عناوین مورد بحث در این جلسه: * انسانی که مهم ترین مسئله زندگی اش محبت خدا نیست، درواقع خودش را نشناخته است. * ارزش انسان به این است که چقدر توفیق رابطة عاطفی و محبت آمیز با خداوند دارد نه رابطه ی که از روی جبر برقرار کرده باشد. * قشنگی ها، جلوه ها و تنوع نعمت های بهشت از انرژی خاصی آفریده می شود که آن محبت و عشق خداوند تبارک و تعالی است. * محبت الهی منشأ همه زیبائی ها و کمالات عالم هستی است. * ابزار بهشت در عالی ترین مرتبه، محبت خداوند تبارک و تعالی است؛ یعنی کسی که بدون عشق خدا زندگی کند در حال رفتن به سمت جهنم است. * زیباترین و شرم‌آورترین صحنه در زندگی هر انسانی، لحظه بعد از وفات اوست که به نزد خداوند می برند. * ملاک عزیز بودن در نزد خداوند آن است که خداوند چقدر او را به عشق خودش مشغول کرده است. * اگر مشغول خدا هستی بدان که اول او به یاد توست، آن وقت می توانی یاد او کنی. * محبت الهی با ارتباط بیشتر شدت پیدا می کند.    به گزارش منتظران منجی «عج»، در جلسه ۳۷3 «خانواده آسمانی » مورخ ۹۴/۰4/04 ، استاد محمد شجاعی به ادامه بحث پرداختند که شرح آن در زیر می آید: ثروتمندترین انسان‌ها از نگاه خداوند، عاشق‌ترینِ آن‌هاست آموختیم که اگر مهم‌ترین دغدغه زندگی یک انسان، جلب محبت خداوند تبارک و تعالی نباشد، او اساساً بخش انسانی خود را به رسمیت نشناخته و یا به عبارت دیگر، خود را صاحب باطن انسانی نمی‌داند. «لا اله الا الله»، تنها شعار زندگی یک انسان است، لذا قیمت هر انسان به این است که چه مقدار در جهت تحقق این شعار در زندگی‌اش قدم برداشته است. اینکه چقدر طمع وصال به این اِله انسان را به تبعیت از بایدها و نبایدهای دین واداشته است، تعیین کننده سطحِ انسانیِ وجود او می‌باشد. سرمایة حقیقی هر انسان محبت به خداوند است. اینکه چقدر موفق به ارتباط با غیب و رفاقت با اهل آسمان شده است. این سرمایه، تنها سرمایه کارآمد ما بعد از وفات است و تنها انسان‌های زیرک، عمر خود را در جهت کسب چنین سرمایه‌ای خرج خواهند کرد. برای کسانی که تنها بخش طبیعی و حیوانی خود را به رسمیت می‌شناسند، هر گونه کمبود، شکست، مرگ، مصیبت و ... فاجعه‌ای غم‌انگیز محسوب می‌شود. اما کسی که سرمایه حقیقی خود را در رفاقت با آسمان می‌بیند، هیچ شکست و مصیبتی در عالم، زندگی او را تحت الشعاع خود قرار نداده و هرگز دچار غم‌زدگی و افسردگی نمی‌گردد. کسی که از فرصت عاشقی‌اش با الله در دنیا استفاده نمی‌کند، و بهره‌ای از محبت خداوند ندارد، فقیرترین موجود زمین است و در هنگام وفات، هیچ سرمایه‌ای برای انتقال با خود ندارد، درست مانند نوزادی که اندام‌های لازم را برای استفاده از شرایط زیستی دنیا با خود به همراه نیاورده است. لذا ثروتمندترین انسان‌ها از نگاه خداوند کسانی هستند، که در دام محبت و عشق او گرفتارترند.کسانی که برای جلب محبت بیشتری از او بیشتر تلاش کرده و هزینه می‌کنند. کسانی که تمام ارتباطات خود را بر پایه عشق به الله استوار می‌سازند و ... . زیباترین و شورانگیزترین صحنه زندگی هر انسان و در عین حال خطرناک‌ترین صحنه، لحظه‌ای است که درست بعد از تولدش به برزخ، به ملاقاتی کاملاً ویژه با الله نائل می‌گردد. این صحنه برای کسی که زندگی‌اش را به محبت و عشق به الله سپری کرده است، شورانگیزترین صحنه زندگی‌اش می‌باشد. و از سویی دردآورترین صحنه برای کسانی است که اساساً او را نشناخته و رابطه دوستانه و عاشقانه‌ای با او برقرار کرده باشند. عشق؛ تنها عامل عزت انسان فراموش نکنیم که ملاک عزیز بودن انسان در نزد خدا در این نکته است که چقدر خداوند، او را به عشق خودش مشغول کرده است. اگر قلب انسان به عشق الله، زنده بوده و حیات انسانی داشته باشد، تمام شئونات دیگر زندگی‌اش نیز رنگ الهی گرفته ودر استخدام عشق بازی او با الله قرار می‌گیرند. عشق، اکسیر اعظم در وجود انسان‌هاست و به هر شأنی تعلق بگیرد، آن را به رنگ بهشت درمی‌آورد. انسان عاشق، به سبب مجهز بودن به این اکسیر اعظم، در سخت‌ترین لحظات نیز، شاد و آرام زندگی خواهد کرد. بدون عشق، زندگی سخت و تنگ می‌گذرد، به تعبیر قرآن در این مورد دقت کنید: «وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنكًا؛ و هر کس از یاد من دوری کند، زندگی بر او تنگ می‌شود». (سوره طه/ آیه 124) تمام کم‌آوردن‌ها، بی‌طاقتی‌ها، ناآرامی‌ها و ... دقیقاً در زمانهایی اتفاق می‌افتد که ما از عشق به الله خالی هستیم. اساساً زندگی سخت، مخصوص کسانی است که اهل یاد، انس و محبت خداوند نیستند. چنین کسانی در رویارویی با صحنه‌های عاشقانه‌ای که بر ایشان اتفاق می‌افتد نیز پا پس می‌کشند، زیرا اساساً شناختی از خود به عنوان یک انسان ندارند. امام حسین (علیه‌السلام) می‌فرمایند: «وخَسِرَت صَفقَةُ عَبدٍ لَم تَجعَل لَهُ مِن حُبِّكَ نَصیباً؛ خسارت می‌بیند بنده‌ای که تو از محبتِ خودت، برایش بهره‌ای نگذاشته‌ای». قرآن صریحاً تأکید می‌کند که همه حیوانات و گیاهان، خداوند را می‌شناسند و او را عبادت می‌کنند. به راستی انسان چه بر روزگار دلش می‌آورد، که محبّت خداوند به قلبش نفوذ نمی‌کند؟؟؟ زبان انسان، همواره از معشوقِ قلبش سخن می‌گوید. امیرالمومنان علی (علیه السلام) می فرمایند: «مَن أحَبَّ شَیئا لَهِجَ بِذِكرِهِ؛ کسی که چیزی را دوست دارد، زبانش در مورد آن گویا می‌شود». همیشه نوع ارتباطات، مکالمات و محاورات ما، حرف‌های دوستانه و خلوت‌هایمان، نشان می‌دهد که قلب ما به چه نوع محبتی اشتغال دارد. کسانی که دائم به ذکر خداوند مشغول‌اند و در خلوت‌ها و مکالمات دوستانه خود، از معشوق مشترکشان (الله) سخن می‌گویند، نشان می‌دهد که در دام محبت الله گرفتاراند. خداوند، بندگان محبوب خودش را به ذکر و خلوت خود وا می‌دارد. و هر چه این ارتباط بیشتر باشد، محبت میان بنده و خداوند نیز بیشتر می‌گردد. چه کسی در نزد خداوند محبوب‌تر از دیگران است؟ نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: «مَن أكثَرَ ذِكرَ اللّهِ، أحَبَّهُ؛ هر کس زیاد یاد خداوند ‌کند، خداوند دوستش دارد». یکی از مهم ترین دغدغه‌ی انسان زیرک آن است که چقدر خداوند دوستم دارد؟ میزان خلوت و ارتباطات عاشقانه انسان با خداوند، نشان دهنده میزان محبت خداوند نسبت به انسان است. هر چه یادِ حقیقیِ انسان بیشتر باشد، محبوبیت انسان در نگاه الله بیشتر خواهد بود. چقدر مشتاق خلوت با خدا هستیم؟ چقدر برای در آغوش کشیدن قرآن، لحظه شماری می‌کنیم؟ چقدر برای خلوت، از فعالیت‌های دیگرمان کم می‌کنیم؟ باشد با پاسخ به سؤالات، میزان محبت مان به خداوند مشخص شود.   مطالب بیشتر: پای درس استاد مجموعه سخنرانی های استاد محمد شجاعی مجموعه کتابهای استاد محمد شجاعی «والحمدلله رب العالمین»

عناوین مورد بحث در این جلسه: تنها راه شناخت کامل حق تعالی، شناخت انسان است. کلید همه خوشبختی ها معرفت نفس و کلید همه بدبختی ها عدم شناخت خویشتن است. ریشه همه مشکلات روحی و جسمی انسان در عدم شناخت صحیح بشر از خویش است و برای درمان، نیاز به متخصصی دارد که او را خوب بشناسد. تنها فضائل اخلاقی و معنوی است که میتواند ضامن جاودانگی یک پیوند باشد شیطان عاملی موثر برای تولید تضاد در زندگی ما و همچنین باعث رشد و تقرب به خداوند است مهارتهای علوم دینی بدون شناخت خویش کاربردی نمی باشد.   به گزارش منتظران منجی «عج»، در  جلسه اول از بحث  «انسان و ایمان» كه در تاریخ 92/6/17 برگزار شد، استاد محمد شجاعی به  ایراد سخن پرداختند که شرح آن در زیر می آید:   سرمنشأ همه خیرات و برکات، خودشناسی است. اینکه من کیستم؟ از کجا آمدم؟ برای چه خلق شدم؟ تفاوت من با حیوانات یا فرشتگان چیست؟ ریشه همه مشکلات روحی و جسمی انسان در عدم شناخت صحیح بشر از خویش است و برای درمان، نیاز به  متخصصی دارد که او را خوب بشناسد. خودشناسی کلید سعادت انسان کاملترین مخلوق و ظهور خداوند است و تنها راه شناخت کامل حق تعالی، شناخت انسان است. حضرت علی(علیه السلام) می فرمایند: (مَن عَرَفَ نَفسَه فَقَد عَرَفَ رَبَّه) هر کس خودش را بشناسد، پروردگار خودش را هم می شناسد. انسان در دو بعد معرفت و عمل (خوشبختی دنیا و آخرت) به خودشناسی احتیاج دارد. حضرت در روایتی دیگر می فرمایند: که نسبت به خودت جاهل نباش چون کسی که خودش را نمی شناسد، هیچ چیز را نمی شناسد. پس سر منشأ همه خیرات و برکات، خودشناسی است، اینکه من کیستم؟ از کجا آمدم؟ برای چه خلق شدم؟ تفاوت من با حیوانات یا فرشتگان چیست؟ علت حضور من در زمین چه بوده است؟ اساس ارتباط من با الله و وجوب پذیرش دین در چیست؟ .... تا وقتی که این سوالات پاسخ داده نشود، هیچ چیز روشن نیست. کلید همه خوشبختی ها معرفت نفس و کلید همه بدبختی ها عدم شناخت خویشتن است. آسیب شناسی شناخت علوم دیگر بدون انسان شناسی شاید سبب آبادانی و رونق دنیای انسان گردد، اما به طور قطع او را به سعادت ابدی نخواهد رساند. آمار جهانی فقر و فساد نشان دهنده این است که دستاورد علم بدون شناخت انسان تنها آسایش است نه آرامش. خوشبختی بشر تنها در گرو تجمیع این دو عامل اساسی است، بشر تلاش می کند تا انسانی را به خوشبختی برساند که از آن شناخت کاملی ندارد. بیش از یک سوم مردم کشور ما با بهترین سرمایه­ های انسانی، مشکلات روحی و روانی بسیاری دارند به طوریکه از هر چهار ازدواج، سه ازدواج با شکست (جدایی/ طلاق عاطفی) روبرو می شود. در بعد سلامت نیز با تمام پیشرفت های انسان، آمار بیماریها به شدت در حال افزایش است. به عنوان مثال در کشور ما هر ساله حدود هشت هزار و پانصد نفر به بیمارانی که سرطان سینه دارند، افزوده می گردد. همچنین سن سکته تا  اول انقلاب، شصت و پنج سال بود، در حالی که هم اکنون به زیر سی سال رسیده است. آمار جهانی نشان داده که بیشترین معضلات فکری و روحی، در متمولین و افشار تحصیل کرده است و این نشان می دهد که ثروت و تحصیلات نیز تولید شادی و آرامش نمی کند. ریشه همه مشکلات روحی و جسمی انسان در عدم شناخت صحیح بشر از خویش است و برای درمان، نیاز به متخصصی دارد که او را خوب بشناسد. انسان فقط در سایه ارتباط با آن متخصصان به خودشناسی نائل شده و طبق فرموده قران با شادی و آرامش و خشکاندن ریشه افکار منفی به خوشبختی دنیا و آخرت می رسد. نقش اسلام در خودشناسی تنها اسلام، انسان را به گونه ­ای تربیت می کند که در تمام حوادث شاد بوده و نه تنها از پرخاشگری، فقر عاطفه، حساسیت، زودرنجی، اضطراب، حسادت، بدبینی و ... دور می ماند بلکه می تواند در کمال آرامش با مهرورزی و عشق، میلیونها انسان را از محبت خویش سیراب نماید. این شعار نیست، تعریف خالق انسان از انسان است و همان خالق، پیامبری مبعوث می کند که نشانه مومن را عشق به خانواده می داند. اگر از انسانها در مورد عملکردشان در گذشته که بدون مشورت با متخصصان دینی  صورت گرفته سوال شود، اکثر آنان انتخاب دیگری در ازدواج، رشته تحصیلی، شغل، دوست و سبک زندگی خواهند داشت و این نشان میدهد که انسان بر خلاف سعادت خویش،  مصرانه تصمیمات اشتباه زیادی گرفته است. روانشناسان معتقدند در طول زندگی مشترک، جذابیت های ظاهری فرد از قبیل زیبایی، ثروت، تحصیلات و موقعیت اجتماعی، بیش از پانزده ماه دوام ندارد و با سپری شدن آن، تنها فضائل اخلاقی و معنوی است که میتواند ضامن جاودانگی یک پیوند باشد. الگوی ما پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) هستند که می فرمایند: خدایا در بهشت نیز خدیجه را نصیب من فرما. نقش مدیریت در خودشناسی لازمه­ مدیریت بر خویشتن، شناخت است. با شناخت می توانیم، آرامش و شادی مان را مدیریت کرده و کینه­، حسادت، بدبینی، اضطراب، عصبانیت، افکار منفی و یاس خود را کنترل کنیم. نتیجه عدم کنترل هر کدام، با فشار قبر آغاز و به صدها سال عذاب در برزخ و گاهی قیامت و بعد از آن، منتهی خواهد شد. بنابراین به جای گفتن این جمله معرف "دست خودم نیست" به دنبال رفع ابهامات و خشکاندن ریشه مشکلات در درون خود باشیم. همه ما با این سوالات روبرو می شویم: منشا این بیماری ها، ناآرامی و افکار منفی من چیست؟ چگونه می توانم افکار منفی را از خویش دور نمایم؟ چگونه می توانم انسانی شاد و آرام بوده و از دارایی هایم لذت ببرم؟ چگونه می توانم در سخت ترین حادثه ها، با آرامش روبرو شوم؟ چگونه می توانم مانند انسانهای برجسته با کنترل غضب، حسادت یا شهوت به الله برسم؟ برای رسیدن به پاسخ سوالات فوق، تامل در نکات زیر و رعایت آنها چاره ساز می باشد: انسان وقتی با خود حقیقی اش آشتی نباشد، با هیچ چیز نمی تواند آشتی نماید. وقتی با خودش قهر باشد، با خدایش، با همسرش، با اطرافیانش، با جامعه و با خود حقیقی اش هم قهر است. پس قدم اول آشتی است. انسان ها باید بیاموزند خوشبختی در درون آنهاست و منشأ تمام شادیها، قدرتها و آرامشها در خود حقیقی اش است. با دست یابی به کانون قدرت می توانیم، درست تصمیم بگیریم و در صورت ارتکاب گناه، دوباره به سمت نور بازگردیم. باید نگاهمان را به خداوند تغییر دهیم. متاسفانه اغلب انسانها با کوچکترین شکست در زندگی به ضعف ارتباط با خداوند دچار می گردند. خداوند تا زمانی برای آنان عزیز است که زندگی بر وفق مرادشان باشد لذا در آموزه­ های دینی ما هیچ چیز به اندازه انسان شناسی اهمیت ندارد، حضرت علی(علیه السلام) می فرمایند: اگر کسی خودش را نشناسد هیچ چیز را نشناخته است، همچنین در جای دیگر می فرمایند: (کَفی بِالمَرءِ جَهلاً اَن یَجهَلَ نَفسَه) برای جاهل بودن یک نفر همین بس که خودش را نشناسد. کسی که خودش را نمی شناسد در همه گمراهی ها و جهالت ها سقوط می کند. توجه به این نکته که خداوند دنیا را به گونه ای آفریده که جریانات منفی می توانند عامل اوج او باشند و او می تواند از آن جریانات مخالف ، نردبانی برای پروازش درست کند، مانند بادبادکی که با وزش باد اوج می گیرد. اما متاسفانه ما به جای استفاده از جریانات منفی در جهت اوج گیری و قدرت یابی، زمین گیر و غصه دار میشویم. انسان در تضادهای ارتباطی با دیگران می تواند زیبایی های بسیاری را جذب نماید. اگر چنین تضادهایی در زندگی انسان رخ ندهد، امکان رشد او وجود ندارد. انسان ها باید بیاموزند همان گونه که از لذتها و زیبایی های زندگی لذت می برند، باید در مشکلات نیز احساس خوشبختی نمایند. شیطان عاملی موثر برای تولید تضاد در زندگی ما و همچنین باعث رشد و تقرب به خداوند است. انسان قدرتی به نام تبدیل دارد و می تواند مانند مهندس بازیافت، زباله را تبدیل به ثروت کند. خدا انسان را به سیستمی مجهز کرده که می تواند همه آلودگی هایی که در پیرامون او به واسطه شیطان، خود، خانواده، دوستان و ... تولید می شود را به ثروتهای بزرگ مثل نورانیت، قدرت، شادی و آرامش تبدیل کند. با شناخت توانایی های خود می توانیم سیستم بازیافتمان را فعال کنیم. ما باید وقت و هزینه صرف کنیم تا بتوانیم به این علم دست یافته و از آن بهره بگیریم تا زندگی مان در امان باشد. به عنوان مثال با چنین مهارتی می توانیم یک ازدواج ناموفق را به ازدواجی موفق تبدیل کرده و به روزهای زندگی خویش رنگ آرامش و شادی بزنیم. دانستن این واقعیت مهم که افکار منفی متعلق به شما نیست و شیطان با ایجاد این افکار، دارایی های شما را نشانه می گیرد، می تواند عاملی برای رویارویی قدرتمندی با شیطان باشد. فراموش نکنیم که شیطان با حمله های جلو، عقب، راست و چپ انسان را فلج می کند، پس حمله های او را با ضدحمله های خود، دفع کنیم. ما ضعیفیم چون از خانواده­ آسمانی مان فاصله گرفته و از اصلمان که خدا و ائمه اطهار است، دور مانده ایم. به همین سبب می توانیم به خاطر امورات کاملا ساده و پیش پا افتاده با دیگران درگیر شویم، اگر کسی به ما سلام ندهد احساس حقارت می کنیم، اگر در ازدواج جواب منفی بگیریم به هم میریزیم و احساس بدبختی می کنیم. چون قیمت و ارزش جاودانه­ مان را نشناخته ایم. حضرت زینب و سیدالشهدا خانواده آسمانی ما هستند. در عاشورا هر چه فشار بیشتر می شد شادتر میشدند، هر چه تعداد شهیدان بیشتر می شد، آرامش و شادیشان افزون می گشت. اگر ما باور کنیم حضرت فاطمه زهرا(سلام الله علیها) مادر حقیقی ماست، می توانیم از ارتباط با ایشان لذت برده و در مشکلاتمان از آنها کمک بگیریم. شناخت و انس با قرآن داروی دیگری برای دردهای ماست. همانطور که فرموده اند: قرآن شراب مؤمن است، اما برای لذت بردن از این شراب، ابتدا باید خود را شناخت. وقتی تو خودت را نمیشناسی، نمیتوانی با این شراب ارتباط برقرار بکنی.  ما با انتخاب ها، افکار، رفتار و ارتباطات نادرست، آرامش و شادی را از خودمان سلب می کنیم. حتی انتخاب یک موسیقی تاثیر بسیار زیادی در شادی ما دارد. امام کاظم(علیه السلام) می فرمایند: (مَن اِغتَمَ کانَ لِلغَمِ اَهلا) یک آدم غصه ­خور لیاقتش هم غصه است. یادمان باشد تمام دنیا برای ما آفریده شده است و این نشانگر قدر و قیمت انسان است. خداوند می فرمایند: (سَخَّرَ لَكُمْ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ) هر چه در آسمانهاست و هر چه در زمین هست من برای شما خلق کردم. ماه، خورشید، ستاره­ ها، کیهان ها، کهکشان ها فرشته­ ها، حیوانات، گیاهان و همه و همه. پس ما برای چیزهایی غصه میخوریم که آنها برای ما خلق شدند نه ما برای آنها. پیامبر اکرم(ص) فرمودند: (مَن بَکی عَلَی الدُنیا دَخَلَ النّار) کسی که دنیا بر دنیا بگرید، داخل جهنم میشود. مهارت های علوم دینی بدون شناخت خویش کاربردی نمی باشد. وقتی انسان از خود شناخت ندارد، در برقراری ارتباط با الله ضعیف است و شرکت در کلاس و حوزه نیز برای یادگیری توحید، نبوت، امامت، احکام، قرآن، تفسیر و ... بی فایده است. در نظر گرفتن این موهبت الهی که تمام خطاهای انسان قابل جبران است و می تواند تمام اشتباهات سالهای گذشته را جبران کند. بنابراین تا در رحم دنیا هستیم بیماریهای روح مان را درمان کنیم تا سالم به آخرت متولد شویم. انشاالله نقش خودشناسی در تربیت فرزند   تنها راه برای داشتن فرزندی صالح، خودشناسی است. انسان با رعایت اصول می تواند با تقویت پنچ ژن سلامت و زیبایی، هوش، عقل، دین و اخلاق در فرزند، دِین خود را به جامعه اش ادا نماید؛ و نه تنها از آلودگی های جامعه آسیب ندیده بلکه با نورانیت خود، شادی و آرامش را به خود، خانواده و جامعه هدیه نماید. انتخاب همسر مناسب که منجر به انتخاب پدر یا مادر مناسب می شود. مراقبت های قبل بارداری توسط پدر و مادر. مراقبت های بارداری مادر. تربیت صحیح فرزند در سه دوره اصلی زندگی ایشان.     مطالب بیشتر: پای درس استاد مجموعه سخنرانی های استاد محمد شجاعی مجموعه کتابهای استاد محمد شجاعی

عناوین مورد بحث در این جلسه: * پول و لقمه حرام منجر به انواع گرفتاری هایی مثل ترس، اضطراب، مشکلات روحی و روانی می شود. * اگر در کنار نعمت های که خداوند به ما داده تولید عشق و شادی نشود، مایة حسرت همه ی آنها خواهد شد. * اگر مودت با اهل بیت داشته باشی علم، آبرو و عمرت برکت پیدا می کند. * اگر آن چیزی که برای ما قشنگترین و  زیباترین است را به خدا هدیه نکنیم به برّ و نیکی نخواهیم رسید. * اگر در تمام امورات زندگی مان مثل فعالیت های اقتصادی، سیاسی... جایی برای امام زمان نداشته باشیم باعث بی برکتی و گره افتادن در کارهایمان می شود.   به گزارش منتظران منجی «عج»، در جلسه 370 «خانواده آسمانی » مورخ ۹۴/۰۳/21 ، استاد محمد شجاعی به ادامه بحث پرداختند که شرح آن در زیر می آید:   حقوق اعضای خانواده آسمانی نسبت به یکدیگر 1- حفظ حرمت جان و مال نبی اکرم «صلی الله علیه و آله و سلم» می‌فرمایند: «ألا إنَّ المُسلِمَ أخُو المُسلِمِ، فَلَیسَ یَحِلُّ لِمُسلِمٍ مِن أخیهِ شَیءٌ إلّا ما أحَلَّ؛ آگاه باشید همانا مسلمانان با هم برادرند، و هیچ چیز مسلمان برکس دیگری حلال نیست، مگر آنکه خودش حلال کرده باشد». در مباحث ابتدایی خانواده آسمانی، مبانی اخوت و برادری را آموختیم. می‌دانیم که حقیقت برادری، در خانواده آسمانی، بسیار بسیار ارزشمندتر از روابط برادری در خانواده زمینی است. حضرت علی «علیه‌السلام» در اشاره به این نوع برادری‌ها می‌فرمایند: چه‌بسیار برادرانی که از مادر شما متولد نشده‌اند... و این برادری و اخوت قطعاً سلسله حقوقی را نیز برای طرفین با خود به دنبال دارد. به عنوان مثال حقوق مالی و حقوق جانی از این دسته حقوق به شمار می‌روند. هیچ عضوی از اعضای خانواده آسمانی، حقِ تعرّض به جان و مالِ مسلمانان دیگری را ندارد، مگر آنکه برای حفظ امنیت جامعه، و به حکم الله، چنین اذنی را کسب کند. انواع خیانت‌ها، دزدی‌ها، جنایت‌ها، کم‌فروشی‌ها و... در حق مسلمانان دیگر، حرام است. لقمه‌های حرام که بر اثر انواع خیانت‌ها، به بطون انسان‌ها وارد می‌شود، صدمات عظیم جسمی و روحی را وارد می‌سازد. لقمه‌های حرام تا جایی انسان را به توحش می‌رساند، که انسان سَرِ امام معصوم را از بدنش جدا می‌کند. افزایش روزافزون آمار طلاق، بیماری‌های روحی، روانی، جسمی، فروپاشی و انحطاط اخلاقی در جامعه، از تبعات لقمه‌های حرام است. برای اعضا خانواده آسمانی خود «بهترین» باشیم نبی اکرم «صلی الله علیه و آله و سلم» فرمودند: «ألا أیُّهَا النّاسُ، إنَّ المُسلِمَ أخُو المُسلِمِ حَقّا، لا یَحِلُّ لِامرِىًء مُسلِمٍ دَمَ امرِىًء مُسلِمٍ، ومالَهُ إلّا ما أعطاهُ بِطیبَةِ نَفسٍ مِنهُ؛ آی مردم، آگاه باشید که مسلمان، حقیقتاً برادر مسلمان دیگر است، که جانش بر کسی حلال نیست، مگر آنکه خودش با خوش‌دلی حلال کند». صاحبان مشاغل، تجار، کاسبان و ... آگاه باشند که حرمت هر مسلمان، از برادر زمینی و اعضای خانواده‌شان نیز بیشتر است. لذا در برخوردها و ارتباطات با آن‌ها، حقوقشان را رعایت کرده و هوایشان را داشته باشیم. هرگونه گذشت و هزینه برای اعضای خانواده آسمانی‌مان، چندین و چند برابر به ما باز خواهد گشت. باید به این باور برسیم که ماندگارترین قسمت اموال ما، همان بخشی است که برای خدا و عشق او هزینه می‌کنیم. «لَن تَنَالُواْ الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَ» باید بیاموزیم از عزیزترین اموال، زمان‌ها، انرژی‌ها و استعدادهایمان برای خدا هزینه کنیم. بدون آنکه چشمداشتی داشته باشیم. در این‌صورت است که امور زندگی ما نیز، منظم و با برنامه پیش خواهد رفت. کسی که این مودت را در درونش دارد که برای خدا و دین خدا، خطرپذیر بوده و با عشق به میدان جهاد وارد شود، قطعاً در تمام شئونات زندگی‌اش با برکت روبه‌رو خواهد شد: مال، آبرو، نسل، استعداد، علم، عمر و ... همه و همه به مدد اهل آسمان برکت خواهند یافت. خوش به حال کسانی که با کمترین امکاناتِ دنیا، آن چنان عاشقانه برای معشوق‌های خود هزینه می‌کنند، که در نگاه اهل آسمان محبوب می‌شوند. خوب است هر کدام از ما این سؤالات را از خودمان بپرسیم؛ از من، با همه نعمت‌ها و توانایی‌هایم، چقدر به سوی اهل آسمان، خیر فرستاده می‌شود؟ من چقدر برای دین خدا، مبارک هستم؟ من چه اندازه برای خانواده آسمانی‌ام مفید هستم؟ چقدر از باطن من، خروجی‌های نیکو صادر می‌شود! با این همه امکانات و نعمت‌ها، چقدر به رشد انسانی رسیده‌ایم! امام مجتبی «علیه‌السلام»، حقوق پدر و مادر آسمانی را بیشتر از حقوق پدر و مادر زمینی‌مان می‌داند. آیا ما در رعایت این حقوق سخت‌کوش هستیم؟ منفورترین گناه در نامه اعمال انسان هر آنچه که از نفس مان صادر می‌شود و یا به عبارت دیگر هر آنچه که در نفس خلق می‌شود، در ابدیت مان مؤثر است. تکیه کلام‌هایی چون «خدا رحمتش کند»، «خدا بیامرزش»، «خدا به شما برکت بدهد» و ... تماماً به محض صادر شدن از نفس ما، هم در وسعت نفس خودمان مؤثر است و هم در حق دیگران، به اجابت می‌رسد. اگر حقیقتاً دیگران را عضو خانواده حقیقیِ خودمان بدانیم، هرگز نمی‌توانیم بی‌انصاف با آنان برخورد نماییم. باور این موضوع انسان را به جایی می‌رساند که هیچ فشاری به کسی تحمیل نکرده و توقع و درخواستِ اضافه‌ی از دیگران نداشته باشیم. هرگونه ظلم، کم‌فروشی، خیانت، رشوه‌گیری، دزدی و ... در حق دیگران در حقیقت ظلم در حق خودمان و ذخیره سهم عظیمی از عذاب آخرتی است. یکی از منفورترین گناهانی که پرونده انسان را در قیامت مورد بی‌توجهی قرار می‌دهد، مسئله «خون» است. اگر انسان در پرونده خود، در ریخته شدن خون کسی دخیل باشد، قیامتی سنگین در پیش خواهد داشت. توزیع داروهای قاچاق و قلابی، پخش و تولید مواد مخدر، تولید خودروهای ضعیف و معیوب، کوتاهی‌ها در طرح‌های عمرانی، کوتاهی‌های شهرداری در شهرسازی و ...، و تمام ارتباطات غیر مستقیمی که منجر به آسیب به جانِ انسان‌ها می‌گردد، همه و همه از عوامل خوارکننده انسان در قیامتند.  هوشیار باشیم که ان‌شاءالله پرونده اعمال ما از چنین خطراتی، پاک باشد.   «والحمدلله رب العالمین» 

عناوین مورد بحث در این جلسه: * دوستی و ارتباط نباید به عزت و آبروی ما خدشه وارد کند؛ یعنی دوستی نباید به التماس کردن نسبت به کسی منجر شود. * اگر در رابطه دوستی به عزت شخصی لطمه ­ای وارد شود، رابطه ی معقول و مشروع نخواهد بود. * دوست به کسی گفته می­شود که اگر دوستش دچار خطا و لغزشی شد رابطه اش را با او قطع نمی­کند.  * دوستی ها باید براساس اصول ایمانی و انسانی باشد؛ چون دوستی های که بر مبنای دنیاست در معرض نابودی قرار می گیرد. * دوستی ­هایی که براساس مبنای عقلانی و فوق عقلانی باشد، ارزشمند خواهد بود. * در ارتباطات دوستی سعی کنید بی ­اخلاقی، عهدشکنی، زودرنجی و قدرنشناسی از طرف شما نباشد.   به گزارش منتظران منجی «عج»، در جلسه ۳۶8 «خانواده آسمانی » مورخ ۹۴/۰3/07 ، استاد محمد شجاعی به ادامه بحث پرداختند که شرح آن در زیر می آید: رابطه دوستی، بدون محبّت دوسویه ممنوع امیرالمؤمنین علیّ بن ابیطالب «علیه‌السلام» می‌فرمایند: «كُنْ لِلْوُدِّ حافِظا وَ إِنْ لَمْ تَجِدْ مُحافِظا؛ نسبت به دوستی‌ها محافظت بورزید، هر چند که دوستتان را وفادار نیابید.» در دوستی، سلسله قواعدی حاکم است که مثل تمام قوانین دیگر، به پنج گروه؛ واجب، حرام، مستحب، مباح و مکروه تقسیم می‌شوند. یکی از قواعد حرام در دوستی آن است که انسان­ها باید کاملاً مراقب باشند که عزت و آبروی آن­ها در برقراری یک رابطه دوستی، آسیب نبیند. گدایی عاطفه از کسی، تحقیر کردن خود برای به دست آوردن محبّت کسی و یا جلب توجه او به وسیله التماس و... از دیدگاه اسلام امری، کاملاً حرام است. قرآن کریم، عزت را تنها به دست خداوند، رسول او و مؤمنین می‌داند. به طوری که هیچ چیزی در عالم، قادر به صلب عزتی که خداوند به انسان­ها داده است، نمی‌باشد. «…وَلِلَّهِ العِزَّةُ وَلِرَسولِهِ وَلِلمُؤمِنینَ... » (سوره منافقون/آیه 8) هیچ انسانی از نگاه خداوند، مجاز به شکستن عزت خود برای جلب محبّت کسی نمی‌باشد؛ زیرا انسان در نگاه اهل آسمان، آنقدر بزرگ و ارزشمند است، که به هیچ وجه نباید به ارزش انسانی و الهی خود لطمه‌ای وارد نماید. مؤمنان، محبّت مورد نیاز خود را از کانونِ حقیقی عاطفه دریافت می‌کنند. لذا بدون دریافتِ محبّت از دیگران نیز، قادرند انسان­های دیگر را از سرچشمه رحمت خود سیراب نمایند. رفاقت مؤمنان با یکدیگر، بسیار لذت بخش و سازنده است، امّا شرط اساسی این رفاقت، برقراری محبّت دوسویه در میان آن­هاست. خدمت کردن به دیگران و ابراز محبّت و عاطفه به آن­ها، عملی بسیار زیبا و پسندیده است. امّا به شرطی که این خدمت‌ و محبّت‌ها، دوطرفه باشند. ادامه دادن رفاقت با کسی که تنها از انسان انتظار خدمت و محبّت دارد، امّا هرگز برای جبران، گامی بر نمی‌دارد، از نگاه خداوند، مجاز نیست. حضرت علی «علیه‌السلام» می‌فرمایند: «لا وَجَدتُ ذُلاًّ مِثلَ اشتِغالِ قَلبی بِفارِغِ القَلبِ مِنّی؛ هیچ ذلتی را ندیدم مثل اینکه قلبم مشغولِ کسی باشد، که قلبش مشغول من نیست». ادامه دادن به چنین رفاقت‌هایی، به عزت انسانیِ شخص آسیب جدی وارد کرده و او را به ذلّت می‌رساند. البته گاهی دوستان خوب و متواضعِ انسان نیز، ممکن است به دلیل مشغله‌ها و یا بیماری‌هایی نتوانند در ادای حقوقِ دوستی‌شان موفق باشند، در این­صورت انسان باید با غمض عین و فروتنی این کاستی‌ها را ندید گرفته و سعی در ادامه رفاقت نماید. مقصود از روایت بالا (كُنْ لِلْوُدِّ حافِظا....) نیز، اشاره به چنین دوستانی دارد. دوستانی که قصد تکبر و استثمار انسان را ندارند، امّا به دلیل درگیری‌ها و مشکلاتی که در برهه‌ای از زمان برایشان رخ می‌دهد، از انجامِ وظایف دوستی خود بازمانده‌اند. در هر صورت هوشیار باشیم که ما هرگز قطع کننده یک ارتباط نباشیم، و تا جایی که در توان ماست، برای رفع مشکلات و گرفتاری‌های دوستانمان تلاش کنیم، امّا این قانون را هرگز از خاطر نبریم که برای حفظ هیچ رفاقتی، مجاز به خدشه‌دار کردن عزت انسانی‌مان نیستیم!!! در حفظ عهد رفاقت خود بکوش! امیرالمؤمنین، علی «علیه‌السلام» می‌فرمایند: «أكرِم وُدَّكَ وَاحفَظ عَهدَكَ؛ به دوستی‌ات، احترام بگذار، و عهد دوستی‌ات را حفظ کن». سفارش امیرالمؤمنین «علیه‌السلام»، احترام به عهدی است که برای رفاقت با کسی می‌بندیم. امّا فراموش نکنیم که دوستی‌ها باید در چهارچوب اصول انسانی و الهی منعقد شوند. دوستی‌هایی که براساس امور دنیایی و ناپایدار منعقد می‌شوند، مورد نظر امیرالمؤمنین نیستند، چرا که این رفاقت‌ها، کاملاً سُست و ناپایدارند و به آسانی از هم گسسته می‌شوند. رفاقت‌های فوق عقلانی را باید اکرام کرد و عزیز شمرد و برای حفظ آن باید سخت کوشانه تلاش کرد. چنین رفاقت‌هایی از سرمایه‌های عظیم انسان تا قیامت­اند. رفقای مؤمن انسان، قدرت شفاعت داشته و توانِ رهانیدنِ انسان را از آتش چه در دنیا و چه در آخرت، به اذن خداوند، خواهند داشت. لذا حفظ چنین کسانی در زندگی ما، به سفارش امیرالمؤمنین، مسئله‌ای بسیار مهم و ارزشمند است. چنین پیوندهای گرانقدری میان قلوب مؤمنین، به قدری در نگاه خداوند حرمت دارند، که بر همه انسان­ها حفظ حرمت چنین پیوندهایی واجب است. پیوندهای فوق عقلانی می‌تواند میان دو همسر، دو خواهر و برادر، دو دوست و ... برقرار شود، آن­چه که در این میان مهم است، تلاش طرفین برای حفظ چنین رفاقت‌هایی است. بنابراین باید کاملاً هوشیار باشیم که هیچ قطعِ پیوندی به دلیل سهل‌انگاری و خطاهای ما صورت نگیرد. جهنم در انتظار کسی است که در تخریب یک ارتباط، مقصّر می‌باشد، زیرا از نظر خداوند، عهدشکنی در این ارتباط از سوی او بوده است. بزرگترین عهدی که خداوند از ما گرفته است، عهدی است که در نهادِمان نسبت به امام‌مان بسته‌ایم. اگر باری از دوش اماممان بر نمی‌داریم، اگر قدمی برای پایان دادن به غربتش برنمی‌داریم، اگر خیری از سوی ما به او نمی‌رسد، و ... ما یک عهدشکن بزرگ هستیم که به بزرگترین عهد الهی، خیانت کرده‌ایم. و این عظیم‌ترین عهدی است که باید در قیامت، نسبت به حفظ آن پاسخگو باشیم. برترین انسان‌ها کسانی هستند که به عهدهای زندگی خود وفادارند. حضرت ..... می‌فرمایند: «أحسَنُ المُروءَةِ حِفظُ الوُدِّ ؛ بهترین مردانگی، حفظ دوستی است». بهترین انسان‌ها کسانی هستند که از سوی آن‌ها، جفا، بی‌ادبی، قدرنشناسی، پرخاشگری و ... به دوستانش نرسد. دو شرط مهم رفاقت؛ دوری از خیانت و رعایت صداقت امام صادق «علیه‌السلام» می‌فرمایند: «إنَّما سُمّوا إخوانا لِنَزاهَتِهِم عَنِ الخِیانَةِ، وسُمّوا أصدِقاءَ لِأَنَّهُم تَصادَقوا حُقوقَ المَوَدَّةِ؛ همانا برادران را از آن جهت برادر می‌نامند، که رابطه‌شان از خیانت پاک است و از آن جهت صدیق نامیده می‌شوند که در دوستی و مودّت با یکدیگر صادق‌اند. دو نفر که رفقای حقیقی هستند، هرگز به یکدیگر خیانت نمی‌کنند، از همین رو به آن‌ها واژه إخوان (برادر) اطلاق می‌گردد. رابطه آن‌ها مبرّای از هر گونه ظلمی است. راز یکدیگر را افشا نمی‌کنند، عیب‌های یکدیگر را برملا نمی‌سازند، در روابط اقتصادی‌شان، هرگز به حقوق همدیگر تجاوز نمی‌کنند. هرگز به خاطر ارتقاء پُست و مقامشان، روی دیگر پا نمی‌گذارند، و در تمام مراحل زندگی‌شان، رفقای قدیمی‌شان را حفظ می‌کنند. دو رفیق حقیقی، در رابطه دوستی و مودت‌شان صداقت دارند، به این معنا، که هیچ‌کدام خود را بر دیگری ترجیح نداده و به استثمار رفیقش نمی‌پردازد. امیال چنین دوستانی، در میل طرف مقابلش ذوب است، به گونه‌ای که با میل او در امور مباحش، دست به انتخاب می‌زند. دوست داشتنِ تنها برای حفظ یک رابطه دوستی کافی نیست، بلکه مودّت، عاملِ اصلیِ حفظ یک ارتباطِ دوستانه است. حال این ارتباط، رابطه میان دو همسر، دو خواهر و برادر و یا دو رفیق، می‌تواند باشد. عقد هر پیوندی، حقوقی را بر طرفین واجب می‌کند، که شخص موظف به رعایت آن‌ها می‌باشد. مودّت، به معنای محبت همراه با فداکاری و گذشت خالصانه، از حقوق طرفین در یک ارتباط است.   مطالب بیشتر: پای درس استاد مجموعه سخنرانی های استاد محمد شجاعی مجموعه کتابهای استاد محمد شجاعی والحمدلله رب العالمین