در توبه، حقیقتِ پشیمانی از گناه و حیا کردن از انجام معصیّت ابتدا از سوی پروردگار به قلب انسان القاء شده و بعد او موفق به توبه میگردد. اساساً باید به این نکته توجه داشت که هرگونه عبادت، ذکر و عمل صالح و رشدی، ابتدا از سوی خداوند به انسان القاء شده و سپس او به آن عمل رغبت مییابد.
به گزارش منتظران منجی «عج»، در جلسه سیصد و سی و دوم «خانواده آسمانی»، استاد محمد شجاعی به ادامه بحث پرداختند که شرح آن در زیر می آید:
دو مژده امیرالمؤمنین به توّابین
حضرت علی علیه السلام:
1- «... و مَنْ أُعْطِیَ التَّوْبَهَ لَمْ یُحْرَمِ الْقَبُولَ، وَمَنْ أُعْطِیَ الإسْتِغْفَارَ لَمْ یُحْرَمِ الْمَغْفِرَه»
کسی که توفیق توبه به او داده شده، از قبول توبه محروم نمیشود و کسی که به او توفیق استغفار داده شود، حتماً مورد مغفرت قرار میگیرد. این روایت، مژده بسیار بزرگی است از سوی پدر مهربان همه انسانها حضرت علی «علیهالسلام» به آنان که به سوی خداوند بازمیگردند. به فرموده ایشان هر آنکه خداوند به او توفیق توبه را عنایت فرموده است، مورد عنایت حضرت حق قرار گرفته و به آغوش او ملحق خواهد شد.
بنابراین هرگونه تردید در پذیرش توبه از سوی خداوند توهمی از شیطان بوده و خیالِ باطلی بیش نخواهد بود. چرا که تا توفیق توبه از سوی خداوند به کسی عنایت نگردد، او نیز به توبه موفّق نخواهد شد.
در توبه، حقیقتِ پشیمانی از گناه و حیا کردن از انجام معصیّت ابتدا از سوی پروردگار به قلب انسان القاء شده و بعد او موفق به توبه میگردد. اساساً باید به این نکته توجه داشت که هرگونه عبادت، ذکر و عمل صالح و رشدی، ابتدا از سوی خداوند به انسان القاء شده و سپس او به آن عمل رغبت مییابد.
2- حضرت علی «علیهالسلام»: «التوبهُ تستنزلُ الرّحمه»؛ توبه رحمت را به سوی شخص نازل میکند.
همانگونه که والدین بعد از پشیمانی فرزند از انجام عملی گناه آلود و بازگشت او برای پیوستن به خانواده، با آغوش باز و سرشار از مهربانی پذیرای او بوده و بدون توجه به گذشته او رحمت خود را بر روح و جانش مینشانند. خداوند بزرگ نیز از انسان توّاب با آغوش باز پذیرایی نموده و بیتوجه به سوابق گذشتهاش او را از رحمت بیپایان خود سرشار میسازد.
مکانیسم تبدیلِ یک عمر گناه به یک عمر حسنه
خداوند در آیه 70 از سوره فرقان مراحل تبدیل سیئات به حسنات را برای انسان برمیشمرد.
«إلاّ مَن تاب و آمنَ و عمِل صالحاً فأولئکَ یبدّلُ اللهُ سیئاتهم حسنات...»؛ مگر کسانی که توبه نموده، ایمان آورند و عمل صالح انجام دهند. آنان کسانی هستند که خداوند گناهانشان را به حسنات تبدیل میکند.
همانگونه که در مباحث گذشته آموختیم، یکی از اسماء بسیار شیرین و مبارک خداوند، نام شریف مبدّل است.
بواسطه این نام خداوند، یک حقیقت، به حقیقت دیگری تبدیل میگردد. کسی که اسم مبدّل در او فعال شده است، از تمام شرایط متضاد، حرام، سخت و .... استفاده نموده و نور و قدرت دریافت میکند. لذا این شرایط را به عنوان شرایط رشد تلقّی کرده و در رسیدن به قرب خداوند میشتابند. این انسانها از لابهلای مصائب، بلاها، سختیها، ریاضتها، عبادات و ..... تمام نارها را دفع و نورها را جذب میکنند، از همین رو هر روز که میگذرد، شادتر و آرام تر میشوند.
امّا کسانی که سالهایی را در گناه گذرانده باید به این نکته توجه داشته باشند که در صورتی قادر به استفاده از اسم مبدّل خداوند شده و عمری گناه را در کارنامه اعمال خویش، به حسنات تبدیل خواهند نمود که در مرحله اول، این نام را در درون خود فعال نمایند. در این صورت توانائی تبدیل نار به نور را کسب نموده و بواسطه نام شریف مبدّل، نه تنها آثار تمام سالهای گناه را از نفس خود میزدایند، بلکه نفس خود را به همان میزان از نور پُر میکنند.
امّا فراموش نکنیم که هر چه سالهای گناه آلود عمر انسان بیشتر باشد، احتمال غلبه بر نفس و ترک گناه و دریافت اسم مبدّل کمتر و سختتر خواهد بود.
دوران جوانی برای بازگشت و تبدیل، فرصت طلائی و کلیدی است. زیرا انسان در این دوران، فرصتِ کمتری را برای گناه داشته است.
اساساً جوانی، زمان اصلی بازگشت و فصلی عالی برای عاشقی است. چرا که هر چه توبه زودتر انجام گیرد، دریافت اسم مبدّل آسانتر، و امکان تبدیل نارهای نفس به نور بیشتر خواهد بود.
مراحل دریافت اسم مبدّل
طبق آیه قبل (آیه 70 سوره فرقان) مراحل تبدیل نار به نور در نفس را مرور میکنیم:
1- توبه حقیقی با قلب و زبان و ترک گناه
2- ایمان
3- انجام اعمال صالح برای دریافت اسم مبدّل
با طی این سه مرحله، در نفس انسان، تبدیل نار به نور صورت خواهد پذیرفت. امّا فراموش نکنیم که پای نهادن بر روی همه سوابق گناه آلود، شجاعتی را میطلبد که با تأخیر توبه کمرنگ و کمرنگتر میگردد. مراقب باشیم تا دیر نشده تمام عزّتهای دروغین و لذّتهای واهی را از نفس خود دور کنیم.
غرورهای کاذب و تکبّرهای بیجا که مانع از اعتراف به تقصیر و گناه در انسان میگردد، از موانع بزرگ در مسیر دریافت اسم مبدّل میباشد.
برای این منظور، باید از خانواده آسمانیمان خصوصاً امام زمان مدد گرفته و با توسل بر ایشان بر نفس خویش غلبه نمائیم. برای شروع توبه ابتدا باید غرور خود را در برابر کسانی که حقّی از آنها تضییع نمودهایم، شکسته و از آنان حلالیّت بطلبیم.
هرگز فراموش نکنیم که راهِ انسان خودبین و متکبّر هرگز باز نخواهد نشد، مگر آنکه عزّتهای کاذب را از خود دور نماید.
والحمدلله ربّ العالمین