از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی اگر انسان یاد خدا باشد و نشانی را به خاطر داشته باشد وسوسه شدن معنایی ندارد. وسوسه زمانی است که انسان خود حقیقی و محبوب و معشوق خود را نمی‌شناسد و یا اینکه خود حقیقی‌اش را عمداً نمی‌خواهد بشناسد. شیطان در زمانی که  انسان یاد خداست هیچ قدرتی ندارد بلکه زمانی وسوسه‌ی شیطان به سراغ انسان می‌آید که او خلأهای فکری یا روحی دارد. کسی که فکرش با یاد خدا و آخرت و خانواده‌ی آسمانی پر شده باشد جایی برای وسوسه‌ی شیطان ندارد. ذکر هم می‌تواند مانع وسوسه‌های شیطان شود و هم اگر انسان در اثر غفلت آسیبی دید می‌تواند جبران کند. ما در هر حال به ذکر نیازمندیم. شیطان اول تلاش می‌کند که ما به سراغ ذکر نرویم و در مرحله‌ی دوم مانع می‌شود از اینکه انسان آلودگی‌اش را درمان کند. کسی به یکی از اولیاء خدا گفت که ما وقتی مرتکب گناه می‌شویم خجالت می‌کشیم حرم و مسجد برویم ایشان فرمودند که حرم و مسجد مانند حمام است و روح انسان را پاکیزه می‌کند. کسی که کثیف شده است از حمام رفتن نباید خجالت بکشد. حرم و مسجد و سجاده مکان پاک شدن است: «یا محسن قد اتاک المسیء و انت المحسن و انا المسیء» یکی از دعاهای مهم این است: «... وافعل بی ما انت اهله و لا تفعل بی ما انا اهله» با ما چنان کن که شایسته‌ی خودت است و آنچه را که شایسته‌ی ماست با ما نکن. «فانک اهل التقوی و المغفره و انا اهل الذنوب و الخطایا» تو اهل تقوی و مغفرت و آمرزش هستی و من اهل گناهان و خطاها. امام (رضوان الله) می‌فرمودند که: «شنیدم که گفتی چه کنم با یک مشت خاک جز اینکه او را ببخشم.» کسی که خجالت بکشد که به جایی برود که از گناه شستشو یابد خجالتش احمقانه است. درباره‌ی اینکه ذکر تمام مشکلات دنیایی و آخرتی انسان را از بین می‌برد پیامبر «صلی الله علیه و آله» می‌فرمایند: «لیس عمل احبّ الی الله تعالی و لا انجی لعبد من کلّ سیّئه فی الدنیا و الاخره من ذکرالله» هیچ عملی در نزد خدا محبوب‌تر از یاد خدا نیست و هیچ عملی نجات دهنده‌تر از همه‌ی بدی‌های دنیا و آخرت (برتر از ذکر) نیست. دو نفر که عاشق هم هستند بهترین حالت بین این‌ها «با هم بودن» است. وقتی حضرت می‌فرمایند هیچ عملی بالاتر از یاد خدا نیست یعنی: عشق مه رویان بسی افزون‌تر است/ لیلی از مجنون بسی مجنون‌تر است. عشق از خداوند شروع می­شود. «.... و لاکنّه اول من المذکور و ثان من الذاکر» خلقت را «الله» آغاز کرده است. «هو الاول و الاخر» اول و آخر عشق خداست. چه حرفی از این عاشقانه‌تر است؟ که محبوب‌ترین کار نزد خدا هم‌نشینی بنده با اوست. خداوند حضورش با همه‌ی اسماء و صفات در همه جا یکسان است. لذا تمام وجود ما پر از «الله» است و تا صدایش می‌کنیم پاسخ می‌دهد. کسی به امام حسین «علیه‌السلام» عرض کرد که من نمی‌توانم گناه نکنم. حضرت فرمودند: «که جایی برو گناه کن که خدا تو را نبیند. لازم نیست انسان به سراغ دلایل فلسفی برای اثبات وجود خدا برود. «افی الله شک فاطر السموات و الارض» همه جا را وجود خدا پر کرده است. هستی مطلق همه جا را پر کرده است پس کسی که اهل ذکر باشد و دائماً یاد خدا باشد پس از مدتی می‌بیند که خودش نیست بلکه خداست که با زبان او «سبحان الله» «لا اله الا الله» «الحمدلله» و ... می‌گوید. «ان الله یحول بین المرء و قلبه» خدا بین انسان و دلش فاصله می‌اندازد. «ان الله سمیع بصیر، یعنی همه جا پر از چشم و گوش خداست. خدا با همه‌ی ذرات وجود بینا و شنواست. وقتی گوش و چشم انسان توانِ شنیدن و دیدن نداشته باشد نفس این توانایی را از دست نداده است. فلذا وقتی عمل می‌شوند و از سلامت برخوردار می‌گردند شخص مجدداً می‌بیند و می‌شنود. ما در شب وقتی خواب می‌بینیم نفس است که می‌بیند و می‌شنود. همه‌ی نفس یکپارچه بینایی و شنوایی است و همچنین یکپارچه حس، عقل و فوق عقل است. همه‌ی اسماء عین هم و عین ذات هستند و با هم فاصله‌ای ندارند. ما یک موجود و یک نفر هستیم هم می‌بینیم، هم می‌شنویم، هم فکر کرده و خیال می‌کنیم و غصه خورده و لذت می‌بریم. خدا وجود مطلق است و همه‌اش بینایی و شنوایی است و همه جا حضور دارد ما وقتی با ماده سر و کار داریم نیاز به چشم و گوش داریم ولی شب که می‌خوابیم بدون چشم و گوش می‌بینیم و می‌شنویم. همه‌ی جا هستی مطلق چشم و گوش است این «الله» است. و ما چون گرفتار ماده هستیم درک آن برایمان مشکل است مانند مورچه که به قول امام صادق «علیه‌السلام» برای خدا دو شاخک فرض می‌کند. زمین مظهر «عین خدا» است. لذا روز قیامت شهادت می‌دهد: «تحدّث اخبارها» (زمین) خبرها را بیان می‌کند. اصلاً تمام اعضای ما چشم بوده و شهادت می‌دهند. چون عالم ماده محدودیت دارد خداوند دو چشم در صورت ما قرار داده و الا نفس یکپارچه چشم است. خدا همه جا حضور دارد و عالم محضر خداست. معصوم هم همین‌طور است. ما وقتی ایشان را صدا می‌زنیم همان لحظه در کنار ما بلکه همه جا حضور یکسان دارند. و حتی از آن بالاتر ایشان همواره در درون ما حضور دارند. لذا در جامعه کبیره می‌خوانیم: «انفسکم فی النفوس و ارواحکم فی الارواح» شخصی از کثرت زوّار امام رضا «علیه‌السلام» و چگونگی توجه امام به ایشان متعجب شده بود شب در خواب می‌بیند با همان توانایی‌ها هستیم. یک دانه‌ی سیب برای سیب شدن نیاز به شرایط لازم و رفع موانع دارد ما هم همین‌طور هستیم. ما باید از حجاب عادت خارج شویم. اگر مدتی شرایط را برای رشد خودمان فراهم و موانع را برداریم متوجه توانایی‌هایمان می‌شویم. برای همین فرموده‌اند: «ذاکر الله مجالسه» ذاکر هم‌نشین اوست، لذا امام سجاد «علیه‌السلام» می‌فرمایند که تو وقتی سر به سجده می‌گذاری سرت را روی پای خدا گذاشته‌ای. و برای این است که معصوم «علیه‌السلام» نجات بخش‌تر از ذکر خدا چیز دیگری را بیان نمی‌کنند. اصلاً برای خلقت هدفی بالاتر از یاد خدا و هم‌نشینی با او نیست. «لا اله الا الله» قیمت هر کس روز قیامت به میزان پیوند او با حق است: «والوزن یومئذ الحق» روز قیامت حق میزان سنجش انسان است. از همه عبادت‌ها آن مقداری مورد قبول است که با یاد خدا توأم بوده است ولی در عین حال همان «صورت» ارزش دارد. صورت ظاهری نماز، نگاه به قرآن و ... حتی نگاه به در خانه‌ی عالم به مرور «یاد» را می‌آورند. حتی اینکه به جای هر اسمی نام یک سالن را به نام ائمه «علیهم‌السلام» نام‌گذاری کنند اثر دارد و در آنجا اتفاق دیگری می‌افتد. وجود مراتب دارد: وجود ذهنی، کتبی، لفظی ... تمام این‌ها اثر دارند. مودت چیزی است که حتی اگر بین دو نفر کدورت باشد وقتی به هم می‌رسند همه چیز را فراموش می‌کنند. انسان وقتی با خدا صمیمی باشد خدا به ملائکه اجازه نمی‌دهد که گناهانش را بنویسند. خدا اگر استشمام کند که کسی با او دوست است در ازای هر قدم، صد قدم می‌آید و بین‌هایت محبت به پای انسان می‌ریزد. ولی متأسفانه ما اصلاً وظیفه‌مان را انجام نمی‌دهیم. خدا اول وقت نماز خواندن را تأکید کرده ولی به شرط اینکه حق‌الناس ضایع نشود. صداقت باشد و تجاوز نباشد. انسان نباید به خاطر پدر و مادرش از همسرش بیگاری بکشد. اگر زنِ انسان راضی نباشد که میهمان به خانه بیاورد و مرد این کار را انجام دهد غذایی که میهمان می‌خورد او را تاریک می‌کند. انسان حق ندارد که به فرزندش ظلم کند و با کمترین مقاومت بچه به او بگوید که عاقت می‌کنم، فرزند هم می‌تواند والدین را عاق کند. نفهمیدن دین باعث می‌شود که ما ظلم‌های بسیاری مرتکب شویم. خیلی از مکه و کربلا رفتن‌ها لازم نیست. چرا که در اطراف ما بسیاری نیازمندند. البته این غیر از موارد واجب است. همسر و فرزند گاهی به انسان نیاز دارند در این مواقع نباید عبادت مستحبی انجام داد. گاهی انسان ظاهراً کار عبادی انجام نداده است و اخلاق و ادبی را رعایت کرده است حتی به یک حیوان خوبی کرده، اثر آن را در حضور قلب در عبادتش در می‌یابد. گاهی هم به پندار خودش خیلی کار خیر انجام داده ولی اثری نمی‌بیند زیرا اولویت‌ها را در نظر نگرفته مثلاً وسیله دارد و از همراه کردن والدین در سفر و زیارت امتناع می‌کند. آن زمانی که در حرم امام رضا «علیه‌السلام» پیرزنی از ما تقاضای خواندن زیارت‌نامه می‌کند و ما استقبال می‌کنیم از تغییر حالمان می‌فهمیم که این در واقع خدا بوده که از ما تقاضا کرده است. زیر پا گذاشتن حق دیگران حال عبادت را از انسان می‌گیرد. لقمه هم فوق‌العاده مؤثر است و همه‌ی زحمات را هدر داده و آتش به همه چیز می‌زند. شخصی از عدم حضور قلبش شکایت داشت با هم بررسی کردیم رسیدیم به جایی که معلوم شد ایشان خمس نمی‌دهد و تا خمس مالش را حساب نکرد حالش تغییر پیدا نکرد. مگر بدون مردم ممکن است به خدا برسیم؟ خدا هر جا فرموده: «یقیمون الصلوه» بلافاصله «و یؤتون الزکوه» را مطرح کرده است. ما در نماز «ایاک نعبد و ایاک نستعین» می­گوییم یعنی با مردم به پیشگاه خدا می‌رویم. امام زمان «عجل الله تعالی فرجه» هم با ما نماز می‌خوانند فلذا فرموده‌اند که اگر می‌خواهید نمازتان قبول شود اول وقت بخوانید تا با نماز حضرت بالا رود. خدا با کسی که عشق مردم در قلبش است به گونه‌ی دیگر رفتار می‌کند. باید با مردم باشیم تا خدا به ما نگاه کند. کسانی که خدمت مرحوم آمیرزا اسماعیل می‌رسیدند همگی می‌گفتند که میرزا حرف ما را می‌زد. وقتی چگونگی آن را از استاد می‌پرسیدند ایشان می‌فرمود: که خدا به لیاقت این شنوندگان به من نگاه می‌کند و غذای آن‌ها را در اختیار من قرار می‌دهد. در روایت آمده است: نالتودّوا الی الناس نصف العقل» دوست داشتن مردم نصف عقل است. یعنی نصف بهشت است. انسان نباید خودش را حتی از یک نفر بالاتر بداند که در روایت داریم او مستکبر است. خداوند به برکت مردم به کسی نگاه می‌کند یعنی خواص از برکت عوام به جایی می‌رسند. وقتی حضرت فرمودند که هیچ چیز در نزد خدا بالاتر (محبوب‌تر) از یاد خدا نبوده و هیچ چیز نجات بخش‌تر از هر بدی، جز یاد خدا نیست، شخصی گفت پس جهاد و شهادت چه؟ آیا این‌ها محبوب‌تر نیستند؟ «و لا قتال فی سبیل الله»؟ پیامبر «صلی الله علیه و آله» در پاسخ می‌فرمایند: «لو لا ذکرالله لم یؤمر بالقتال» اگر ذکر خدا نبود امر به جنگ نمی‌شد. فرق جنگ و جهاد در دین با سایر مذاهب و مکاتب این است که در دین خدا جهاد برای اقامه‌ی دین خدا و حفظ بخش انسانیت و فوق عقل است. زمانی که ابدیت مردم به خطر بیافتد جهاد امری مقدس می‌شود. و بر اساس آیه 24 سوره‌ی توبه سه چیز نشانه‌ی انسانیت است: حبّ خدا (معشوق اصلی)، حبّ رسول و اهل بیت «علیهم‌السلام» و جهاد در راه خدا. کسی که عشق به مبارزه با جهنم‌های مردم را نداشته باشد خیلی بی‌رحم است. جهاد برای حفظ حق حیات جاودانه‌ی مردم است لذا پیامبر «صلی الله علیه و آله» می‌فرمایند که اگر ذکر خدا نبود به جهاد دستور داده­نمی­شد. قرآن می‌فرماید: که اگر ذکر خدا نبود به نماز هم دستور نمی‌داد. «اقم الصلوه لذکری» فقط صورت نماز مورد نظر نیست بلکه این صورت برای «یاد» است هر چند که این صورت بی‌تأثیر نیست. اگر کسی در نماز سنگین بود تعقیبات را انجام دهد که به تعبیر امام سجاد «علیه‌السلام» جوهره‌ی نماز است. نماز حقیقی سنگین است که خداوند فرموده: «... انّها لکبیره الا علی الخاشعین» لذا با تعقیبات و سایر مستحبات فرصت جبران ضعف‌های نماز را به ما داده‌اند. والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته

تسلیم در سیره‌ی انبیاء و اولیاء الهی با اندکی توجه در سیره‌ی شیرین نبی اکرم «صلی الله علیه و آله و سلم» مقام تسلیم را در عالی‌ترین درجاتش در اعمال ایشان به وضوح مشاهده می‌کنیم. امام صادق «علیه‌السلام» در این‌باره می‌فرمایند: «لم یکن رسول الله یقول لشیءٍ قد مضی، لو کان غیره» پیامبر هرگز در مورد چیزی که گذشته بود، نمی‌فرمودند ای کاش جور دیگری می‌شد. گاه انسان در روند زندگی خود با اموری رو به رو می‌گردد که ناگزیر از پذیرفتن آن است (قضای الهی). در جلسه‌ی گذشته با توجه به روایتی از امام صادق «علیه‌السلام» آموختیم که وظیفه‌ی مؤمن تسلیم و صبر در برابر قضای الهی است. پیامبر اکرم «صلی الله علیه و آله و سلم» به عنوان اسوه‌ی حسنه مؤمنین، هرگز در برابر چنین شرایطی، اتفاقِ دیگری را آرزو ننموده و با رضایت و شادی در برابر قضای الهی تسلیم می‌شدند. انسان زیرک و عاقل نیز در برابر قضاهای الهی کاملاً تسلیم بوده و بدون جزع و فزع و با آرامش و رضایت، بر چنین شرایطی مسلّط شده و از آن عبور می‌کند. فراموش نکنیم که جزع و فزع، اَجر انسان را نابود نموده و «افسوس خوردن‌ها» و «ایکاش گفتن‌ها» هم دنیا و هم آخرت او را به نابودی می‌کشانند. در سیره‌ی امام باقر «علیه‌السلام» نیز آمده است که ایشان فرزند بیماری داشتند (بلاء الهی) و بر این بلاء الهی اهتمام داشتند. اما به محض آنکه خبر فوتِ فرزندشان را شنیدند، انبساط یافته و تبسمی نمودند و فرمودند: «انّا لنُحبُّ أن نُعافی فیمن نُحب، فاذا جاء أمرالله، سلّمنا فیما یُحب» ما در مورد کسانی که دوستشان داریم همواره عافیت را می‌طلبیم. اما وقتی امر خداوند فرا رسد، تسلیم امری می‌شویم که خداوند دوست دارد. همانگونه که در مباحث غم و شادی آموختیم، یکی از غم‌های زیبا، مثبت و رشددهنده‌ی انسانها، اهتمام (درگیر شدن) در غم‌های عزیزانشان است، به طوری که برای رفع این غم از تلاش و دعا باز نمی‌ایستند. اما به محض آنکه قضایی از سوی خداوند محکم شد، رضایت به آن قضا و تسلیم در برابر آن، و عدم بی‌تابی و جزع و فزع، زیباترین نوع برخورد است. زیرا پروردگار مهربان از مسیر ربوبیت خویش، دقیقاً قضایی را برای انسان انتخاب می‌کند که در آن بُرهه‌ی زمانی، برای او لازم و ارتقاء دهنده بوده است، و این ربّ رئوف در تمام این مسیر، تکیه‌گاه و پناه انسانی است که او را به قضای خود مبتلا نموده است. عاقلترین انسان‌ها در این زمان، سریعاً به آغوش پروردگار پناه برده و با رضایت به رضای اِله خود، از او برای ادامه‌ی مسیر کمک می‌گیرند. و این قضاء دوباره برای امام صادق «علیه‌السلام» نیز اتفاق می‌افتد، ایشان نیز تبسمی می‌کنند و می‌فرمایند: «سبحان من یقتل اولادناء و لا نزداد لَه الاّ حُبّا» فراموش نکنیم که انتخاب‌های خداوند، همواره به نفع دنیا و آخرت ماست و تسلیم در برابر آن، تنها به خاطر رشد و قدرت گرفتن ما می‌باشد. اعتراض به خداوند، علامت آن است که انسان خودش و یا دیگران را از خداوند بیشتر دوست می‌دارد. امام صادق «علیه‌السلام» می‌فرمایند: «اذا اَردنا امراً و ارادَ اللهُ امرا، فسلّمنا لآمرالله» هرگاه ما امری را می‌طلبیم و خداوند نیز امر دیگری را اراده می‌کند، پس ما تسلیم امر خداوند می‌شویم. تفاخر خداوند بر فرشتگان در هنگام تسلیم بندگانش امام صادق «علیه‌السلام» می‌فرماید: «اذا قال العبد؛ ما شاءالله لاحول و لاقوه إلاّ بالله، قال الله ملائکتی اِستسلم عبدی، أعینوه و أدرکوه» هرگاه بنده (در مصیبتی) بگوید؛ هر چه خداوند بخواهد و هیچ حول و قوه‌ای جز به اذن خداوند نیست، خداوند می‌فرماید: ملائکه من، بنده‌ی من تسلیم شد، یاری‌اش کنید و او را دریابید... مؤمن، خویش را در کنف حمایت خداوند می‌بیند و تمام قضای الهی را مجرایی برای رشد فطرت خویش می‌داند. او در دولتِ خداوند، تمام جریانات را به نفع خویش دانسته و در هنگام مواجهه با قضای الهی با اتکال به قدرت و رحمت اِله حقیقی‌اش، خود را آرام و راضی نگه می‌دارد. خداوند نیز به واسطه‌ی تسلیم بنده‌ی مؤمنش بر ملائکه تفاخر نموده و آنها را به یاریِ بنده‌اش اعزام می‌دارد، تا از مسیرهایی غیر قابلِ انتظار، دست او را گرفته و راه را برایش باز نمایند. باید تا دیر نشده، شاد بودن در کنار خداوند و آرام زیستن در پناه او را بیاموزیم تا بتوانیم در تمام احوالات روزگار با قدرت و آرامش زندگی کنیم. از تسلیم تا سعادت حضرت علی «علیه‌السلام»: التّسلیم ان لا تتّهِم. بهترین تسلیم آن است که خداوند را متهم نکنید (به او ایراد نگیرید). یک نگاه درست به خودِ حقیقی انسان، قطعاً در نهایت انسان را به مقام تسلیم خواهد رساند. اگر باور کنیم که ما قرار است تحت مربی‌گریِ بی‌واسطه ربّ عظیم‌مان، تراش خورده و بزرگ و بزرگ‌تر شویم تا در زیباترین مقام به نزد او بازگردیم؛ حتماً بلاها و قضاها را به عنوان ابزارهای تراش خود پذیرفته و از رو به رو شدن با آنان هراس نخواهیم داشت. البته لازم به ذکراست که این تراش‌ها، خالی از درد و عذاب نخواهند بود اما اگر بیاموزیم که خود را با تسلیم به مربی کاردان‌مان بسپاریم و درد این تراش را با رضایت تحمل کنیم آرام آرام تمام مراتب شرک از وجودمان پاک شده و به خوشبختی عظیمی که مورد نظر خداوند است، دست خواهیم یافت. والحمدلله رب العالمین

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی بحثمان درباره‌ی قدرت‌ها و توانایی‌هایی بود که ما را در مقابل حملات شیطان مصون و ایمن می‌کند. یکی از مهم‌ترین این قدرت‌ها یاد «الله» یعنی یاد کمال و هستی مطلق است. عالم محضر خداست و خداوند در همه جا یکسان حضور دارد و هیچ جا خالی از وجود او نیست. «لا یخفی علیه شیء فی الارض و لا فی السماء» هیچ چیز از او نه در آسمان و نه در زمین مخفی نیست. «أینما تولوا فثّموا وجه الله» به هر کجا رو کنید آنجا جلوه و حضور خداست. در دعای کمیل می‌خوانیم: «و بأسمائک آلتی ملأت ارکان کلّ شیء» و به نام‌های مبارکت که در همه‌ی ارکان تجلی کرده است.» خانواده‌ی آسمانی هم مانند «الله» در همه جا حضور دارند چون آن‌ها خلیفه الله و خزائن و معادن علم الهی هستند و هیچ جای عالم خالی از حضور آن‌ها نیست و این‌طور نیست که آن‌ها فقط در حرم‌های شریفشان حضور داشته باشند پس هر کجا آن‌ها را بخوانیم، ما را می‌بینند و صدایمان را می‌شنوند. حضرت علی «علیه‌السلام» می‌فرماید: «ذاکر الله مجالس» کسی که یاد خدا می‌کند، هم نشین خداست. این یک امر اعتباری نیست بلکه یک امر حقیقی است. در یاد، انسان با معشوقش «الله» است و این حضور آن‌قدر قدرتمند است که خداوند می‌فرماید: «من از رگ گردن به شما نزدیک‌ترم و در جای دیگر می‌فرماید: «ان الله یحول بین المرء و قلبه» خداوند بین انسان و قلبش حائل می‌شود.» لذا وقتی انسان یاد الله می‌کند، از چیزی یاد می‌کند که از خودش به خودش نزدیک‌تر است و این در واقع همان اوج مجالست است. پس کسی که در حال ذکر است در ذات بهشت و حتی بالاتر از آن یعنی در هم نشینی خداوند قرار دارد و آن‌چنان قدرت می‌گیرد و ضعف‌هایش برطرف می‌گردد که دیگر شیطان نمی‌تواند به او آسیبی برساند. پس اگر انسان در طول مسیر حرکتش به سمت آخرت، همیشه به یاد معشوقش باشد، و هدف خلقت و ماهیت جنینی و رحمی دنیا را از یاد نبرد، خیلی راحت می‌تواند مسیر را طی کند و به مقصد برسد و شیطان قادر نیست به او صدمه‌ای برساند. «انّ کید شیطان کان ضعیفا» کید شیطان ضعیف است. اما در جایی که انسان آدرس را از یاد ببرد و از معشوقش غافل شود و فراموش کند از کجا آمده، در کجا هست و به کجا می‌رود، در سرعت حرکتش اختلال و در نهایت توقف ایجاد می‌شود. اینکه قرآن دستور به سراع و سابق داده است مختص کسانی است که مسیر را می‌شناسند و غایت را می‌دانند و می‌توانند با سرعت و در نهایت با سبقت مسیر را طی کنند. همه‌ی بدبختی‌هایی که بر سر انسان در طول تاریخ آمده است برای این است که «لا اله الا الله» را از یاد برده‌اند و فراموش کرده‌اند که (الله) دلبر و معشوق و لذت نهایی‌شان است. دل، هیچ‌گاه بدون معشوق نمی‌تواند باشد، لذا انسان به محض اینکه معشوق حقیقی‌اش را از یاد برد، گدای عاطفی معشوقه‌ای زمینی می‌گردد و خوار می‌شود. طوری که با یک به هم خوردن رابطه، افسرده و مچاله می‌شود و همه چیزش را از دست می‌دهد و آسیب می‌بیند. اما اگر کسی به معنای حقیقی (لا اله الا الله) می‌گوید و خودش و معشوقش را می‌شناسد، اصلاً نیازی به محبت دیگران پیدا نمی‌کند. گزاره‌ی «لااله الا الله» مختص به بخش انسانی و فوق عقلانی است و مربوط به بخش‌های پایین شخصیت یعنی حس، خیال، وهم و عقل نمی‌شود. پس اگر انسان خودش را به معنای واقعی انسان بداند و جنسیت و زنی و مردی معنا نکند، دیگر نیازی به عواطف دیگران ندارد و با الله یعنی کمال مطلق سیراب است و خلائی در خود حس نمی‌کند که بخواهد برای پر کردن آن به دنبال چیزی پایین تر باشد. «مجذوب حسن دیگران ای ماه خوبان نیستم.» «لا اله الا الله» تنها گزاره‌ی مناسب انسان است و هیچ ذکر و عبادتی و هیچ دعا و توسلی به پای آن نمی‌رسد و آن افضل اعمال محسوب می‌شود اگر انسان بخواهد در مسیر حرکتش به سمت ابدیت به قدرت، سرعت و سبقت برسد باید به معنای حقیقی «لا اله الا الله» بگوید. اما اگر کسی مسیر را اشتباه رفت و دچار آسیب شد باید جبران کند. و سرعتش را بیشتر کند و برای بیشتر کردن سرعت لازم است الهش را شفاف تر ببیند و به جای «الله» را «انت» یعنی تو خطاب کند، یعنی به جای ذکر «لا اله الا الله» متوسل به ذکر «لا اله الا الله سبحانک انی کنت من الظالمین» شود. انسان با الله شاد و آرام و خوش و سرمست است و اصلاً نیازی به هیچ کس ندارد اما وقتی لا اله الا الله را فراموش می‌کند شیطان هزاران بلا بر سرش می‌آورد و او را گرفتار سراب و بدبختی و خواری و ذلت می‌کند. لذا برای شروع ذکر یونسیه بسیار مهم است «لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین» خدایا من یک عمر مسیر را اشتباه رفتم و فکر می‌کردم تو فقط برای برآوردن حاجات دنیایی‌ام هستی و هزاران معشوق را از تو خواستم در حالی که فراموش کرده بودم تو خودت معشوق حقیقی‌ام هستی و من هرگز خودت را از تو نخواستم. و معشوق‌های زمینی هر کدام به نوبه‌ی خود مرا تحقیر کردند و به خواری و ذلت کشاندند. خدایا من به خودم ظلم کردم و بیهوده خودم را خوار و ذلیل نمودم و دچار خود فراموشی شدم. «دل به این و آن نده ای بوالهوس / دل به آن ده کان دلت دادست و بس» تمام غصه‌ها، عطش‌های کاذب و له و تحقیر شدن‌ها و التماس‌ها برای این است که انسان الله وخانواده‌ی آسمانی خود را فراموش کرده است و نمی‌تواند از کانون عاطفی آن‌ها جذب و دریافتی داشته باشد و یا با آن‌ها رفیق شود. «یا من یکفی من کلّ شی و لا یکفی منه شی اکفنی ما اهمّنی» «ای کسی که از هر چیز، انسان را بی‌نیاز می‌کنی و هیچ چیز نمی‌تواند من را از تو بی نیاز کند، تو خودت هر چیزی که برایم مهم است به من برسان.» پس هر وقت انسان دچار سرخوردگی و تحقیر و یا زمین خوردن شد و یا احساس نیاز به محبت دیگران را در خود دید باید بگوید «لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین» و این «انت» باید تقویت شود و راه تقویت آن چیزی جز خودشناسی نیست. انسان زمانی می‌تواند کسی را «انت» تو خطاب کند که شفاف جلوی چشمانش حضور داشته باشد و بتواند او را ببیند. انسانی که «الله» را گم کرده و نمی‌بیند، در واقع اول خودش را گم کرده است و اگر کسی خود حقیقی‌اش را از یاد برده باشد نمی‌تواند معشوق و الهش را به خاطر آورد. «و لا تکونوا کالذین نسوالله و انساهم انفسهم» مثل کسی نباشید که وقتی خدا را فراموش می‌کند، در واقع خودش را فراموش کرده است. «من عرف نفسه فقد عرفه ربه». اگر کسی خود حقیقی‌اش را به رسمیت نشناخته باشد و به بلوغ نرسیده باشد نمی‌تواند معشوق و الهش را به یاد آورد و یا نیاز به الله و خانواده‌ی آسمانی را در خود حس کند، و این دقیقاً مانند کودک کم سن و سالی می‌ماند که معنای عشق و جنس مخالف را نمی‌فهمد و هر چه از او درباره‌ی آن‌ها صحبت کنیم تأثیری بر روی او نمی‌گذارد چون به بلوغ جنسی نرسیده و چنین شخصیتی را در خودش کشف نکرده است. انسانی که شخصیت فوق عقلانی را در خودش نیافته است نمی‌تواند از نماز و روزه و عبادت و... لذت ببرد و یا خدا و خانواده‌ی آسمانی برایش جذابیتی داشته باشد. چنین انسانی نمی‌تواند از خود حقیقی‌اش در مقابل شیطان دفاع کند چون اصلاً او و نیازهایش را به رسمیت نشناخته است. اما برعکس او چون خود حیوانی و نیازهای مربوط به آن مانند غذا، لباس، ازدواج و ... را قبول دارد و آن‌ها را برای خودش ضروری می‌داند در این زمینه معصومانه عمل می‌کند و شیطان نمی‌تواند برای او مانعی ایجاد کند. «خداوند می‌فرماید: بنده‌ی من، من با تو، طوری رفتار می‌کنم که گویی فقط همین یک بنده را دارم، اما تو با من طوری رفتار می‌کنی، که گویی اصلاً من را نداری.» خداوند در قرآن با زبان عشق با ما صحبت می‌کند و وقتی می‌خواهد ما را از کاری منع کند و یا به کاری امر نماید از واژه «ان الله لا یحب...» و «ان الله یحب و ...» استفاده می‌کند. حتی وقتی پیام تبعیت از خود می‌فرماید، وعده بهشت و جهنم را مطرح نمی‌کند: «قل ان کنتم تحبّون الله فاتبعونی یحببکم الله؛ به همه بگو اگر من را دوست دارید از من تبعیت کنید، تا محبوب خدا شوید.» انسان وقتی تسبیح دست می‌گیرد و یا مشغول ذکر و نماز و توسل می‌شود و یا به زیارت و حرم می‌رود، ابتدا خدا و خانواده‌ی آسمانی‌اش او را یاد کرده‌اند و سپس او به یاد آن‌ها افتاده است. (لیلی از مجنون بسی مجنون تر است.) اول سلوک، ذکر با «یا» شروع می‌شود مثلاً «یا الله» و «یا» برای این است که انسان راه را بشکافد و پیدا کند، اما وقتی خودش را شناخت و معشوق را در آغوش کشید، دیگر گفتن «یا» معنایی ندارد و در اینجا دیگر شیطان نمی‌تواند دخالتی داشته باشد و خلوت بین آن عاشق و معشوق را به هم بزند، حتی دوست هم دیگر در حریم آن دو جایی ندارد تا چه رسد به دشمن بدخواهی چون شیطان. رسیدن به این خلوت و ذکر، مختص اولیاء خدا و حوزه رفته‌ها نیست، برای مثال شهدای 13، 14 ساله هشت سال دفاع مقدس هم به این مقامات رسیده بودند، راستی آن‌ها کجا درس خوانده بودند، کلاس رفته بودن، و یا استاد دیده بودند؟ معجزه‌ی جمهوری اسلامی که در طول تاریخ بشر سابقه نداشته است تربیت شهدایی است که ذخایر عالم بقا هستند و یک نفر آن‌ها می‌تواند میلیون‌ها انسان را نجات دهد. «ذکر الله رأس مال کلّ مؤمن و ربحهو السلامه من شیطان» حضرت علی «علیه‌السلام» فرمودند: یاد خدا سرمایه است و سود آن سلامت ماندن از دست شیطان است. انسان وقتی با الله و لا اله الا الله همراه باشد به او هیچ آسیبی نخواهد رسید. «کلمه لا اله الا الله حصنی فمن دخل حصنی امن من عذابی» (لا اله الا الله) قلعه و دژی است که هر کس در آن وارد شد، از عذاب در امان است.» امکان ندارد کسی با لا اله الا الله، کوچک و تحقیر شود و یا دچار رذایل اخلاقی چون عجب و تکبر و حسادت و زودرنجی و عصبانیت و .... شود. با لا اله الا الله انسان هر چقدر هم کمال داشته باشد، خودش را دست خالی می‌بیند و همیشه متواضع است و داشتن یا نداشتن کمال برایش یکسان است، چرا که او تنها خدا را می‌بیند و با او خوش است. انسان اگر با دست پر و با تکیه بر کمالاتش بخواهد به سراغ خدا و خانواده‌ی آسمانی‌اش برود، اصلاً به حریم آن‌ها راه پیدا نمی‌کند. شیطان هم این‌گونه عمل کرد و با تکیه بر 6 هزار سال عبادتش دچار عجب و تکبر شد و این‌گونه سقوط کرد. «فاخرج آنک رجیم». یک رمز: اگر کسی می‌خواهد ذکر، عبادت، کلاس، کار فرهنگی‌اش اثر بخش باشد، باید بی کمال این کار را انجام دهد یعنی باید عوام باشد، انسان تا عامی نشود، رشدی پیدا نخواهد کرد. اگر کسی هم زمان با اینکه رشد می‌کند، کمالات خود را باور کند و روحیه‌ی عوامیت را نگه ندارد، بدبخت می‌شود. برای مثال: حاج ملا هادی سبزواری با اینکه فیلسوف و عارف بزرگی بود اما اصلاً برای خود کمالی قائل نبود و به جای اینکه برای خود مقام آیت اللهی اعلام کند، به یک حوزه‌ی علمیه در کرمان رفت و خادم شد. و حال برعکس کسی که 4 سال دانشگاه درس خوانده و کمال خود را باور کرده، دیگر هر چیز و هر کس را لایق خود نمی‌داند و شیطان این‌گونه او را به جهنم می‌کشاند. انسان فقط زمانی می‌تواند مستقیم و با سرعت به سمت خدا و خانواده آسمانی‌اش حرکت کند، که دائماً به یاد خود حقیقی و الهی‌اش باشد، اما به محض اینکه انسان به یکی از شئون پایین شخصیت یعنی حس، خیال، وهم و عقل توجه کرد و اهمیت داد، دیگر فوق عقل مخفی می‌شود و با مخفی شدن آن الهش هم فراموش می‌گردد و در اینجاست که سقوط اتفاق می‌افتد. و این دقیقاً مانند رانندگی در جاده می‌ماند که به محض غفلت، سقوط در دره اتفاق می‌افتد و همه چیز نابود می‌شود. انسان به محض اینکه دچار خود گم گشتگی شد، خدا و خانواده‌ی آسمانی‌اش را فراموش می‌کند و در زیر بار حملات شیطان له می‌شود. خوب است انسان هر روز با دعا و زیارت روز خودش را به خدا و خانواده‌ی آسمانی‌اش بسپارد، اهل بیت «علیهم‌السلام» هیچ‌گاه انسان را رها نمی‌کنند، اما از آنجایی که دنیا دار اختیار است و انسان موجودی مختار است، اگر او خودش بخواهد رها شود، آن‌ها به زور او را نگه نمی‌دارند. انسان هر جا از شیطان ضربه‌ای می‌خورد و یا سقوط می‌کند برای این است که دستش را از ریسمان اللهی رها کرده است و او برای رسیدن به خدا نیاز به وسیله دارد. «وابتغوا علیه الوسیله» و حضرت زهرا «سلام الله علیها» می‌فرماید: «نحن الوسیله» ما وسیله هستیم. یاد «الله» یاد خود حقیقی است و یاد خود حقیقی همان یاد الله است. خود حقیقی از جنس خدا و اهل بیت «علیهم‌السلام» است و مربوط به شئونات پایین شخصیت (مثل جنس و مقام و شهرت و ...) نمی‌شود. «نفخه فیه من روحی» من از روح خودم در تو دمیدم. و انسان باید به جای سرمایه‌گذاری کردن روی یاد الله، روی یاد خود حقیقی‌اش سرمایه‌گذاری کند. چون خدا و خانواده‌ی آسمانی از انسان دور نیستند و با خودشناسی می‌تواند آن‌ها را که در آغوشش هستند ببیند. «سال‌ها دل طلب جام جم از ما می‌کرد/ آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا می‌کرد» امیرالمؤمنین «علیه‌السلام» می‌فرماید: «ذکر الله دعافته الایمان و عصمه من الشیطان» یاد خدا، ستون ایمان است و عصمت از شیطان است. وقتی یاد خدا می‌رود، تمام عبادت‌ها، صورت می‌شود و هیچ محتوایی ندارد و این‌گونه انسان دائماً زمین می‌خورد. خدا و خانواده آسمانی از انسان جدا نیستند و انسان با شناخت خود می‌تواند آن‌ها را ببیند. «انّ راحل الیک قریب المسافه» کسی که می‌خواهد به خدا برسد به خدا نزدیک است. و خداوند می‌فرماید: «إذا سألک عبادیانی فانی قریب» هر وقت بندگان من از من سؤال کردند، بگو من در نزد آن‌ها هستم. «من کیم؟ لیلی / لیلی کیست؟ من                    هر دو یک روحیم اندر دو بدن» کسی که خودش را می‌شناسد، قاعده‌ی «هو انت» را خوب می‌فهمد، و دیگر نسبت به کسی عصبانی، حسود، بدبین و .... نمی‌شود. چون او را خودش می‌داند و می‌داند هر کاری کند اول به خودش بر می‌گردد. والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی بحثمان در باره ی خنثی سازی حملات شیطان و چگونگی برطرف کردن و موانع وصولمان به خانواده ی آسمانی بود. در جلسه گذشته به حدیثی از وجود مقدس امام صادق «علیه‌السلام» از قول شیطان پرداختیم، شیطان می‌گوید من در ۵ جا کاری از دستم بر نمی‌آید یعنی فردی که این ۵ صفت را داشته باشد از حمله‌های شیطان در امان می‌ماند و در واقع او را خلع سلاح می‌کند و راه غم و غصه را به روی خود می‌بندد. در این جلسه به دو مورد از ۵ مورد اشاره می‌کنیم. 1- اعتصام و توکل به حق تعالی، 2- یاد خدا در شب و روز. «مَن اِعتصم بالله عن نعمه صادقه و اتّکل علیه فی جمیع امور» 2- «و من کَثُرَ تسبیحه فی لیله و نهار.» انسان باید یک پناهندگی حقیقی به خداوند داشته باشد یعنی باید وجود شیطان را به عنوان دشمن حقیقی خود بپذیرد و او را بشناسد، سپس به شکایت و ترس از او بیفتد تا بتواند نسبت به الله پناهندگی داشته باشد. اما متأسفانه کمتر انسانی به بینش حضرت سجاد «علیه‌السلام» در مناجات شاکین و شکایت از وسوسه‌های شیطان رسیده است و یا مبارزه با شیطان و پناهنده شدن به خدا را جزء دغدغه‌های زندگی‌اش قرار داده است. شیطان با آنکه نقش زیادی در ایجاد غم و غصه و افسردگی و نا امیدی در زندگی انسان دارد، اما انسان اصلاً از دست او ناراحت و عصبانی نیست و ترس نسبت به او ندارد، بنابراین نیازی هم به پناهنده شدن از شر او به خداوند در خودش احساس نمی‌کند. شیطان چون غالباً مخفی عمل می‌کند و بیشتر افکاری که تولید می‌کند از زبان دل ما بیان می‌کند، در نتیجه باعث می‌شود که ما این حالت‌ها و افکار را به خودمان نسبت دهیم و حضور غریبه‌ای را در درون مان احساس نکنیم و وجود خارجی شیطان را رد کنیم. انسان باید متوجه باشد که افکار منفی و شری که در ذهنش تولید می‌شود و از آن‌ها بدش می‌آید متعلق به خودش نیست، بلکه شیطان با زمزمه‌ها و وسوسه‌هایش دائماً این افکار را به ذهن انسان تزریق می‌کند تا او را آزمایش و امتحان کند. هنر انسان این است که تشخیص دهد افکار منفی که به ذهنش می‌آید به شخصیت خارجی به نام ابلیس و یارانش تعلق دارد و اصلاً متعلق به خود او نیست و نباید آن‌ها را جدی بگیرد اما او چون شیطان را نمی‌بیند و همه‌ی وسوسه‌ها و افکار را متعلق به خودش می‌داند، تنها از دست خودش ناراحت و ناامید می‌شود. (در روایت داریم، شیطان خرطوم خود را در درون قلب انسان فرو می‌کند و در آنجا با انسان حرف می‌زند.) انسان باید افکار منفی و ناراحت کننده را در هنگام خواب و بیداری و در صحنه‌ها و پیشامدها و مسائل مختلف زندگی، شخصی و درونی نداند و آن‌ها را متعلق به شیطان و زمزمه‌های او بر شمارد و از شر آن‌ها به خدا پناه ببرد تا نشاط خود را در همه‌ی شرایط حفظ کند. انسان در محضر خداوند و در مسائل طبیعی و دنیایی    واقعاً دلیلی برای غصه خوردن، به اضطراب افتادن، حسادت و یا چشم و هم چشمی ندارد و اگر زمانی به چنین افکاری گرفتار شد، نشان­دهنده‌ی گنگی در معرفت اوست و در واقع همه‌ی آن افکار چیزی جز توهم کاذب و غلط نیست و نباید به آن‌ها اعتنا کرد. قرآن خصوصیت مؤمن را نداشتن ترس و غصه می‌داند و می‌فرماید: «لا خوف علیهم و لا هم یحزنون». پس بنابراین هرگاه ترس و غصه در وجود ما می‌آید، ایمان از وجودمان رخت بر می‌بندد. و این درست هنگامی است که شیطان، چیزهای قلابی و ناخالص را در ایمان مان تزریق می‌کند و در آن اختلال ایجاد می‌کند. البته زمینه‌ی ایجاد این اختلال و دست‌کاری را خود فرد برای شیطان به وجود می‌آورد پس بنابراین انسان باید دائماً به خدا پناه ببرد و از  او مدد بخواهد. شیطان دارای شیوه‌های مختلف فریب است و می‌تواند انسان را از جلو (دلشوره‌های آینده)، عقب (دغدغه‌های گذشته)، راست (اعمال خوب، عبادات و کمالات)، چپ (گناهان) فریب بدهد و در زمینه‌های مختلف مانند انعقاد نطفه، خواب، بیداری، و ... مشارکت داشته باشد. بنابراین انسان باید از شر چنین موجود خطرناکی به خدا پناه ببرد و از او مدد بخواهد. «قل اعوذ فاستعذ بالله من الشیطان» خداوند به ما خبر می‌دهد که باید از شر شیطان به خداوند پناه برد و استعاذه کرد. اما متأسفانه ما اصلاً استعاذه عملی به خداوند نداریم و اگر هم استعاذه داشته باشیم تنها در حد لفظ است نه عمل. داشتن استعاذه‌ی عملی یعنی اینکه انسان سبک زندگی‌اش را به گونه‌ای طراحی کند که از حملات شیطان در امان باشد. مثلاً کسی که ماهواره و یا لقمه‌ی حرام به خانه می‌آورد در واقع سبک زندگی‌اش غلط است و اگر هم استعاذه‌ای به خدا داشته باشد تنها در حد لفظ است. شیطان در هر جا که انسان راه باز می‌کند نفوذ می‌کند و حملاتش را آغاز می‌کند، انسان ابتدا باید سبک زندگی‌اش را درست کند تا بتواند اوج بگیرد و پرواز کند و گر نه همیشه ضعیف و شکست خورده باقی می‌ماند. متأسفانه امروز زندگی‌های ما متأثر از فرهنگ غرب است و دیدنی‌ها و شنیدنی‌ها و خوردنی‌هایمان کنترل نمی‌شود و هر طور که دلمان می‌خواهد رفتار می‌کنیم و بعد توقع داریم که درست شویم و بتوانیم بر شیطان غلبه کنیم و به خانواده‌ی آسمانی‌مان برسیم و پرواز کنیم. مثلاً تجارت ذاتاً خوب است و ۹ قسم برکت در آن وجود دارد، اما باید سبک خرید و فروش و تجارت را طوری تنظیم کرد که لقمه حرام از کار درنیاید. استفاده‌ی عملی یعنی تنظیم کردن روابط و تا وقتی آن نیاید، استعاذه لفظی فایده‌ای نخواهد داشت. مثلاً انتخاب رشته و یا شغلی که درِ تسلط شیطان را به روی انسان باز می‌کند باید از آن پرهیز شود تا به استعاذه‌ی عملی رسید و در واقع ضرورتی برای انتخاب آن وجود ندارد. نرفتن به جهنم باید بزرگ‌ترین مسئله زندگی‌مان باشد، وقتی چیزی قرار است انسان را جهنمی کند چه ضرورتی وجود دارد که انسان آن را انتخاب کند. ما با سبک زندگی و با نوع اخلاق و روابط و دیدنی‌ها و شنیدنی‌هایمان راه نفوذ شیطان را در قلبمان باز می‌کنیم و بعد از ضربه خوردن و شکست و مبتلا شدن به غم و اضطراب تازه می‌پرسیم چرا این‌گونه شد؟ در اسلام اصل مهمی به نام هجرت وجود دارد، لذا اگر شرایط و سبکی انسان را جهنمی نگه دارد، انسان موظف است از آن سبک و شرایط هجرت کند تا خودش را نجات دهد. فرشته‌ها در قیامت از جهنمی‌ها می‌پرسند چرا جهنمی شده‌اند و جهنمی‌ها پاسخ می‌دهند: «قالوا کنّا مستضعفین فی الارض» ما آدم‌های بیچاره‌ای در دنیا بودیم (شرایط و محیط­مان بد بود). فرشته‌ها می‌گویند: «قالوا ألم تکون الارض الله واسع و تهاجر» آیا مگر زمین خدا وسیع نبود که هجرت کنی؟ گاهی انسان باید از خیلی کمالات خود به خاطر خدا صرف نظر کند و از بسیاری از خودهایی که برای خود ساخته است هجرت کند، و یا به عبارتی دیگر، دست به دنیای خود ببرد و سبک‌های زندگی‌اش را تغییر دهد. تا بتواند اوج بگیرد و به سمت خدا پرواز کند. یک جاهایی انسان باید با تمام علاقه‌هایش و حتی با خانواده‌اش، به خاطر خدا هجرت کند، تا به رشد و تعالی حقیقی دست یابد. مثلاً کسانی که در اروپا و یا کشورهای غرب مسلمان می‌شوند با شجاعت از بسیاری از عزیزان و شهوت‌های زندگی دنیا خداحافظی می‌کنند تا به عشق خدا دست یابند. اما برعکس در کشور ما هستند کسانی که می‌خواهند تمام شهوات دنیا و شرایط زندگی‌شان را حفظ کنند و از هیچ چیز نگذرند و در ضمن جزء اولیاء خدا هم باشند و استعاذه شان نیز درست از کار دربیاید اما چنین چیزی غیرممکن است. اگر شغل و شرایط و سبک زندگی هر کس مانع رسیدن او به خانواده‌ی آسمانی‌اش شود باید آن را تغییر دهد تا به وصال برسد، مثلاً در زندگی طبیعی از نظر شعور عادی هیچ کس قبول نمی‌کند که یک مرد به خاطر شغلش سال‌ها از زن و فرزندش دور باشد تا چه رسد به زندگی جاودانه و ارتباط با خانواده‌ی آسمانی. زندگی کردن در خارج از کشور بد نیست اما باید سبک زندگی انسان تنظیم باشد. مثلاً بعضی از افراد در خارج از کشور زندگی می‌کنند اما ساختار وجودی‌شان آن‌چنان محکم است و سبک زندگی‌شان را طوری چیده‌اند که به قول مقام معظم رهبری مانند انبیاء پا کند. حال برعکس بعضی افراد در شهرهای مقدس مانند قم، مشهد زندگی می‌کنند اما جهنمی هستند چون استعاذه ندارند و مراقب دیدنی‌ها و شنیدنی‌ها و شرایط زندگی‌شان نیستند. کارشناسان تغذیه می‌گویند انسان هر چه بخورد، تأثیر آن به زودی ظهور خواهد کرد. مثلاً در کشور ما به دلیل تغذیه‌ی نامناسب و پیشرفت علم، بالای ده هزار بیماری ارثی به وجود آمده و یا آمار بیماری‌هایی مانند سرطان، نازایی و یا سکته افزایش یافته است. بدن معصوم است و سریع اثر خود را نشان می‌دهد. مثلاً وقتی چشم ضعیف می‌شود آن‌قدر اذیت می‌کند که فرد مجبور به زدن عینک شود. ساختار روح هم مانند جسم یک ساختار معصوم است و نمی‌شود انسان هر دیدنی و شنیدنی و یا هر فکر و خیال و ارتباطی داشته باشد و در ضمن احساس خوشبختی در تمام جهات کند. این فکر خیلی اشتباه است که انسان هر سبک زندگی که دوست دارد داشته باشد اما نتیجه‌اش با خودش باشد. نظام خلقت و طبیعت نظام قضا و قدر است. یعنی هر قدری، قضا و نتیجه‌ی مخصوص به خود را دارد. در تمام علوم قانون عمل و عکس‌العمل وجود دارد. عمل‌های بد، شنیدنی‌ها، خوردنی‌ها و دیدنی‌های حرام و روابط و خیالات نامناسب به هیچ وجه نمی‌تواند عکس‌العمل شادی و آرامش را برای انسان به ارمغان آورد. استعاذه و اعتصام به الله کاری عملی است نه لفظی و انسان با تغییر سبک و شیوه زندگی و رعایت قوانین و اصول می‌تواند به آن دست یابد. امام رضا «علیه‌السلام» می‌فرماید: «من استعوذ بالله من النار و لم یترک شهوات فقد استهزه با نفسک» کسی که از جهنم به خدا پناه می‌برد اما حاضر نیست شهوات را ترک کند، در واقع خودش را مسخره کرده است. (فاسئل الله توفیق و لم یجتهد فقد استهزه بانفسک) کسی که از خدا موفقیت در هر زمینه و کاری می‌خواهد اما حاضر نیست سخت کوشی کند، خودش را مسخره کرده است. اعتصام به الله یعنی اینکه انسان در تمام سختی‌ها و حوادث از خداوند مدد بگیرد، خدا به انسان کمک می‌کند اما به شرطی که اول انسان خودش به خودش کمک کند. (مثلاً کسی که خانه‌اش را روی خط زلزله می‌سازد سپس از خداوند می‌خواهد که زلزله نیاید کارش اشتباه است چون اول باید خودش به فکر خودش باشد. زلزله نعمت بزرگی است و در حیات و رویش و قدرت اکوسیستم طبیعت نقش بسیار مهمی دارد.) انسان وقتی سبک زندگی خود را درست کرد تازه باید عاجزانه و با تضرع به در خانه‌ی خدا برود و از شرِ حملات شیطان به او پناه ببرد و در واقع انسان بدون عنایت و توجه خداوند به هیچ ما نمی‌رسد، حتی معصوم هم به خداوند عرض می‌کند اگر تو کنارم نباشی من هیچ کاری نمی‌توانم انجام دهم. امام سجاد «علیه‌السلام» در مناجات شاکین به خداوند می‌گوید: «الهی اشکوا الیک شیطاناً یغوینی قد ملأ بالوسواس صدری» خدایا من از شر شیطانی که اغواگر است و سینه‌ام را پر از وسوسه می‌کند به تو شکایت می‌کنیم. اما متأسفانه اصلاً با تضرع و التماس از خداوند استعانت نمی‌گیریم و کمک نمی‌خواهیم. «قوه لا حولی و لا قوه الا بعصمتک» در مناجات شعبانیه معصوم به خداوند عرض می‌کند. «فانتقل به عن معصیتک الا فی وقت ایقظنی لمحبتک» من توانی ندارم که در برابر معصیت مقاومت کنم، تو مرا با عشق خودت بیدار کن.» و این یک دستورالعمل است و تا ما عشق به خداوند پیدا نکنیم دائماً از شیطان ضربه می‌خوریم، گاهی با گناهان و گاهی با کمالات و کارهای خیرمان. در دعای عالیه المضامین می­خوانیم خدایا به من عقل کامل بده اما برعلیه من نشود. «اللهم ارزقنی عقلاً کاملاً و لبّا راجعاً...» خرد برتر بده، اما این برتر بودن، مرا ضایع نکند. گاهی اوقات برتر بودن انسان در هر زمین‌های، باعث بدبختی‌اش می‌شود. (پیغمبر «صلی الله علیه و آله» می‌فرماید: عالمی که دوست دارد دور و برش شلوغ باشد دارای شهوت مخفی است.)... ادباً بارعاً، یک ادب قوی و فرهنگ خوب به من بده اما در آخر می‌گوید همه‌ی آن‌ها را که دادی به ضررم تمام نشود و به نفعم باشد. یعنی گاهی کمالات، موقعیت‌ها و دارایی‌ها به نفع انسان نیست، اما بعضی افراد با شهوت و تلاش بسیار و بدون داشتن ظرفیت لازم به دنبال کمالات می‌روند، اما به محض رسیدن به آن‌ها زمین می‌خورند. حضرت آدم و حوا وقتی مرتکب گناه می‌شوند خاضعانه به خداوند عرض می‌کنند «ربّنا اننّا ظلمنا انفسنا و ان لم تغفرلنا و ترحمنا لنکوننّ من الخاسرین» خدایا ما به خودمان ظلم کردیم و اگر تو به ما رحم نکنی و نخواهی گذشته‌مان را جبران کنی و اگر با ما قهر کنی ما دچار خسران هستیم. اما ما اصلاً حاضر نیستیم با خداوند این‌گونه صحبت کنیم. در تعقیبات نماز عصر می‌خوانیم: «لا یملک لنفسه نفعا و لا ضراً و لا موتاً و لا حیوه و لا نشوراً» (من از خود دارای هیچ نفع و ضرری نیستم و مرگ، زندگی و حشر و نشرم در اختیار توست.) تا وقتی انسان شیفته‌ی کمالات و موقعیت‌های خود باشد و دارای عجب و خودبرتربینی شود و خود را در برابر خداوند دست خالی نبیند، نمی‌تواند به تضرع و التماس بیفتد، در نهایت به وسیله‌ی کمالاتش جهنمی می­شود و سقوط می­کند. عایشه می‌گوید من دیدم پیامبر با تضرع به سجده افتاده بود و به خداوند می‌گفت: خدایا من را لحظه‌ای به خودم وامگذار. از او پرسیدم چرا شما این حرف را می‌زنید؟ فرمود مگر ندیدی برادرانم یک لحظه به خودشان واگذاشته شدند و کارشان به کجا کشیده شده مثلاً حضرت یونس سر از دل ماهی در آورد. حضرت علی «علیه‌السلام» می‌فرماید: «اکثر دعا تسلم من الصور شیطان». اگر انسان می‌خواهد از گزند و وسوسه‌های شیطان در امان باشد و حملات شیطان را خنثی کند باید ساختار وجودی را قوی و محکم کند. حمله‌های شیطان برای رشد و تعالی انسان ضروری‌اند و در واقع لازمه‌ی حرکت انسان به سمت خداوند و جاودانگی محسوب می‌شوند و انسان باید از آن‌ها برای اوج گرفتن و پرواز خود بهره بگیرد، نه آنکه دائماً از آن‌ها ضربه بخورد و زمین گیر شود. (مثلاً انسان نمی‌تواند بگوید زلزله، برف و باران و باد نباشد تا من خانه‌ام را هر طور که دلم می‌خواهد بنا کنم. وجود آن‌ها در نظام طبیعت لازم و ضروری است و انسان خودش باید خانه‌اش را محکم سازد.) «الدعا سلاح المومن» دعا اسلحه‌ی مؤمن است. در دعای کمیل می‌خوانیم: «ارحم من رأس ماله رجا و سلاحه البکاء» خدایا رحم کن به کسی که تمام سرمایه‌اش امید به توست و اصلاً به خودش هیچ امیدی ندارد و سلاحش گریه است. گریه اسلحه‌ی مؤمن است، حضرت فرمود، فاصله‌ی بین انسان با خدا موقعی است که او به شک و تضرع می‌افتد و در واقع فاصله‌ی دل شکسته با الله، به اندازه‌ی فاصله‌ی سفیدی چشم با سیاهی آن است. امام باقر «علیه‌السلام» فرمود: «تحرّزَ من ابلیس بالخوف صادق» با ترس حقیقی خود را از شیطان مصون بدار. ما از شیطان به معنای حقیقی نمی‌ترسیم و فرار نمی‌کنیم. سبک ما در مقابله با شیطان یک سبک بیمارستانی و غربی است، یعنی آلودگی‌ها را در وجودمان راه می‌دهیم و بعد تازه به فکر درمان می‌افتیم. مثلاً روابط دختر و پسر را آزاد می‌گذاریم و بعد از مبتلا شدن به بیماری‌هایی مانند سوزاک و سیفلیس و ایدز به دنبال واکسن برای درمان آن‌ها می‌افتیم. اما سیستم اسلام در مقابله با شیطان، سیستم پرهیز و بهداری است و از اول آلوده نشدن را توصیه می‌کند. اعتصام به الله، پناهنده شدن، دعا، ذکر و توسل، چیزهایی هستند که در زندگی ما کم‌اند و ما برای آن‌ها وقت و سرمایه گذاری جدی نمی‌گذاریم. ما نمی‌توانیم تمام شهوات زندگی و دنیایمان را حفظ کنیم و همه چیز را بدون تغییر سر جایش نگه داریم و در عین حال مسیر ابدیت و جاودانگی را با موفقیت طی کنیم و به آرامش برسیم. وقتی ما در شیوه زندگی که داریم، ارتباطمان با خانواده‌ی آسمانی و امام زمان مان خوب نیست و دائماً باعث آزار و اذیتشان می‌شویم، حتماً باید سبک زندگی‌مان را عوض کنیم و انتخاب‌ها و ارتباطات و رفتار و افکارمان را تغییر دهیم تا به وصال خانواده‌ی آسمانی‌مان برسیم. اما اگر ما حاضر به تغییر سبک زندگی‌مان نیستیم و نمی‌توانیم دست از دنیا و انواع و اقسام شهواتمان برداریم هرگز وصالی صورت نخواهد گرفت. شرط پرواز به آسمان این است که انسان بر روی زمین مشتری نداشته باشد و دل از همه چیز کنده باشد، البته این به این معنا نیست که انسان ارتباطش با همه قطع باشد بلکه باید تنها دل بریده باشد. از جمله چیزهایی که باید بر روی آن تجدید نظر کنیم برنامه‌ی اعتصام به الله داشتن، روی سجاده نشستن، حرم رفتن، مسجد رفتن، توجه و تمرکز و حضور قلب است. اگر انسان می‌خواهد به الله و  خانواده‌ی آسمانی‌اش برسد و به یک نظام ابدی و جاودانه ملحق شود اول باید یک سلسله چیزها را در زندگی‌اش تغییر دهد. از مهم‌ترین چیزهایی که باید تغییر کند همان مسئله خلوت و ذکر و توسل داشتن است. والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته