در آیه مودت فرموده‌اند: «ما سئلتکم من اجر فهو لکم» اجر رسالت را مودت فی القربی ذکر کرده‌اند و برای خود شماست نه برای پیامبر«صلی‌الله علیه و آله و سلم» و در جای دیگر فرموده‌اند: «... الا ان شاء ان یتخذ الی ربه سبیلا» که راه رسیدن به خدا مودت آل پیامبر«صلی‌الله علیه و آله و سلم» می‌باشد. مرحوم علامه طباطبایی فرمودند: «بگو این اجر و مودت ذی القربی که از شما می‌خواهم باز در رابطه با ادامه دینداری است. «فهو لکم» و آن برای خود شما مفید است زیرا اسلام هرگز مردم را دعوت نمی‌کند به اینکه خویشاوندان پیامبر«صلی‌الله علیه و آله و سلم» را به خاطر اینکه خویشاوندان او هستند دوست بدارد. بلکه آن محبت، محبت فی الله است. بدون اینکه مسئله خویشاوندی کمترین دخالتی در آن داشته باشد. «صله رحم» هم غیر از محبت کردن به رحم است چون اسلام به هر محبتی غیر از محبت خدا خط بطلان کشیده است. خداوند محبتی را توصیه می‌کند که در راه خدا باشد. محبت قربی، محبت فی الله است. با توجه اخبار زیادی که که از طریق سنی و شیعه وارد شده و همه آنها آیه مودت را به مودت عترت تفسیر کرده‌اند و طایفه دیگری از روایات که مردم را در جهت فهم کتاب خدا به اهل بیت ارجاع داده‌اند کمک می‌کنند که متوجه باشیم که منظور از واجب کردن مودت و اجر رسالت قرار دادن آن مودت تنها این بوده که این مودت وسیله‌ای باشد که مردم را به ایشان رجوع دهد و اهل بیت مرجع علمی آنان قرارگیرند. لذا مودتی که اجر رسالت فرض شده چیزی ماورای خود رسالت و دعوت دینی و بقاء و دوام آن نیست. مودت برای بقاء دین است و اسناد آن هم: «الا ان شاء ان یتخذ الی ربه سبیلا»، «إن هو الا ذکری للعالمین» با مودت، مردم مسیر را و راه حق را گم نمی‌کنند. و در واقع همان است که بگوید من هیچ اجری نمی‌خواهم. اجر حضرت، امامت که همان بقای دین است می‌باشد. همین نتیجه‌ای که می‌گیریم در قرآن آمده است: «بَلِّغ ما أنزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته» اگر امامت مطرح و معرفی نمی‌شد، دین حفظ نمی‌شد. مودت، اطاعت به همراه دارد و اساساً مودت بدون اطاعت نمی‌تواند باشد و اینکه مودت، صرفاً محبت باشد سخن بسیار سخیفی است. وقتی طبق روایات، مرگِ محب آل محمد «صلی‌الله علیه و آله و سلم» مرگ مستکمل الایمان، تائب و شهید و... است، امکان ندارد این محبت بدون طاعت باشد و با حالت بغض عکس اینهاست. همه اینها دلالت بر محبت به همراه طاعت می‌نمایند. برای امامت، ولایت و مودت قرآن عصمت اهل بیت «علیهم‌السلام» را تأیید کرده و علمشان به کتاب را نیز تأیید و فقط و فقط آنها را عالم می‌داند. بارها و بارها از اهل تسنن و علمای آنها و عمر و...نقل شده که اهل بیت رسول خدا «صلی‌الله علیه و آله و سلم» عالم‌ترین، فقیه‌ترین و خوش‌خلق‌ترین مردم هستند و همین‌طور نزدیک‌ترین مردم به خدا می‌باشند. یکی از دلایل دیگری که ما را به محبت اهل بیت «علیهم‌السلام» دعوت کرده‌اند این است که انسان بدون عشق و دلدادگی نمی‌تواند حرکت و خودسازی داشته باشد. انسان با توجه به گرفتاری‌هایی که درباره کمالات جمادی، نباتی و حیوانی دارد بدون عشق نمی‌تواند از آنها خلاص شده و به قرب و کمال و تخلق به اخلاق الله نایل شود. لذا قرآن مسئله اساسی را روی دل قرار داده: اگر پدران و فرزندان و همسران و... از خدا محبوب‌تر است... محبت در عمق نیست بلکه در دل است و اصل شخصیت هر کس دل و قلب اوست نه عقل و قوای ادراکی او. «حس»، «خیال»، «وهم» و «عقل» مقدمه و ابزار هستند و محصولاتشان به دل سرازیر می‌شود. و از دل معلوم می‌شود (به تعبیر قرآن) دل مثل سنگ یا پست‌تر از سنگ یا چهارپایان یا بدتر از آنها «فهی کالحجاره او اشد قسوه... کالانعام بل هم اضلّ» است یا دلش انسانی بوده و حیات حقیقی دارد. قیمت هر کس به معشوق و محبوبش بستگی دارد. باید دید چه کسی یا چیزی باعث آرامش، شادی ماست و حاضریم همه چیزمان را در راهش بدهیم؟ گفته بودم چو بیایی غم دل با تو بگویم/چه بگویم که غم از دل برود چون تو بیایی «تو» در این بیت به تعداد تمام شخصیت‌ها مصداق دارد و مصداق آن برای هر کس تعیین کننده قیمت اوست. ما نه به گذشته فکر می‌کنیم و نه دغدغه آینده را داریم؟ اگر غیر از خدا و اهل بیت «علیهم‌السلام» باشد به نص قرآن فاسقیم. اگر دوست داشتن اهل بیت ملاک باشد، بسیاری از غیرشیعیان هم شیفته اهل بیت «علیهم‌السلام» هستند. اهل بیت «علیهم‌السلام» محبتی را قبول دارند که نوک هرم دل ما بعد از خدا باشد. عشق به آنها با خدا یکی است لذا خدا امر به آن کرده است. اگر ایشان عزیزترین کس زندگی شما نیستند رشد انسانی ندارید و آینده خوبی نخواهید داشت. فقط با این شیفتگی می‌توان مسیر رسیدن به حق تعالی را طی کرد و به سعادت جاودانه رسید. اسلام خشک و بدون عشق و عاطفه را خدا از هیچ کس نمی‌پذیرد. عقل فقط معشوق اصلی را از وهمی و خیالی جدا می‌کند. باید بدانیم عشق به اهل بیت «علیهم‌السلام» را ارتقاء بدهیم تا به عشق به خدا برسیم. ما زمانی انسان هستیم که خدا و اهل بیت «علیهم‌السلام» عزیزترین کس ما باشد. حرام است که تمام دلمان را به غیر از اهل بیت «علیهم‌السلام» بدهیم. اگر غیر از این باشد بد می‌بینیم و بد می‌میریم و آن طرف گرفتار تنهایی عذاب‌آوری می‌شویم. دین مبتنی بر عشق است و بدون عشق و دلدادگی رسیدن به کمال مطلق امکان ندارد. طلب ذاتی و درونی ما این است که به تمام اسماء الله متخلق شویم. امکان ندارد انسان با کمال‌های محدود بتواند حس بی‌نهایت‌طلبی‌اش را پاسخ دهد. پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» فرموده‌اند که اگر مردم بر محبت علی «علیه‌السلام» اجتماع می‌کردند خداوند جهنم را خلق نمی‌کرد. جهنم هم یعنی عدم رعایت قوانین الهی در نتیجه عدم تطبیق با بهشت. اگر معصوم نباشد بهشتی نمی‌شود. لذا خداوند خواسته ما تمام دلمان را به معصوم بدهیم. امام صادق «علیه‌السلام» فرموده‌اند: «الدین هو الحب و الحب هو الدین»؛ دین حب است معلوم است. ولی حب همان دین است یعنی والحب (دقت به "ال" حب شود) که می‌گوید در واقع معشوقی که لیاقت دل شما را دارد معصوم است. عشق به غیرمعصوم ننگین و شرم‌آور و فسق و توأم با سرخوردگی، پوچی و ذلت خواهد بود. غیرمعصوم به بزرگی دل ما نیست فقط دل ما با خدا پر می‌شود. هیچ عاقلی یک میلیارد تومان را قربانی هزار تومان نمی‌کند. عشق حقیقی برای انسان یک مصداق بیشتر ندارد. عشق‌هایی که ما را محدود و ضعیف می‌کند و مانع رسیدن ما به عشق حقیقی می‌شوند حرام هستند: «قل ان کان آباءکم و ابناء کم و اخوانکم و ازواجکم و عشیرتکم و اموال اقترفتموها و تجاره تخشون کسادها و مساکن‌ترضونها احب الیکم من الله و رسوله و جهاد فی سبیله فتربصوا حتی یأتی الله بامره و الله لایهدی القوم الفاسقین»؛ بگو اگر پدران و فرزندان و برادران و همسران شما و خانواده‌ها و اموالی که جمع آورده‌اید و تجارتی که از کساد آنها بیم دارید و خانه‌هایی که به آنها راضی هستید محبوب‌تر است نزد شما از خدا و رسول او و جهاد در راه خدا، منتظر امر خدا (عذاب) باشید و خدا گروه فاسقان را هدایت نمی‌کند. 24/توبه خدا کمال مطلق و معشوق اصلی است. پیامبر«صلی‌الله علیه و آله و سلم» هم به عنوان تجلی کامل حق تعالی وسیله رسیدن به کمال مطلق است. «وابتغوا الیه الوسیله» جهاد هم مبارزه با هرچه که مزاحم رسیدن به حق تعالی است، می‌باشد. وظیفه وزارت بهداشت از بین بردن میکروب‌هاست. جهاد هم سرطان‌ها و موجوداتی که مانع کمال انسان است را نابود می‌کند. در جهاد خشونت نیست بلکه رحمت و عطوفت است. همان‌طور که کلیه اقدامات پزشک و پرستار موجب رحمت و سلامت بیمار است. اگر کسی موارد هشت گانه مذکور در آیه 24سوره توبه را به خدا و رسول و جهاد‌ترجیح دهد به تصریح قرآن فاسق است. بسیاری از افراد به خاطر این علاقه‌هایشان جهنمی می‌شوند. این عشقی که در قرآن مطرح است باعث نیل به کمال مطلق است «الا ان شاء الله یتخذ الی ربه سبیلا» و «الا الموده فی القربی ان هو الا ذکر للعالمین» اینها برای این است که ما راه انسانیت را بعد از پیامبر«صلی‌الله علیه و آله و سلم» فراموش نکنیم. اگر به گفته برخی «هو» به قرآن هم برگردد باز هم قرآن اهل بیت «علیهم‌السلام» را معرفی کرده لذا چه به قرآن بازگردد و چه به قربی، یک معنا دارد. سخن مرحوم علامه:... بلکه آن محبت محبت فی الله است بدون اینکه این مسئله خویشاوندی کم‌ترین دخالتی داشته باشد به این جهت است.

معاد یعنی بازگشت. نه رفتن. بنابراین ما قبلاً جایی نبودیم که باید بازگشت کنیم. دوستی و مودت با اهل بیت «علیهم‌السلام» در مورد رابطه‌ی حقوقی ماست نه رابطه‌ی حقیقی. ما از آن جهت که رابطه حقیقی با معصومین «علیهم‌السلام» داریم باید نوع خاصی از رابطه را با ایشان داشته باشیم. «الذین امنوا و عملوا الصالحات فی روضات الجنات لهم ما یشاؤون عند ربهم...» 23/22/شوری «...لهم ما یشاؤون...» مثل خداشدن است. من الحی القیوم الذی لایموت الی الحی القیوم الذی لایموت... اینکه انسان هرچه بخواهد بدون معطلی فراهم شود، غایت انسان است و در روانشناسی بسیار مهم است. خداوند بهشت را ملک کبیر معرفی کرد و دنیا را بازیچه و این نشانه عظمت بهشت در برابر دنیاست. کل احد یموت عطشانا الا ذاکر الله. بین نعیم بهشتی با دنیا فقط شباهت اسمی است. پیامبر«صلی‌الله علیه و آله و سلم» پس از آن‌که می‌فرمایند: آنچه در آخرت است در دنیا فقط اسمی از آن است، می‌فرمایند: اعددت لعبادی... فلاتعلم نفس ما اخفی لهم من قره اعین لاعین رات و لا اذن سمعت و لا خطر فی قلب بشر. در آیات 23و 22 شوری وقتی خداوند از نعمت‌های بهشت سخن می‌گوید می‌فرماید که در مقابل اینها چیزی جز مودت نمی‌خواهم. «قل ما سئلتکم من اجر فهو لکم» 48/سبأ «قل لا اسئلکم اجرا ان هو الا ذکر للعالمین» 90/انعام قل ما اسئلکم علیه من اجر الا من شاء أن یتخذ الی ربه سبیلا.57/فرقان اجر، معادل، محصول ونتیجه کار است و حضرت در ازای آنچه که به ما می‌دهند فقط مودت خاندانشان را می‌خواهند. «الا من شاء یتخذ الی ربه سبیلا». «الا» انحصار را می‌رساند و به این معنا که منحصرا راه رسیدن به خدا مودت است. نتیجه کار استاد، میزان تبدیل و توانایی شاگرد است و شاگرد جز این نمی‌تواند حق استاد را ایفاء نماید. "قربی" باید معصوم باشد زیرا مودت گنهکار، انسان را به خدا نمی‌رساند. «الا من شاء» یعنی مگر کسی که بخواهد. پس اجبار نیست و اختیار است. «من یقترف بالحسنه نزد له فیها حسنا» در این باره امام مجتبی «علیه‌السلام» می‌فرمایند که انجام حسنه مودت ماست. «لهم ما یشاؤون» قدردانی خدا از کسی است که قیمت دلش را دانسته و محبوب اصلی را به آن داده است. « بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رساله... » یعنی اگر ولایت ائمه «علیهم‌السلام» را اعلام نکنی زحمات بیست و سه ساله ات هدر می‌رود. با اعلام ولایت است که می‌فرماید: «الیوم یئس الذین کفروا عن دینکم... الیوم اکملت لکم دینکم واتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دینا" در عید غدیر 4 اتفاق مهم افتاد که با اینها از رسالت پیامبر «صلی‌الله علیه وآله و سلم» حفاظت شد: 1. نا امیدی کفار از دین اسلام 2. اکمال دین 3. اتمام نعمت 4. رضایت به دین اسلام. کفار خیلی تلاش کردند که مسلمانان دین را رها کنند: «وُدَّ کثیرا من اهل الکتاب... واعفوا واصفحوا حتی یأتی الله بامره ان الله علی کل شئ قدیر» بقره /109 (خداوند تا رسیدن امرش به مدارا با کفار توصیه کرد.) و خداوند امرش را در روز عید غدیر ظاهر کرد. پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» برای جانشینی خود معادل می‌خواست که معادل ایشان فقط امیر المؤمنین «علیه‌السلام» بودند. کسی می‌تواند مجری قانون خدا باشد که به باطن آن راه نیافته باشد: «لا یمسه الا المطهرون» و در معرفی «مطهرون» خداوند می‌فرمایند: «انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهر کم تطهیرا " تمام یعنی اگر از تمام اجزای سیستم جزئی نباشد که به بقیه‌ی سیستم لطمه می‌زند می‌گوییم کار ناتمام است. کمال یعنی  اگر تمام اجزاء مهیا باشد ولی نتیجه و ثمر ندهد (مانند درخت بی میوه) می‌گوییم کار کامل نیست. مثال برای اتمام کار: «و اتموا الصیام الی اللیل...» اگر 18ساعت روزه بگیریم چند ثانیه قبل از زمان افطار، روزه‌مان را باز کنیم همه‌اش از بین رفته و کفاره دارد.

در ادامه حدیث شریف امام حسن مجتبی «علیه‌السلام» در باب خانواده دینی مان به اینجا رسیدیم که باید به این خانواده بیشترین توجه و اهمیت داده شود و طبق فرمایش حضرت، شکر کردن خویشان نزد پدر و مادر دینی مان و پدران امت پیامبر و علی «علیهم‌السلام» بهتر از شکر کردن خویشان نزد پدر و مادر زمینی مان است چون که باعث آمرزش همه گناهان می‌شود. هر چند این گناهان از زمین تا عرش الهی باشد. و از دست دادن این نوع قرابت هیچ سودی برای انسان نخواهد داشت. با توجه به آیه صله ارحام، رحم‌های حقیقی انسان، خانواده دینی ما هستند و آنها حقیقتاً قوم و خویش ما محسوب می‌شوند. پس متقابلاً وظایفی هم نسبت به آنها بر عهده‌ی ما گذاشته می‌شود و کوتاهی نسبت به آنها با انجام وظیفه نسبت به خانواده زمینی مان جبران نمی‌شود. مهمترین بحث خانواده آسمانی این است که باید باور کرد که پیوند دو روح مهم‌تر از پیوند دو جسم است و قرابت با روح قوی‌تر و شدید‌تر از قرابت با جسم و بدن است. چون پدر و مادر (خانواده زمینی ما) فقط بدن ما را به دنیا آوردند، در حالیکه روح ما از خانواده دینی مان است. پس حق بیشتری بر گردن ما دارند. این نوع نگاه به انسان شرافت و ارزش می‌دهد و منشأ قدرت و شادی و حتی سازندگی در شکل گیری شخصیت انسان در دنیا و آخرت می‌شود. و قطع ارتباط با این خانواده موجبات بدبختی انسان را فراهم می‌کند از جمله اینکه انسان هرگز بوی بهشت را استشمام نمی‌کند. حال برای اینکه گرفتار این نوع بدبختی نشویم نیاز به راهکار و برنامه داریم. انسان در تمام مراحل زندگیش از جمله انتخابات، ارتباطات و حتی چینش افکارش باید بر اساس نوع ارتباط و پیوند با خانواده دینی باشد. یعنی در هر عملی باید به این پیوند توجه داشته باشد چون انسان قرار است با این خانواده تا ابدیت زندگی کند. علاقه‌ها و مصیبت‌های انسان نسبت به چیزی بستگی به این دارد که آن چیز چقدر برای او عزیز و ارزشمند هستند. در اینکه آیا این علاقه‌ها و نگرانیهای ما طبق انسانیت و حقیقت ما هستند یا خیر نیاز به یک معیار و شاخص داریم که ما این شاخصه را از امام صادق «علیه‌السلام» که فرمودند: هر وقت مصیبتی در زندگی شما افتاد برای آرام شدن خود به یاد از دست دادن رسول الله «صلی الله علیه و آله و سلم» بیفتید. بزرگترین مصیبت انسان حقیقی طبق این فرمایش نبود انسان کامل در زندگی است و قطع ارتباط و پیوند با این انسان کامل است و مردم هرگز به مصیبتی بزرگتر از دست دادن رسول الله دچار نشدند. امام حسن «علیه‌السلام» در آخر می‌فرمایند: ولی با از دست دادن خویشان پدر و مادر دینی نزد پدر و مادر نسبی سودی ندارد. خانواده زمینی را راضی کنی و خانواده آسمانی را رها کنی فایده‌ای ندارد. رضایت خانواده آسمانی را از دست بدهی بدرد تو نمی‌خورد. امر به صله رحم این است که تو با ما رفت و آمد داشته باشی. اینکه می‌گویند تو کسی را داری میگویی نه کسی را ندارم تنها هستم این حس کجا، حس اینکه بگویی پدر و مادر و خویشان من پیامبر و آل هستند. در بحث صلوات کسی آمد پیش امام صادق «علیه‌السلام» صلوات فرستاد و الهم صل علی محمد ایشان فرمود شما صلوات را اشتباه فرستادی باید بگویی الهم صل علی محمد و آل محمد، آل محمد خود شما هستید. اینقدر ما فامیل هستیم و نزدیک هستیم به پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» که می‌فرماید کوتاهی تو در حق خانواده آسمانیت با رسیدگی به خانواده زمینی ات جبران نمی‌شود. جدا از اینکه رهبر و امام ما هستند حضرت می‌فرمایند ما خویش شما هستیم پیوند دو روح مهمتر از پیوند دو جسم است. حضرت می‌فرمایند: پدر و مادر زمینیتان بدن به شما دادند و ما به شما روح دادیم باید این را خوب بفهمیم. ما باید حس انتصاب داشته باشیم. با حس حقیقت آسمانی به خودتان نگاه کنید. اگر ما شرافت آسمانیمان را گم کنیم. شرافت دنیا بدردمان نمی‌خورد. اگر کسی می‌خواهد قدرتمند و دارا... شود باید به شرافت آسمانی نگاه کند. حضرت می‌فرمایند: خدا اول نور مرا خلق کرد و مابقی را از نور ما. این باعث می‌شود که قرابت ما به اهل بیت بیشتر باشد. اگر اینطور نگاه کنیم. این حس برای ما سازندگی شگرفی در دنیا و آخرت دارد. سیدی و غیر سیدی جنبه ژنتیکی است مهمتر و اصل ما این است که از محمد و آل محمد است. لذا ما اینهمه آیه راجع به قطع رحم داریم در مورد پیامبر و آل اوست. اینکه بوی بهشت از 500سال می‌رسد اگر قطع رحم کند این بو به او نمی‌رسد. این خویش و رحم منظور است به اهل بیت. فامیل را سر زدن خوب است ولی باید به خانواده آسمانیمان رسیدگی و مسئولیت احساس کنیم. بدون این پیوند و نسبت و صله ما ساقط می‌شویم. هر کسی باید در نظام فردی خودش به این رابطه فکر کنید. بین من و فاطمه زهرا(س) و خانواده آسمانیم چه رفت و آمدی وجود دارد، چه پیوندی (صله) داریم در رفتار و افکار من چه تأثیری باید داشته باشد. اگر به حساب نیاید در حال قطع رحم هستیم. رحم اصلی شما اهل بیت هستند، حضرت می‌فرماید: قرآن می‌فرماید: بعنوان اجر رسالت پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» که ما هم باید بدهیم مودت اهل بیت است. مودت دوست داشتن نیست با آنها بودن و کمک بودن است تمام برنامه ریزی‌ها یمان اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، انتخاب رشته و همسر... نباید زمینی باشد باید به گفته حضرت انتخاب و ارتباط و رفتار و افکارتان بر اساس پیامبر و آل باشد چون باید بی نهایت با آنها زندگی کنیم. حتی عواطفمان را باید با خانواده آسمانیمان تنظیم کنیم. چند روایت است از رسول اکرم «صلی‌الله علیه و آله و سلم»: ( این روایات آینه است و باید خودمان را در آن نگاه کنیم.) وحالت مصیبتش بستگی به این دارد که آن چیز و آن کس چه جایگاهی برایش دارد. ما با سرد شدن رابطه ایمان با چه کسی باعث فکر به بدبخت شدنمان دارد؟ هر کس تعریف دارد، و این تعریفها چقدر درست است باید جلوی آینه یا شاخص بگذاریم ببینیم چقدر درست است و چقدر آدم خوب یا بدی هستیم. امام صادق «علیه‌السلام» می‌فرماید: اذا اصبت بمصیبه... هر وقت یک مصیبتی در زندگی اتفاق افتاد از دست دادن کسی یا چیزی شما یک جور خودتان را میتوانید آرام کنید: یاد از دست دادن رسول الله بیفتید یاد اینکه پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» بالا‌ی سر شما نیست. روزهای شنبه در دعایش می‌خوانیم که ما به واسطه از دست تو دچار مصیبت هستیم چقدر مصیبت ما به خاطر تو بزرگ است. چون وحی از ما قطع شده و تو را از دست دادیم انا لله و انا الیه راجعون. یک انسان حقیقی مصیبتش به خاطر این است که پیوندش با انسان کامل با پیامبر و امیر المؤمنین و صاحب الزمان قطع شده است. ما این را نمی‌فهمیم که سرگرم کمالات جمادی و نباتی و حیوانی هستیم. ما اینقدر سرگرم چیزهای دیگر هستیم که به کمال واقعی فکر نمی‌کنیم. ما هر کدام چه می‌توانستیم باشیم و حالا چه هستیم؟ همه کس ما پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» و خانواده آسمانیمان هستند. چون ما خود شناسی نداشتیم و زمینی معنا کردیم اطرافیانمان را خانواده امان می‌دانیم اینقدر شناخت پیوند مان با اهل بیت مهم است که اجر رسالت را به مودت با این خانواده گذاشته اند. تا نگاه غلطمان را بر نداریم و شرافت خودمان را با خانواده آسمانی خود نداریم به کانون آرامش و مو فقیت نمی‌رسیم. تا هویت اصلیمان را بدست نیاوریم و ندانیم اینجا روی کره زمین چکار می‌کنیم؟ چند تا سئوال نکن که من روح و حیات وکمال جاودان و مطلق می‌خواهیم اینجا چکار می‌کنم. از کجا آمده ام، آمدنم بهر چه بود به کجا می‌روم آخر ننمایی وطنم؟. ما باید چند ساعت در روز راجب فلسفه زندگیمان فکر و تدبر کنیم. حضرت شاخص را مشخص کردند که اینقدر غنی شوی و رشد کنی که بفهمی در خانه امام زمان «علیه‌السلام» نیستی، مصیبت در نبودن پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» است. اینها آینه شفاف برای سلوک هستند تا اینها را انجام ندهیم عاشورا و کربلا و، ما رایت الا جمیلا را نمی‌فهمیم آیه 34 سوره توبه را نمی‌فهمیم متوجه نیستیم چرا خدا می‌گوید شما منحرف هستید اگر من و اهل بیت و جماد برایتان عزیز م از خانواده و اقوام و کار و... نباشم. عمرمان و کارمان و زحمتمان چقدر بدردمان می‌خورد آیا با استاندارد الله رب العالمین استاندارد هستیم یا با استاندارد‌های طبیعی؟ ما به این شاخص نزدیک شویم احساس بن بست و خلا نمی‌کنیم. قرآن می‌فرماید: اگر کسی به اینجا رسید که هر مصیبت و مشکلی به آن رسید با خانواده آسمانیش به آرامش رسید باید به آن بشارت داد و برای آن جشن بگیرد که انسان شده است. من به جایی رسیدم که با خدا همه حوادث و مصائبم تسکین پیدا میکنم. همینکه می‌فهمم که این نیز بگذرد. هر مصیبتی به اینها می‌رسد خودشان را شاد و آرام می‌کنند. ما بقی روایت امام صادق «علیه‌السلام» هرگز مردم به مصیبتی بزرگتر از مصیبت پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» دچار نشده‌اند و هرگز مصیبتی به بزرگی پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» به آنها وارد نمی‌شود. پیامبر «صلی‌الله علیه و آله و سلم» می‌فرمایند: هر کس یک مصیبت(یک مشکل) در زندگیش بزرگ شد باید به مصیبت بزرگ من فکر کند و این مصیبت بعد از این فکر زنگ می‌بازد. شاگردی از استادش پرسید طلب چیست؟که شما طلب، طلب می‌کنید که طلبش را ندارید؟ فرمود برویم در آب . سرش را کرد زیر آب تا به مرز خفگی رسید استاد رهایش کرد، آمد بیرون شاگرد گفت می‌خواستی مرا بکشی گفت استاد چه حالی داشتی گفت نیاز به کمی اکسیژن داشتم استاد گفت این یعنی طلب. هر وقت نسبت به یک چیز‌ی احساس کردی آن نباشد می‌میری آن می‌شود طلب.

امام صادق «علیه‌السلام» فرمودند: شیعیان ما از همان روحی آفریده شدند كه ما خلق شدیم. ریشه ما با معصومین یكی است و نور معصومین در همه ما وجود دارد. «إنّ روح الایمان واحد و خرجت...»؛ از روحی اسم می‌برند بنام روح الایمان كه در انسان‌شناسی از آن به نام بخش وجودمان تعبیر كردیم. مراتب نفس؛ در حس و خیال و وهم كه با حیوانات شریك هستیم و در عقل با فرشته‌ها هم‌سنخ هستیم و فوق عقل كه حقیقت انسانی ما را تشكیل می‌دهد. تا روح انسانی در انسان فعال می‌شود بخش فوق عقلانی‌اش فعال است. اما زمانی كه عاشق خالق این عالم می‌شود بخش انسانی فعال می‌شود و شخص به سمت انسانیت حركت می‌كند. بخشی كه می‌پذیرد و به حق تعالی امنیت پیدا می‌كند،‌ بخش انسانی است. قرآن بشر را بر اساس قلبشان به 5 دسته تقسیم می‌كند؛ 1 ـ سنگ . 2- بدتر از سنگ 3 ـ چهارپایان 4 ـ بدتر از چهارپایان 5- انسان (مؤمنین). كسی كه ایمان دارد حقیقت انسان در ایمان تجلی می‌كند كه روح ایمان نام دارد. فقط مؤمنین حقیقت انسانی دارند و رشدشان انسانی است و حضرت می‌فرمایند: روح ایمان یك امر واحد است كه از نزد یك واحد خارج شده است. در مورد انسان فرمودند: «نفخت فیه من روحی» این روح واحد كه از نزد خداوند واحد خارج شده است، در بدن‌های مختلف قرار می‌گیرد همه بدن‌ها از این روح برخوردارند لذا همه انسان‌ها قابلیت ایمان آوردن را دارند. ائتلاف این روح‌ها بر اساس همان وحدت (واحد) است. حول محور آن واحد الفت می‌گیرند. مهرورزی به همدیگر بر اساس روح واحد است. همه انسان‌ها حقیقت واحد را دارند. همه ما آن نور واحد را داریم و همه ما فرزندان یك حقیقت هستیم بالاتر از انتساب بدنی، اگر انتساب بدنی را در نظر بگیریم همه غریبه هستیم، اما وقتی كه جنبه روحانی انسان را در نظر می‌گیریم همه انسان‌ها باهم خواهر و برادر هستند. حضرت می‌فرمایند: همه باهم برادر هستید و فرزندان یك پدر و مادر هستید. «هو انت»؛ او تویی. امكان ندارد انسان كاری برای كسی بكند و نتیجه‌اش به خودش برگردد. فهم این‌كه ما روح واحد هستیم در بسیاری از موارد (روابط ـ سیاسی اجتماعی ـ اقتصادی) به داد ما می‌رسد. امكان ندارد بد كسی را بخواهیم. این توهم خام است كه كسی فكر كند به كسی بی‌محلی می‌كند و اخم می‌كند. این به خودش برمی‌گردد. هر چیز ناحقی دقیقاً در قبرت ظاهر می‌شود؛ نفس همان قبر است. تكبر كاذب، عذاب صادق به همراه دارد. افراد متكبر را در قیامت شبیه مورچه می‌كند و زیر پاها قرار می‌گیرند. خبر مردن و مرگ برای خیلی‌ها خوشایند است زیرا بهشتی هستند و از آن بهشت خارج نمی‌شوند. خیلی‌ها وقتی بدانند مردن در كار است خیلی ناراحت می‌شوند چون می‌دانند وارد جهنم می‌شوند. تكبر كاذب، ذلت صادق می‌آورد. نفس ما قبر ماست. قبر ما نفس ماست. (برخورد خودخواهانه با همسر) برخورد سلیقه‌ای و طبیعی با انسان‌ها فشار قبر می‌آورد. باید بدانیم این شخص قبل از این‌كه همسر، دوست، پدر یا مادر شما باشد، فرزند امام است. دل انسان گاهی بی‌دلیل می‌گیرد. حضرت زهرا «سلام‌الله علیها» می‌فرمایند:‌ یاد دل ما گرفته یا دل یكی از خواهران یا برادران شما گرفته است. در روایت است كه رفتارها بو دارد. وقتی عمل زشتی انجام می‌شود فرشته بوی بد آن را استشمام می‌كند. كسی كه دلش كینه دارد، ملائكه را اذیت می‌كند. كسی كه بر اساس طبعش به كسی مهرورزی می‌كند خودخواه است. هر چیزی جلوه اسماء و صفات خداست. (عاشقم بر همه عالم كه همه عالم از اوست.) خودخواهی این‌قدر زیاد می‌شود كه سخت همسر و دوست انتخاب می‌كند به سختی و شاید به طمع با كسی رفیق می‌شود اما مهرورزی ندارد. این قبر بسیار تاریك و سختی دارد. آن مهرورزی كه ائمه می‌فرمایند اگر در ما باشد، ملائكه بر ما نازل می‌شوند و در آرامش هستیم. كسی كه صبح كند و توجه به مشكلات مسلمانان نداشته باشد، مسلمان نیست. امام;فرمودند: ما غم همه مظلومان عالم را می‌خوریم. همه ما حامل روح ایمان هستیم. همه ما از یك پدر و مادر هستیم. چه‌قدر زیباست اگر این حقیقت را بفهمیم و بسیاری از مشكلات حل می‌شود. بركت به انجام وظیفه است. زیرا خدا می‌بیند فهم این‌كه ما همه خواهر و برادر هستیم و دارای یك خانواده آسمانی هستیم به ما كمك می‌كند ما عاطفه انسانی نسبت به یكدیگر داشته باشیم. حضرت فرمودند: چه بسیار مركبی كه از راكبانشان بهتر هستند و ذكرشان بیشتر است. حضرت می‌فرمایند: الفت‌گیری انسان‌ها هم به واسطه آن روح ایمان است. در طبیعت‌گرایی جان‌ها از هم جداست ولی در فطرت‌گرایی جان‌ها باهم است. وقتی انسان به حقیقت ایمان نزدیك می‌شود دائماً در حال تخلیه كردن جهنم است از خودش.