در مسئله ازدواج، جهنم درست کرده برای دختران و پسران. «علیکم بالتواصل و الموافقه»؛ هرکس رفتارهایش بوی اختلاف و جدایی بدهد، جهنم همراهش دارد. اگر بخواهیم مورد نفرین امام رضا «علیه السلام» قرار نگیریم تمرین تواصل و موافقت داشته باشیم. هیچ‌کجا در هیچ شأنی ساز مخالف نزنیم مگر در مواردی که مصالح بالاتری وجود دارد. مواظب باشیم سلیقه‌ها و تشخیص‌هایمان بین ما و خدا فاصله نیاندازد.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته