از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در جلسات قبل رابطه ی تصوری، تصدیقی و وجودی را توضیح دادیم و اینکه دارایی انسان که منشأ اثر دنیایی و آخرتی است رابطه ی وجودی ای است که با هرچیز برقرار کرده است غیب اساساً به میزانی اثرگذار است که با آن رابطه ی وجودی برقرار کرده باشیم. همه ی گزاره‌هایی که در قرآن درباره ی مؤمن آمده مربوط به مؤمنی است که به رابطه ی وجودی رسیده است. رابطه‌های تصوری و تصدیقی مقدمه ی رابطه ی وجودی است و اگر کسی در آن‌ها توقف کند و لو کتاب بنویسد، سخنرانی کند و ... به شادی و آرامش نمی‌رسد. فقط کسی که به رابطه‌ی وجودی با خدا و مفاهیم آسمانی رسیده است «دائم النشاط» و مصداق سلاماً سلاماً است. آنچه قرار است در بهشت انسان تجربه کند باید در دنیا اتفاق افتاده باشد، و الا: «من کان فی هذه اعمی فهو فی الاخره اعمی» کوری دنیا، کوری آخرت و سلامت دنیا، سلامت آخرت را به همراه دارد. اینکه می‌فرمایند: «آه من طول الطریق و قلّه الزّاد...» زاد آن چیزهایی است که انسان در سکرات موت و برزخ و قیامت و بعد از آن با خود برده و کمکش می‌کنند و این فقط در گرو برقراری رابطه ی وجودی است. شخصی آلزایمر داشت علیرغم اینکه همه‌ی اقوامش را فراموش کرده بود ولی نماز می‌خواند، با روضه گریه می‌کرد و روزه‌اش را می‌گرفت چون رابطه‌اش با آن‌ها وجودی بوده است. آلزایمر عارضه‌ی مغزی است. اما اموری در انسان که از مغز عبور کرده و به دل سرازیر شده و فوق عقل با آن تغذیه شده با آسیب مغزی زایل نمی‌گردد. متأسفانه امور منفی هم که با ما پیوند خورده و جزء وجود ما شده به شدت ما را گرفتار می‌کنند. مانند جنینی که اعضای اضافه با خود به دنیا آورده است. ما در هر موقعیت شغلی و اجتماعی که باشیم زاد و توشه‌ی ما آن چیزهایی هستند که با آن‌ها پیوند خورده‌ایم. نشانه‌ی آن هم حساسیت داشتن ما نسبت به آنچه رابطه‌مان با آن‌ها وجودی شده می‌باشد. اکثر انسان‌ها دغدغه‌هایشان مربوط به امور پایین‌تر از فوق عقل است. قیمت هر کس به نوع دغدغه‌هایش مربوط است. آنچه از حقیقت انسان‌ها که اولیاء خدا در خواب یا بیداری می‌بیند همان چیزی است که با آن پیوند خورده‌اند. بهره‌ی ما در آخرت به چیزهایی بستگی دارد که با آن‌ها رابطه‌ی وجودی برقرار کرده‌ایم. در جامعه‌ی کبیره درباره‌ی اهل بیت «علیهم‌السلام» می‌گوییم: «... عناصر الابرار...» یعنی ایشان جزء وجود ابرار شده‌اند و هر مؤمنی باید بهره‌ای از معصومین «علیهم‌السلام» در وجودش برده باشد. کسی که به آدم، نوح، ابراهیم، عیسی و پیامبر «صلوات الله علیهم اجمعین» و... در زیارت سلام می‌کند در صورت رابطه‌ی وجودی، جواب خواهد داشت. کسی که ضریح را می‌بوسد به همین میزان رابطه برقرار کرده و ما باید هر طور که می‌توانیم تمرین عاشقی کنیم: در دل دوست رهی باید کرد. البته در زیارت، «عارفاً به حقّه» بودن، خیلی مهم است که در این صورت بهشت بر او واجب می‌شود. برقراری رابطه از طریق هر قوه‌ای باشد اعم از حسی، خیالی، وهمی و عقلی (علمی) فرقی نمی‌کند. فقط به معرفت و ظرفیت افراد بستگی دارد ولی آنچه مهم است رابطه‌ی وجودی با آسمان است. چه بسا افراد کم سوادی که رابطه‌ی وجودی فوق العاده ای دارند. استاد امامی می‌فرمودند: پیرزنی از اقوام، خیلی زحمت می‌کشید و حاصل دسترنجش را به کسی می‌داد تا به جای او به کربلا و مشهد رفته و زیارت کند. وقتی بعد از مرگ او را در خواب دیده بودند گفته بود: حضرت زهرا «سلام الله علیها» او را به نزد خودش برده بود. مهم موقعیت اجتماعی، تحصیلات و ... نیست. مهم این است که این رابطه به وجود آمده باشد و شخص به بزرگواری رسیده باشد. سعادت و خوشبختی، نیرو، نشاط و عزت فقط مربوط به دارایی‌های بخش پنجم است. هر کس می‌خواهد بداند که خدا در نزدش چقدر منزلت دارد ببیند خدا در نزد او چقدر ارزش و منزلت دارد و این درباره‌ی مطلق غیب، صادق است. باید با تکیه بر غیب رذایل اخلاقی را نابود و فضایل را کسب نماییم: عاشق شو ورنه کار جهان سرآید                     ناخوانده درس مقصود از کارگاه هستی هدف خلقت عاشق شدن است. «لا اله الا الله» و به فرمایش حضرت نه ایشان و نه هیچ پیامبری کلامی بالاتر از این نیاورده‌اند. بالاتر از این کلام، کلام دیگری نداریم. «لا حبیب الا هو و اهله...» خداوند به حضرت داود «علیه‌السلام» فرمودند: «بی فافرح و به ذکری فتلّذذ» ولی واقعاً چه کسی می‌تواند اینگونه باشد و هرگز احساس پوچی، خود کم بینی و عقده نداشته باشد؟ و بگوید: «بی همگان به سر شود بی تو به سر نمی‌شود» یعنی با داشتن خدا هر کدام از چهار بخش پایینی به مشکل برخورد کرد نباید غصه‌دار شویم. فرمودند: هر کس قرآن داشته باشد و از نداشتن چیزی غصه‌دار شود قرآن را کوچک و آن چیز را بزرگ کرده است. امام سجاد «علیه‌السلام» فرمودند: اگر قرآن با من باشد و همه‌ی چیزهای روی زمین بمیرند من وحشت نمی‌کنم. قرآن دوست و مونس خوبی است. قرآن شراب است حقیقتاً باید با وجود آن مشکلات فراموش گردند و این در گرو برقرار رابطه‌ی وجودی است که انسان دین دار باش بدون ترس و طمع باشد. در این صورت دین‌داری فقط با عشق است و به نیت وجوب نمی‌باشد و تحمل سختی معنا ندارد. رابطه‌ی مادر و پدر با فرزند از همین مقوله است و بعضی از همسران هم رابطه‌شان این‌طور است، طبق آمار حدوداً 25% بعضی خواهر و برادرها و دوستان هم نسبت به یکدیگر این‌طور هستند. با توجه به اینکه رابطه‌ی وجودی با غیب سلامت دنیا و سعادت آخرت ما را تضمین می‌کند، باید بلندترین همت ما جذب اطلاعات باشد نه صرفاً کسب آن‌ها. «من شرفت همّته عظمت قیمته» کسی که همتش شریف گردد قیمتش افزون می‌گردد. «همّت» هم یعنی مهم‌ترین موضوع زندگی. کسی که آخرت را باور کند سرمایه گذاری اش را به سمت رابطه برقرار کردن می‌برد. عشق با انسان کاری می‌کند که هر چهار مرحله‌ی پایین تحت‌الشعاع بخش پنجم قرار می‌گیرند. ورزشکاران برای موفقیت در مسابقات، همه‌ی کارهایشان را با فعالیت ورزشی‌شان هماهنگ می‌کنند. چه بسا بعضی از آن‌ها ماه‌ها از خانواده‌شان فاصله گرفته تا بالاخره مدال کسب می‌کند. برای هر موفقیتی اعم از علمی، سیاسی، ورزشی و ... اهمیت ویژه دادن به آن گرایش واجب است. بعضی از هنرمندان بارها همسرشان را برای نیل به اهدافشان عوض می‌کنند. وقتی کسی عاشق خودش یا در واقع عاشق «الله» می‌شود باید همه چیزش را تحت‌الشعاع قرار دهد: «و لا تکونوا کالذین نسوالله فانسهم انفسهم...». اله حس محسوسات، اله خیال مخیلات، اله وهم موهومات و اله عقل معقولات است و فقط اله فوق عقل بی‌نهایت است. کسانی که خدا را فراموش کرده‌اند در واقع فوق عقل (بخش پنجم) را فراموش کرده‌اند نه چهار بخش پایینی. توجه به عقل موجب کسب علم، و عدم توجه باعث بی‌سوادی می‌شود. توجه به «من حقیقی» خدا را به همراه می‌آورد و عدم توجه هم منجر به فراموشی خداست: همه عمر برندارم سر از این خمار مستی            که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی یکی از شادی بخش­ترین آیات «انا لله و انا الیه راجعون» است. همه ی دارایی ما غیب است و باید تمام همت ما نیز باشد. تمام قیمت ما وابسته به میزان اهمیتی است که به غیب می‌دهیم. غیب شامل خدا، خانواده‌ی آسمانی، ملائکه الله و .... است. «شُغِلَ من الجنه و النار امامه» کسی که بهشت و جهنم مقابلش است فرد مشغولی است. اهل بیت «علیهم‌السلام» با چه وضعیتی بالای سر ما خواهند آمد؟ مکاشفات انسان تابع عناصر وجودی‌اش است. خواب‌های ما هم تابع عنصر وجودی ماست. ممکن است کسی کربلا و مکه رفته و کارهای عبادی بسیاری هم انجام دهد ولی خواب بد ببیند این مسئله مربوط به رابطه‌ی وجودی‌اش است. (البته گاهی استثنائاتی وجود دارند). با توجه به اینکه قبر انسان همان نفس اوست همین الان انسان متوجه می‌شود چه کسانی و چه چیزهایی وارد قبر او خواهند شد. آرامش یعنی چهار مرتبه‌ی پایینی (طبیعی) انسان را به حسادت، غصه، و عصبانیت و ... نکشاند. علم اگر در اختیار فوق عقل قرار بگیرد ارزش دارد و الا می‌شود: «کم من عقلٍ اسیرٍ تحت هوی امیرٍ» هر کس باور کند بهشت یا جهنم را پیش رو دارد بیکار نیست. کسی که دنیا را باور کرده و مشغول تجارت است لحظه‌ای فکرش آزاد نیست دائماً مشغول فعالیت بوده و حتی شب در همان زمینه خواب می‌بیند. ما اصلاً نمی‌توانیم تصوری از بهشت داشته باشیم. خداوند می‌فرماید: «فلا تعلم نفس ما اخفی لهم من قرّه اعین» انسان اگر بفهمد جهنم و بهشت چگونه جاهایی هستند خواب به چشمانش نمی­آید. اصلاً بدون اینکه پای عشق در میان باشد همین صرف ترس و طمع کافی است. چنین شخصی همیشه شاد است و غصه نمی‌خورد. پیامبر «صلی الله علیه و آله» می‌فرمایند: «من بکی علی الدنیا دخل النار» خنده و گریه برای چیزی است که انسان با آن رابطه‌ی وجودی دارد. گریه برای عزیزانی که از دنیا رفته‌اند از حیث عاطفی اشکال ندارد ولی به شرط اینکه نشاط معنوی‌اش از بین نرود. بعضی‌ها وجودشان غنی نیست و شادی‌شان وابسته به افراد و یا چیزهای پیرامونشان است. این افراد خودشان شوق دیدار ندارند و اگر دوستانشان آن‌ها را همراهی کنند زیارتی هم می‌روند. کدام عاشق است که به دنبال همراه است برای دیدار معشوقش؟ اگر دوستان در زیارت همراهی کردند که افراد بیشتری به ثواب می‌رسند و روح جمعی هم بسیار مؤثر است و هیئت داشته و دعا کنند به هر حال بزم و میکده برقرار است. اما اگر انسان به تنهایی به زیارت رفت یعنی عاشق است. باید ببینیم که آوارگی و تنهایی اماممان چقدر برایمان مهم است: «... الطرّید الشرید و الفرید و الوحید...» خوش به حال کسی که با خانواده‌ی آسمانی‌اش رابطه‌ی وجودی‌ای دارد که می‌توانند عمر او را پر کنند و مشغله‌ی حقیقی او بشوند. مشغله‌ها، حسی، خیالی، وهمی و یا عقلی و فوق عقلی هستند. فقط کسی که مشغله‌هایش فوق عقلی است انسان است. البته مشغله‌های چهار مرتبه‌ی دیگر هم که رنگ فوق عقل داشته باشند و در خدمت انسانیت انسان باشند باعث شکوفایی فوق عقل می‌شوند. در حقیقت همه‌ی شئون شخص رنگ الهی دارد. پس کسی که بهشت و جهنم را در پیش روی خود می‌بیند با کسی کاری ندارد مگر به ضرورت. چنین شخصی اگر هم به سراغ مردم می‌رود قصد خدمت داشته البته نه از نوع حیوانی آن، بلکه با اسم «رحمان» حق تعالی. مبنای تشخیص این دو، انگیزه این است که کسی که برای خدا خدمت می‌کند اگر با ناسپاسی دیگران مواجه شود ناراحت نمی‌شود: «انّما نطعمکم لوجه الله لا نرید منکم جزاء و لا شکورا» اگر زن و مرد برای خدا وظایف­شان را انجام دهند اگر طرفشان لیاقت نداشت اصلاً پیشمان نمی‌شوند. اگر به غیر از این باشد خودشان را مفت فروخته‌اند. کسی که با خدا معامله کرده به قول مرحوم الهی قمشه‌ای «رضوان الله علیه» زبان حالشان چنین است: من طایر قدوسی‌ام، مرغ گلستان نیستم                                                     مست می لاهوتی‌ام زین می‌پرستان نیستم مِهر است و انجم در برم حور است و قلمان چاکرم                         خورشید چرخ اخضرم شمع شبستان نیستم گر من فقیرم هر شبی دارم ز یا رب یا ربی                                                         جشنی نوایی مطـربی کمتر ز سلطان نیستم این خاکیان تیره دل مستند و غرق آب و گِل                      من مست از آن ماه چو گل هستم کز اینان نیستم از مهرت ای خورشید جان چون ذره‌ام هر سو روان                         مجذوب حسن دیگران ای ماه خوبان نیستم قلب ما گواهی می‌دهد که در دل ما چه می‌گذرد و به چه سویی گرایش دارد. علی «علیه‌السلام» می‌فرمایند: «سلوا القلوب عن القلوب فانّها شواهد لا تقبل الرّشاد» از قلوبتان بپرسید چون آن‌ها شاهدهایی هستند که رشوه قبول نمی‌کنند. اینکه معصومین «علیهم‌السلام» یکایک­شان به طور ویژه ما را دوست دارند برای عاشقی کافی نیست؟ دل تنگی‌ها و وقت گذاریهای ما میزان ارادتمان را معین می‌کنند. در یک کلام، سبک زندگی‌مان قیمت ما را معین می‌کنند.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی عرض کردیم: همت ما باید ارتباط با خانواده‌ی آسمانی باشد. خداوند در قرآن سه محبت را علامت انسانیت دانسته و اگر کسی آن‌ها را نداشته باشد اساساً از دایره‌ی انسانیت خارج است. آن سه محبت عبارت‌اند از محبت به خدا به عنوان کمال مطلق، محبت به معصوم «علیهم‌السلام» به عنوان واسطه و جهاد در راه خدا به عنوان وسیله. همت ما باید برای ابدیت و جاودانگی باشد. کسی که به غیب ایمان بیاورد تمام برنامه‌های زندگی او تنظیم شده و در کنف حمایت الهی از غم‌ها و غصه‌ها و پژمردگی‌ها و آسیب‌ها نجات پیدا می‌کند. همان‌طور که شرایط زیستی دنیا ثابت و سنت الهی لایتغیر است شرایط آخرت هم این‌گونه است؛ لذا ما وقتی به آخرت متولد می‌شویم ساختار وجودی که در دنیا کسب کرده‌ایم تعیین کننده‌ی نوع ارتباط ما با آنجاست. جنین ناسالم تمام رنج و عذابی که در دنیا متحمل می‌گردد در اثر عدم تطابق او با شرایط دنیاست. جهنم هم، عَرَضی و فرعی است مانند بیماری در دنیا که اصل نیست بلکه ناهماهنگی با شرایط زیستی دنیا می‌باشد. روح اگر با ساختار آخرت که بهشت است سازگار نباشد معذّب و جهنمی خواهد بود. بهشت بداخلاقی، سوءظن، حسادت و ... را نمی‌طلبد. «لایسمعون فی‌ها لغواً و لا تأثیماً الا قیل سلاماً سلاما» ساختار انسان باید «سلاماً سلاما» باشد تا از آخرت (بهشت) لذت ببرد. کسی که می‌رنجد و می‌رنجاند و حسود و بداخلاق است و آرامش ندارد و دیگران هم در کنار او اضطراب دارند «سلاماً سلاما» نیست. بهشت قلب سلیم می‌خواهد یعنی اهل «لغو تأثیم» نیست. کسی که در دنیا به شادی و آرامش رسیده وقتی به آخرت منتقل می‌شود عاملی با خود برای سوختن ندارد. وقتی انسان غایتش «محمد و آل محمد» و اله او «الله» باشد اگر با آن‌ها رابطه‌ی حقیقی برقرار نکرده باشد در آخرت دردها و عذاب‌هایش آغاز می‌گردد. آمادگی برای آخرت اطلاعات و تزکیه و تمرین و تلاش می‌طلبد. امام علی «علیه‌السلام» می‌فرمایند: «اجعل کلّ همّک وسعیک للخلاص من محل الشّقاء و العقاب و النجاه من مقام البلاء و العذاب» همه‌ی همت و سعی (وسع) خودت را برای رهایی از محل بدبختی و عقاب، و نجات از مقام بلاء و عذاب قرار بده. سعی باید به حدی باشد که وسع انسان بروز پیدا کند. کسی که سر کلاس عربی و زبان رفته ولی هنوز نمی‌تواند صحبت کند وُسع خودش را به کار نگرفته است. اساساً برای مهارت در هر رشته‌ای باید خلوت و ارتباط‌گیری داشته باشیم. با توجه به فرمایش حضرت، اتفاق باید در ما بیفتد اولاً اهمیت بدهیم ثانیاً برایش تلاش کنیم. ما وقتی به فرزندمان آثار مخرب درس نخواندن را می‌گوییم در حقیقت اهمیت تحصیل را به او می‌فهمانیم ولی پس از آن او باید سعی و تلاش خودش را بکند. ما نیز ابتدا باید اهمیت و اولویت آخرت را فهمیده و سپس تلاش کنیم به جهنم نرویم. صبح که از خواب بر می‌خیزیم نباید گرفتار خودمان باشیم و باید بتوانیم به دیگران روی خوش نشان داده و لبخند بزنیم. بعضی‌ها بدخواب هستند و خواب‌های بد می‌بینند. خواب دیدن‌های ما برخاسته از نفس ماست. خواب ما را انتخاب نمی‌کند بلکه این ما هستیم که خوابمان را انتخاب می‌کنیم. خواب بد گرفتاری‌ای است که باید درستش کنیم. ما باید نهایتِ سعی خود را بکنیم که عصبانیت، حسادت و سایر رذایل را از خودمان جدا کنیم در غیر اینصورت مار و اژدها به قبرمان (برزخ) می‌بریم. تا انسان به این مسائل اهمیت ندهد و برایش سعی ننماید از مار و عقرب نجات پیدا نمی‌کند. شخصی که بداخلاق و حسود و زودرنج است و اظهار می‌کند از والدین خود محبت ندیده لذا باعث اذیت همسر و دوست و سایر اطرافیان خود می‌شود؛ چاره‌اش در درمان کردن است و باید محبت را از کانون اصلی آن که خانواده‌ی آسمانی‌مان هستند دریافت کند. اگر ما نمی‌توانیم چنین باشیم برای این است که با آن‌ها به رابطه‌ی وجودی نرسیدیم و به اطرافیان فشار می‌آوریم. ما باید بدانیم که مرد و زن یا همسر و فرزند و ... نیستیم موجودی هستیم که خویشاوندیِ حقیقی‌مان با خانواده‌ی آسمانی است که هیچ وقت عاطفه‌شان نسبت به ما قطع نشده و هزاران برابر والدین زمینی‌مان ما را دوست دارند. کسی که رابطه‌اش تصوری یا تصدیقی است دریافتی ندارد. دریافت فقط در رابطه‌ی وجودی است: «انفسکم فی النفوس» ما با غیب رابطه نداشته و فقط از آن می‌ترسیم. مثلاً افراد صدقه می‌دهند که تصادف اتفاق نیفتد حتی اگر بی‌حجاب و بی‌نماز باشند. ولی از بهشت، ملائکه الله، خانواده‌ی آسمانی و شورانگیزی و شهداء و .... بویی نبرده و لذتی نمی‌برد. ما باید به اینجا برسیم: از مهرت ای خورشید جان               چون ذره‌ام هر سو روان                      مجذوب حسن دیگران            ای ماه خوبان نیستم با خیال و تصور اینکه ما خانواده‌ای داریم که به شدت به ما علاقه‌مند هستند نمی‌شود خوش بود. معلم تصور ایجاد می‌کند. مربی ربوبیت کرده یعنی تمام ضعف‌های ما را تبدیل به قوت می‌کند. برای کسب مهارت‌های مختلف انسان نیاز به مربی دارد. البته انسان اول برای حل مشکلات تصوری و تصدیقی به معلم نیاز دارد ولی برای کسب مهارت نیاز به تمرین زیر نظر مربی دارد. «رب» پرورش دهنده است و هر کسی طاقت ندارد. ما خداوند را «ربّ» می‌دانیم ولی تحمل شاگردی او را نداریم و فقط به عنوان کسی که نیازهای ما را برطرف کند او را می­پذیریم. کسی که تربیت مربی را پذیرفته (متربی) تمام دستورالعمل‌های او را نیز می‌پذیرد و غُر نمی‌زند. کسی که ورزش می‌کند اگر به دستورات مربی عمل نکند ربوبیتی اتفاق نیفتاده و شخص به جایی نمی‌رسد. کلاس مشکلات تصوری و تصدیقی ما را برطرف می‌کند. خدا باید غیر از اینکه برای ما «الله» است، رب هم باشد. کسی پرورش می‌یابد که اولاً تصمیم گرفته باشد و ثانیاً تسلیم شود. من فقط یک نفر را می‌شناسم که این‌گونه بود و ذره‌ای مقاومت نداشت: «شهید صمد مرادی»، هر چه به او می‌گفتم بی چون و چرا انجام می‌داد. ایشان اظهار می‌کردند من هیچ عادتی نداشته و هر چه را بخواهم می‌توانم کنار بگذارم و آزادم. تمام مقام پیامبر «صلی الله علیه و آله» ناشی از تربیت است نه صرفاً اطلاعات. «... و اشهد انّ محمداً عبده و رسوله» حضرت اول عبد بودند بعد پیامبر. ما در اوج اطاعت از مربی‌مان بودیم و اگر قرار باشد رابطه‌ای را به دستور ایشان قطع کنیم، نباید مقاومتی داشته باشیم. یک‌بار معلم بنده از من خواست که تمام کلاس‌هایم را تعطیل کنم، همین کار را انجام دادم. در رابطه‌ی وجودی است که انسان قدرت می‌یابد. در این صورت انسان با داشتن فاطمه‌ی زهرا «سلام الله علیها» گدا و محتاج دیگران نیست، شخص ایشان به تنهایی برای میلیاردها نفر کافی است. ما با وجود اینکه چهارده معصوم را داشته و غرق ثروت، احترام و محبت هستیم ولی چون نپذیرفته‌ایم گدای دیگران هستیم. تا غیب را به رسمیت نشناخته و رابطه‌ی وجودی برقرار نکنیم تحقیر و مسخره می‌شویم و ناآرام و بی‌قرار هستیم. فقط با خانواده‌ی آسمانی به ارزشی به اندازه‌ی ارزش خودشان خواهیم رسید. در آن صورت ارزیابی‌مان با قیمت ایشان انجام می‌پذیرد. علی «علیه‌السلام» درباره‌ی محمد بن ابی بکر می‌فرماید: «محمد ابنی من صلب ابی بکر» محمد پسر من، از صلب ابی بکر است. اگر خودمان را از ایشان ندانیم دائماً از سخنان و رفتار دیگران آزرده می‌شویم چون ظرف وجودی‌مان کوچک است. در این صورت شایسته‌ی تبلیغ نیستیم چون معلم باید سعه‌ی صدر داشته باشد. اگر می‌خواهید از محل بدبختی نجات پیدا کنید باید به سمت خانواده‌ی آسمانی و پرورش به دست ایشان برویم که در آنجا بدبختی راه ندارد: «انّما یریدالله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهّرکم تطهیرا» اگر خودمان را با مدرک تحصیلی، شغل، اتومبیل، خانه، مبلمان و همسر و فرزند و ... سرگرم کنیم بدون خدا و اهل بیت «علیهم‌السلام» به آرامش نمی‌رسیم. بعضی‌ها فکر می‌کنند به هر کدام از موفقیت‌های دنیایی برسند مشکلشان حل می‌شود. نداشتن همسر یک مشکل، و داشتن آن هزار مشکل است و همین‌طور است سایر نعمت‌های دنیا، البته در صورتی که راه درست طی نشده باشد: دل به این و آن مده ای بوالهوس           دل به آن ده کان دلت داده است و بس تا وقتی که رابطه‌مان با اهل بیت «علیهم‌السلام» ارباب و رعیتی است رشد نمی‌کنیم و به شادی و آرامش نمی‌رسیم. یک بار عصبانیت قبر ما را پر از آتش می‌کند و همینطور است سایر رذایل. نفس اگر ترمیم نشود و با آلودگی وارد قبر شود خیلی وحشتناک است. مهم این نیست که مؤمن دچار فحشا شود ولی برای مؤمن مهم است که از آن بیرون بیاید، قرآن این موضوع را صراحتاً بیان می‌کند. وقتی پزشک دستور می‌دهد قند و چربی اضافه در بدن کسی کشنده است باید کاهش یابد نمی‌شود که خودش را فریب دهد واقعاً باید پرهیز کرده و وزنش را کاهش دهد. بدن و روح، هر دو معصوم هستند. کسی که همتش برای رهایی از عذاب باشد حتماً نشاط دارد. استاد دانشگاهی اظهار می‌کرد: من برنامه‌ام را اجرا کرده‌ام از عذاب قیامت هم می‌ترسم ولی مشکلاتی داشت که حاکی از تبدیل نشدن او بود؛ وی مباحث را صرفاً شنیده بود ولی تبدیل نشده بود. امکان ندارد کسی غصه‌ی آخرت را بخورد و انسان شاد و آرامی نباشد. کسی که ترس از آخرت دارد مارها را در همین دنیا دیده و نابودشان می‌کند. «کتاب الابرار»، «سجّین»، «نامه‌ی اعمال»، «قبر» و «بهشت» و «جهنم» خودمان هستیم. کسی که به بلوغ حقیقی روح رسیده از آسمان تغذیه شده و اصلاً مشکل ندارد یا بدون نق و غر مشکلات را تحمل می‌کند. تا کینه و عقده‌ی دیگران و ترس از آینده داریم به خانواده‌ی راه پیدا نکرده‌ایم: «... لا خوف علیهم و لا هم یحزنون...» این گزارش صریح قرآن درباره‌ی مؤمن است. اینکه می‌فرمایند برای نجات از مقام بلاء و عذاب همه‌ی همت و سعی‌ات را بگذار، یعنی برای نجات دائماً به دنبال یوگا، ورزش و موسیقی و سایر سرگرمی‌ها نباش. وقتی شخص مار و عقرب با خودش دارد این‌ها کاری برای انسان نمی‌کنند.  البته همه‌ی آن‌ها ممکن است خوب باشند ولی به شرط آنکه حیوانات درنده و گزنده را از خودمان دور کرده باشیم. خانواده‌ی آسمانی ما به حدی قوی هستند به محض اینکه به آن‌ها نزدیک شویم آرامش می‌یابیم. بعضی معصومین مانند سیدالشهدا «علیه‌السلام» سریع‌تر به آرامش می‌رسانند. بستگی دارد ما با کدامیک بهتر رابطه برقرار کنیم. همین که خودمان را به یکی از ایشان ولو امام زادگانی مانند علی اصغر، حضرت رقیه، حضرت زینب «سلام الله علیها» برسانیم موفق شده‌ایم. کسی که عصبانی و زودرنج است از کانون آرامش دریافتی نداشته است. کسی که خودش را به خانواده‌اش برساند به بهشت و وادی امن رسیده است و به قول حضرت ملک‌الموت مانند یک غلام از انسان اجازه می‌گیرد و اشاره می‌کند که خانواده‌ات آمده‌اند تو را ببرند. جشن تولدی مفصل برای او برگزار می‌کنند. متأسفانه ما محبت‌های اهل آسمان را دریافت نمی‌کنیم. ما در تولد ائمه «علیهم‌السلام» منتظر هدیه هستیم در صورتی که در جشن تولد هدیه می‌دهند. ما هنوز امام رضا «علیه‌السلام» را هنوز پدر ندانسته‌ایم که هدیه‌ای به او بدهیم. ما هر چه بدهیم آن‌ها تشکر کرده و روحمان خیر و برکت پیدا می‌کند. روحی که هوس می‌کند اهل آسمان را شاد کند روح بزرگی است و مثل بچه‌های مفت­خوری نیست که فقط می‌گیرند تا خرج کند. ما باید بچه‌ای خود شیرین، چاپلوس، خوشمزه، با نشاط و فعال باشیم و تک‌تک خانواده‌ی آسمانی خود را خوشحال کرده و برای آن‌ها هدیه بفرستیم. تا آسمان کسِ ما نشود همه‌ی این حرف‌ها تصدیقی است. باید از اینکه این‌ها را داریم شاد باشیم و اهل عشق‌ورزی و مغازله باشیم. عاشق طبع شعرش هم برای معشوق خود فعال می‌شود و شکرگزار خداوند است که امام رضا «علیه‌السلام» و سایر ائمه «علیهم‌السلام» را پدر او قرار داده است. به شکرانه‌ی اینکه دلمان برای حضرت تنگ شده و بی‌قرارش می‌شویم و با او آرام می‌گردیم باید کاری کنیم. آن بزرگواران الان در بهشت هستند و به ما نیازی ندارند، ما احتیاج داریم به آن‌ها سر بزنیم.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی بحثمان به موضوع همت رسید و گفتیم کسی می‌تواند به ارتباط مؤثر با خانواده آسمانی برسد که این موضوع جزء اولویت‌های اول زندگی او باشد؛ یعنی سبک زندگی‌اش براساس رفت و آمد با خانواده آسمانی خود تنظیم شده باشد. دین و غیب و عشق به خانواده ی آسمانی نباید حاشیه باشد در این صورت ایمان شخص ضعیف است و مانند بی‌نمازها بی‌حوصله و عصبانی و پرخاشگر بوده و احساس پوچی و بی‌پناهی هم دارد زیرا آن قدرتی که عبادت در انسان ایجاد می‌کند در او وجود ندارد. این افراد ظاهر نماز را به جا آورده ولی رابطه‌ای برقرار نکرده و قدرتی دریافت نمی‌کنند. سایر عبادات ایشان هم این‌گونه است و آن آثاری که باید داشته باشند را ندارند. البته بعضی با همین صورت‌های ظاهری دین هم مشکل داشته و شک دارند که بالاخره آن‌ها را انجام دهند یا نه. ما باید کاری کنیم که درِ غیب به روی ما باز شده و به ما شادی و آرامش و انگیزه بدهد. گام اول همت ما درباره‌ی غیب است که باید اولویت اول ما باشد. تا زمانی که این اتفاق نیفتد ما نمی‌توانیم لذت ببریم. کسی که نماز برایش جنبه‌ی فانتزی و تشریفاتی دارد راه به جایی نمی‌برد. کسی که از احیاء گرفتن شاد می‌شود معلوم است که احیاء برای او عیاشی و کیّافی است و از آن لذت می‌برد. فعلاً به طور کلی غیب مورد نظر ماست زیرا محتوای آن برای افراد متفاوت است، زیرا هر کس به گونه‌ای با غیب و آسمان رابطه برقرار می‌کند. وقتی کلمه «عشق» را به کار می‌بریم. هر کس مصداق خاص خودش به ذهنش متبادر می‌شود. بعضی‌ها به یاد حضرت معصومه «سلام الله علیها» می‌افتند و دیگری به یاد حضرت عباس و .... بعضی­ها هم به حدی عاشق‌اند که همه‌ی انبیاء، ائمه و امامزادگان «علیهم‌السلام» و ... را یاد می‌کنند و هنوز هم دلشان جا دارد. می‌توانند با تک تک ایشان رفت و آمد و مغازله و عشق‌بازی ویژه داشته باشد. «اجعل همّک لاخرتک و حزنک علی انفسک» بیشترین اهمیت خود را به آخرت (لحظه‌ی تولد به برزخ) بدهید، و غصه‌هایت را برای خودت بگذار. این به آن معنا نیست که دائماً در حال عبادت باشیم و دنیا را تعطیل کنیم، بلکه باید به همه‌ی کارهایمان رنگ جاودانه بدهیم. یک خانم در هر کاری که در منزل انجام می‌دهد باید در حال آخرت سازی باشد و عبادتش با ورزش او هیچ فرقی ندارد (هر دو طاعت الهی است) و قرب می‌آورد. با همسرش هم که هست برایش در حکم عبادت می‌باشد. جنین در عین حال که در رحم زندگی می‌کند اما تمام حرکاتش رنگ دنیایی دارد و دائماً در حال آماده شدن برای تولد و زندگی در دنیاست. ما هم باید نسبت به آخرت این‌گونه باشیم ولی متأسفانه ما هرزگی زیاد داریم و بسیار خودفروشی می‌کنیم. ما می‌توانیم به لذت‌های دنیایی جهتی بدهیم که همه‌ی آن‌ها رنگ آخرتی پیدا کنند زن و شوهری درباره‌ی مُبل منزل به شدت مشغول صحبت و بحث بودند و خیلی موضوع را جدی گرفته بودند به آن‌ها گفتم که ای کاش این جدیت را درباره‌ی آخرتتان داشتید. آیا تا به حال برای قضا شدن نماز صبحتان یک دهم این دغدغه را داشته‌اید؟ و یا برای حسادتی که به شما غلبه کرده و عصبانیتی که به شما دست داده است و ... «حزنک علی نفسک» یعنی قدری هم به خاطر (خطاهای) نفست غصه بخور. شب اول قبر، تنهایی و تاریکی و ... واقعاً غصه دارد. قیمت انسان به اندازه‌ی چیزهایی است که با آن‌ها شاد شده یا غصه می‌خورد. وقتی به ما خبر موفقیت کسی را می‌دهند یا از کسی نزد ما تعریف می‌کنند ما حسادت نکرده و شاد بشویم، از علائم سلامت نفس است. کسی که از حسود نبودن خودش خوشحال می‌شود قیمت خودش را شناخته و به غیب ایمان دارد. به طور کلی هر صفت خوبی از سلامت قلب و نفس ما خبر می‌دهد. کسی از صبح تا شب مورد تهاجم نفسش است معلوم است خودش را رها کرده و به دنبال چیزهای دیگر است. برای این شخص چگونگی تولدش به آخرت اهمیتی ندارد. در یک مسابقه‌ی فوتبال از گل خوردن به هم می‌ریزند ولی این همه گل معنوی می‌خورند و اصلاً برایشان مهم نیست. انسان گاهی گرفتار یک سبک است یک صورت مذهبی به آن می‌دهد و آن صورت مذهبی برایش اولویت ندارد. خود فطری و کودک عزیز روانمان را به رسمیت نشناخته و با خود طبیعی انس گرفته‌ایم. بنابراین نوع غصه‌ها و دغدغه‌هایمان هم طبیعی است. ما واقعاً باید از هر کسی که خوب است تشکر کنیم زیرا تشبّه به حق تعالی پیدا کرده است. از اینکه زنی از شوهرش و شوهری از زنش راضی است و بچه‌ها از آن‌ها رضایت دارند و آن‌ها به بچه‌ها محبت می‌کنند باید شاد شد و از آن‌ها تشکر کرد. ولی ما آن‌قدر گرفتار خود طبیعی‌مان هستیم که نه تنها تشکر نمی‌کنیم بلکه حسادت هم می‌کنیم. کسی که گدای دیگران است آسمان او را اشباع نکرده است. کسی که نمی‌تواند از آسمان و جای پاک دریافت داشته باشد محتاج زمین است اگر موفقیت فرزندان دیگران به اندازه‌ی موفقیت فرزند خودمان ما را شاد کند علامت خوبی است. ما درباره‌ی خود آسمانی‌مان اصلاً عدالت را رعایت نمی‌کنیم و نسبت به خود زمینی‌مان که بسیار به آن اهمیت می‌دهیم درباره‌ی آن بی‌توجه هستیم. حضرت امر می‌فرمایند: بیشترین همت خود را برای آخرتت بگذار و غصه‌ی نفست را بخور. قیمت ما به قدر دغدغه‌هایمان است. اگر دغدغه‌ی ما در نتیجه غم‌ها و شادی‌هایمان رنگ آسمان داشته باشد قیمتی هستیم. کم تمرکز گرفته و حساسیت‌ها و دغدغه‌هایمان را شناسایی کنیم و ببینیم به خود آسمانی‌مان مربوط است یا خود زمینی (حسی، خیالی، وهمی و یا عقلی) شخصی اظهار می‌کرد: من دوست ندارم نوه‌ام به خانه‌ام بیاید زیرا شیرین است و همه‌ی توجه‌ها معطوف او می‌شود. واقعاً این شخص چقدر کوچک و گداست. کسی که نحوه‌ی برخورد و رفتار دیگران برایش مهم است خیلی بدبخت و گرفتار است. حضرت فرمودند: شما کارتان درست نمی‌شود مگر اینکه اگر همه‌ی دنیا گفتند این که در دست توست الماس است در صورتی که گردو باشد تو بگویی گردوست، و اگر آنچه در دستت است الماس است و همه گفتند گردوست تو بگویی الماس است. اگر کسی قیمتش را بداند اصلاً دلشوره، اضطراب، تکبر، زودرنجی و عصبانیت و ... ندارد. بعضی خانم‌ها از شوهرشان که طلاق می‌گیرند وقتی متوجه می‌شوند که همسر سابقشان ازدواج کرده گریه کرده و غصه می‌خورند یا بعضی مردان اظهار می‌دارند که با ازدواج همسر سابقشان به غیرتشان بر می‌خورد. غیرتمان باید درباره‌ی «منِ حقیقی» که از جنس محمد و آل محمد «صلی الله علیه و آله» است تحریک شود. در اعتراض و تظاهرات مردم سوریه نسبت به توهینی که به رسول الله «صلی الله علیه و آله» نشان می‌داد، دختربچه‌ی 9-8 ساله­ای وقتی با او مصاحبه شد به شدت از این واقعه تلخ متأثر بود و گریه می‌کرد. مثل اینکه پدرش را کشته‌اند. این بچه خودش را به خوبی شناخته است. بعضی‌ها حتی همت نکردند پایشان را از در خانه بیرون بگذارند. همین افراد اگر به «منِ طبیعی شان» کوچک‌ترین توهینی شود شکایت کرده و اعاده‌ی حیثیت می‌کنند. غصه‌ها را روی کودک عزیز روانمان بیاوریم. ما باید با اهل بیت «علیهم‌السلام» مانند اعضای خانواده‌مان رابطه‌ی وجودی پیدا کنیم. زیارت‌های ما نباید حالت رسمی داشته باشد بلکه باید ایشان را بشناسیم: «حمزه بن موسی الکاظم» نگوییم بلکه بگوییم (داداش امام رضا «علیه‌السلام») پسر موسی بن جعفر «علیه‌السلام». حضرت عبدالعظیم «علیه‌السلام» باید رفیق درجه یک ما باشد. بعضی از دوستان به قول علی «علیه‌السلام» «اخوان المکاشره» هستند یعنی سلام و علیکی کرده و لبخندی به هم می‌زنند و اگر مدت‌ها همدیگر را نبینند دلشان برای هم تنگ نمی‌شود. ما با آسمان این‌طوری هستیم. ممکن است پسری مثلاً نسبت به دختر خاله‌اش هیچ حسی نداشته باشد ولی وقتی قرار می‌شود به خواستگاری او برود. تدریجاً حسش تغییر کرده و به هر بهانه‌ای دوست دارد او را ببیند. بعد از «عقد» علاقه بسیار بیشتر شده و تحمل دوری یکدیگر را ندارند. تا چنین اتفاقی بین ما و خانواده‌ی آسمانی‌مان نیفتد رابطه‌ی جدی برقرار نمی‌شود: آب کم جوی تشنگی آور به دست                     تا بجوشد آبت از بالا و پست تا با خانواده ی آسمانی محرم نشدیم ده سال هم سر کلاس خانواده‌ی آسمانی بیاییم فایده‌ای ندارد. تا خودی که از جنس محمد و آل محمد «صلی الله علیه و آله» است را پیدا نکنیم و با این خود به سراغ ایشان نرویم دلتنگی ایجاد نمی‌شود. بعضی‌ها حاضر نیستند غذایشان را با دیگری نصف کنند ولی از شکسته شدن نماز چهار رکعتی در سفر خوشحال می‌شوند. ما تا الان وقتمان را تلف کرده‌ایم باید سریع جبران کنیم. خوش به حال جوانان، راحت می‌توانند عاشقی کرده و محرم غیب شوند. سرعت جوان خیلی زیاد است. حُزن و اندوه ما باید برای این باشد که چرا نمی‌توانیم با مادرمان فاطمه‌ی زهرا «سلام الله علیها» صحبت کرده و با امام زمانمان خلوت کنیم. این غصه از جنس شادی است. غصه‌ها و گریه‌های فطری انسان را شاد می‌کنند. کسی که دغدغه‌ی آخرت دارد شاد است و لبخند به لب دارد افراد عبوس، بداخلاق و حساس حتماً دغدغه‌اش دنیاست. افراد فطرت­گرا تحت هیچ شرایطی آسیب نمی‌بیند و به عبارتی ضد ضربه شده‌اند. عیاشی و کیافی این افراد از طبیعت خارج شده است. برای این‌ها بدترین افراد اعم از زن، شوهر، فرزند، پدر و مادر و ... آرامششان را به هم نمی‌ریزد. یکی از رفقا تعریف می‌کرد: وقتی به خواستگاری همسرش رفته به او گفته: مادری مانند اژدها دارد و همسرش پذیرفته و الان هم خیلی با او رفیق است در صورتی که پدر و خواهر و برادرم تحمل مادرم را ندارند. واقعاً این زن و شوهر انرژی خود را از کجا می‌گیرند؟ قطعاً از زمین نیست. او می‌گفت: همسرش با تمام این سختی‌ها با خدا و به خاطر او آرامش داشت. همه کارمان را به حساب خدا انجام دهیم که در غیر اینصورت حماقت کرده‌ایم. ائمه «علیهم‌السلام» مزدشان را از خدا گرفته‌اند. لذا در زیارتشان میگوییم: من شهادت می‌دهم که تو هر کاری را برای خدا انجام دادی. یکی از جانبازان عزیز که خیلی عاشق است تعریف می‌کرد: در حرم پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم» در حالی که با حضرت مناجات می‌کرد ناگهان وهابی‌ها به سر او ریخته و کتک مفصلی به او زدند. بعد از آن با اظهار شادی به حضرت عرض کردم که این‌ها را بنویس و با ما حساب کن. ما این‌قدر کوچک هستیم که توقع تعریف و تمجید از مردم داریم. معامله با غیر خدا هیچ ارزشی ندارد. ما باید توجه کنیم که نفر دوم عالم خلقت هستیم. از آنجا که بلد نیستیم به حساب خدا کار کنیم نوع غصه‌های ما، ما را مچاله می‌کند. اگر غصه کودک عزیز روانمان را بخوریم همه‌ی زندگی ما شاد می‌گردد و قدرت پیدا می‌کنیم. هر موقعیت دنیایی که داشته باشیم مهم نیست مهم این است که محرم غیب شویم. در این صورت انسان نیاز به حامی ندارد همه‌ی آسمان پشتیبان انسان است؛ لذا اول باید خود جاودانه‌مان را پیدا کرده و با او رفیق شویم. مرگ، برزخ پنجاه سؤال قیامت و ... باید دغدغه‌ی ما بوده و برایش غصه بخوریم. پاسخ پنجاه سؤال آخرتی باید در ما ایجاد شده باشد، زیرا سؤال‌ها وجودی است. آخرت آن پنجاه سؤال را از وجود ما طلب می‌کند. «سائل» به معنای درخواست کننده است نه سؤال کننده: «... و امّا السائل فلا تنهر...» سؤال قیامت یعنی طلب قیامت. بچه وقتی به دنیا می‌آید فرشته‌های دنیا از او سؤال می‌کنند که برای زندگی دنیا چه آورده‌ای؟ این‌ها همان سؤال و طلب دنیا از ماست. برزخ و قیامت هم این‌گونه از ما سؤال یا طلب می‌کنند. اگر «الله» پیامبر و امام «علیهم‌السلام» را با خودمان نبرده باشیم چه پاسخی می‌توانیم بدهیم؟ بدون ولایت علی بن ابیطالب «علیه‌السلام» هیچ کس اهل نجات نیست و این ولایت باید در ما پیاده شود. انسان بدون ولایت برای نظام ابدی ساخته نمی‌شود. ولایت امر قراردادی نیست اصلاً ساختار بهشت مبتنی بر حبّ علی بن ابیطالب «علیه‌السلام» است. مانند دنیا که ساختارش با هواست و ما باید از رحم ریه بیاوریم. نماز، روزه، قرآن و ... باید نفس ما را شکل داده باشند، و الا این‌طور نیست که از ما سؤال کتبی و یا شفاهی پرسیده شود بلکه باید جزء وجود ما شده باشند.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته

از سلسله مباحث استاد محمد شجاعی در آخرین بحثی که درباره ی ارتباط مؤثر با خانواده ی آسمانی داشتیم حدیثی از علی «علیه‌السلام» عرض کردیم: «قدر الرجل علی قدر همته...» ارزش هر شخصی به اندازه چیزی است که به آن اهمیت می‌دهد. در واقع ارزش انسان به قدر همان چیزی است که بیشترین علاقه و کشش را نسبت به آن دارد. اوج‌ها و غایت‌های انسان‌ها با یکدیگر فرق می‌کند. قوای انسان شامل حس، خیال، وهم، عقل و فوق عقل است. هر انسانی همتش در یکی از این پنج قواست و در عین حال یک مسلمان هم است؛ بنابراین هر یک از این پنج قوا می‌توانند افق پرواز او باشند. پایین­ترین همت در امور حسی و بالاترین، در امور فوق عقلانی می‌باشد. هر چه به سمت قواهای بالاتر می‌رویم ماده و سنگینی کمتر می‌شود. در کمالات حسی با مادیات صرف از قبیل خانه، اتومبیل، موبایل، پول و ویلا و ... مواجه می‌باشیم. در خیال که اصلاً ماده نیست فقط صورت است، وهم که صورت وهم ندارد، امور عقلانی که از وهم کلی‌تر می‌باشند و در فوق عقل اوج لطافت و سبکی حاکم است. ما باید سعی کنیم روز به روز خودمان را سبک‌تر کنیم تا پروازمان عالی‌تر صورت بگیرد. (بحث سبک سازی بحثی خاص است الان به عنوان قاعده ذکر می‌شود.) سبک سازی یعنی اینکه به چیزی اهمیت بدهیم که از مدارج عالی باشد یعنی در حد فوق عقل. هر قدر به امور پایین اهمیت قائل شویم سنگین‌تر می‌شویم. بعضی‌ها اهل بیت «علیهم‌السلام» را دوست دارند و در عین حال سبک زندگی خودشان را دارند. این افراد در شب اول قبر و برزخ و قیامت مشکل داشته و اهل بیت «علیهم‌السلام» به کمکشان می‌آیند؛ این بسیار متفاوت است با کسی که خودش جزء شفاعت کنندگان است و کنار معصومین «علیهم‌السلام» قرار دارد. ایشان اگر هم نیاز به کمک اهل بیت «علیهم‌السلام» پیدا کنند نه برای نجات از جهنم بلکه برای طی کردن مدارج عالی است. اینکه در کدام‌یک از این وضعیت‌ها قرار بگیریم بستگی به اراده و همت خودمان دارد. ما باید حساسیت‌ها، دغدغه‌ها و عوامل تحریکمان را شناسایی کنیم. اساساً ارزش انسان هم این‌گونه معین می‌گردد. ما باید تا آنجا همتمان را بالا ببریم که به چیزهایی اهمیت بدهیم که نزد خدا حقیقتاً مهم باشند؛ یعنی نظر ما با خدا یکی باشد و ضریب رنجش ما همان چیزهایی باشند که برای خدا و اهل بیت «علیهم‌السلام» اهمیت دارند. امیرالمؤمنین «علیه‌السلام» در حدیث دیگر می‌فرمایند: «خیر الهمم اعلاها» بهترین همت‌ها عالی‌ترین آن‌هاست. در دعایی از وجود مقدس امام سجاد «علیه‌السلام» آمده: خدایا! از بین همت‌ها عالی‌ترین آن‌ها را به من عطا کن! بعضی­ها همتشان پست است، بعضی با غذا، اتومبیل، دعوت دیگران و احترام و ... حالشان دگرگون می‌شود. بسیاری از افراد اینگونه هستند، حساسیت‌هایشان مربوط به امور پست می‌باشد. همین‌ها آیینه‌ی خودشناسی است. مقیاس­ها و ملاک‌ها قیمت انسان را نشان می‌دهند. باید رنگهای الهی (صبغه الله) برای ما مهم باشند که همان امور انسانی هستند. کسی که چنین ملاکی دارد شخص بزرگی است. در تصمیم‌گیری برای ازدواج نوع سؤال‌هایی که از طرف مقابل ارائه می‌دهیم. اگر شخص توجه نکند و با کسی که ملاک‌های عالی ندارد ازدواج کند یا باید با ریاضت قادر به پرواز شود و یا اگر ضعیف باشد افت می‌کند. کسی که افق پرواز عالی دارد نباید به گونه‌ای با دیگران ارتباط برقرار کند که مانع او شوند. گاهی یک انتخاب رشته‌ی غلط یک انسان با همت را به یک انسان بی‌همت تبدیل می‌کند و به قدری سنگین می‌شود که به امور بالا نمی‌پردازد و اگر هم احیاناً موفق به پرواز شود در افق پایین است. البته نباید ناامید شد زیرا اگر به خطا برویم با توسل به اسم مبدّل و فعال کردن سیستم آن در خودمان می‌توانیم جبران کنیم و غصه و فشار را تبدیل به نور کرده و فطرتمان تغذیه شود و اوج بگیریم. آسیه همسر فرعونی شد که ادعای خدایی داشت یعنی اوج و نهایت طبیعت‌گرایی، ولی همت آسیه به حدی بلند بود که این‌گونه دعا می‌کرد: «... رب ابن لی عندک بیتاً...» یعنی خانه‌ای که از خدا می‌خواهد نزد خود خداست نه بهشت. فرعون مانع او است و برای رسیدن به خدا از همین مانع یعنی شرایط بد زندگی‌اش استفاده می‌کند. خیلی عرضه می‌خواهد که انسان بتواند از همسر بد، فرزند بد و حتی شرایط آلوده به گناه، برای رشد و تعالی استفاده کند. بعضی‌ها آنقدر ناشایست هستند که از عوامل خوب و عالی که در اختیار دارند به جای اینکه به نفع خودشان استفاده کنند، آن‌ها را تبدیل به تهدید می‌کنند. چه بسا کسانی که نزدیک‌ترین افراد به پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم» هستند و بیشترین محبت را دریافت می‌کنند ولی روز به روز از حضرت دورتر شده و به ارتداد می‌رسند. چه دختر و پسرهایی که والدین مذهبی و جوّ سالم مذهبی داشته و استفاده نمی‌کنند خداوند تبارک و تعالی اختیار را به خود شخص داده است. زمانی که همت عالی شود (نحوه‌ی آن را توضیح خواهیم داد) انسان از بدترین شرایط عالی‌ترین بهره‌برداری را می‌کند. امام محمد باقر «علیه‌السلام» این‌گونه می‌فرمایند: «لا شرف کبعد الهمه» هیچ شرافتی مانند بلندی همت نیست. حضرت در واقع بلندی همت را مبنای شرافت انسان قرار داده‌اند. نسبت انسان‌ها با خانواده‌ی آسمانی و غیب نمره و امتیاز آن‌ها را معین می‌کند. بسیاری از افراد همتشان در حد مقیاس‌های دنیایی است اینکه مثلاً چه مدرک تحصیلی دارد، شغلش چیست، چه مقدار ثروت داشته و یا خانه‌اش در کجای شهر و با چه کیفیتی است و ... قیمتشان هم همین‌قدر است. کلمه‌ی «بُعد» که حضرت فرمودند یعنی اینکه دورتر و بلندتر و عالی‌تر در نظر گرفته شود. انسان باید خودش را از چیزهای سبک عاری کند تا بتواند پرواز بلند داشته باشد. کسی که مسابقه‌ی پرتاب دیسک یا پرش با مانع و ... دارد باید خودش را سبک کند یعنی چربی‌هایش را تبدیل به عضله کند. هر قدر انسان اضافه وزن داشته باشد حرکتش کندتر است. از طرفی باید هنگام ورزش وسیله‌ی سنگین به همراه نداشته و لباس و کفشش هم سبک باشد. غصه‌ها و شادی‌ها و دغدغه‌های ما وزن ما را معلوم می‌کنند. کسی که همه بلند دارد نمی‌تواند سنگین باشد. بعضی‌ها نیاز دارند که ائمه «علیهم‌السلام» و سایر شفیعان او را شفاعت کنند تا به بهشت برود. ولی بعضی‌ها خودشان به مقام شفاعت رسیده‌اند: «... ان یبلغنی المقام المحمود...» این دو دسته قیمتشان یکسان نیست. کسی که به دنبال علم است همه‌ی شرایط سخت را به جان می‌خرد تا به آن مدارج علمی که مورد نظرش است برسد. ما دانشمندی را سراغ نداریم که با سنگینی به آن مدارج دست یافته باشند باید خود را سبک کرد و تمرکز و خلوت علمی داشت تا به مقامات علمی دست یافت. «من سأل الله الجنّه و لم یصبر علی الشدائد فقد استهزی بنفسه» کسی که بهشت را از خدا می‌خواهد و بر شدائد صبر نمی‌کند همانا خودش را مسخره کرده است. همت شخص باید خیلی عالی باشد که اگر مشکلی در زندگی‌اش پیش آمد با خدا خودش را شاد کند: «الذین اذا اصابتهم مصیبه قالوا انا لله و انا الیه راجعون» کسی که فهمید قیمتش «الله» است در مشکلات به راحتی مچاله نمی‌شود چون هدفش بهشت و بلکه بالاتر از بهشت است. خانمی تعریف می‌کرد: دو فرزند پسرش را در اثر بیماری ناشناخته‌ی ژنتیکی از دست داده است و همین حادثه چنان او را در آغوش خدا انداخته که بهترین حالات معنوی را دارد. این افراد در حوادث با خدا شاد و آرامند. بعضی‌ها در مشکلات انبساط معنوی و خانواده‌ی آسمانی‌شان را از دست می‌دهند و افسرده و پژمرده می‌شوند. «همت» یعنی آنچه که انسان به آن اهمیت می‌دهد. بعضی‌ها همتشان در امور پست، بعضی متوسط و خوب و بعضی‌ها عالی هستند. حضرت سجاد «علیه‌السلام» عالی‌ترین همت‌ها را از خدا خواسته‌اند. زمانی شخص نمی‌داند خانواده‌ی آسمانی دارد یا می‌داند ولی جزء اولویت‌های زندگی او نیست که هر دو صورت فاجعه است. اما برخی دیگر اولویت اولشان خانواده‌ی آسمانی‌شان است: «ان یجعلنی معکم فی الدنیا و الاخره....»، «... ان یرزقنی طلب ثارک...» کسی که اهل انتقام از خون متخصص معصوم است خیلی بلند همت است. چنین شخصی نسبت به همه‌ی عواملی که مانع از ظهور حضرت حجت «عجل الله تعالی فرجه الشریف» می‌باشند خشم و کینه دارد. همچنین روح جهاد و مبارزه با کسانی دارد که مانع رسیدن ایتام محمد و آل محمد «صلی الله علیه و آله» به خانواده‌شان هستند. غربی‌ها روح جهاد را خشونت می‌نامند ولی خودشان مرتکب غارت کشورها و کشتارهای فجیع می‌شوند، به نوامیس تجاوز کرده و با بمب‌های اورانیوم ضعیف باعث انواع سرطان در بچه‌ها شوند و هیچ‌کدام از این‌ها را توحش نمی‌دانند؛ بلکه تمدن و دموکراسی می‌نامند. زیارت عاشورا به ما قیمت و ملاک می‌دهد. این زیارت برای کسانی است که عالی‌ترین همت‌ها را دارند. البته به ما اجازه داده‌اند که برای مشکلات طبیعی‌مان زیارت عاشورا بخوانیم ولی محتوای آن برای افراد ضعیف و حتی خوب هم نیست. زیارت عاشورا انسان را در دنیا به خانواده‌ی آسمانی می‌رساند که در آخرت هم صد درصد با ایشان است. اصل هم زندگی کردن با این خانواده در دنیاست. امام علی «علیه‌السلام»: «کن بعید الهمم اذا طلبت» اگر واقعاً طلب داری همتت را بلند کن. پس انسان باید طلب داشته باشد که طلب هم ناشی از «معرفت» و «دوری از گناه» است. گناه، آلودگی و نافرمانی انسان را کم همت، بی‌حوصله و پست می‌کند. امیرالمؤمنین «علیه‌السلام» به قدری زیرک بود اگر وجهی به دستشان می‌رسید با خود به آخرت می‌بردند. شخص بلند همت سرمایه‌گذاری جاودانه می‌کند. اگر کسی به شما ده میلیارد بدهد زندگی شما کاملاً متحول می‌شود و حس خیلی خوبی به او پیدا می‌کنید ولی اگر متوجه شوید آنچه حق شما بوده صد میلیارد بوده و نود میلیارد شما را برای خودش برداشته چقدر نگاهتان به او عوض می‌شود. در زیارت عاشورا قیمت معلوم می‌شود و طلب افزایش می‌یابد. امیرالمؤمنین «علیه‌السلام» می‌فرمایند: «ما المغرور الذی ظفر من الدنیا به اعلی همته کالاخر الذی ظفر من الاخره به اذنی سهمته» هرگز این دو با هم برابر نیستند کسی که در دنیا فریب خورده و به عالی‌ترین آرزوهایش رسیده و کسی که در آخرت به کمترین سهمش رسیده است. بزرگ‌ترین کمال دنیا اعم از قدرت، پادشاهی و ثروت و ... با حداقل نعمت‌های بهشت قابل مقایسه نیست. بالاتر از سلطنت حضرت سلیمان «علیه‌السلام» نداریم او هیچ چیز کم نداشت حتی اجنه هم در خدمت او بودند. علی «علیه‌السلام» به فرزندانشان به حدی علاقه‌مند هستند که می‌خواهند آن‌ها در بهشت با ایشان و هم درجه‌شان باشند. عالی‌ترین درجات دنیا بی‌نهایت پست‌تر از حداقل نعمت‌های بهشت هستند. من از همه حتی اهل تسنن و مسیحیان می‌پرسم که آیا کامل‌تر از اهل بیت «علیهم‌السلام» به خود دیده و سراغ دارند؟ آن‌ها که در کتاب‌هایشان اعتراف کرده‌اند، پس چرا باید خودشان را از خانواده‌ی آسمانی محروم کنند؟ حتی بالاترین مقامات بهشت بی‌نهایت کمتر از معیت با خانواده‌ی آسمانی‌مان یعنی سلطنت در بهشت است و آن‌ها ما را به چنین مقامی دعوت می‌کنند.   والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته