با دیدن این تصویر، چه نکته ی امام زمانی به نظرتون میاد؟ نظرات خود را به سایت ما بفرستید.

بیا تا مونس هم یار هم غمخوار هم باشیم انیس جان غم فرسوده ی بیمار هم باشیم شب آید شمع هم گردیم و بهر یکدیگر سوزیم شود چون روز دست و پای هم در کار هم باشیم دوای هم شفای هم برای هم فدای هم دل هم جان هم جانان هم دلدار هم باشیم به هم یک تن شویم و یک دل و یک رنگ و یک پیشه سری در کار هم آریم و دوش بار هم باشیم جدائی را نباشد زهره ای تا در میان آید به هم آریم سر بر گرد هم پرگار هم باشیم حیات یکدگر باشیم و بهر یکدگر میریم گهی خندان ز هم گه خسته و افکار هم باشیم[1] انسان به مونس احتیاج دارد و نباید خودش را تنها نگه دارد. از طرفی وظیفه ی ماست اگر کسی تنها بود، تنهایی او را پر کنیم و مونس او شویم. گاهی انسان تنهایی را خودش انتخاب می کند و کسی نباید مزاحمش شود. مثل این که بخواهد چند روز تنها باشد و تنهایی عبادت کند یا درس بخواند. ولی گاهی کسی خودش این تنهایی را انتخاب نمی کند که بزرگان دستور داده اند، مونس او باشیم. مثلاً وقتی خانم دوست مان بیمارستان رفته و دوست مان تنها است، بهتر است او را به خانه مان بیاوریم و تنهایی او را پر کنیم یا به خانه ی او برویم. در مشکلات و مصائب هم باید نسبت به دیگران این گونه عمل کنیم. در حدیث داریم، اگر نمی توانید مشکل کسی را حل کنید و کاری از دست تان بر نمی آید، همین که پیگیر کارش باشید، از نظر روانی تاثیر دارد و ثواب هم دارد. گاهی می گویید: من نمی توانم کاری انجام دهم، ولی برویم ببینیم فلانی می تواند کاری انجام دهد. حتی دل خوشی دادن هم مقدار زیادی طرف را آرام می کند. پس باید انسان خیلی با ظرافت برخورد کند. اگر کسی تنها است و مشکلی دارد، دورش را بگیرد و نگذارد که تنها باشد. تنها بودن و غریب افتادن انسان را اذیت می کند. اگر کسانی در جمع نشسته اند و کسی از در وارد می شود، کسانی که داخل هستند سلام کنند بهتر است. حضرت  علی (علیه السلام) می فرماید: «لِكُلِّ داخِلٍ دِهْشَةٌ فَابْدَئُوا بِالسَّلام [2]= هر تازه وارد نوعى حیرت دارد، بنابراین ورود را با سلام، آغاز كنید. » کسی که جدید می آید، غریب است و ترس دارد. کسانی که در مجلس نشسته اند باید او را  تحویل بگیرند و جا بدهند و با او انس بگیرند تا اضطرابش تمام شود. ببینید اسلام تا کجا را دیده. کدام دین این حرف ها را می زند و این قدر ظرافت را می ببیند؟ این روانشناسی قدرتمند است که می گوید: کسی که از در می آید را بیشتر تحویل بگیرید، مبادا یک موقع اضطراب داشته باشد. حتی اسلام به این هم راضی نیست و می گوید: بلند شوید و جایی باز کنید، سلامی کنید و آب و چای و میوه برایش بیاورید. با این دستورات، انسان یاد می گیرد که تا می تواند نباید کسی را تنها بگذارد. در بیمارستان هم همین طور باید برخورد کنیم. وقتی مریض تازه وارد می شود و غریب است، بقیه که از قبل بستری شده اند، باید حواس شان باشد، الان که او آمده و معلوم نیست چند روز می ماند، تحویلش بگیرند، دورش را بگیرند و شلوغ کنند.  با او حرف بزنند و شوخی کنند که احساس تنهایی نکند. چون ممکن است کسی از شهرستان آمده و هیچ کس را نداشته باشد. مدتی که من در  بیمارستان بودم، بیماری بود که ملاقات کننده نداشت و ملاقات کننده های ما همه شان با معرفت بودند و هر وقت می آمدند، با او هم انس می گرفتند و صحبت می کردند و می خندیدند. این ها ظرافت هایی است که انسان کم کم یاد می گیرد در حق دیگران عمل کند.  طوری باشیم که دیگران بتوانند با ما درد دل کنند و سبک شوند. مسائل شان را با ما مطرح و مشکلات شان را حل کنند. دل به دل طرف دادن، خیلی مهم است. این که بگذاریم او حرفش را بزند و تخلیه شود و مشکلاتش را بگوید. گاهی مسائل طرف برای ما بچه گانه و خنده آور به نظر  می آید، اما لازم است که گوش کنیم و نباید در ذوق طرف بزنیم و او را  مسخره و کوچک کنیم. اگر نقاط ضعف دارد، آن ها را برطرف کنیم. اگر کاری هم از دست مان بر می آید انجام دهیم و راهنمایی اش کنیم. باید دست و پا و عامل هم دیگر بشویم و برای هم دیگر کار کنیم. به وقت هوشیاری عقل کل گردیم بهر هم                 چو وقت مستی آید ساغر سرشار هم باشیم[3] کسانی که مشکل دارند و مصیبت زده اند، ذهن شان مشغول است و نمی توانند خوب تصمیم بگیرند، ولی ما راحت تر می توانیم فکر کنیم. آن موقع است که نباید از دادن اطلاعات و دلسوزی کردن نسبت به همدیگر دریغ کنیم. خوب است روحیه ی خدمت به هم را داشته باشیم. ما رفیقی داریم که وقتی برای ما مشکلی پیش می آید، چندین بار زنگ می زند  و راهنمایی می کند و آن مشکل را حل می کند. شویم از نغمه سازی عندلیب غم سرای هم          به رنگ و بوی یک دیگر شده گل زار هم باشیم[4] گاهی رفیقی مشکل دارد، دوستان دیگر قرار می گذارند و پاتوق موقت درست می کنند. او اصلاً حال و حوصله ندارد،  ولی وقتی در جمع می آید،  خوب خوب می شود و مشکلش تا حدودی حل می شود. چون خیلی از مشکلات روانی است. باید نغمه ساز شویم و دیگران را از غم در بیاوریم. قدیمی ها وقتی قرار بود کسی را از غم در بیاورند، آهنگی برایش می خواندند و شادش می کردند. این یک هنر است. راه های حلال زیادی است که نغمه سازی کنیم و شرایط بهشتی را ایجاد کنیم و در شرایط بهشتی، شخص شاد بشود. رفیقی داشتیم که بنده ی خدا مریض بود و می گفت: «حال ندارم». به او گفتم: «حالا که حالت خراب است، باید پیش ما بیایی. اگر نیایی ما به خانه ات می آییم.» وقتی که چند ساعت میان رفقا می آمد، حالش خوب می شد و دردش برطرف می شد. باید حساب شده به دیگران کمک کنیم وقتی مشکلی پیش می آید، سزاوارترین و شایسته ترین فرد برای تحمل مشکل، خود شخص است و دیگران به هر مقدار که می توانند باید کمکش کنند. امام صادق (علیه السلام) در حال راه رفتن بودند که بند کفش شان پاره شد. یکی از اصحاب دوید و کفشش را جلوی پای امام گذاشت. حضرت خیلی ناراحت شد و فرمود: بند کفش من پاره شده، تو می خواهی پابرهنه بیایی؟ خیلی از فسادها برای این است که زود به طرف می گوییم: «اصلاً غصه نخور! آماده ایم که بارت را تحمل کنیم.» این کار غلطی است. خودش باید بارش را بر دارد، اگر خارج از توانش بود، ما هم کمکش می کنیم. در مورد فرزند هم نباید این کار را بکنیم. بعضی از  پدر ها و مادر ها سیر علمی و معنوی خودشان را متوقف کرده،  چند شیفت کار می کنند تا برای پسرشان آپارتمان بخرند. یا برای دخترشان جهیزیه ی آن چنانی تهیه کنند. اصلاً این کارها درست نیست. پسر باید زحمت بکشد و سر کار برود. مستأجری هم بکشد، چه اشکال دارد؟ باید تحمل کند و خدا هم کمکش می کند. نباید زیر بار بچه ها برویم. دراین صورت بچه ها هم تنبل و مفت خور بار می آیند و ملعون می شوند. اصلاً در روایت داریم: کسی که بارش را روی دوش دیگران بیندازد، ملعون است. درست است که فرزند را خیلی دوست داریم، ولی باید خودش هم بدود و عرق بریزد و زحمت بکشد و جاهایی هم پدر و مادر دستش را بگیرند. مادر نباید بدون اذن پدر کمکی به بچه کند. این خیانت است و بچه لوس می شود. بعضی از پدر و مادرها تا بچه ی کوچک شان زمین می خورد، بغلش می کنند و نمی گذارند گریه کند. وقتی بچه را تحویل نگیرید، بعد از زمین خوردن بلند می شود و راهش را می رود. اگر می خواهیم زیر بار کسی برویم باید زیر بار کسی برویم که خودش هم اهل کار است.  شخص هم نباید وقتی مشکل دار شد، بارش را به دوش دیگران بیندازد. آقایی وام می گرفت و بعد از گرفتاری، اقساط وامش را اطرفیانش می دادند. نباید با این کلک ها زیر بار کسی برویم. کسی آمد پیش پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) و گفت: فلانی خیلی آقای کار درستی است. یک سره روزها روزه و شب ها تا صبح در مسجد نماز می خواند و عبادت می کند. پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: او که کار نمی کند، زن و بچه اش از کجا روزی می خورند؟ گفت: برادرش کار هایش را می کند. حضرت فرمود: «برادرش عابدتر از او است و برای من از او عزیزتر است.» روایت است پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) از جوانی که تنبل و بی کار بود، بدش می آمد. متأسفانه در کشور ما، تنبلی و تن پروری، مُد و فرهنگ شده است. شخصی گفت: «مشکل کاری دارم و زن و بچه ام در فشار هستند و از پس کرایه خانه بر نمی آیم». یکی دو دفعه کمکش کردم اما دفعه ی سوم که آمد، نیازمندی های روزنامه را نشانش دادم. خود من در گذشته شاگرد راننده بودم. کارگری و فروشندگی کردم، عارم هم نمی آید. الآن هم عارم نمی آید که کار کنم. امیرالمؤمنین (علیه السلام) هم پول می گرفت و برای دیگران چاه می کند. برای اول شخصیت عالم، کار عار نبود. نباید برای خودمان شأن درست کنیم و بگوییم شأن من این کار نیست. واقعاً اگر کسی بخواهد کار کند، کار گیرش می آید. اگر کار سختی هم داشته باشد چند روز است و بالاخره حقوق می دهند. میل مؤمن در میل دیگران ذوب می شود پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «الْمُؤْمِنُ یَأْكُلُ بِشَهْوَةِ أَهْلِهِ وَ الْمُنَافِقُ یَأْكُلُ أَهْلُهُ بِشَهْوَتِهِ[5] = انسان با ایمان به میل و رغبت خانواده اش غذا مى خورد، ولى منافق، میل و رغبت خود را به خانواده اش تحمیل مى كند.» مؤمن همیشه با میل دور و برش کار می کند و میلش را در میل خانواده ذوب می کند. فرزند با معرفت هم همین طور است. تابع تصمیم پدر و مادر است و جوانی نمی کند. در روایت داریم، خدا جوانی که جوانی نکند را دوست دارد. دیگران وقتی به ما نگاه می کنند که یاد رفیق مان هم باشیم. گاهی وقت ها هم بین رفقا مسئله ای پیش  می آید. رفیق خوب کسی است که رفیقش را مخلوط قبول می کند. نه این که چون بی ادبی و جسارت و بی تجربگی کرد، قهر کند و رابطه را قیچی بزند. باید اگر رفیقش بدی هم داشت، تحمل کند. افراد باید اختلاف ها را کنار بگذارند و از هم رضایت داشته باشند. وقتی با رفیق شان مسافرت می روند، اختلاف پیدا نکنند. البته طبیعت گراها هستند که وقتی مسافرت می روند، چندین دفعه دعوا می کنند. بین فطرت گراها اختلاف وجود ندارد. چون قرار نیست کسی اعمال سلیقه کند و نظرش را به دیگران تحمیل کند. ممکن است پیشنهاد بدهد اما این طور نیست که وقتی پیشنهادش رد شد به او بربخورد. وقتی پیشنهاد دوستش تثبیت شود، کیف می کند. چون رأی رفیقش است و اصل، رفاقت و دوست داشتن و دوستی است. . پی نوشت: [1] ملا محمد محسن فیض کاشانی [2] میزان الحكمة، ج 4، ص 526، شماره 7750  [3] ملا محسن فیض کاشانی [4] ملا محسن فیض کاشانی [5] الكافی (ط - الإسلامیة)، ج‏4، ص: 12 ظ م - 51

جلسات مجازی خانواده آسمانی و شرح جامعه کبیره

بحث مان در معادشناسی درباره جهنم به موضوع «ظلم» رسیده بود. گفتیم که ظلم مصادیق مختلفی دارد. مواردی از آن را نیز، برشمردیم. اکنون می گوییم که اراده علو و ریاست‌‌طلبی نیز، از جمله موارد ظلم است. در روایت داریم، آدمی که به دنبال ریاست است و ذاتاً ریاست را دوست دارد، هلاک می‌‌شود: «مَنْ‏ طَلَبَ‏ الرِّئَاسَةَ هَلَكَ= هر کس برای خود ریاست را بطلبد هلاک شده است». از ریاست طلبی در قرآن کریم، به عنوان صفت «علوّ» یاد شده است: «تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذینَ لا یُریدُونَ عُلُوًّا فِی الْأَرْضِ وَ لا فَساداً[1]= ما این دار (بهشت ابدی) آخرت را برای آنان که در زمین اراده علوّ و فساد و سرکشی ندارند مخصوص می‌گردانیم». بنابراین، اگر کسی چنین روحیه ای داشته باشد، یعنی اراده علو و فساد کند، اهل بهشت نیست. جالب اینجاست که نفرمود به ریاست برسد، بلکه می فرماید حتی اراده ی ریاست و برتری جویی داشته باشد، جایش در بهشت نیست. یعنی خیلی ها هستند که به ریاستی نمی رسند، اما روحیه ی ریاست طلبی دارند. در مورد مومنین که می دانند به قول معصوم ع «آخرین حبی که از دل مومن بیرون می رود، حب ریاست است»، نمی‌‌گوید: «لا یألون» می‌‌گوید: «لا یُریدُونَ عُلُوًّا» اراده علوّ هم ندارند. یعنی نمی‌‌خواهند از کسی برتر باشند. مردی که دوست دارد در خانه از زنش برتر باشد، یا همه از او حساب ببرند، یا زن دوست دارد زن‌‌سالاری کند یا لباسی بپوشد که سرتر از همه باشد، یا عروسی بگیرد که بهتر از همه باشد، ماشینی بخرد که گران‌تر از ماشین همکارانش باشد، چادری داشته باشد که فاخرتر از همه باشد، انگشتری داشته باشد که از همه گران تر باشد و.... همین مقدار علوّ هم خطرناک است. چون انسان را هلاک و از سعادت محروم می‌‌کند. «وَ لا فَساداً» فساد نکند. مثلاً به هم زدن بین دو نفر یا دو خانواده به خاطر مطامع شخصی یا فاش کردن اسرار کسی. اینها همه خطرناک هستند. چون باعث محروم شدن انسان از سرای بهشت می شود. خدا امام امت را رحمت کند. می فرمود: همین مقدار که انسان بخواهد امام جماعت باشد. مثلاً چند طلبه یا چند نفر باشند، او بگوید من جلوتر بایستم، یا حق من است جلوتر بایستم، همین مقدار که انسان در روحش احساس کند که بالاتر از بقیه است، جهنمی است. یکی از مفسران در خصوص این آیه شریفه می فرمود: حتی اگر به ذهنت بیاید که بند کفش من بهتر از دوستم است، مشمول این آیه شده ای و از بهشت محروم می شوی. ادب این است که خود را برتر از کسی ندانی به سیدالشهدا (علیه السّلام) عرض کردند: آقا ادب چیست؟ حضرت فرمود: ادب یعنی به هر کسی می‌‌رسی او را بالاتر از خودت بدانی. آدمی که خودشیفته است و فکر می‌‌کند با بقیه فرق می‌‌کند و باید بالاتر از همه باشد، باید خاص‌‌تر باشد، این بی‌‌ادب و وحشی و متجاوز است و هم برای خودش و هم برای دیگران مصیبت درست می‌‌کند. وجود مقدس امام رضا (علیه السّلام) وقتی می‌‌خواست در منزل غذا بخورد، تا آن مسئول اسطبلش پای سفره نمی‌‌آمد، حضرت غذا را شروع نمی‌‌کرد و حتی فرمودند که اگر یک موقعی شما را صدا می‌‌کنم و با شما کار داشتم، اگر غذا می‌‌خورید، کسی بلند نشود دنبال کار من بیاید، سر غذا بلند نشوید. این خیلی مهم است که انسان در برخورد با دیگران ادب داشته باشد. فکر نکند در منزل باید به همه دستور بدهد که مثلاً برای من میوه بیاورید، آب بیاورید. مستحق‌‌ترین افراد برای اینکه بخواهند به دیگران خدمت کنند، آن است که از موقعیت بالاتری برخوردار باشد. مستحق‌‌ترین افراد برای تواضع و خدمت به مردم عالِم است. گاهی عالِمی که 4 سال درس خوانده و حالا مورد احترام مردم است، فکر می‌‌کند همه باید به او احترام بگذارند و باید کارهای او را انجام بدهند. گاهی دیگران را به استخدام می‌‌گیرد. این جور کارها برای یک عالِم، مورد رضای خدا نیست، این عالم تربیت شده نیست. عالِم تربیت‌‌شده، عالمی است که برای خودش برتری نسبت به دیگران قائل نیست، اگر در جایی یا مسافرتی هست، مثل بقیه کار می‌‌کند، مثل بقیه زحمت می‌‌کشد، امتیازی برای خودش نمی‌‌بیند و متواضع‌‌ترین افراد و خدمتگزارترین افراد است. سرانجام مدیری که عدالت ندارد، عذاب روز قیامت است نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌‌فرماید: «إِنْ شِئْتُمْ أَنْبَأْتُكُمْ عَنِ الْإِمَارَةِ وَمَا هِیَ أَوَّلُهَا مَلَامَةٌ، وَثَانِیهَا نَدَامَةٌ، وَثَالِثُهَا عَذَابٌ یَوْمَ الْقِیَامَةِ، إِلَّا مَنْ عَدَلَ= اگر بخواهید شما را از حقیقت و ماهیت امارت و ریاست با خبر سازم، (بدانید که) آغازش ملامت است و به دنبالش ندامت خواهد آمد و سرانجامش عذاب روز قیامت است، مگر آن كس كه عدالت بورزد». حالا شما نگاه کنید در این کشور چقدر افراد تلاش می‌‌کنند که به شورای شهر بروند، مدیر و رئیس بشوند، نماینده مجلس بشوند، رئیس‌‌جمهور بشوند. چقدر تلاش می‌‌کنند برای کنار گذاشتن و بیرون کردن دیگران، چقدر تلاش می کنند برای بریدن نان دیگران. اینها همه ناشی از روحیه ی علو است و عواقب بسیار وحشتناک است به دنبال دارد. البته بعضی ها حق شان است و لیاقت دارند که به ریاست برند. به همین جهت حضرت در آخر استثناء می‌‌کند: «إِلَّا مَنْ عَدَلَ= مگر کسی که عدالت داشته باشد». یعنی کسی که عادل است، مقام ریاست را برای رضای خدا می‌‌پذیرد. واقعاً برای خدمت می‌‌پذیرد. خدا شهید بزرگوار، بهشتی، را رحمت کند. ایشان فرمود: «ما شیفتگان خدمتیم، نه تشنگان قدرت». یعنی اگر هم الان در کار هستیم و برای مردم تلاش می‌‌کنیم، نه اینکه ما دنبال ریاستی بگردیم. ما واقعاً شیفته خدمت هستیم. اکثر بزرگانی که بعد از انقلاب از قم آمدند و وارد دستگاه خدمت در نظام جمهوری اسلامی شدند، آدم‌های گران‌قیمتی بودند. مثل مجتهدین والامقامی که الان بعضی از آن‌ها جزء مراجع تقلید هستند. اما اینها پس از سال‌ها، همه سر درس و بحث‌‌هایشان برگشتند. عشق شان آنجا بود. مثل مرحوم آیت الله حائری شیراز.ی. زمانی در منزلشان به ایشان عرض کردم: دلتان برای قم تنگ نشده؟ گفت: الهی قربان آب شورش بروم. آخر هم شما دیدید که ایشان چند سال قبل از فوتشان که دیگر نماینده ولی فقیه در شیراز نبودند، به قم آمدند و همان کارهای درس و بحث خودشان را ادامه ‌‌دادند. یعنی هیچ چیز برای عالم راستین شیرین‌‌تر از این نیست که برگردد سر درس و بحث و تحقیقات و مطالعاتش. حالا شما این را بگذارید در مقابل ظلم‌‌هایی که الان در مسئولین می‌‌بینید که با مال مردم، با آبروی مردم، با زندگی مردم چه کار می‌‌کنند. تصور کنید مسئول دولتی اموال مردم، جنس مردم، خوراک مردم را در بیابان قاچاق کنند، انبار کنند، احتکار کنند تا این بیاید و از آن بهره‌‌برداری سیاسی کند. روز قیامت چه می‌‌خواهد بشود؟ در اثر این گونه کارهای فلان مسوول، چقدر زندگی ها به طلاق و گرفتاری می‌‌افتد و چقدر بچه‌‌ها پناه شان را از دست می‌‌دهند؟  یک نفر برای ریاست‌‌طلبی خودش، برای مصالح حزب و جناح خودش، با جان مردم بازی می‌‌کند، یا میلیارد میلیارد دزدی‌‌ها و میلیارد میلیارد اختلاس‌‌ها، ایجاد سوءاستفاده برای خیلی ها می کند. او چطور می‌‌تواند فردای قیامت جوابگو باشد؟ هر كس به بندگان خدا ظلم كند، خداوند از طرف بندگانش دشمن او مى شود امیرالمؤمنین (علیه السّلام) درباره ظلم فرمایشات تکان دهنده ای دارند. از جمله: «مَنْ ظَلَمَ عِبَادَ اللهِ کَانَ اللهُ خَصْمَهُ دُونَ عِبَادِهِ مَنْ یَكُنِ اللهُ سُبْحَانَهُ خَصْمَهُ یُدْحِضْ‏ حُجَّتَهُ‏ وَ یُعَذِّبْهُ‏ فِی الدُّنْیَا وَ مَعَادِهِ= هر كس به بندگان خدا ستم كند، خداوند از طرف بندگانش خصم (دشمن) او مى شود و هر كه خدا با او مخاصمه كند، خدا منطقش را مى كوبد و در دنیا و آخرت عذابش می کند». چنین شخصى همواره در موضع جنگ با خدا خواهد بود تا آن كه بمیرد و دستش از ظلم كوتاه شود، یا توبه كند و به فرمان خداوند بازگردد.  هر کس به بندگان خدا ظلم کند، غیر از بندگان، خود خدا هم دشمن او خواهد شد، و هر کس که خدای سبحان دشمن او بشود، بهانه‌‌ها و دلایل او که ظلم کرده، همه را باطل می‌‌‌‌کند، و او را در دنیا و آخرت عذاب خواهد کرد. الان یک چیزی که خیلی مرسوم است و زیاد در مشاوره‌‌ها داریم، خوردن مهریه‌‌ خانم‌‌ها توسط آقایان است. مرد با بداخلاقی، سخت گرفتن، اذیت ‌‌کردن، دعوا و درگیری، زن را تحت فشار قرار می‌‌دهد که مهریه‌ا‌‌ش را ببخشد یا مرد اموالش را به اسم دیگران می‌‌کند تا چیزی به همسر و فرزندان شان نرسد. می‌‌خواهند ارث تقسیم کنند، می‌‌بینی یک نفر زیاده‌‌خواهی می‌‌کند نسبت به خواهر و برادران دیگر و حق خواهر و برادر خودش را می‌‌خورد، حق مادرش را می‌‌خورد. اگر پدر فوت کرده باشد، چون می‌‌خواهد سهم بیشتری بردارد، می رود جعل سند می‌‌کند. این ظلم ها به خانواده و خانواده همسر، تبدیل به مریضی و درد و بلا می‌‌شود. مال حرامی که به بچه‌‌هایت می‌‌دهی، بچه‌‌هایت دشمنت می‌‌شوند. نزدیکترین کسانت که تو به خاطرشان ظلم و دزدی و سواستفاده می‌‌کنی، همین‌‌ها دشمن تو می‌‌شوند. همین‌‌ها عاطفه‌‌شان را نسبت به تو از دست می‌‌دهند. همین‌‌ها منتظرند تو زودتر بمیری تا اموالت را بخورند. یک ظلم دیگر این است که در یادگیری مسائل همسرداری و تربیت فرزندت تنبلی کنی. این بچه بزرگ می‌‌شود در حالی که ۷ سال اول باید به شکل خاصی با او رفتار می‌‌کردید و نکردید. در ۷ سال دوم باید به شیوه خاصی با او رفتار می‌‌کردید و نشده. در ۷ سال سوم باید به گونه دیگری رفتار می‌‌شده و نشده. حالا آمده می‌‌گوید این بچه بی‌‌تربیت است و نمی‌‌‌‌دانم چرا اینطوری است؟ خوب باید گفت: چه کسی باید این را تربیت می‌‌کرده؟ اگر بی‌‌تربیت است، درواقع خودت بی تربیت هستی؟ این کوتاهی‌‌ها و تنبلی در یادگیری، بی‌‌تقوایی و گناه است. این ظلم به خودت و دیگران است. وقتی تو یاد نمی‌‌گیری که چطور باید باشی و چطور باید رفتار کنی، ظلم و بی‌‌تقوایی است. «ظَالِمُ‏ النَّاسِ‏ یَوْمَ‏ الْقِیَامَةِ مَنْكُوبٌ بِظُلْمِهِ مُعَذَّبٌ مَحْرُوبٌ= کسی که به مردم ظلم می‌‌کند، در روز قیامت گرفتار ستمگرى خود و مبتلا به عذاب و محروم است». «هَیْهَاتَ أَنْ یَنْجُوَ الظَّالِمُ مِنْ‏ أَلِیمِ‏ عَذَابِ‏ اللهِ وَ عَظِیمِ سَطَوَاتِهِ= هرگز این گونه نیست که ستمگر از عذاب دردناک خدا و کیفرهای سهمگین او نجات پیدا کند». این یک بشارت به مظلومین است. مظلومینی که در مبارزه با ظالم، تنبلی و کوتاهی نکردند، ولی مورد ظلم قرار گرفتند. این جمله یک بشارت است که شما بدانید آن کسانی که به شما ظلم کردند، قطعاً مورد انتقام الهی قرار خواهند گرفت. یکی از عذاب‌‌هایی که ظالمین مورد انتقامش قرار می‌‌گیرند، همین است که باید بار گناهان مظلومین را به دوش بکشند. روز قیامت به ظالم می‌‌گویند تو در حق این آدم ظلم کردی. می‌‌خواست ازدواج کند، وام ازدواجش را خوردی. الان این مشکلاتی که سر ارز و دلار، قیمت‌‌هایی که اصلاً هیچ توجیهی ندارد، قیمتها یک دفعه بالا می‌‌رود و عده‌‌ای به خاک سیاه می‌‌نشینند، شغل‌‌هایشان را از دست می‌‌دهند، زندگی‌‌هایشان را از دست می‌‌دهند، گرسنه می‌‌مانند. چه کسی می‌‌خواهد اینها را در قیامت جواب بدهد؟ «لَا یُؤْمِنُ‏ اللهُ عَذَابَهُ‏ مَنْ لَا یَأْمَنُ النَّاسُ جَوْرَهُ= خداوند به کسی از عذابش امنیت نمی‌‌دهد، کسی که مردم از دست او در امان نیستند». انسان باید تلاش کند که اطرافیانش از او دلهره نداشته باشند و همه از دستش درامان باشند. نه اینکه بترسند از اینکه الان اگر حرفی بزنیم، او عصبانی می‌‌شود و داد و جیغ می‌‌زند. گاهی زن و شوهرها با هم خوب زندگی می‌‌کنند. اما وقتی به جدائی می رسند، می‌‌بینی این زن آبروی مرد را می‌‌برد و نابودش می‌‌کند، یا این مرد آبروی زن را می‌‌برد و نابودش می‌‌کند. یکی از ظلم ها سوالات بی جا است تمام سؤالاتی که حریم شخصی افراد است و او نمی خواهد یا دوست ندارد به شما جواب بدهد ظلم است. مثلا بپرسی یک هفته قبل کجا خوابیدی؟ حالا کجا می‌‌خوابی؟ چه کسی با تو بود؟ چه کسی با تو نبود؟ چند نفر بودید؟ کجا رفتید؟ چرا زنت را طلاق دادی؟ چرا از شوهرت طلاق گرفتی؟ اینها همه ظلم است. چون او را وادار می‌‌کنی به دروغ گفتن و جهنمی شدن و تو عامل این جهنمی شدنش هستی. پس چرا سؤال می‌‌کنی؟ می بینید که بسیاری از سوالات ما از دیگران ظلم و جنایت است و به خودمان حق می‌‌دهیم که در حریم خصوصی افراد وارد شویم. حتی اگر همسرت باشد، یا پدر و مادرت است، یا خواهر و برادرت است، نباید به خودمان اجازه ‌‌دهیم که در حریم افراد برویم. جهنم/ظلم پی نوشت: [1] . سوره قصص، آیه 83. قا/236