اینکه کسی تصمیم بگیرد همیشه به نیکی باشد و همیشه خروجی‌های نیک داشته باشد، کار هر کسی نیست. لیاقت خاص و زحمت خاص و همت خاصی می‌خواهد. البته ما برای این مقامات ساخته شده ایم؛ اما همت نمی‌کنیم و تصمیم نمی‌گیریم تا به آن مقامات برسیم. در حالی که «بَر» بودن، همت بزرگی می‌خواهد. مثل اینکه شخص فکر می‌کند که می‌خواهد جایگاه دکتری در این مملکت داشته باشد و به او آقا و خانم دکتر بگویند. دلش می‌خواهد به او رئیس جمهور بگویند. دلش می خواهد نماینده مجلس و استاندار و فرماندار بشود. خوشش می‌آید که این جایگاه را بگیرد و هنرمند بشود و از اینکه این جایگاه را دارد، اغنا می‌شود. کسی که شخصیتش در بخش «فوق عقلانی»‌ شکل گرفته، به معنای حقیقی سه معشوق بیشتر ندارد: الله، اهل بیت و جهاد. بقیه معشوق‌های عقلی و حیوانی و گیاهی و جمادی‌اش زیر نظر معشوق‌­های اصلی‌اش هستند. بنابراین، بیشترین همّ و دغدغه اش این است که در چادر امام زمان علیه‌السلام باشد. تا در آن چادر نرود و مطمئن نشود که پذیرفته شده، تلاش را رها نمی‌کند. چرا ابرار بالاتر از اخیار هستند؟ ابرار، آن دسته‌ از انسان‌های بزرگی هستند که جایگاه خاصی در نظام خلقت در دنیا و آخرت دارند. از نظر لغوی، ابرار یعنی نیکان و کسانی که اهل نیکی هستند. فرق­شان با «اخیار» این است که ابرار با اراده و تصمیم، همیشه اهل خیر و نیکی هستند؛ اما اخیار همیشه اینگونه نیست، گاهی اهل خیر بودن کسی می‌تواند غیرارادی هم باشد. یعنی بدون نیت، از آنها خیری صادر بشود. بنابراین، ابرار بالاتر از اخیار هستند. زیرا اینها با درکی که از جایگاه خودشان در نظام خلقت دارند، تصمیم دارند که بَر باشند.یعنی همیشه با اراده و تصمیم، می خواهند اهل نیکی باشند. ابرار کسانی هستند که تصمیم دارند، شبیه‌ترین موجودات به خدا و اهل بیت شوند. به عنوان مثال، وقتی با امام حسین علیه‌السلام روبروست، حواسش به این است که با چه کسی حرف می‌زند. می فهمد که دارد با انسان کامل حرف می‌زند. وقتی می‌گوید این را می‌خواهم و آرزویم است، چون از خدای من است، این را راست می‌گوید. یعنی جزء برنامه‌هایش است. نه اینکه به قول علی علیه‌السلام: «لاَ تَكُنْ مِمَّنْ یَرْجُو اَلْآخِرَةَ بِغَیْرِ عَمَلٍ= از آن كسانى مباش كه بدون عمل به آخرت چشم امید بسته اند». حالا بگو که برای رفتن به بهشت و زندگی بهشتی چه کار کرده ای؟ شوهرداری و زن‌داری و تربیت بچه‌ات چطوری است؟ غذا خوردن و کار اقتصادی و لقمه‌ات چطوری است؟ برخوردت با خانواده همسر و مردم و همسایه‌ها و بقیه مردم چطوری است؟ گاهی بعضی افراد را می‌بینی که اصلاً شباهتی به بهشتیان ندارند؛ ولی وقتی که به او بگویند می‌خواهی به بهشت بروی، می‌گوید بله دوست دارم. او از آنهایی است که به تعبیر علی علیه‌السلام آرزوی آخرت دارد، امّا برایش عملی انجام نمی‌دهد. در این خصوص قرآن می فرماید: «وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ وَ سَعَى لَهَا سَعْیَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِكَ كَانَ سَعْیُهُمْ مَشْكُورًا =و هر كس خواهان آخرت است و نهایت كوشش را براى آن بكند و مؤمن باشد، آنانند كه تلاش آنها مورد حق‏ شناسى واقع خواهد شد». ابرار آدم­های خیلی جدی اند که برای خودشان خیلی شخصیت قائل هستند و در سایه معرفت و کرامت نفس، ارزش مقام خود را خوب می‌شناسند. ارزش و قیمت و کرامت و بزرگی خودشان را خوب می‌شناسند و می‌دانند که بیخود به این دنیا نیامده اند و درگیر کمالات جمادی و گیاهی و حیوانی و عقلی نیستند.؛ بلکه از این امور آزاد هستند. یعنی ضمن اینکه به شان های پایینی احترام می‌گذارند و دوستشان هم دارند و به آنها هم توجه دارند؛ اما از اینها آزادند. ابرار کسانی اند که با شخصیت انسانی‌شان زندگی می‌کنند و تمام بخش­های شخصیت چهارگانه‌شان زیرمجموعه شخصیت اصلی‌شان است. این خیلی مهم است. چون آنها می‌دانند که هدف خلقت این بوده که شبیه خدا بشوند. مَثل خدا بشوند و به مقام ائمه برسند. برای همین در زیارت عاشور می خوانند: «وَ اَسْئَلُهُ أَنْ یُبَلِّغَنیِ الْمَقامَ الْمَحْمُود لَکُمْ عِنْدَاللّهِ= از خداوند می خواهم مرا هم به مقام محمود که شما اهل بیت علیهم‌السلام نزد خدا دارید، برساند». برای همین است که این جور آدمها همّ شان در سبک زندگی‌، این است که تا نیافتند در مسیری که به آن مقام برسند، دست از تلاش برنمی دارند. ابرار، بالاتر از متقین هستند من خیلی فشرده و محدود از شخصیت ابرار در قرآن برای شما می گویم. قرآن ابرار را اینطور معرفی می­‌کند: «لَكِنِ الَّذِینَ اتَّقَوْا لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِینَ فِیها نُزُلاً مِنْ عِنْدِاللَّهِ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ خَیْرٌ لِلْأَبْرارِ[1]= لیکن آنان که با تقوایند برای آنها بهشت‌هایی است که در زیر درختانش نهرها جاری است و در آن جاودانند، در حالتی که خدا بر آنها خوان احسان خود گسترده، و آنچه نزد خداست برای نیکان بهتر است». تقوا که رشد ‌کند، به جایی می‌رسد که میوه‌اش ابرار می‌شود. اهل تقوا بهشت‌هایی دارند که نهرها از زیر آنها جاری است و در آن جاودانه اند. این پیش‌پرداخت خداست. آنچه که پیش خود خداست، بالاتر از بهشت است، ولی برای ابرار بهتر است.  قرآن همچنین می فرماید: «وَالْعَصْرِ/ إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِی خُسْرٍ/ إِلاَّ الَّذِینَ آمَنُوا= سوگند به عصر/ كه واقعا انسان دستخوش زیان است/ مگر كسانى كه ایمان آوردند». همه در خسران هستند، مگر مؤمن. یعنی حتی اگر مسلمان هم باشی، باز هم خسران داری. چون قلبت باید اینها را باور کند. وقتی که قلبت باور کند، عملیاتی می‌شوی. بالاتر از مؤمنین متقین هستند. متقین شخصیت بسیار بسیار برجسته‌ای دارند که مراتب هم دارد. اینها افرادی هستند که از هر چیزی که ممکن است محدودشان کند، فرار می‌کنند. آدمهای آزادی هستند که بی نهایت‌طلبند و هر چیزی که ممکن است آنها را جهنمی کند، می‌ترسند. اهل تقوا از هر عمل و اخلاق یا اعتقادی که معشوقش الله و معصومین آن را امضا نکنند، ترس دارند. این حالت ترس از اینکه امضای الله و اهل بیت پای عمل انسان نباشد را تقوا می‌گویند. برای همین است که آدم با تقوا می‌داند اگر آنها عملش را امضا نزده باشند، حتماً محدود خواهد شد و رشدی نخواهد داشت. بالاتر از متقین یک مرحله دیگر وجود دارد که متقین اوج می‌گیرند و بالاتر می‌روند که به آنها ابرار می‌گویند. ابرار از این مرحله آمدند و به یک مرحله‌ای که نیت‌شان "شدن" است، رسیده اند. مثل کسی که کلاس چهارم نظری است یا دیپلم است و می‌خواهد پروفسور مغز و اعصاب بشود. وقتی او تصمیم می‌گیرد و می‌گوید من باید پروفسور مغز و اعصاب شوم، مسخره‌ است که به او بگویی تو از کجا می‌دانی که کنکور قبول می‌شوی یا نمی‌شوی. ابرار کسانی هستند که وقتی به آنها می‌گویی برای چه آفریده شده اید، می دانند و می‌فهمند که بچه اهل بیت هستند. بچه حضرت زهرا هستند و از نور اهل بیت آفریده شده اند. می‌فهمند که فرزند پدر و مادر زمینی‌شان نیست که خود را فقط یک ایرانی معنا کنند و بگویند پدر ما فلانی یا مادر ما خانم فلانی است. اینها که پدر و مادر زمینی ما هستند و فقط جسم ما را به اینجا آورده اند. ابرار اصلاً در بند اینها نیستند. کسی که جزء ابرار است، اصل و حقیقت خودش را از اهل بیت علیهم‌السلام می داند و این را باور دارد، وقتی باور کرد دیگر یک شخصیتی به وزان خانواده آسمانی‌اش می‌شود و با این شأن زندگی می‌کند. چون دغدغه اش ملحق شدن به خانواده آسمانی اش است. اینجاست که می‌فهمد اگر بخواهد به خانواده‌اش ملحق بشود، باید بین خودش و اهل بیت علیهم‌السلام سنخیت ایجاد کند. بنابراین، چنین آدمی اگر کسی اذیتش کند، کینه به دل نمی گیرد و حسودی نمی‌کند. ابرار آدمهایی هستند که تصمیم‌شان را گرفته اند و در این تصمیم، صدق دارند. وقتی زیارت عاشورا می‌خوانند از اول تا آخر راست می‌گویند. صاحبان خرد چه کسانی هستند؟ اگر آدم عقلش برسد، خدا همه ی قیمتها را می‌گوید که بعدا نگوییم سرمان کلاه رفت. خدا توضیح می‌دهد و همه قیمت های دنیا و آخرت را می‌گوید تا خودت انتخاب کنی. صاحبان خرد کسانی هستند که درست انتخاب می کنند. خدا «اولواالالباب= صاحبان خرد» را در قرآن تمجید کرده است. اولوالالباب یعنی آدمهایی که خیلی عاقل و خردمند هستند. در خصوصیات شان می‌گوید: «الَّذِینَ یَذْكُرُونَ اللَّهَ قِیاماً وَ قُعُوداً وَ عَلى‏ جُنُوبِهِمْ وَ یَتَفَکَّرُونَ فی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ = آنهایی که در حالت ایستاده و نشسته و آن گاه که بر پهلو خوابیده اند خدا را یاد کنند و دائم فکر در خلقت آسمان و زمین کرده» . یعنی صاحبان خرد کسانی هستند که ایستاده و نشسته و خوابیده به یاد معشوقشان هستند و درباره ی آسمان و زمین تفکر دارند. یکی از آرزوهای اولوالالباب این است که در دعاهایشان می‌گویند: «رَبَّنا فَاغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ كَفِّرْ عَنَّا سَیِّئاتِنا وَ تَوَفَّنا مَعَ الْأَبْرارِ[2]= پروردگارا از گناهان ما درگذر و زشتی کردار ما را بپوشان و هنگام جان سپردن ما را با نیکان محشور گردان». توفنا، توفی یعنی دریافت، خدایا آن موقع که می‌خواهی من را از رحم دنیا در بیاوری و به نظام برزخی و ملکوتی ببری، من را در کنار ابرار قرار بده، با اینها باشم، یعنی اولوالالبابی که این همه تمجید شدند، آرزویشان وفات با ابرار است. در سوره مطففین آمده: «كَلاَّ إِنَّ كِتابَ الْأَبْرارِ لَفِی عِلِّیِّینَ* وَ ما أَدْراكَ ما عِلِّیُّونَ* كِتابٌ مَرْقُومٌ* یَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ [3]= نه چنین است؛ در حقیقت، كتاب نیكان در علیون است/ و تو چه دانى كه علیون چیست/ كتابى است نوشته‏ شده/ مقربان آن را مشاهده خواهند كرد». مقام علیّین و مقام ابرار را فقط مقربین شاهدند، یعنی ابرار زیر نظر مقربین هستند. در ادامه آیه می فرماید: «إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِی نَعِیمٍ/ عَلَى الْأَرائِكِ یَنْظُرُونَ/ تَعْرِفُ فِی وُجُوهِهِمْ نَضْرَةَ النَّعِیمِ = براستى نیكوكاران در نعیم [الهى] خواهند بود/ بر تختها [نشسته] مى ‏نگرند/ از چهره ‏هایشان طراوت نعمت [بهشت] را درمى‏ یابى». نعیم از کثرت است، یعنی تو نمی‌دانی چقدر نعمت و چه نعمتی است. آنقدر که خدا می‌گوید شما اصلاً آن را نمی‌فهمید و به قلب و مغزتان هم خطور نمی‌کند. وقتی به این نعیم و ابرار نگاه می‌کنید، می بینید که تکیه زده اند و روی این تخت‌ها نشسته اند و غرق بینهایت نعمت هستند؛ نعمتی که همه‌اش در اختیار خودشان است. هر طوری دلشان بخواهد از آنها استفاده می کنند و بر همه آنها تسلط دارند. یعنی خدا قدرت این را به دست اینها داده و می‌گوید: می‌خواهی بیافرین، خلق کن، کم کن، زیاد کن، هر چه دلت می‌خواهد، انجام بده. وقتی در چشم و صورتشان نگاه می‌کنی، شادی و خرمی نعمتها را در صورت آنها می‌بینی. «یُسْقَوْنَ مِنْ رَحِیقٍ مَخْتُومٍ= از باده‏ اى مهر شده نوشانیده شوند ». اینها ساقی دارند. ساقیها برای آنها شرابی می‌آورند، از شراب ناب که شراب مختوم است. مختوم یعنی شرابهایی که مُهر خورده و پاک است. درش هم باز نشده. «خِتامُهُ مِسْكٌ وَ فِی ذلِكَ فَلْیَتَنافَسِ الْمُتَنافِسُونَ= [باده‏ اى كه] مهر آن مشك است و در این [نعمتها] مشتاقان باید بر یكدیگر پیشى گیرند» مُهرش با مسک است. حالا ما نمی‌دانیم آن مشک و مسک آنجا چیست و چه بوئی دارد؟ پس شراب معمولی نیست. یک شرابی است که یک عطر و داستانی دارد. اگر می‌خواهید مسابقه بگذارید در این نعمت ها مسابقه بگذارید. مسابقه سر مقام و ریاست دنیا و چیزهای دنیایی انسان را به بدبختی می‌کشاند. چون نبی اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند: «الدُّنْیا جِیْفَةٌ وَ طالِبُها كِلاب= دنیا یک مرداری است که طالب آن سگ است». آنهایی که سر مقام و ریاست دنیا و سر چیزهای دنیایی با هم رقابت می‌کنند و کشمکش دارند؛ سر پول و ماشین و زمین و موقعیت اجتماعی و چیزهای دیگر؛ می‌گوید اینها سگهایی هستند که با بقیه سگان بر سر یک استخوان دعوایشان شده است. آنهایی که اهل چشم و هم‌چشمی هستند و می‌خواهند از بقیه جلو بزنند، چرا بر سر به دست آوردن نعمت های بهشتی با دیگران مسابقه نمی دهند؟ باید برسر این نعمتهای جاودان مسابقه گذاشت، نه اینکه کسی در دنیا بگوید: من دو کلاس از او بالاتر هستم. من مدرکم از فلان کشور است. می روم تا بچه‌ام را در فلان جای دنیا به دنیا بیاورم تا شناسنامه خارجی داشته باشد. خانه ما پنج متر از خانه فلانی بزرگتر است. برسر همین چیزهای بچگانه مسابقه می دهد. حتی متدین های این طبقه می گویند: پنج بار بیشتر از فلانی کربلا رفتم. اینقدر بیشتر سوریه رفتیم، پدرم حاج آقا است. کسی که آدم است، اصلاً در مقایسه‌های دنیایی نمی‌افتد. احساس باختن هم نمی‌­کند. «وَ مِزاجُهُ مِنْ تَسْنِیمٍ/ عَیْناً یَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ= و تركیبش از [چشمه] تسنیم است/ چشمه‏­اى كه مقربان [خدا] از آن نوشند».  شرابی که به ابرار می‌دهند، رحیق مختوم است. این رحیق مختومی که می‌خورند، یک کمی از شراب تسنیم در آن ریختند. این تسنیم خودش یک چشمه‌ای است که فقط مقربین از آن می‌خورند. پس ابرار طعم شراب مقربان را می‌دهند.  همه کارهای خدا ریاضی است. خدا اصلاً خلقت غیر ریاضی ندارد. وقتی داستان شراب و حوری و موسیقی را در قرآن می‌گوید، اینها مقامات و شئونات نفس انسان است. انسان در آن عالم، اصلاً از هیچ چیز نمی‌تواند برخوردار شود، قبل از اینکه توان روحی‌اش را کسب کرده باشد و شان او این امکان را به او بدهد. پس دقت کردید عناصر الأبرار یعنی معصوم عنصر خودت است. ما در همه جا باید حواسمان جمع باشد که من چند درصدم امیرالمؤمنین است، چند درصدم حضرت زهرا است، چند درصدم امام مجتبی است، چند درصدم سیدالشهدا و امام زین العابدین و قرآن است. چون وقتی از اینجا وفات پیدا می‌کنید، به شما می‌گویند شما براساس مقیاس ملکوت و بهشت و بالاتر از بهشت چه دارایی هایی دارید. قا/116 شرح زیارت جامعه کبیره/ عناصر ابرار آرشیو مباحث استاد شجاعی فروشگاه آنلاین با محصولات ناب [1] . سوره آل عمران/ آیه 198. [2] . سوره آل عمران/ آیه 193. [3] . آیات 18 الی 21.

شیطان در حمله از جلو (آینده) با تزیین آرزوها به ما حمله می‌کند. پس اگر آرزوهای ما بی‌ارزش و بدون قیمت گذاری انتخاب شوند، یعنی آرزوهای پیش پا افتاده و سطحی باشند، شیطان در این حمله پیروز خواهد شد.  مثلاً برای چیزی که 20 هزار تومان می ارزد، نباید یک میلیون تومان هزینه کنیم. اول باید بدانیم که غایت ما چیست؟ باید بدانیم که عمر و جوانی که در قیامت در مورد آن از ما سوال می شود، باید صرف چه نوع آرزوهایی بشود، این آرزوها به نفع ما هستند یا به ضرر ما؟ حرکت ها و گام‌های شیطان، خیلی ظریف است. در قدم اول، هدف شیطان این است که ما اصلاً آرزوهای خوب نداشته باشیم؛ نه برای دنیا و نه برای آخرت. اما وقتی زورش نرسد و ببیند انرژی تو برای رسیدن به خواسته ات زیاد است و می‌خواهی این انرژی را آزاد کنی و خودت را به گمان خودت خوشبخت کنی و برای خودت کسی بشوی؛ می‌گوید: «خیلی خوب، پس دنبال من بیا؛ خودم تو را می‌رسانم». شما هم دنبالش راه می‌افتید. اینگونه دنبال گام ها و (خطوات) شیطان راه می افتیم.   برگرفته از مباحث استاد محمد شجاعی، دروس «دشمن شناسی» جلسه 26 آرشیو مباحث استاد شجاعی فروشگاه آنلاین با محصولات ناب 

امیرالمؤمنین علیه‌السلام در خصوص «آخرت شناسی» می‌فرماید: «إنَّكَ مَخلوقٌ لِلآخِرَةِ فَاعمَل لَها إنَّكَ لَم تُخلَق لِلدُّنیا فَازهَد فیها= تو براى آخرت آفریده شده اى؛ پس براى آن كار كن. براى دنیا آفریده نشده ­اى؛ پس از آن روى برتاب». تشکیل جنین در رحم مادر، یعنی قرار است روزی فرزندی متولدش شود. پس هیچ کس به مسئله بارداری و تشکیل یک جنین بطور مستقل نگاه نمیکند. پدر و مادر و اطرافیان همه منتظرند که بچه ای به دنیا بیاید. اگر بعد از پنج سال، از مادر سوال کنی آیا بچه‌ات به دنیا آمد؟ و او بگوید نه، هنوز همان بچه را باردار هستم، هیچ کس آن را نمی‌پذیرد. پس ما به مسئله بارداری به صورت مستقل نگاه نمی‌کنیم، بالاخره این بچه باید در زمانی کم و بیش مشخص، به دنیا بیاید. پس نتیجه طبیعی بارداری، تولد نوزاد است. رابطه دنیا با آخرت هم همین است. این برای خیلی‌ها قابل فهم نیست و اکثر آدم­ها دنیا را بطور مستقل نگاه می‌کنند. حتی آنهایی که می‌گویند ما اعتقاد به آخرت و معاد داریم، دنیا را مستقل نگاه می‌کنند. یعنی می‌گویند: این دنیاست، حالا زندگی کنیم، به چه قیمت و چطوری خیلی مهم نیست. فقط می‌خواهند در دنیا زندگی کرده باشند. حواس‌شان نیست در رحم دنیا در حالی جنینی هستند و قرار است به زودی متولد به ملکوت و برزخ و قبر‌ شوند. اصلاً کاری به این مرحلۀ تولد ندارند. تولد بچه آنقدر مهم است که مادر هر روز مراقبت دارد؛ همۀ آدم‌های اطراف این مادر هم مراقبت دارند تا روزی تولد بچه را بینند. ولی وقتی نوبت رحم دنیا می‌شود، یادمان می‌رود که در رحم دنیا هستیم و باید آماده ی رفتن باشیم. یعنی اصلاً تنها چیزی که به آن فکر نمی‌کنیم، تولد به آخرت و وفات است. اما وقتی که واقع شد، فقط مرگ را می‌بینیم. از مرگ هم که خوش‌مان نمی‌آید، چون انس به دنیا داریم. اصلاً آخرت را نه می‌فهمیم، نه باورش کرده ایم. از این رو، خودمان را در تمام انتخاب‌ها، ارتباطات، رفتارها و چینش‌های فکری، عشق‌ورزی‌ها، محبت‌ها و چینش آرزوها، با یک مقیاس غلط تولد تا مرگ می‌بینیم. مثلاً شخص می‌خواهد سبک زندگی انتخاب کند؛ دوست انتخاب کند؛ همسر انتخاب کند؛ لباس انتخاب کند؛ رشته انتخاب کند؛ هر کاری می‌خواهد بکند، ملاکش این نیست که مبادا این انتخاب ها به آخرت من لطمه بزند یا خوب متولد نشوم. اهل بیت علیهم‌السلام دنیا را ابزار می‌دانستند و هر چیزی که قرار بود آنها را از یاد آخرت و یاد وفات و تولد دور کند، با آن مبارزه می‌کردند. مثل اینکه یک مادر را از تولد فرزندش غافل کنی. معصومین نسبت به تولد به آخرت، برای خودشان و اصحاب‌شان، یعنی هر پیوندی که قرار بود آنها را از یاد آخرت بیندازد به سمت آن نمی‌رفتند. یعنی هر چیزی که قرار بود دنیا را در چشم‌شان بزرگ کند و نه آخرت را، به آن توجه نمی‌کردند. پس مسئلۀ یاد آخرت و یاد زندگی همیشگی آخرت و تولد به آن دنیا مهم است. وقتی که این شناخت را از خودمان نداشته باشیم که ما یک جنین در رحم دنیا هستیم، کلاً آخرت یادمان می‌رود و کل تصمیمات ­مان بر مبنای دنیا پایه گذاری می‌شود. وقتی آیت الله بروجرودی (رحمت‌الله‌تعالی‌علیه) یکبار عصبانی می‌شود، چون آخرت را باور کرده از عصبانیت خودش به قدری وحشت‌زده می‌شود که نذر می‌کند اگر یکبار دیگر عصبانی شد، یکسال روزه بگیرد. چون می‌داند هر یکبار عصبانیت برای شب اول قبر به بعد، چه بلایی برسر آدم می‌آورد. می‌داند هر یکبار عصبانیت، شکل و باطن انسان را چقدر به هم می‌ریزد. کسی که برایش مهم نیست چه موقع عصبانی می‌شود؟ چه چیزی به دهانش می‌آید؟ چه چیزی می‌گوید؟ معلوم است جزء فرزندان دنیاست، نه فرزند بهشت و آخرت. یاد آخرت، آدمی را درست می‌کند. اگر کسی واقعاً حواسش به لحظۀ وفات باشد، می‌فهمد که هر یکبار عصبانیت، چقدر باطن آدم را زشت و وحشتناک می‌کند. وقتی در آن فضا می‌روی، باید قیافه را درست کنی، آن هم در بیمارستان بهشت که جهنم برزخی است. یعنی انسان در آنجا با عذاب و بدبختی باید باطن حیوانی و وحشی اش را از خود دور کند تا شبیه آدم بشود. اگر کسی یاد آخرت باشد، می‌ترسد که بخواهد غیربهشتی زندگی کند، در همۀ روابطش با همسر، پدرو مادر، خانواده، خانواده همسر و کسان دیگر، همیشه نگران باطنش است. کاملاً در کنترل است. پس حواست باشد که برای ابدیت آفریده شده ای؛ پس برای آخرتت عمل کن. این ضمیمۀ جاودانگی را همیشه به یاد داشته باش که من به زودی از اینجا با یک وفات، به ابدیت منتقل می‌شوم. در آنجا تمام ارتباطات دنیایی قطع است. هر کاری را با غیر مبنای آخرت انجام بدهی وبال گردنت می‌شود. این فوق‌العاده مهم است. «فَازهَد فیها» یعنی آن را سبک بگیر. زهد یعنی اگر بلایی، مصیبتی و شرّی متوجه تو شد، غصه‌اش را نخور. چون هم کفارۀ گناهانت می‌شود، پاکت می‌کند، هم درجات آخرتی برایت می‌شود. دنیا ملاک‌هایش مشخص است: جمادات، کمالات جمادی، گیاهی، حیوانی، عقلی، اینها معیارهای دنیایی است. پس به خاطر دنیا غصه نخور. زندگی را شاد بگذران. اعصاب خودت و بقیه را به خاطر اینکه در دنیا یک اتفاقی افتاده خراب نکن. فَازهَد فیها»، یعنی مواظب باش اینقدر سنگین و وزین باشی تا یک مشکل تو را به هم نریزد. وقتی تو را به هم می‌ریزد، تعادلت را از دست می‌دهی، یعنی سبک هستی؛ مثل مادر بارداری که وقتی می ترسد، جنینش سقط می شود. آدم‌هایی که زودرنج، حساس و عصبی هستند و معصیت، غیبت، حسادت و بدبینی می‌کنند، در واقع آخرتشان را به دنیای‌شان می‌فروشند. این وزن ندارد و سبک است. «فَازهَد فیها»، یعنی اگر نعمتی گیر تو آمد، بگو: «الحمدلله». پس بابت هیچ چیز به کسی پُز نده. چون هیچ چیزی از آن، مال خودت نیست: پول، ثروت، اتومبیل، سواد، تحصیلات، زیبایی، هوش، حافظه، عزت، کرامت، شهرت، قدرت، هیچ چیزی مال تو نیست. وقتی چیزی مال تو نیست، برای چی پُز آن را می‌دهی، این احمقانه‌ترین کار  است. «فَازهَد فیها»، یعنی هر چه که داری ذوق‌زده نشو، بی‌ظرفیت نباش، مست نشو که به دیگران فخر بفروشی و چیزی را به رخ آنان بکشی. خانه‌ات را، اتومبیل‌ات را، زندگی‌ات را، دارایی‌هایت را، حتی آخرتت را، حتی ثواب‌ها و عبادت‌هایت را برای به رخ کسی نکش. اصلا فخرفروشی یا چشم و هم‌چشمی نکن. اینها وقت و عمر تلف کردن است. ان الله لا یحب کل مختال فخور= خدا هر متکبر فخرفروشی را دوست ندارد». «فَازهَد فیها»، یعنی مال و کمالات دنیا خیلی برایت مهم نباشد، از کسی کینه به دل نگیر. چرا دچار نکبت‌های اخلاقی مختلف می‌شویم؟ چون یادمان می‌رود که قرار است به آخرت متولد بشویم. از این رو، انواع بیماری های اخلاقی، اضطراب، ترس، توهم‌های بی‌خود و افکار موهوم به سراغ مان می‌آید. اهتمام به  آخرت، آرامش دنیاست امیرمؤمنان علی علیه‌السلام فرمودند: «إِنَّكُمْ‏ إِلَى‏ الِاهْتِمَامِ‏ بِمَا یَصْحَبُكُمْ مِنَ الْآخِرَةِ أَحْوَجُ مِنْكُمْ إِلَى كُلِّ مَا یَصْحَبُكُمْ مِنَ الدُّنْیَا = شما به همّت گماردن درباره آنچه تا آخرت همراهى ­تان مى كند، نیازمندترید تا به همه آنچه در دنیا ملازم و همراه شماست». ما باید چیزهایی را بخواهیم که تا ابدیت همراه ما باشد. مهمترین چیزی که جنین در رحم مادر برای حیات دنیایی‌اش نیاز دارد، چیست؟ حیات داشتن و سالم بودن. ما در شب اول قبر به بعد، چه چیزی لازم داریم؟ ما باید تلاش‌ها، اهتمام‌ و دغدغه‌هایمان به چیزهایی باشد که برای آخرت احتیاج داریم. سوال: چقدر از وقت، جوانی، عمر، افکارمان برای آخرت و همراهی با خانوادۀ آسمانی است؟ چقدرش مربوط به امام زمان علیه‌السلام و همراهی با اوست؟ چقدر برای به چادر امام زمان علیه‌السلام رفتن است؟ چقدر وقف آخرت شدن است؟ ما اینها را در آخرت نیاز داریم. ما در آخرت نیاز به غذا و توشه داریم. یعنی اگر غذا می‌خواهی باید خودت قبلاً هزینه‌اش را در دنیا پرداخت کرده باشی. لباس می‌خواهی، امنیت می‌خواهی، شادی می‌خواهی، آرامش می‌خواهی، همسر می‌خواهی، مهمانی می‌خواهی بروی، باید در دنیا شرایطش را فراهم کرده باشی. خیلی از چیزهایی که شما در دنیا تلاش کردید آن را به دست بیاورید، در آنجا زهرمار می‌شود. یعنی در آنجا می بینی تلاش کردی به این آقا برسی و این آقا عامل جهنم رفتن تو شد. تلاش کردی به این زن برسی، این زن عاملی جهنم رفتن تو شد. تلاش کردی به یک خانمی برسی، خانم خوبی است، به او رسیدی، اما قدرش را ندانستی و اینقدر او را اذیت کردی که خودت را با او جهنمی کردی. تلاش کردی به مال برسی، با این مال عرضه نداشتی آخرتت را بسازی و رفتی جهنم ساختی. تلاش کردی و به مدرک تحصیلی، موقعیت علمی، آبرو و عزت رسیدی، ولی لیاقت نداشتی از آن درست استفاده کنی و همه به باد رفت. هر چه که در دنیا کسب کنی که غیر الهی باشد، همه اینها همراه تو خواهند شد و مثل مار و عقرب و شاخ و دُمی با خودت آن طرف می‌بری و از آنها متنفر می شوی و دیگر به این راحتی هم نمی‌شود از خودت جدایش کنی. حضرت تاکید می‌کند شما به چیزی که برای ابدیت لازم دارید، بیشتر احتیاج دارید. پس برایش وقت و عمر بگذارید. یعنی همتت را برای آقا امام زمانت بگذار، برای خانوادۀ آسمانی‌ات بگذار، برای ابدیتت بگذار. اگر کسی بداند فهم قرآن در نظام آخرت، با آدم چه کار می‌کند، نمی‌تواند در فهم قرآن تنبلی یا سهل‌انگاری ‌کند. کتاب‌ها، فیلم‌ها، مقاله‌ها و داستان‌های بی‌ محتوا و بی معنایی هستند که عمر تلف کن هستند. بعضی آدمها آنقدر که برای اینها وقت می‌گذارند، یک صدمش را برای قرآن نمی گذارند. اصلاً رغبتی به قرآن ندارند. درحالی که حضرت به ما می‌گوید به آن چیزی که باید همراه شما باشد، بیشتر احتیاج دارید تا دنیا. اینکه ما در کارهای دنیایی گیر می‌کنیم، برای این است که به دنیا چسبیده ایم و آخرت را فراموش کرده ایم. برای همین است که خیر و برکت در کارهای دنیایی‌مان از بین می‌رود و انواع شکست‌ها در امور جمادی، گیاهی، حیوانی و علمی می‌خوریم. رییس جمهور و مدیران باید به زیرمجموعه خود، راست بگویند رئیس‌جمهور باید به زیرمجموعه‌اش راست بگوید و آنان را به سمت آخرت بکشاند. نه این که سرشان کلاه بگذارد و به آنها خیانت کند و آنها را مشغول به دنیا کند. امیرالمؤمنین علیه‌السلام می‌فرماید: «فَلْیَصْدُقْ‏ رَائِدٌ أَهْلَهُ‏ وَ لَیَحْضُرْ عَقْلَهُ وَ لْیَكُنْ مِنْ أَبْنَاءِ الْآخِرَةِ فَمِنْهَا قَدِمَ وَ إِلَیْهَا یَنْقَلِب= پیشرو و امام باید به افراد خود راست بگوید و باید خرد خویش را به كار گیرد و باید از فرزندان آخرت باشد؛ زیرا از آنجا آمده و بدانجا باز مى­‌گردد‏». آن که پیشرو و جلوتر از دیگران است، یعنی آن که امام یا پدر خانه است، باید اینطوری باشد، مادر خانه باید اینطوری باشد، استاد باید اینطوری باشد.  «وَ لَیَحْضُرْ عَقْلَهُ» یعنی شعورش را حاضر کند و از عقلش استفاده کند. مثلاً می‌داند اگر نماز نخواند چه فاجعه‌ای در دنیا و آخرتش اتفاق می‌افتد، اوقات نماز را رعایت ‌کند. کسی که زورش به خودش نمی‌رسد، عقل ندارد. او می‌داند اگر مسائل شرعی و شریعت را رعایت نکند، چه فاجعه‌ای در زندگی­‌اش اتفاق می‌افتد. می‌داند اگر خمس ندهد، زکات ندهد، اگر نگاه حرام داشته باشد، یا گوشش موسیقی حرام بشنود، اگر آلودگی‌های دیگر داشته باشد، این چقدر می‌تواند فاجعه درست کند؛ ولی باز هم این کارها را رها نمی‌کند. پس شعورت را حاضر کن و از عقلت استفاده کن.  «وَ لْیَكُنْ مِنْ أَبْنَاءِ الْآخِرَةِ فَمِنْهَا قَدِمَ وَ إِلَیْهَا یَنْقَلِب‏» باید از فرزندان آخرت باشیم. چون از آخرت آمده و به آخرت می‌رویم، ما قبل از اینکه اینجا بیاییم،‌ در آخرت بودیم و خانه‌مان آنجا بود و از آنجا به دنیا آمده ایم. در زمانی هم از دنیا به آخرت برمی‌گردیم. بعضی‌ها بچۀ آخرت نیستند، بچۀ بهشت نیستند، بچۀ دنیا هستند. این خیلی بد است. چنین کسانی اهل دنیا هستند. درحالی که ما فرزند آخرتیم، فرزند اهل بیت هستیم. من مَلَک بودم و فردوس برین جایم بود                 آدم آورد در این دیر خراب آبادم وقتی کسی اصالت آخرتی داشته باشد، دنیایش خیلی خیر و برکت پیدا می‌‌کند. یعنی اگر کسی آخرتش را درست کند، دیگر دنیا می آید به طرف او. اصلاً خدا به دنیا می‌گوید به سمت او برو. یعنی لازم نیست برای دنیایش زحمت زیادی بکشد، دنیا خودش یکسره به طرف او سراریز می‌شود. خدا در حدیث قدسی فرمود: و اوحینا الی الدنیا ان اخدمی من خدمنی و اتعبی من خدمک= ما به دنیا وحی کردیم که به کسی خدمت کن که به من خدمت می کند؛ و کسی را که به دنیا خدمت می کند، به رنج و تعب بینداز».   قا/116 آخرت شناسی

درباره اهمیت آخرت قرآن می‌فرماید: «قُلْ مَتاعُ الدُّنْیا قَلیلٌ وَ الْآخِرَةُ خَیْرٌ لِمَنِ اتَّقى[1]‏= بگو زندگانی دنیا متاعی اندک است و جهان آخرت برای هر کس که خداترس باشد بهتر از دنیاست». آخرت همان نظام ابدی است که از وفات شروع می‌شود تا قیامت؛ و از قیامت هم تا بی­نهایت ادامه دارد. انتها هم ندارد. این حیات جاودانه برای کسانی که در زندگی­شان از موانع آخرت پرهیز کرده باشند، بهتر است. این یادمان نرود که خداوند خالق اعداد و اندازه‌هاست. یعنی معیار خوبی و بدی، شر و خیر، کم و زیاد، همه چیز خدا است. چون خودش همه چیز را خلق کرده: «اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَیْ‏ءٍ= همه چیز بدون استثناء مخلوق خداست». بنابراین، او هر چیزی را بهتر می‌شناسد: «هُوَ بِكُلِّ شَیْ‏ءٍ عَلیم‏» و برای هر چیزی هم اندازه قرار داده: «قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدْرا». حالا وقتی که در مورد دنیا صحبت می‌کند، می‌گوید دنیا قلیل و بازیچه و لهو و لعب است. اینها همان چیزهایی هستند که بیشتر وقت و انرژی ما را می‌گیرند. پس علت اینکه قرآن تأکید می‌کند که آخرت بهتر است، این است که اندازه‌ها در دست خداست. ساختار وجودی ما را هم او می‌شناسد. یک جاهایی هم می‌گوید به آن فکر کنید: «أَ فَلا تَعْقِلُونَ‏= آیا تعقل نمی‌کنید». وقتی در محاسبات دنیایی هستیم، افراد این را خوب می‌فهمند. اکثر افراد می‌گویند حالا ده سال مستأجر می‌مانیم، بعد راحت صاحبخانه می‌شویم. از این رو، صبر می‌کنند تا یک خانه بزرگتر نصیب‌­شان شود. یعنی این را می‌فهمند که به خاطر یک کار بزرگتر دنیایی، یک مقدار دنیا را تلخ یا سخت بگذرانند، معقول است. اساساً جهنم جای بی‌فکرها و احمقهاست. وقتی که به جهنمی ها گفته شود: «ماسلکم فی سقر= چی شد که جهنمی شدید؟» می گویند: «لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما كُنَّا فی‏ أَصْحابِ السَّعیرِ= اگر ما خوب حرف گوش می‌کردیم و خوب تفکر می‌کردیم، هیچ وقت جهنمی نمی‌شدیم.»جهنم جای آدم­هایی است که موقت را به ابدیت ترجیح می‌دهند، کم را به بی­نهایت ترجیح می‌دهند. در جای دیگر قرآن می‌فرماید: «بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَیاةَ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةُ خَیْرٌ وَ أَبْقى‏[2]= شما حیات دنیا را ترجیح می‌دهید. در حالی که آخرت هم بهتر است و هم ماندگارتر». اما عجیب است سرمستی انسان که چنین محاسبه‌ای را خوب نمی‌فهمد، یعنی می‌شنود و باز به همان سبک زندگی غلطش ادامه می‌دهد. خداوند دنیا را به نیت آخرت می‌دهد یک گزارشی نبی اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله در مورد آخرت می‌دهد که خیلی مهم است. حضرت می‌فرماید: «إِنَّ اَللَّهَ تَعَالَى یُعْطِی اَلدُّنْیَا عَلَى نِیَّةِ اَلْآخِرَةِ= خداوند دنیا را به نیت آخرت به افراد می‌دهد». یعنی آدم­هایی که فکر آخرتشان هستند، خدا دنیای آن­ها را تأمین می‌کند. هر وقت انسان بین دنیا و آخرت گیر کرد، باید بداند که اگر آخرت را انتخاب کند، دنیایش را خدا تضمین کرده که به او برساند. مثلاً اگر شما خمس نپردازید، چه اتفاقی می‌افتد؟ اول اینکه به اندازه خمس یا بیشتر از آن حتماً ضرر می‌کنی. یعنی نمی‌توانی آن را مصرفش کنی و از تو گرفته می‌شود یا با زجر و درد مصرفش می‌کنی یا در آتش‌سوزی یا تصادف یا سرطان یا مریضی یا دزدی مصرف می‌­شود. دوم این که آخرتت را هم از دست می‌دهی. کسی که خمس ندهد، یا سال خمسی نداشته باشد، مثل کسی است که حج نرفته باشد و مسلمان از دنیا نمی‌رود. وقتی انسان خمس نمی‌دهد، هم خودش خشن می‌شود و هم خانواده‌اش نسبت به او بی‌‌وفا می‌شوند و قدرش را نمی‌دانند، اصلاً مال حرام خشونت و ناآرامی می‌آورد؛ وحشت درونی دارد؛ ناراحتی اعصاب دارد و برای آدم دیوانگی می‌آورد. ما بین دنیا و آخرت، زیاد امتحان می‌شویم. همیشه صبح از خواب بلند می‌شویم تا شب، بین این دو می‌مانیم که یکی را باید انتخاب کنیم. معصومین علیهم‌السلام می فرمایند: اگر آخرت را انتخاب کنید، دنیا هم می‌آید.  «عَلَیْكَ بِالاْخِرَةِ تَأْتِكَ الدُّنْیا صاغِرَةً= به آخرت چنگ بزن، دنیا با كوچكی پیشت می‌­آید». به این معنا که تو به آخرتت بچسب، دنیا ذلیلانه پیش تو می‌آید و خودش را عرضه می‌کند.  این که ما دائماً گرفتار 8 و 9 زندگی‌مان هستیم، برای این است که یک جاهایی رفتیم ناز دنیا را کشیدیم و به آخرت بی‌محلی کردیم. این دویدنها و خسته شدنها و نفس زدنها و به نتیجه ماندن و به چیزی نرسیدنها برای این است که شخص اساساً در طرز فکرش، زندگی‌اش، گرایشاتش، سبک زندگی‌اش، آخرت‌گرا نیست و آخرت برایش مهم نیست. او اگر دعا می‌کند، حرم می‌رود، راز و نیاز هم دارد، نذر هم می‌کند، اینها همه دنیایی است. «إِنَّ اَللَّهَ تَعَالَى یُعْطِی اَلدُّنْیَا عَلَى نِیَّةِ اَلْآخِرَةِ وأبى أن یُعطِیَ الآخِرَةَ عَلى نِیَّةِ الدُّنیا= همانا خداوند متعال دنیا را در پرتو نیّت آخرت مى‌دهد و اِبا دارد از اینکه آخرت را به نیت دنیا بدهد». آدم­هایی که نیت آخرتی دارند، خدا دنیا را به نیت آخرت به آنها می‌دهد. یعنی اگر به هر چیز دنیا آخرتی نگاه می‌کنند، خدا به آنها می‌دهد. مثلاً نیت می کند که اگر من اتومبیل داشته باشم، با آن به زیارت می‌­رفتم؛ سه‌شنبه‌ها جمکران و قم می رفتم؛ صله‌ارحامی می رفتم؛ در خدمت پدر و مادرم بودم و... اینکه او به اتومبیل آخرتی فکر می‌کند، زودتر هم به آن می‌رسد. پس خدا به نیت آخرت، دنیا را به شما می‌دهد؛ ولی برعکسش اینطور نیست. ریاکارها، حقه‌بازها، اهل سالوس، منافقین، چندچهره‌ها که برای رسیدن به دنیا ادای متدین بودن و آخرتی بودن و معنوی بودن را در می‌آورند، خودشان را به خیلی جاها و خیلی آدم­ها می‌چسبانند تا یک دنیایی برایشان آباد بشود، اینها باید بدانند که از آخرت برایشان خبری نیست. «اسْتَفْرِغْ‏ جُهْدَكَ‏ لِمَعَادِكَ‏ یَصْلُحْ مَثْوَاكَ وَ لَاتَبِعْ آخِرَتَكَ بِدُنْیَاك= نیرویت را صرف مَعادت كن تا جایگاه [ابدى] خود را آباد كنى و آخرتت را به دنیایت مفروش‏». به این معنا که همه کوشش خودت را برای آخرتت به کار بگیر. وقتی کسی انرژی اش را برای آخرت می‌گذارد، خیلی بهتر است. چون هم دنیایش آبادتر است و هم بهتر می‌چرخد. ولی بعضی­ها اینطور نیستند. علم دنیا را به علم آخرت ترجیح می‌دهند و در آن علم دنیایی شان هم چیزی گیرشان نمی‌آید. یعنی همان علمشان هم بی‌برکت می‌شود. اساساً قیمت آدم­ها از میل‌هایشان به دست می‌آید. با ایمان و عشق به الله و خانواده آسمانی قیمت هر کس به دست می آید. اگر همه تلاشت را برای آخرتت بگذاری، آنجایی که قرار است مستقر شوی، آباد و اصلاح می‌شود. دنیا محل گذر است، نه اقامت ما در دنیا در حال گذر هستیم. ماهیت جنین را نگاه کنید که وقتی از اسپرم پدر وارد رحم مادر می‌شود، با تخمک لقاح پیدا می‌کند. این لقاح، یعنی حرکت به سمت خروج، اصلاً انعقاد نطفه با حرکت به سمت خروج و وفاتش همراه است. لحظه لحظه این جنین، به لحظه وفاتش از رحم و تولدش به دنیا نزدیک تر می‌شود. ما هم همینطور هستیم. دنیا اصلاً محل استقرار نیست؛ بلکه محل گذر است. یعنی شما یکجا نمی‌ایستید. ما بعد از وفات، در محل استقرار و جایگاهی که حالا برای خودمان است، قرار می­گیریم. ما اصلاً در اینجا جایگاهی نداریم و همه چیز، برایمان اعتباری است. پس اگر تمام تلاشت را برای آخرتت بگذاری، آن محل استقراری که قرار است بماند، آباد و اصلاح می‌شود. به خاطر نقد دنیا، نسیه آخرت را نفروش  «وَ لَا تَبِعْ آخِرَتَكَ بِدُنْیَاك= آخرتت را به دنیایت نفروش». این همان کاری است که در زندگی ما زیاد اتفاق می‌افتد که بین دنیا و آخرت، یکی را باید انتخاب کنیم و معمولاً هم دنیا را انتخاب می‌کنیم، با آسیب‌های فراوان آخرتی. درحالی که حضرت تأکید می کند که آخرتت را ارزان نفروش. «لَیسَ عنِ الآخرةِ عِوَضٌ، و لَیستِ الدُّنیا للنَّفْسِ بِثَمَنٍ= آخرت عوض ندارد و دنیا بهاى جان [آدمى] نیست»، یعنی برای آخرت، جانشین و جایگزینی وجود ندارد و جای آن را با هیچ چیزی نمی‌توانی پر کنی. مثل یک جنین که می‌خواهد به دنیا بیاید. اگر چشم نیاورد، هیچ چیزی جای چشم او را نمی تواند بگیرد. دنیا هم قیمت جان شما نیست. کلمه قیمت، خیلی مهم است. گاهی ما وقت یا انرژی می‌گذاریم برای یک چیزی که لیاقت ما نیست. یعنی یک شخصی که باید وقت و عمر بگذارد تا ابدیت را به دست بیاورد، می‌بینی که محصول کارش بعد از 50 ـ 60 سال این است که مثلا یا جمادی است، یعنی پول است؛ یا اعتبارات دنیایی است؛ مثلا می گوید: در خانه ‌ما الحمدلله انواع و اقسام غذاها و خوراکی‌ها و هر چه بخواهیم هست. یا امورات حیوانی است. خانواده و موقعیت اجتماعی، مقام و ریاست و اینهاست؛ یا علم و تحصیل و مدرک تحصیلی و اینطور چیزها است. وقتی می‌گویی دارایی تو چیست؟ راحت نیست، چون دارایی ندارد. از این بدتر آن است که گاهی کسی آنقدر احمق است که حسرت دنیادارها را می‌خورد. یعنی چشمش به دنبال زندگی دنیادارهاست. مدام فکر می کند: او ازدواج کرده و من نکردم؛ او بچه دارد و من ندارم؛ او پسر دارد و من ندارم؛ او دختر دارد و من ندارم؛ اینها خانه دارند و ما نداریم؛ اینها ماشین دارند و ما نداریم. همه‌اش حسرت دنیا در دلش دارد. اگر از او سوال کنی چند دقیقه حسرت آخرتت را داری، اصلاً متوجه نمی‌شود. «مَنْ‏ عَمَرَ دُنْیَاهُ‏ خَرَّبَ‏ مَآلَه‏، مَنْ‏ عَمَرَ آخِرَتَهُ‏ بَلَغَ آمَالَه‏= هر کس دنیایش را آباد کند، آخرتش را خراب می‌کند و هر کس آخرتش را آباد کند، به آرزوهایش می رسد». خیلی‌ها هستند دنیا را آباد می‌کنند، ولی دنیایشان را به نیت آخرت‌شان می‌سازند. دنیای‌شان هم خوب است، دنیای‌شان هم آباد است، آخرت‌شان هم آباد است. چون آخرت گرا و اهل آخرت هستند، قلب‌شان را از دنیا خارج کردند و در آخرت گذاشتند. اینها فقط با بدن‌شان در این دنیا زندگی می‌کنند، اینها آدم‌های زیرکی هستند. بنابراین سعی کن که در انتخاب رشته، انتخاب همسر، انتخاب شغل، انتخاب دوست و ارتباطات، ملاکت را آخرت قرار بده. اگر به درد آخرتت نمی‌خورد یا ضرر دارد، آن را رها کن. - «ذِكرُ الآخرةِ دَواءٌ و شِفاءٌ ذِكرُ الدُّنیا أدْوَأُ الأدواءِ= یـاد آخـرت، دارو و درمـان اسـت و یـاد دنیا بـدترینِ دردهاست» ذکر آخرت، دوا و شفا است»، یعنی هم داروی تو است. اگر مریضی داری، چه جسمی و چه روحی، ناآرام هستی، می‌گوید زورم نمی‌رسد، عصبی هستم، پرخاشگر هستم، غمگین هستم، بی‌حوصله هستم، حوصله هیچ کس را ندارم، نه همسرم و نه هیچ کس دیگر را. همه چیز هم دارد؛ ولی قدر نمی‌داند. کنار یک همسر و پدر و مادر خوب است، اما ناآرام و عصبی است. با یاد آخرت، اصلاً غصه نمی‌خورد. یاد دنیا بدترین دردها است، یعنی غصه، حسرت، مقایسه انسان را بیچاره می‌کند. غصه خوردن‌ها زمانی است که ابدیت و شب اول قبر و برزخ و آخرت و همه اینها را فراموش کرده ایم که می‌نشینیم غصه می‌خوریم. یاد آخرت هم داروست و هم شفا. خوب می‌شوی. با مادرشوهرت مشکل داری، یاد آخرت بکن. با مادرزنت مشکل داری، یاد آخرت بکن. با باجناقت مشکل داری، با دوستت، با هر کس مشکل داری، یاد آخرت بکن. یاد آخرت تو را آرام می‌کند. آخرت مریضی کینه را هم شفا می‌دهد. از شر گذشته نمی‌توانی راحت بشوی، یاد آخرت شفایت می‌دهد. پس یاد آخرت کن. پس یاد ابدیت و یاد خانه آخرت، ‌انسان را شاد می‌کند، مریضی‌هایت را از یاد می‌­برد، دردهایت یادت می‌رود. مدام خانۀ آخرتت را آبادتر می‌کند. قا/115 آخرت شناسی   [1] . سوره نساء/ آیه 77. [2] . سوره اعلی آیه 16 و 17.