از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در جلسات پیشین عرض کردیم: انسان ذاتاً عاشق علوّ و بزرگی و مقام و شخصیت و شرافت است. غالباً فعالیت‌های انسان هم در جهت کسب همین کمالات است. عزت در اجتماع و لو اجتماعی کوچک مانند خانواده خود و یا همسر برای افراد بسیار مهم است. انسان عاشق بزرگی است زیرا خدا روح او را بزرگ قرار داده است. اگر انسان بزرگی حقیقی را نشناسد به دنبال بزرگی‌های کاذب می‌رود؛ یا کمالات جمادی، یا نباتی و یا حیوانی و عقلانی. کمالات جمادی مانند زرق و برق‌های مادی از قبیل ویلا، اتومبیل، لوازم منزل و طلا و جواهرات و ... این‌ها مصادیقی از ماده، یعنی پایین‌ترین مرتبه وجود می‌باشند. چنین افرادی و نیز کسانی که حسرت ایشان را می‌خورند سر از جهنم در خواهند آورد. برخی دیگر کمال و بزرگی را در کمالات نباتی مانند زیبایی‌های اندام و پرورش آن و در نهایت اخذ مدال‌های جهانی می‌دانند. بسیاری از افراد هم عزت را در کمالات حیوانی مانند ازدواج و صاحب فرزند شدن و سایر ویژگی‌های حیوانی دانسته و برخی دیگر هم به کمالات علمی و کشفیات و اختراعاتشان افتخار می‌کنند. البته کمالات عقلی از آن جهت که در حد فرشتگان است پسندیده است اما کمال انسانی و عزت حقیقی او محسوب نمی‌گردد. منشأ عزت مربوط به کانون عزت است؛ «و لله العزه و لرسوله و للمؤمنین»، «فلّله العزّه جمیعاً» عزت متعقل به خداست فلذا به دست او هم می‌باشد. بعد از خدا تنها موجودی که عزت و اعتبار دارد انسان است و همه چیز برای او خلق شده است؛ «هوالذی خلق لکم ما فی الارض جمیعاً...» همه موجودات افتخارشان به سبب خلقت انسان است. زمین فخرش به این است که انسان روی آن راه برود و افتخار گیاهان در استفاده انسان از آن‌هاست. چه قدر حماقت می‌کند کسی که به خاطر خانه که از ماده است به دیگران فخر می‌فروشد در صورتی که ماده افتخارش را از خلقت انسان و استفاده‌اش از آن گرفته است. از آنجا که همه عزت از آنِ خداست انسان هم به میزان بهره ای که از «الله» دارد از عزت حقیقی برخوردار است. اگر این موضوع جا نیفتد امکان ندارد انسان سبک زندگی‌اش الهی و مهدوی شود. انسان سبک زندگی خود را براساس محبوب‌ها و معشوق‌هایش طراحی می‌کند. اگر سبک زندگی براساس کمالات جمادی، نباتی، حیوانی و عقلانی باشد در واقع انسان عزت و شرف را از پایین تر از خودش تمنا می‌کند در صورتی که باید از بالا عزت بگیرد، در این صورت اصطلاحاً به او منکوس یا وارونه گفته می‌شود. امیرالمؤمنین «علیه‌السلام» «منکوس» را درباره معاویه به کار برده است. به محض عشق به کمالات پایین تر از انسانیت، انسان خودش را تلف کرده است و محال است به آرامش برسد. انسان در صورتی با کمالات پایین به آرامش می‌رسد که از بالا به سراغ آن‌ها آمده باشد در غیر این صورت از خدا دور و خسته می‌شوند. کسی که با خدا به آرامش رسیده باشد فقدان کمالات پایین او را افسرده نمی‌کنند: «الهی کفی بی عزّاً ان اکون لک عبداً و کفی بی فخراً ان تکون لی ربّاً...» این فرمایش امیرالمؤمنین «علیه‌السلام» نمایانگر سبک زندگی حقیقی است. «پروردگارا! همان عزت مرا بس است که بنده تو باشم....» کسی که عبد خدا نباشد قطعاً عبدِ یکی از کمالات پایینی‌اش است؛ زیرا محال است که انسان عبد و برده نباشد. ما حتی یک نفر هم نداریم که آزاد بوده و در قید کسی یا چیزی نباشد. حتی اشیاء، گیاهان و حیوانات در قید «الله» هستند. یک سیب آرزو می‌کند خوراک مؤمن شود زیرا از نباتی خارج شده، و به حیوانیت و معرفت و الهیت می‌رسد. فرش از اینکه مؤمن روی او راه برود لذت می‌برد. ستون حنّانه فقط شیفته پیامبر «صلی الله علیه و آله» نیست بلکه شیفته و علاقه‌مند به هر کسی است که به ایشان شباهت دارد؛ «یسبح لله ما فی السموات و ما فی الارض...» معاد ویژه انسان نیست. همه عالم خلقت عشق به بازگشت به اصل و ریشه‌اش دارد. با توجه به اینکه خدا منشأ عزت است کسی که عاشق او شود عزیز حقیقی می‌شود. انسان هر قدر از استاد بیشتر دریافت می‌کند بزرگ‌تر و شادتر می‌شود و زمانی به عالی‌ترین حد می‌رسد که استاد از بالاترین هستی خودش به شاگرد مطلب بدهد. و هر شاگردی در هر فن و رشته ای به دنبال عالی‌ترین تجلی استادش است چون می‌خواهد به عمق استاد رسیده و به او راه یافته و دریافت نهایی داشته باشد. «الله» تنها اله فوق عقلانی است لذا مهم‌ترین شناخت هم شناخت «الله» و «اسماءالله» است. اساساً انسان برای معرفت الله خلق شده است؛ «ما خلقت الجنّ و الانس الا لیعبدون» که حضرت سیدالشهدا «علیه‌السلام» فرموده‌اند: «او لیعرفون». لا اله الا الله یعنی تنها «اله انسان» کمالِ مطلق است. برای شناخت «الله» باید به سراغ کامل‌ترین جلوه برویم. البته توجه و محبت و شناخت سایر مخلوقات حق تعالی هم ابراز عشق به اوست ولی مخلوقات خداوند جلوه‌های محدود و ناقص داشته و قادر به معرفی کامل خدا نیستند. خداوند در آیات مختلف برخورد با آفریده‌هایش را برخورد با خودش می‌داند؛ «من ذا الذی یقرض الله قرضاً حسناً...» «ان تنصرالله ینصرکم» و ... با توجه به اینکه در «لا اله الا الله»، «الله» آورده شده نه کریم، رحیم و جمیل و ... به دلیل این است که ما عاشق برخی از اسماءاللهی نیستیم بلکه عاشق الله با تمام اسم‌هایش می‌باشیم. جبرئیل مظهر اسم علیم است لذا عاشق خداوند با این اسم است و همچنین است میکائیل که مظهر اسم «رزّاق» خداوند است و اساساً نحوه ارتباط ایشان با خدا با اسماء مربوط به خودشان است. عزرائیل هم به عنوان مظهر «مُمیت» به سبب این اسم با خدا مرتبط است و اله هیچ کدام «الله» مستجمع جمیع اسماء و کمالات الهی نمی‌باشد. انسان که توانایی دریافت «الله» را دارد اگر با یک یا برخی اسماء رابطه برقرار کند کوچک مانده و به کمال نهایی خودش نمی‌رسد. «ألا بذکرالله تطمئن القلوب» فلذا به آرامش هم نمی‌رسد. «الله» که کمال غایی ماست باید با کامل‌ترین جلوه ظهور کند تا انسان به شناخت شایسته خودش نائل گردد. کامل‌ترین تجلی، «صادر نخستین»، «اولین جلوه» و «حقیقت انسانیت» یعنی محمد و آل محمد «صلی الله علیه و آله» می‌باشد. امکان ندارد کسی بتواند بدون انسان کامل به الله برسد. لذا حضرت می‌فرمایند: اگر ما نبودیم خدا نه شناخته می‌شد و نه عبادت می‌شد. ایشان مثل اعلی یعنی عالی‌ترین نمونه حق تعالی می‌باشند. رسیدن به اسم جامع رفتن به سراغ «الله» و مظهر الله هم معصوم «علیه‌السلام» است. انس با معصوم، انس با اسم جامع است. جبرئیل «علیه‌السلام» وقتی پیامبر «صلی الله علیه و آله» را بالا می‌برد به جایی می‌رسد که به حضرت عرض می‌کند: «تقدّم» یعنی حضرت جلو افتاده تا همه فرشتگان پشت او نماز بخوانند زیرا ایشان از فرشتگان و نیز سایر انبیاء الهی بالاتر هستند. حضرت می‌فرمایند: همه انبیاء و فرشتگان پشت من نماز خواندند ولی فخری به من دست نداد. یعنی افتخار زمانی است که به بالاتر یعنی کمال مطلق برسیم. کسی که به کمالات جمادی، نباتی، حیوانی و حتی عقلی دست یافته و فخر می‌فروشد خودش را نشناخته است و دچار توهم شده است عزت رسیدن به خداست. و افتخار را حضرت اینگونه بیان فرموده: «... و کفی بی فخراً ان تکون لی ربّاً» و افتخار من همان بس ربّ من خداوند است. شرافت انسان به مربی اوست. کسی که الله مربی او باشد خیلی شریف است زیرا سبک زندگی‌اش متناسب با ولایت الهی است: «الله ولی الذین آمنوا یخرجهم من الظلمات الی النّور و الذین کفروا اولیائهم الطاغوت یخرجونهم من النّور الی الظلمات...» قیمت انسان به مربی اوست. کسی که رب او الله است و الگوی عملی او انسان کامل، خیلی ارزشمند است؛ «... و لکم فی رسول الله اسوه حسنه...» الگوی ما رسول الله «صلی الله علیه و آله»، فاطمه زهرا «سلام الله علیها» و امام زمانی است که تمام کمالات انبیاء «علیهم‌السلام» و سایر ائمه «علیهم‌السلام» را یکجا دارد. امام زمان «عجل الله تعالی فرجه الشریف» با این مقام، مادرشان فاطمه زهرا «سلام الله علیها» را الگوی خودشان می‌دانند. بعضی‌ها فکر می‌کنند حضرت چون مرد نبوده‌اند پیامبر نشده‌اند در صورتی که این مقام برای حضرت خیلی کوچک است و فقط یکی از کمالات ایشان است. قبر حضرت فاطمه معصومه «سلام الله علیها» که از تبار ایشان هستند را خداوند عوض قبر گمشده ایشان قرار داده که ما فرصت عشق‌بازی داشته باشیم. ایشان از چنان مقامی برخوردارند که حضرت صادق «علیه‌السلام» در وصف ایشان فرموده‌اند: برای شفاعت اهل محشر وجودشان کافی است. با این حال بعضی‌ها ترجیح می‌دهند نام فرزندانشان را به جای نام ایشان، نام حیوانات بگذارند. فاطمه «سلام الله علیها» اصل و ریشه ما و ناموس خداوند است. دل‌تنگی های ما نشانه قیمت ماست. منشأ عزت «الله» است و راه رسیدن به آن، انسان کامل و خلیفه الله است. ما به ایشان انتساب داریم و إلا والدین زمینی واسطه ایجاد بدن ما می‌باشند. ما باید متوجه انتساب حقیقی مان باشیم. بی نهایت طلبی ما در گرو عشق به اهل بیت «علیهم‌السلام» است و فقط با این عشق به آرامش می‌رسیم. درگیری با این عشق بسیار مبارک است. در این عشق باید دل ما دخالت داشته باشد. سر کلاس ما در حال فعالیت عقلانی هستیم و سعی در فهم مطالب می‌نماییم ولی عقل فقط وسیله شناخت است. اما عشق فقط کار دل است. لذا اگر کسی صرفاً عقلانی عمل کند به آرامش و نشاط و شوریدگی نمی‌رسد. پس عقل شناسایی می‌کند و دل به عشق می افتد. البته عشق پایدار در گرو به کار گرفتن عقلانیت است. کسی که در هنگام خواستگاری در دلش را باز می‌کند امکان شناسایی ندارد. اما انسان عاقل دلش را حفظ و تا مدت‌ها عقلش را فعال می‌کند تا تشخیص دهد که این شخص برای عشق ورزی مناسب است یا نه. اگر عقل، طرف مقابل را تأیید کند به او دل داده و عاشق می‌شود و در اینجا عقل کنار می‌رود. اگر غیر از این باشد یعنی عشق مبتنی بر عقل نباشد به تنفر کشیده می‌شود. انسان برای شناخت عالی‌ترین معشوق یعنی «الله» باید راه عقلانی طی کند. بعد از شناخت الله و تجلی کامل او یعنی معصوم (لا حبیب الا هو و اهله) عقل کنار رفته و انسان با تمام حقیقتش یعنی «دل» به عشق ورزی می‌پردازد. عقل در حکم وسیله و مشاور برای دل است. اینکه ما از عباداتمان لذت نمی‌بریم برای این است که به حکم عقلمان عبادت می‌کنیم نه دلمان. عاشق برای معشوقش در هزینه کردن چرتکه نمی‌اندازد و فقط پذیرش معشوق برای او ملاک است. متأسفانه مشغله‌های افراد در ابراز عشق به خدا و معصوم مؤثر است گویا عاشقی کار انسان‌های بیکار است. عقل ما محاسبه گر است البته به نفع حیوانیتمان. ما دائماً در محاسباتمان، قرآن، سَحَر، الله و اهل بیت «علیهم‌السلام» را حذف می‌کنیم. وقتی اولویت را با کار و درس می دانیم کارهایمان هم بی برکت می‌شود. انسان تا از عقل منفک نشده و به عشق نیفتاده عمرش بی برکت است. باید در عشق با خدا اهل قمار باشیم همه چیز را برای او ببازیم در این صورت به حدی برای ما ریزش حاصل می‌گردد که فرصت جمع کردن نخواهیم داشت. بدون استاد خداوند علم وارد دل انسان می‌کند و این پاداش کسی است که اگر بین درس خواندن و کار برای خدا مخیر باشد، خدا را برگزیند.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته.

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در فضیلت اهل بیت «علیهم‌السلام» و عشق به ایشان شعری را از مرحوم فیض برای شما بیان می‌کنیم: ز مهر اولیاء الله شأنی کرده‌ام پیدا                                          برای خویش عیش جاودانی کرده‌ام پیدا رسا گر نیست دست من به قرب دوست یکتا                   ز مهر دوستانش نردبانی کرده‌ام پیدا ولای آل پیغمبر بود معراج روح من                                         به جـز این آسمان‌ها آسمانی کرده‌ام پیدا به حبـل الله مهر اهل بیت است اعتصام من                   برای نظم ایمان ریسمانی کرده‌ام پیدا این شعر حکایت از مستی‌هایی ناشی از بینش و معرفت خاص به اهل بیت «علیهم‌السلام» دارد. تعابیر این شعر عبارت‌اند از: شأن، عیش، نردبان، معراج، آسمان، ریسمان، اعتصام و ... است. اگر کسی در دنیا به این بینش نرسد از توانایی‌ها و قدرت‌های بی‌شمار محروم مانده است. «شأن» که مرحوم فیض به آن اشاره کرده‌اند در واقع در وجود همه ما هست و باید آن را شناسایی و کشف نموده و به آن توجه کنیم. این شأن بدون عشق به اهل بیت، به حق تعالی نخواهد رسید. کسانی که اهل بیت «علیهم‌السلام» را ندارند شناختی که از «الله» دارند ناقص و چه بسا اشتباه است و محبتشان به «الله» هم از دریچه کمالات جمادی، نباتی یا حیوانی و نهایتاً عقلانی است. عشق حقیقی از دریچه کمالات فوق عقلانی به «الله» است. برای رسیدن به کمال مطلق باید به سراغ کامل‌ترین جلوه از حق تعالی برویم. «الله» در مقام «هُو» در غیب الغیوب بوده و قابل دستیابی نمی‌باشد چون ظهور ندارد. وقتی ظهور می‌کند شناخته شده و به او عشق ورزیده می‌شود. برای شناخت او هم باید ظهور کامل را شناخت. ظهورهای ناقص از قبیل گل‌ها، گیاهان، آسمان، کهکشان‌ها و ... نمی‌توانند «الله» را کامل به ما بشناسانند. ظهور کامل اسماءالله فقط در چهارده معصوم «علیهم‌السلام» وجود دارد. بدون شناخت ایشان نمی‌توان «الله» را شناخت و بدون عشق به ایشان امکان ندارد به «الله» عشق ورزید و به او رسید. خدایی که بدون عشق به اهل بیت «علیهم‌السلام» شناخته می‌شود ناقص است. «الله» با تمام اسماء و صفاتش فقط با شناخت ایشان، شناخته شده و به او عشق ورزیده می‌شود: «من ارادالله بدأ بکم...» رابطه ما با اهل بیت «علیهم‌السلام» یک رابطه صرفاً حقوقی نیست و مانند استاد انسان در رشته‌های مختلف نمی‌باشد که اگر احترامی هم داشته باشد از حیث استاد و شاگردی باشد. تبعیت از استاد تدریجاً انسان را شبیه استاد از جهت مهارت می‌نماید. شیعه و سنی هر دو معتقدند که اولین تجلی حق تعالی اهل بیت «علیهم‌السلام» می‌باشند. همین موضوع باعث می‌شود که ما علاوه بر رابطه حقوقی با ایشان، رابطه حقیقی هم داشته باشیم زیرا ما از نور ایشان خلق شده‌ایم. روح بی نهایت طلب ما از ایشان است و پدر و مادر آسمانی ما هستند. انسان زمانی که می‌فهمد از ایشان است و آن‌ها معدن همه خیرات و کمالات هستند، شأن پیدا می‌کند و دارای افتخار و بزرگی می‌شود. با این وجود انسان گرفتار کمالات شئون پایینش نمی‌شود. و اصلاً احساس کمبودی نمی‌کند که بخواهد با کمالات شأن‌های پایینی‌اش آن را جبران کند. بنابراین انسان با کسی مشکل ندارد و حسادت، رقابت و چشم و هم چشمی و عصبانیت و ... وجود ندارد و اینگونه شادی و آرامش شخص تأمین می‌شود. با وجود خانواده آسمانی شخص دارای ریشه و اصل و نسب است و هدفش نیز مشخص می‌باشد. مسئله تنظیم سبک زندگی که مقام معظم رهبری هم روی آن تأکید دارند بسیار مهم است. درباره خانواده آسمانی در جامعه کبیره داریم: «... ان ذکرالخیر کنتم اوله و اصله و فرعه و معدنه و مأویه و منتهاه...» وقتی که منتهای خیر را اهل بیت «علیهم‌السلام» ذکر می‌کند، یعنی هر انتخابی که ما می‌کنیم حتماً باید به اهل بیت «علیهم‌السلام» ختم گردد، اعم از انتخاب شغل، همسر، رشته تحصیلی، فعالیت اقتصادی، سیاسی و هنری و ... چنانچه هر ارتباط و اقدامی که انسان می‌خواهد برقرار کند اصرار دارد که باید با خانواده‌اش هماهنگ باشد، در صورتی که اهل بیت «علیهم‌السلام» ریشه حقیقی ما بوده باید به مراتب بیشتر بلکه قبل از هر چیز و هر کس ملاحظه شده در اولویت تصمیم گیری‌ها باشند. هر تصمیمی بدون امام زمان مان سبب باختن ما می‌شود. هر کاری که انجام می‌دهیم باید ما را به اهل بیت «علیهم‌السلام» برساند نه اینکه صرفاً دنیا و یا حداکثر بهشت را تأمین کند. مهم این نیست که شوهر یا فرزند ما کیست باید دید که می‌توان از طریق آن‌ها به بهشت رسید. آسیه به حدی زیرک است که با شوهری مثل فرعون به خدا می‌رسد: «... ربّ ابن لی عندک بیتاً فی الجنه...» (سوره تحریم) درباره 5% از اختلافات زناشویی می‌توان طلاق را توصیه کرد ولی در مورد سایر موارد می‌توان از اختلافات در جهت بهشت بهره برداری کرد، مگر دو طرف یا یکی از طرفین بخواهند به جهنم ختم شود. 95% طلاق‌ها بچه گانه، بوده و ناشی از ترس و عدم اعتماد به نفس و سبک زندگی نداشتن و عدم شناخت خود است که نتیجه‌اش فرار است. ما باید بتوانیم از مشکلاتمان به «الله» برسیم و با انبیاء و اولیاء الهی رفیق شویم و به بهشت و بالاتر از آن برسیم که البته اگر در همین حد عُرضه داشته باشیم که جهنمی نشویم هم خیلی غنیمت است، یعنی کفر نگفته و عصبانی نشویم و ... بنابراین اول باید سبک زندگی مان را عوض کنیم. اگر می‌خواهیم در بخشهای پایینی (حس، خیال، وهم و عقل) رشد کنیم اول باید بخش پنجم یعنی فوق عقل ما رشد کرده باشد. اگر انسان، بزرگی انسانی نداشته باشد هر چه در چهار بخش پایینی رشد کند در واقع کوچک می‌شود. رد شدن شتر با بارش از سوراخ سوزن، راحت تر است از رفتن یک ثروتمند به بهشت. ثروت تا این حد می‌تواند مانع باشد. تحصیلات عالی هم اینطور است. زمانی ثروت و تحصیل در رشد مؤثر است که تحت حاکمیت فوق عقل باشند بزرگی‌های بدون خدا انسان را مست و غافل می‌کند، و به عبارتی می‌توان گفت: فوق عقلی که باید سلطنت کند تحت حاکمیت قوای پایین تر از خود قرار گرفته است و همیشه کودک عزیز روان در اولویت آخر قرار می‌گیرد. کسی که عاشق خود حقیقی‌اش است هر پیشنهادی که به او می‌شود اول حقیقت وجودش را در نظر می‌گیرد. حتماً قَدَری را انتخاب می‌کند که قضایش الله و بهشت باشد. اینکه می‌فرمایند: «ان ذکرالخیر کنتم اوّله و اصله و فرعه و معدنه و مأویه و منتهاه...» باید با اهل بیت «علیهم‌السلام» انتخاب کرده و با ایشان هم به پایان برسانیم. اگر در انتخاب‌هایمان خانواده آسمانی مان را در نظر نگیریم از سعادت جاودانه مان کاسته‌ایم. چه بسا افرادی که انواع فعالیت‌ها را در جامعه عهده دار شده‌اند و تنها هدفشان «دیده شدن» است. غافل از اینکه هر مقامی را که انسان کسب کند بالاتر از مقامی که نزد خانواده آسمانی دارد، نمی‌باشد. آن‌ها به قدری به ما علاقه‌مند هستند که تأکید دارند ما دائماً بگوییم: «... ان یجعلنی معکم فی الدنیا و الاخره» و «ان یبلغنی المقام المحمود لکم عندالله» ولی از آنجایی که سبک زندگی ما درست نیست هر آنچه را که می‌خواهیم مستقل و بدون در نظر گرفتن ایشان است لذا بین ما و آن‌ها فاصله می افتد. کسی که خود حقیقی‌اش را شناخته و عاشقش شود به شادی و آرامش و روشنایی زندگی می‌رسد، آرمان داشته و بلاتکلیف نیست و هر حادثه ای در مراتب پایینی او را غصه دار نمی‌کند: «شغل من الجنّه و النّار امامه» چنین شخصی بیکار نیست و فرصت غصه خوردن ندارد. شخصی در وصیتنامه اش نوشته بود: من به بزرگی محمد و آل محمد «صلی الله علیه و آله» و اهدافشان، خودم را بزرگ می‌بینم و نمی‌خواهم یک لحظه از عمرم را از دست بدهم. اگر کسی این دغدغه را داشته باشد حتی اگر این طرف هم نرسد حتماً آن طرف می‌رسد. ایشان به خواب آمده و گفته بودند: آنچه ما سر کلاس‌ها می‌آموختیم اینجا در یک لحظه به ما دادند. الان هم حضرت سیدالشهدا «علیه‌السلام» منتظر من هستند. در این صورت است که ما سالم و قوی متولد می‌شویم: ز مهر اولیاء الله شأنی کرده‌ام پیدا                                          برای خویش عیشی جاودانی کرده‌ام پیدا ریشه ما کسانی هستند که اول و اصل و فرع، و معدن و آخر هر خیری می‌باشند. کسی که این حقیقت را دریافت کرده، افتخار را از جای دیگر گدایی نمی‌کند و اگر مقام و موقعیتی هم کسب کند به دیگران تفاخر نمی‌کند. پیامبر «صلی الله علیه و آله» می‌فرمایند: من سید فرزندان عالم هستم و بزرگ‌ترین پیامبر خدا می‌باشم ولی به کس فخر نمی‌فروشم. چه زن و شوهرهایی که سر هم منت گذاشته یا بچه‌های توهم زده ای که مقابل پدر و مادر فخرفروشی می‌کنند. کسی نزد پیامبر «صلی الله علیه و آله» آمد و شکایت کرد که پدرش ضمن اینکه وضع مالی خوبی دارد پولهای او را نیز از او می‌گیرد. حضرت فرمودند: «انت و مالک لابیک» خودت و مالت متعلق به پدرت هستید. کسی حق ندارد از اینکه پدرش هزینه او را می‌دهد خود را زیر بار منت بداند مگر اینکه پدر منت گذار باشد. ما هر کاری هم بکنیم زیر بار منت والدین مان هستیم حتی اگر آن‌ها هزینه ما را ندهند (نیاز نداشته باشیم). با این وجود حق خانواده آسمانی خیلی بیش از این‌هاست و ما از لحاظ ابراز عشق و عاطفه و کمک گرفتن از ایشان ضعیف هستیم. کسی که از این عواطف بهره نمی‌برد و به دنبال مقامات دنیایی است مانند کسی است که در خانواده ای ثروتمند، گدا و فقیر زندگی می‌کند. ما ژن خانواده مان یعنی تمام کمالات را بالقوه داریم و خیلی بزرگ خلق شده‌ایم. «لقد خلقنا الانسان فی احسن تقویم، ثمّ رددناه اسفل السّافلین» پس از آن به دنیا که اسفل السافلین است در قوس نزول آمدیم. البته معصومین «علیهم‌السلام» را همراه ما فرستاده‌اند لذا در همین دنیا هم عزیزیم و می‌توانیم به احسن تقویم برسیم و در معاد و بازگشت رو سفید بازگردیم. «برای خویش عیشی جاودانه کرده‌ام پیدا» عیش چیزی غیر از خوبی و کمالات است: انسان با انتساب به این خانواده سرشار از محبوبیت و کرامت و محبت و عزت است و بی مهری دیگران او را متأثر نمی‌کند. اینکه انسان چیزی یا کسی را نشناسد آن قدرها مهم نیست این مهم است که انسان خودش را نشناسد. در عالم خواب خدا ما را به خودمان نشان می‌دهد ولی ما خود را به بدنمان می‌شناسیم و دائماً غصه‌اش را می‌خوریم. مولوی می‌گوید: شخصی شبها می‌رفته و در زمینش ساختمان می‌ساخته بعد از پایان بنا، روزی به آنجا رفته و متوجه می‌شود که بنایش را در زمین همسایه ساخته است. ما غصه حس، خیال، وهم و عقلمان را می‌خوریم که هیچ کدام ما نیستیم و آن‌ها برای حقیقت ما (فوق عقل) خلق شده‌اند و متأسفانه ما خودمان را به استخدام این چهار بخش درآورده‌ایم و این حکایت تمثیل مولوی است. ما به حدی مشغول بخش‌های پایین هستیم که بعد از سال‌ها نماز و قرآن خواندن به عیش نمی‌افتیم و لذت نمی‌بریم. شخصی از نزدیکان مقام معظم رهبری تعریف می‌کرد: اوایل انقلاب خدمت ایشان رسیده بودند ایشان آیاتی از قرآن را چنان با اشتیاق گوش می‌کردند که به گریه افتادند. واقعاً ما تا به حال این‌گونه قران خوانده‌ایم؟ بسیاری از ما از قرآن به اندازه یک سریال تلویزیونی لذت نمی‌بریم. اگر انسان خودش را پیدا کند چقدر در دنیا می‌تواند شاد و سرمست زندگی کند. چه تأسف انگیز است که انسان در برزخ بفهمد عمرش را صرف کسی کرده که «او» نبوده است و چیزی از لوازم برزخ برای آنجا نیاورده است. برزخی که امام درباره آن فرمودند: عمر دنیا در برابر برزخ یک لحظه است و این در حالی است که هر لحظه ممکن است نوبت ما شده و به برزخ منتقل شویم. اگر ممکن است در قبر خوابیده و تمرین رفتن کنیم. خواب هم نزدیک به مرگ است برای همین از ما خواسته‌اند که وقتی بیدار می‌شویم بگوییم: «الحمدلله الذی احیانی بعد ما اماتنی» کسی که در دنیا درست عمل نکرده وقتی به برزخ منتقل می‌شود می‌گوید: «... ربّ ارجعونی، لعلی اعمل صالحاً فیما ترکت...» پروردگارا مرا باز گردان، شاید در آنچه که ترک کردم عمل صالحی انجام دهم... و به او گفته می‌شود: «... کلّاً انّها کلمه هو قائل‌ها....» چنین نیست بلکه این فقط سخنی است که او می‌گوید. ما نباید تعلل کنیم تا مرگمان فرا برسد عمر ما فرصت مناسبی است. هنگامی که متوجه می‌شویم وقت رفتن است دلمان می‌خواهد که یک لحظه دیگر هم به ما فرصت بدهند. کسی که موفق شود خودش را بشناسد این خود را همراه با «الله» و خانواده حقیقی‌اش می‌خواهد. در این صورت است که نماز، حرم، قرآن خواندن و ... معنادار و لذت بخش می‌شود. کسی که به «عیش جاودانه» برسد دارایی‌های دشمنان او را تحقیر نمی‌کند قرآن می‌فرماید: کسانی که با خدا قهر کرده‌اند خدا سرشان را به جیفه دنیا گرم کرده است. ما فقط در مقابل بزرگان معنوی می‌توانیم احساس حقارت داشته باشیم. اگر برای بزرگان دنیایی خودمان را کوچک کنیم در واقع خودفروشی کرده‌ایم: سال‌ها دل طلب جام جم از ما می‌کرد                                آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا می‌کرد   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته.

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی گاهی انسان درباره حقیقت غیب که او کیست، از کجا آمده و قرار است به کجا برود، و نیز اینکه اولین مخلوق خداوند نور پیامبر و اهل بیت «علیهم‌السلام» بوده و خداوند همه مخلوقات را از نور ایشان خلق کرده است، ذهن و عقلش را قانع می‌کند و ریشه خودش، که اهل بیت «علیهم‌السلام» است را در می‌یابد. اما زمانی که این حقیقت‌ها جذب جانش می‌شود قضیه خیلی فرق می‌کند. وقتی حقیقتاً خودش را فرزند اهل بیت «علیهم‌السلام» دانسته، رابطه وجودی پیدا می‌کند. انسان‌ها با هر چه که نسبت به آن احساس تعلق دارند بیشتر رابطه وجودی برقرار می‌کنند. حتی شهر و کشور یا قاره خودشان. عشق به وطن و والدین به عنوان اصل جزء ذاتیات انسان است. زمانی که حبّ محمد و آل محمد «صلی الله علیه و آله» در دل انسان افزایش می‌یابد دل‌تنگی هایش هم افزایش می‌یابد و میل به ملحق شدن به آن‌ها را دارد. اگر عشقی ایجاد شود نمی‌توان مانع برقراری اتصال و ارتباط شد. در دوست داشتن حتی از نوع حیوانی زمان و مکان معنا ندارد. اگر انسان چیزی را دوست داشته باشد حاضر است مسافت‌های زیاد را طی کرده و وقت بسیاری را اختصاص دهد تا به آن برسد. لذا انسان با یافتن اصلش که خانواده آسمانی‌اش است قیمت خودش را به دست می‌آورد. این مطلب که انسان خودش را بشناسد و بفهمد از کجا آمده و قرار است به کجا برود بی نهایت مهم است. مهم‌ترین علامت حیات انسانی شوق خانواده حقیقی را داشتن است و شخص علاقه‌مند است هر چه زودتر به ایشان ملحق گردد. رفتار و افکار این شخص از رسیدن به مقام و جایگاه اصلی خودش خارج نمی‌شود و تدبیرش جدای از آن نبوده و انتخاب‌ها، ارتباطات، افکار و رفتارش تابع این عشق و الحاق به آن است. مانند جنین که همه فعالیت‌هایش تابع تولد سالم است. چنین انسانی دوزیست نیست که یک سبک ویژه داشته باشد و علاقه‌های مذهبی هم در کنارش باشد، بلکه سبک زندگی او متناسب با تعلق او به آسمان است. هیچ کدام از اقشار جامعه سبک زندگی‌اش مبتنی بر آسمان نیست نه ازدواج، نه تربیت فرزند، نه سیستم اقتصادی و نه هیچ بعدی از ابعاد زندگی‌شان. هنرمندان که در جامعه ما معمولاً اول باید کار قید آخرت را بزنند و حیا و دین را کنار بگذارند. اگر کسبه ما کسبشان با معیارهای آخرتی باشد روزگارمان خیلی تغییر می‌کند. مدیران و دانشمندان و سایر اقشار هم همین‌طور. ما حتی وقتی به قبرستان هم می‌رویم باور نمی‌کنیم که ما هم به زودی به آن‌ها محلق می‌شویم و حاضر نیستیم در سبک زندگی مان تجدید نظر کنیم. علی «علیه‌السلام» می‌فرمایند: «ما اکثر العبر و اقلّ الاعتبار» چه قدر عبرت زیاد و عبرت گیرنده کم است. سبک زندگی مبتنی بر غیب و آسمان سرشار از قدرت، نشاط و آرامش است. انسان‌ها حبّ پادشاهی، عظمت و ریاست دارند. به همین دلیل است در قرآن آمده: «واذا رأیت ثمّ رأیت نعیماً و مُلکاً کبیراً» انسان ملک را هم برای ملک می‌خواهد با اینکه بهشت هر مؤمن به لحاظ بزرگی به اندازه زمین و آسمان‌ها می‌باشد ولی اهمیتش از حیث گستردگی میزان قلمرو تحت حاکمیت اوست. انسان‌ها می‌خواهند پادشاهی عظیم داشته و مثل خدا باشد. اگر مصداق دقیق عزت را پیدا نکنیم در چهار مرحله پایینی (حس، خیال، وهم و عقل) به دنبال عزت می‌گردیم. لذا به علوّ و چشم و هم چشمی و رقابت و ... می‌پردازیم. چه بسا افرادی که همه عمرشان صرف مسابقه در کمالات جمادی شده است. بسیاری هم به هنرهای مختلف که کمالات خیالی است پرداخته‌اند و برخی دیگر به کمالات وهمی مانند مقام و ریاست و ... عمر گذرانده‌اند. با این معیارها ما می‌توانیم خودمان را محک بزنیم. کسی که خودش را شناخته باشد در هیچ کدام از این چهار بخش احساس حقارت نکرده و به دنبال رقابت با دیگران هم نیست و همه عزتش را در بخش فوق عقلانی دیده و سرعت و سبقت مربوط به همین بخش است. چنین شخصی میزان کمالش را در رابطه با الله و سنخیت با خانواده آسمانی‌اش می‌داند: «سابقوا الی مغفره من ربکم و جنّه عرض‌ها کعرض السّماء و الارض...» «سارعوا...» در چنین سرعت و سبقتی دعوا وجود ندارد و اتفاقاً شخص سعی می‌کند دیگران را هم برساند. رتبه معصوم بعد از خداست و در عین حال می‌خواهند که ما به ایشان برسیم: «... ان یجعلنی معکم فی الدنیا و الاخره...» «... اسئل اللهان یبلّغنی المقام المحمود لکم عندالله ...» والدین به سبب عشقی که به فرزند دارند طالب رشد ایشان بوده حتی حاضرند که از خودشان سبقت بگیرند. این‌ها رمز آرامش کسی است که خودش را پیدا کرده است. کسی که به خانواده آسمانی‌اش وصل شده در دریایی از ارتباطات شورانگیز و افتخارآمیز قرار گرفته است و دچار تنهایی، کوچکی و نیاز نمی‌شود. به امور دنیایی‌اش هم می‌رسد و به هیچ کدام وابسته نیست بلکه در اوج غنا و بی نیازی است. و باز از دست دادن هر کدام پشت او خالی نمی‌گردد. ناامیدی، ترس، خلاء و دلهره ندارد: «... لا خوف علیهم و لا یحزنون» در کلاس، در مسئله عشق تا مرحله تصدیق و امتناع ذهن پیش می‌رویم ولی با عاشقی است که این عشق در دل و جانمان می‌نشیند. چه بسا افرادی که در معرض یکدیگر قرار گرفته و تدریجاً با هم انس گرفته و علاقه پیدا کرده‌اند. فاصله بین رابطه تصدیقی و رابطه وجودی باید با عمل، پر گردد و در این راه باید عاشقی کرد. تبعیت‌ها هم رنگ خوف و طمع نداشته بلکه عاشقانه است. تا این‌گونه نشده‌ایم عباداتمان از سر رفع تکلیف است. کسی که نیت قربه الی الله می‌کند باید جدی باشد. باید دقت کنیم که عباداتمان چه قدر در ما تغییر ایجاد کرده و ما چه قدر شبیه شده‌ایم. ما خانواده آسمانی با آن عظمت را داریم ولی گدا و بدبخت زندگی می‌کنیم. چون رابطه ما با ایشان حقیقی نیست. به همین دلیل عبادات ما سبب رشد و تعالی ما نشده و بسیاری که این را می‌بینند از بی نمازی خودشان رنج نمی‌برند چون بین خودشان و ما فرقی نمی‌بینند. بسیاری از کسانی که مسلمان شدند در اثر مشاهده  زندگی یک مسلمان حقیقی بوده است. زیرا او را شاد و خوش برخورد و خوش اخلاق دیده‌اند. این است که حضرت صادق «علیه‌السلام» فرموده‌اند: باعث زینت ما باشید نه ننگ. بزرگی حقیقی بزرگی در آسمان و به میزان جذب اسماء الهی است و اینکه در بین خانواده آسمانی، انبیاء، شهدا و صدیقین انسان عزیز باشد. کسی که این‌طور بزرگ شده باشد به دنبال بزرگی‌های کاذب نمی‌باشد. با در نظر گرفتن این معیارها می‌توانیم خودمان را ارزیابی کنیم. شناخت آسمان باعث دل‌تنگی و شوق به بازگشت می‌گردد. هر قدر بزرگی‌های چهار بخش پایینی بدون رشد فوق عقل بیشتر شود ما از خانواده مان دورتر می‌شویم هر قدر هم دورتر شویم بدبخت تر و غریب تر و عصبی تر و پژمرده تر و ... می‌گردیم. پدر و مادرها باید فرزندانشان را براساس بزرگی بخش پنجم تربیت نمایند. غالب والدین اصرار دارند که فرزندانشان درس بخوانند و به جایی برسند در صورتی که هر چه موقعیتشان بالاتر باشد مسئول تر هستند و امکان دورتر شدن آن‌ها بیشتر است. رد شدن یک شتر از سوراخ سوزن راحت تر از رفتن یک ثروتمند به بهشت است. کسی که چهار بخش پایینی خودش را تابع بخش پنجم کرده باشد هر قدر پیشرفت کند به خدا نزدیک‌تر می‌شود. «... الذین ان مکّنّهم فی الارض اقاموا الصلوه و ءاتوا الزکوه أمروا بالمعروف و نهوا عن المنکر...» این افراد هر چه نعمت دارند با معشوق شان از آن‌ها استفاده می‌کنند. افراد ثروتمندی که ویلاهای چند میلیاردی دارند اصلاً به تنهایی لذت نبرده و محبوب‌ترین کس خود را همراه می‌برند. هر کس یک لیلایی (معشوقی) دارد. کسی که بزرگی بخش پنجم را از دست بدهد. هر قدر در مراتب چهارگانه پایینی بزرگ‌تر شود جهنمش وسیع تر و عذابش سخت تر است. یکی از اساتید می‌فرمودند: انسان در دنیا نوعی حیوان است. (حیوان ناطق) ولی در جهنم انسان خودش یک جنس است که انواع حیوان تحت آن قرار گرفته‌اند. حضرت فرمودند: خدا حیوانات مختلف را از خلق انسان آفریده است. اینکه حضرت فرموده‌اند امت من به شکل ده حیوان محشور می‌شوند سخن کلی است. در نظام خلقت اول «الله» است. و بعد خلیفه الله به عنوان شبیه‌ترین موجود به «الله»، بعد فرشتگان و سپس حیوانات و گیاهان و جمادات. هر قدر بدون رشد بخش پنجم، بخش‌های پایینی او فعال شود در جهنم گرفتارتر است. ولی اگر بزرگی حقیقی صورت پذیرفته باشد بزرگی‌های دیگر را جذب کرده و بزرگ‌تر می‌شود. در واقع کمال اصلی رشد می‌کند و همه کمالات در واقع هزینه بالندگی انسانیت می‌گردد. ثروتمند خیری که هشتاد مدرسه ساخته بود ویلای بسیار زیبا و بزرگی داشت و از آنجا که خیلی به آن علاقه‌مند بود تصمیم گرفت آن را با خودش ببرد؛ لذا به ایتام بخشید. این شخص پول‌هایش، قدرت، مقام و حتی شهوت‌هایش هم تبدیل به نور می‌شود. اگر ما از خانواده مان جدا شویم بزرگی چهار بخش پایین کاری برای ما انجام نداده و به محض خروج از دنیا غصه‌هایمان آغاز می‌گردد. هیچ چیز خطرناک‌تر از این نیست که ما برزخ شویم و بفهمیم چیزی نیاورده‌ایم. ما فاصله ای با لحظه ورود به برزخ نداریم. ما الان در دالانی هستیم که انتهای آن دری به سوی برزخ است. تصور کنید که اگر آمادگی نداشته باشیم چه حالی به ما دست می‌دهد، نه عقاید درست، نه خلقیات مناسب و ... . به برنامه روزانه‌مان دقت کنیم هر آنچه که رنگ فطرت ندارد را حذف کنیم. چند ساعت در مکان مقدسی مانند مشهد، قم و جمکران و ... خلوت کنیم و تصمیم خودمان را بگیریم. مبنای زندگی مان را بزرگی حقیقی قرار دهیم. این امر، مقیاس دارد باید بعد از مثلاً شش ماه آن را احساس کنیم گویا راهمان به آسمان باز شده است. سر نماز آیه «اهدنا الصراط المستقیم» شما را متوجه راه خانواده آسمانی‌تان نماید و کمتر از پیامبر و آلش «علیهم‌السلام» را نخواهید. این تقاضا حداقل ده بار در روز صورت می‌گیرد. باید سبک زندگی مان را با ایشان هماهنگ کنیم و در سه مقوله اعمال، اخلاق و عقاید از ایشان الگو بگیریم. تا به بزرگی حقیقی نرسیم پیشرفتمان ما را در زمین سنگین تر می‌کند و از غیب دورتر می‌شویم.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در جلسات قبل رابطه ی تصوری، تصدیقی و وجودی را توضیح دادیم و اینکه دارایی انسان که منشأ اثر دنیایی و آخرتی است رابطه ی وجودی ای است که با هرچیز برقرار کرده است غیب اساساً به میزانی اثرگذار است که با آن رابطه ی وجودی برقرار کرده باشیم. همه ی گزاره‌هایی که در قرآن درباره ی مؤمن آمده مربوط به مؤمنی است که به رابطه ی وجودی رسیده است. رابطه‌های تصوری و تصدیقی مقدمه ی رابطه ی وجودی است و اگر کسی در آن‌ها توقف کند و لو کتاب بنویسد، سخنرانی کند و ... به شادی و آرامش نمی‌رسد. فقط کسی که به رابطه‌ی وجودی با خدا و مفاهیم آسمانی رسیده است «دائم النشاط» و مصداق سلاماً سلاماً است. آنچه قرار است در بهشت انسان تجربه کند باید در دنیا اتفاق افتاده باشد، و الا: «من کان فی هذه اعمی فهو فی الاخره اعمی» کوری دنیا، کوری آخرت و سلامت دنیا، سلامت آخرت را به همراه دارد. اینکه می‌فرمایند: «آه من طول الطریق و قلّه الزّاد...» زاد آن چیزهایی است که انسان در سکرات موت و برزخ و قیامت و بعد از آن با خود برده و کمکش می‌کنند و این فقط در گرو برقراری رابطه ی وجودی است. شخصی آلزایمر داشت علیرغم اینکه همه‌ی اقوامش را فراموش کرده بود ولی نماز می‌خواند، با روضه گریه می‌کرد و روزه‌اش را می‌گرفت چون رابطه‌اش با آن‌ها وجودی بوده است. آلزایمر عارضه‌ی مغزی است. اما اموری در انسان که از مغز عبور کرده و به دل سرازیر شده و فوق عقل با آن تغذیه شده با آسیب مغزی زایل نمی‌گردد. متأسفانه امور منفی هم که با ما پیوند خورده و جزء وجود ما شده به شدت ما را گرفتار می‌کنند. مانند جنینی که اعضای اضافه با خود به دنیا آورده است. ما در هر موقعیت شغلی و اجتماعی که باشیم زاد و توشه‌ی ما آن چیزهایی هستند که با آن‌ها پیوند خورده‌ایم. نشانه‌ی آن هم حساسیت داشتن ما نسبت به آنچه رابطه‌مان با آن‌ها وجودی شده می‌باشد. اکثر انسان‌ها دغدغه‌هایشان مربوط به امور پایین‌تر از فوق عقل است. قیمت هر کس به نوع دغدغه‌هایش مربوط است. آنچه از حقیقت انسان‌ها که اولیاء خدا در خواب یا بیداری می‌بیند همان چیزی است که با آن پیوند خورده‌اند. بهره‌ی ما در آخرت به چیزهایی بستگی دارد که با آن‌ها رابطه‌ی وجودی برقرار کرده‌ایم. در جامعه‌ی کبیره درباره‌ی اهل بیت «علیهم‌السلام» می‌گوییم: «... عناصر الابرار...» یعنی ایشان جزء وجود ابرار شده‌اند و هر مؤمنی باید بهره‌ای از معصومین «علیهم‌السلام» در وجودش برده باشد. کسی که به آدم، نوح، ابراهیم، عیسی و پیامبر «صلوات الله علیهم اجمعین» و... در زیارت سلام می‌کند در صورت رابطه‌ی وجودی، جواب خواهد داشت. کسی که ضریح را می‌بوسد به همین میزان رابطه برقرار کرده و ما باید هر طور که می‌توانیم تمرین عاشقی کنیم: در دل دوست رهی باید کرد. البته در زیارت، «عارفاً به حقّه» بودن، خیلی مهم است که در این صورت بهشت بر او واجب می‌شود. برقراری رابطه از طریق هر قوه‌ای باشد اعم از حسی، خیالی، وهمی و عقلی (علمی) فرقی نمی‌کند. فقط به معرفت و ظرفیت افراد بستگی دارد ولی آنچه مهم است رابطه‌ی وجودی با آسمان است. چه بسا افراد کم سوادی که رابطه‌ی وجودی فوق العاده ای دارند. استاد امامی می‌فرمودند: پیرزنی از اقوام، خیلی زحمت می‌کشید و حاصل دسترنجش را به کسی می‌داد تا به جای او به کربلا و مشهد رفته و زیارت کند. وقتی بعد از مرگ او را در خواب دیده بودند گفته بود: حضرت زهرا «سلام الله علیها» او را به نزد خودش برده بود. مهم موقعیت اجتماعی، تحصیلات و ... نیست. مهم این است که این رابطه به وجود آمده باشد و شخص به بزرگواری رسیده باشد. سعادت و خوشبختی، نیرو، نشاط و عزت فقط مربوط به دارایی‌های بخش پنجم است. هر کس می‌خواهد بداند که خدا در نزدش چقدر منزلت دارد ببیند خدا در نزد او چقدر ارزش و منزلت دارد و این درباره‌ی مطلق غیب، صادق است. باید با تکیه بر غیب رذایل اخلاقی را نابود و فضایل را کسب نماییم: عاشق شو ورنه کار جهان سرآید                     ناخوانده درس مقصود از کارگاه هستی هدف خلقت عاشق شدن است. «لا اله الا الله» و به فرمایش حضرت نه ایشان و نه هیچ پیامبری کلامی بالاتر از این نیاورده‌اند. بالاتر از این کلام، کلام دیگری نداریم. «لا حبیب الا هو و اهله...» خداوند به حضرت داود «علیه‌السلام» فرمودند: «بی فافرح و به ذکری فتلّذذ» ولی واقعاً چه کسی می‌تواند اینگونه باشد و هرگز احساس پوچی، خود کم بینی و عقده نداشته باشد؟ و بگوید: «بی همگان به سر شود بی تو به سر نمی‌شود» یعنی با داشتن خدا هر کدام از چهار بخش پایینی به مشکل برخورد کرد نباید غصه‌دار شویم. فرمودند: هر کس قرآن داشته باشد و از نداشتن چیزی غصه‌دار شود قرآن را کوچک و آن چیز را بزرگ کرده است. امام سجاد «علیه‌السلام» فرمودند: اگر قرآن با من باشد و همه‌ی چیزهای روی زمین بمیرند من وحشت نمی‌کنم. قرآن دوست و مونس خوبی است. قرآن شراب است حقیقتاً باید با وجود آن مشکلات فراموش گردند و این در گرو برقرار رابطه‌ی وجودی است که انسان دین دار باش بدون ترس و طمع باشد. در این صورت دین‌داری فقط با عشق است و به نیت وجوب نمی‌باشد و تحمل سختی معنا ندارد. رابطه‌ی مادر و پدر با فرزند از همین مقوله است و بعضی از همسران هم رابطه‌شان این‌طور است، طبق آمار حدوداً 25% بعضی خواهر و برادرها و دوستان هم نسبت به یکدیگر این‌طور هستند. با توجه به اینکه رابطه‌ی وجودی با غیب سلامت دنیا و سعادت آخرت ما را تضمین می‌کند، باید بلندترین همت ما جذب اطلاعات باشد نه صرفاً کسب آن‌ها. «من شرفت همّته عظمت قیمته» کسی که همتش شریف گردد قیمتش افزون می‌گردد. «همّت» هم یعنی مهم‌ترین موضوع زندگی. کسی که آخرت را باور کند سرمایه گذاری اش را به سمت رابطه برقرار کردن می‌برد. عشق با انسان کاری می‌کند که هر چهار مرحله‌ی پایین تحت‌الشعاع بخش پنجم قرار می‌گیرند. ورزشکاران برای موفقیت در مسابقات، همه‌ی کارهایشان را با فعالیت ورزشی‌شان هماهنگ می‌کنند. چه بسا بعضی از آن‌ها ماه‌ها از خانواده‌شان فاصله گرفته تا بالاخره مدال کسب می‌کند. برای هر موفقیتی اعم از علمی، سیاسی، ورزشی و ... اهمیت ویژه دادن به آن گرایش واجب است. بعضی از هنرمندان بارها همسرشان را برای نیل به اهدافشان عوض می‌کنند. وقتی کسی عاشق خودش یا در واقع عاشق «الله» می‌شود باید همه چیزش را تحت‌الشعاع قرار دهد: «و لا تکونوا کالذین نسوالله فانسهم انفسهم...». اله حس محسوسات، اله خیال مخیلات، اله وهم موهومات و اله عقل معقولات است و فقط اله فوق عقل بی‌نهایت است. کسانی که خدا را فراموش کرده‌اند در واقع فوق عقل (بخش پنجم) را فراموش کرده‌اند نه چهار بخش پایینی. توجه به عقل موجب کسب علم، و عدم توجه باعث بی‌سوادی می‌شود. توجه به «من حقیقی» خدا را به همراه می‌آورد و عدم توجه هم منجر به فراموشی خداست: همه عمر برندارم سر از این خمار مستی            که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی یکی از شادی بخش­ترین آیات «انا لله و انا الیه راجعون» است. همه ی دارایی ما غیب است و باید تمام همت ما نیز باشد. تمام قیمت ما وابسته به میزان اهمیتی است که به غیب می‌دهیم. غیب شامل خدا، خانواده‌ی آسمانی، ملائکه الله و .... است. «شُغِلَ من الجنه و النار امامه» کسی که بهشت و جهنم مقابلش است فرد مشغولی است. اهل بیت «علیهم‌السلام» با چه وضعیتی بالای سر ما خواهند آمد؟ مکاشفات انسان تابع عناصر وجودی‌اش است. خواب‌های ما هم تابع عنصر وجودی ماست. ممکن است کسی کربلا و مکه رفته و کارهای عبادی بسیاری هم انجام دهد ولی خواب بد ببیند این مسئله مربوط به رابطه‌ی وجودی‌اش است. (البته گاهی استثنائاتی وجود دارند). با توجه به اینکه قبر انسان همان نفس اوست همین الان انسان متوجه می‌شود چه کسانی و چه چیزهایی وارد قبر او خواهند شد. آرامش یعنی چهار مرتبه‌ی پایینی (طبیعی) انسان را به حسادت، غصه، و عصبانیت و ... نکشاند. علم اگر در اختیار فوق عقل قرار بگیرد ارزش دارد و الا می‌شود: «کم من عقلٍ اسیرٍ تحت هوی امیرٍ» هر کس باور کند بهشت یا جهنم را پیش رو دارد بیکار نیست. کسی که دنیا را باور کرده و مشغول تجارت است لحظه‌ای فکرش آزاد نیست دائماً مشغول فعالیت بوده و حتی شب در همان زمینه خواب می‌بیند. ما اصلاً نمی‌توانیم تصوری از بهشت داشته باشیم. خداوند می‌فرماید: «فلا تعلم نفس ما اخفی لهم من قرّه اعین» انسان اگر بفهمد جهنم و بهشت چگونه جاهایی هستند خواب به چشمانش نمی­آید. اصلاً بدون اینکه پای عشق در میان باشد همین صرف ترس و طمع کافی است. چنین شخصی همیشه شاد است و غصه نمی‌خورد. پیامبر «صلی الله علیه و آله» می‌فرمایند: «من بکی علی الدنیا دخل النار» خنده و گریه برای چیزی است که انسان با آن رابطه‌ی وجودی دارد. گریه برای عزیزانی که از دنیا رفته‌اند از حیث عاطفی اشکال ندارد ولی به شرط اینکه نشاط معنوی‌اش از بین نرود. بعضی‌ها وجودشان غنی نیست و شادی‌شان وابسته به افراد و یا چیزهای پیرامونشان است. این افراد خودشان شوق دیدار ندارند و اگر دوستانشان آن‌ها را همراهی کنند زیارتی هم می‌روند. کدام عاشق است که به دنبال همراه است برای دیدار معشوقش؟ اگر دوستان در زیارت همراهی کردند که افراد بیشتری به ثواب می‌رسند و روح جمعی هم بسیار مؤثر است و هیئت داشته و دعا کنند به هر حال بزم و میکده برقرار است. اما اگر انسان به تنهایی به زیارت رفت یعنی عاشق است. باید ببینیم که آوارگی و تنهایی اماممان چقدر برایمان مهم است: «... الطرّید الشرید و الفرید و الوحید...» خوش به حال کسی که با خانواده‌ی آسمانی‌اش رابطه‌ی وجودی‌ای دارد که می‌توانند عمر او را پر کنند و مشغله‌ی حقیقی او بشوند. مشغله‌ها، حسی، خیالی، وهمی و یا عقلی و فوق عقلی هستند. فقط کسی که مشغله‌هایش فوق عقلی است انسان است. البته مشغله‌های چهار مرتبه‌ی دیگر هم که رنگ فوق عقل داشته باشند و در خدمت انسانیت انسان باشند باعث شکوفایی فوق عقل می‌شوند. در حقیقت همه‌ی شئون شخص رنگ الهی دارد. پس کسی که بهشت و جهنم را در پیش روی خود می‌بیند با کسی کاری ندارد مگر به ضرورت. چنین شخصی اگر هم به سراغ مردم می‌رود قصد خدمت داشته البته نه از نوع حیوانی آن، بلکه با اسم «رحمان» حق تعالی. مبنای تشخیص این دو، انگیزه این است که کسی که برای خدا خدمت می‌کند اگر با ناسپاسی دیگران مواجه شود ناراحت نمی‌شود: «انّما نطعمکم لوجه الله لا نرید منکم جزاء و لا شکورا» اگر زن و مرد برای خدا وظایف­شان را انجام دهند اگر طرفشان لیاقت نداشت اصلاً پیشمان نمی‌شوند. اگر به غیر از این باشد خودشان را مفت فروخته‌اند. کسی که با خدا معامله کرده به قول مرحوم الهی قمشه‌ای «رضوان الله علیه» زبان حالشان چنین است: من طایر قدوسی‌ام، مرغ گلستان نیستم                                                     مست می لاهوتی‌ام زین می‌پرستان نیستم مِهر است و انجم در برم حور است و قلمان چاکرم                         خورشید چرخ اخضرم شمع شبستان نیستم گر من فقیرم هر شبی دارم ز یا رب یا ربی                                                         جشنی نوایی مطـربی کمتر ز سلطان نیستم این خاکیان تیره دل مستند و غرق آب و گِل                      من مست از آن ماه چو گل هستم کز اینان نیستم از مهرت ای خورشید جان چون ذره‌ام هر سو روان                         مجذوب حسن دیگران ای ماه خوبان نیستم قلب ما گواهی می‌دهد که در دل ما چه می‌گذرد و به چه سویی گرایش دارد. علی «علیه‌السلام» می‌فرمایند: «سلوا القلوب عن القلوب فانّها شواهد لا تقبل الرّشاد» از قلوبتان بپرسید چون آن‌ها شاهدهایی هستند که رشوه قبول نمی‌کنند. اینکه معصومین «علیهم‌السلام» یکایک­شان به طور ویژه ما را دوست دارند برای عاشقی کافی نیست؟ دل تنگی‌ها و وقت گذاریهای ما میزان ارادتمان را معین می‌کنند. در یک کلام، سبک زندگی‌مان قیمت ما را معین می‌کنند.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته