به هر موجودی که از مسیر طبیعی خودش خارج بشود «فاسق» می‌گویند. مثلاً اگر گوسفندی گوشت بخورد یا پلنگی به جای گوشت، علفخوار بشود، این دچار فسق شده است، یعنی حالت طبیعی ندارد. حد طبیعی انسان عبارت است از «لا إله إلا الله». یعنی اگر انسان معشوقی غیر از الله را برگزید و الهی غیر از الله بر قلبش حاکم شد، دچار فسق است و حد طبیعی ندارد. چون در بخش های جمادی، معشوق هایش جمادات هستند. در بخش های گیاهی معشوقش گیاهان و کمالات گیاهی هستند. در بخش حیوانی معشوقش کمالات حیوانی هستند. در بخش عقلی هم معشوقش معقولات است. در بخش انسانی و اصلی انسان که بخش بینهایت‌طلب است، بخش فوق عقل است که معشوقش الله است، یعنی کمال بی‌نهایت و مطلق. از طرفی انسان بینهایت‌طلب است و او جز یک بی نهایت کس دیگری را جز الله ندارد. بنابراین، اله‌ انسان در بخش انسانی‌اش به طور طبیعی الله است. حالا اگر کسی در بخش بینهایت‌طلبش الهی غیر از الله انتخاب کرد، از حد طبیعی خودش انحراف پیدا کرده است. یعنی از حد قانونی و طبیعی خودش که بی نهایت‌طلبی است، دست برداشته و بینهایت‌طلبی را رها کرده است. الله را رها کرده و سراغ کمالات محدود رفته و معشوقش کمالات محدود شده است. معلوم است که او دچار فسق شده است. این حالت فسق برای انسان خیلی خطرناک است. مثل کسی که در ازدواج به جای اینکه گرایش به جنس مخالف داشته باشد، به جنس موافق تمایل پیدا کند. این فسق و انحراف جنسی است. پس فسق باعث می‌شود که انسان روز به روز از الله دورتر بشود. شخص 40 سال 50 سال عمر می‌کند و این مدت را با کراهت از خدا و دین خدا زندگی می‌کند. او در اصل زندگی نکرده است. مثل زن و شوهری که از اول با ناراحتی و دلخوری و بدون علاقه با هم زندگی می‌کنند، ولی روز به روز تنفرشان بیشتر می‌شود. اصلاً عشقی برپا نشده که نتیجه‌دار باشد. این فسق ذاتاً نمی‌گذارد انسان از بهشت خوشش بیاید. شما وقتی که از مظاهر معشوقت متنفر هستی، چطوری می‌توانی بعداً پیش او بروی؟ کسی که فسق دنیایی دارد، روز قیامت نمی‌تواند بهشت برود و از بهشت لذتی نمی‌برد. او اصلاً سنخیت با بهشت ندارد و اصلاً نمی‌تواند لذت ببرد. بارها گفتیم که اگر کافر را بهشت ببرند، او نمی‌تواند از بهشت لذت ببرد. چون ابزار استفاده از آن را با خودش از دنیا نیاورده. مثل بچه‌ای که کور به دنیا آمده. در دنیا احتیاج به ارتباط با طول موج هست. ولی ابزارش را نیاورده و نمی‌تواند با دنیا ارتباط برقرار کند. فاسق ابزار استفاده از بهشت را با خودش از اینجا نمی‌برد. کما اینکه با مظاهر بهشت در دنیا نمی‌توانسته ارتباط برقرار کند. از آدم های بهشتی و مؤمن بدش می‌آید. بنابراین، او فسق دارد و طبیعی نیست. کسی که از زن محجوب خوشش نمی‌آید، فاسق است. این آدم طبیعی نیست. کسی که از مرد متدین و مذهبی بدش می‌آید، فسق دارد. دیگر قطعاً طبیعی نیست. جایگاه فاسق، آتش دوزخ است قرآن می فرماید: «وَأَمَّا الَّذِینَ فَسَقُوا فَمَأْوَاهُمُ النَّارُ كُلَّمَا أَرَادُوا أَنْ یَخْرُجُوا مِنْهَا أُعِیدُوا فِیهَا وَقِیلَ لَهُمْ ذُوقُوا عَذَابَ النَّارِ الَّذِی كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ[1]= و اما آنان که سر از طاعت حق کشیده و فاسق شدند منزلگاهشان در آتش دوزخ است و هر چه کوشند و خواهند که از آن آتش بیرون آیند باز (فرشتگان عذاب) بدان دوزخ برگردانندشان و گویند عذاب آتشی را که (در دنیا) تکذیب می‌کردید اینک بچشید». شخص فاسق محل زندگی و جایگاهش آتش است. کسی که فسق ظاهری دارد هم همینطور است. یعنی کلاً در دنیا فسق دارد. حالا ظاهری یا باطنی. این اینجا هم که هست در جهنم است. همین الان هم مأوایش در جهنم است. در روایت هم داریم سال‌ها طول می‌کشد تا فاسق خودش را به لبه جهنم بکشاند. بعد دوباره از مسیر سقوط می‌کند و برمی‌گردد و نمی‌آید. برای همین هم پیامبر فرمود: «سوءُ الخُلُقِ ذَنبٌ لا یُغفَرُ[2]= بداخلاقی گناهی است که آمرزیده نمی‌شود». گفتند چرا؟ فرمود: چون هر وقت می‌خواهد دست از بداخلاقی‌اش بردارد، دوباره یک بداخلاقی دیگر دارد. دائم معذرت‌خواهی می‌کند ولی 5 دقیقه بعد حمله می‌کند و ناراحت می‌شود.  انسان باید به خدا التماس کند که خدایا من را از خودم بگیر. من را از دست خودم نجات بده. از اخلاق خودم و از خودم نجات بده که من اینطوری نباشم. من نمی‌توانم و من زورم به خودم نمی‌رسد. من حسود و بداخلاق و زودرنج و حقه‌باز و کینه‌توز و بخیل هستم. دقت کنید چرا آیه می‌گوید «فَمَأْوَاهُمُ النَّارُ»؟ چون فاسق آتش و جهنم را تکذیب می‌کرد. مثل کسانی که کرونا را تکذیب می‌کنند. وقتی تکذیبش می‌کنی، خودت را برای برخورد با آن آماده نمی‌کنی. می‌گویی نیست و دروغ است و وجود ندارد. کسی که قیامت و آخرت را تکذیب می‌کند، به جهنم می‌افتد. برای همین می‌گوید «ذُوقُوا عَذَابَ النَّارِ الَّذِی كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ= بچشید عذاب آتشی را که تکذیبش می کردید». این نتیجه طبیعی و منطقی آن تکذیب است. هر چیزی را تکذیب می‌کنید، در آن قرار می‌گیرید. این سرنوشت غم‌انگیز همه افراد فاسق است. حالا کسی که حسادت را تکذیب می‌کند و می‌گوید ندارم، بداخلاقی دارد، ولی می‌گوید ندارم و خیلی هم خوب هستم، معلوم است که آتش زیر خاکستر جهنم را با خودش دارد. خدا آیت الله ممدوحی را رحمت کند. ایشان می‌گفت: گاهی آدم به خودش خیلی شیفته می‌شود و از خودش خیلی خوشش می‌آید، اما در عمق 500 متری وجودش، یک عالم جهنم وجود دارد که فرصت پیش نیامده که این را بیرون بیاورد. شراب خور به 5 بلا گرفتار می شود نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: «اَلْعَبْدُ إِذَا شَرِبَ شَرْبَةً مِنَ اَلْخَمْرِ اِبْتَلاَهُ اَللَّهُ بِخَمْسَةِ أَشْیَاءَ اَلْأَوَّلُ قَسَاوَةُ قَلْبِهِ وَ اَلثَّانِی تَبَرَّأَ مِنْهُ جَبْرَئِیلُ وَ مِیكَائِیلُ وَ إِسْرَافِیلُ وَ جَمِیعُ اَلْمَلاَئِكَةِ وَ اَلثَّالِثُ تَبَرَّأَ مِنْهُ جَمِیعُ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ اَلْأَئِمَّةِ عَلَیْهِمُ السَّلاَمُ وَ اَلرَّابِعُ تَبَرَّأَ مِنْهُ اَلْجَبَّارُ جَلَّ جَلاَلُهُ وَ اَلْخَامِسُ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَمَّا اَلَّذِینَ فَسَقُوا فَمَأْوٰاهُمُ اَلنّٰارُ كُلَّمٰا أَرٰادُوا أَنْ یَخْرُجُوا مِنْهٰا أُعِیدُوا فِیهٰا وَ قِیلَ لَهُمْ ذُوقُوا عَذٰابَ اَلنّٰارِ اَلَّذِی كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ[3]». بنده هرگاه جرعه‌ای شراب بنوشد خدا او را به پنج چیز مبتلا می‌سازد: «قَسَاوَةُ قَلْبِهِ= قساوت قلب پیدا می‌کند». قساوت قلب یعنی آنجایی که دیگر قلب نمی‌تواند با مصالح خودش ارتباط بگیرد، کاملاً از مسیر دور می‌شود. یعنی دچار فسق شده است. وقتی هم قسی القلب شد، دیگر جذب نمی‌کند. شما دائم با او حرف بزنید و نصیحتش هم کنید، هیچ نوع تأثیری در او ندارد. «وَ اَلثَّانِی تَبَرَّأَ مِنْهُ جَبْرَئِیلُ وَ مِیكَائِیلُ وَ إِسْرَافِیلُ وَ جَمِیعُ اَلْمَلاَئِكَةِ= جبرئیل و میکائیل و اسرافیل و همه فرشته‌ها از او بیزاری می‌جویند». یعنی دوستی و انس فرشته‌ها را انسان از دست می‌دهد و خیلی خسارت می‌بیند. چون فرشته‌ها موجودات بسیار خوب و نازنین و جذابی هستند که رفاقت و صمیمیت با آنها بسیار دنیای انسان را شیرین می‌کند. انسان از تنهایی اذیت نمی‌شود. انسان غم سراغش نمی‌آید. از نظر عاطفی گدایی لازم نیست از کسی کند. «وَ اَلثَّالِثُ تَبَرَّأَ مِنْهُ جَمِیعُ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ اَلْأَئِمَّةِ عَلَیْهِمُ السَّلاَمُ= و سوم جمیع انبیاء و ائمه (علیهم السلام) از او بیزار می‌شوند». «وَ اَلرَّابِعُ تَبَرَّأَ مِنْهُ اَلْجَبَّارُ جَلَّ جَلاَلُهُ= و چهارم خدای جبار جل جلاله هم از او بیزار می‌شود». اگر خدا از انسان بیزار بشود چه کسی می‌خواهد دل خدا را به دست بیاورد؟ «وَ اَلْخَامِسُ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَمَّا اَلَّذِینَ فَسَقُوا فَمَأْوٰاهُمُ اَلنّٰارُ كُلَّمٰا أَرٰادُوا أَنْ یَخْرُجُوا مِنْهٰا أُعِیدُوا فِیهٰا وَ قِیلَ لَهُمْ ذُوقُوا عَذٰابَ اَلنّٰارِ اَلَّذِی كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ= این سخن خداوند عز و جل [شامل حال او مى‌شود كه‌]: «و امّا كسانى كه نافرمانى كرده‌اند، جایگاهشان آتش است. هر بار كه بخواهند از آن بیرون بیایند، به آن باز گردانیده مى‌شوند و به آنان گفته مى‌شود: بچشید عذاب آن آتشى را كه دروغش مى‌شمردید». پس دقت کنید حضرت فسق را روی فسق ظاهری یعنی مشروب‌خوری برد. بی حجابی هم همینطور است. هیچ فرقی نمی کند. بی حجابی آنقدر عذابش وحشتناک است که حد ندارد. تبعات و نکبت های دنیایی و آخرتی دارد. فقط مشروب‌خوری نیست. فسق های ظاهری، نزول‌خوری، خمس ندادن، زکات ندادن، بی‌احترامی به پدر و مادر، عدم رضایت آنها و ... اینها فسق های ظاهری هستند. چیزهای بدتر از اینها فسق های باطنی است. مثل تکبر، زودرنجی، حساسیت، حسادت، خساست، بخل، خودشیفتگی و خودبرتربینی و...  اینها خیلی وحشتناک است. چه مجالسی موجب خشم خدای مهربان می شود؟ روایت بعدی را از امیرالمؤمنین (علیه السّلام) بخوانم. ایشان فرمودند: «إِیَّاكَ وَ مَحَاضِرَ اَلْفُسُوقِ فَإِنَّهَا مُسْخِطَةٌ لِلرَّحْمَنِ مُصْلِیَةٌ لِلنِّیرَانِ[4]= از مجالس فسق و فجور دورى كن؛ زیرا این مجالس موجب خشم خداى مهربان و بر افروخته شدن آتش‌اند». عروسی‌هایی که در آن بزن و برقص‌های خاص دارند، یا اختلاط دارند، بعضی ها هم به این فسق و فجورها علاقه دارند که رقص باشد و چیزهای دیگر... این مجالس موجب غضب خداوند و نیز برافروخته شدن آتش جهنم می شود. امام صادق (علیه السّلام) می‌فرماید: «لا تَقبَل فی ذی رَحِمِكَ وَأَهلِ الرِّعایَةِ مِن أَهلِ بَیتِكَ قَولَ مَن حَرَّمَ اللَّهُ عَلَیهِ الجَنَّةَ وَجَعَلَ مَأواهُ النّارَ، فَإِنَّ النَّمَّامَ شاهِدُ زورٍ وشَریكُ إِبلیسَ فِی الإِغراءِ بَینَ النّاسِ وَ قَدْ قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى‌ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا تُصِیبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلى‌ ما فَعَلْتُمْ نادِمِینَ[5]= درباره خویشاوندت و افراد خانواده‌ات سخن كسى را كه خدا بهشت را بر او حرام كرده و آتش را جایگاهش قرار داده است، نپذیر؛ زیرا سخن چین، گواهِ دروغگو و شریك شیطان در فتنه‌انگیزى میان مردم است. خداوند متعال فرموده است: «اى كسانى كه ایمان آورده‌اید! اگر فاسقى برایتان خبرى آورد، وارسى كنید كه مبادا ندانسته به گروهى آسیب برسانید و آن گاه از آنچه كرده‌اید، پشیمان شوید». بعضی از آدم‌ها شخصیتاً اهل نمامی و سخن‌چینی هستند. یعنی تا حرفی را می‌شنوند، آن را نقل می کنند. هر چه هم می‌گویی اینطور آدم ها را اطراف تان راه ندهید و نپذیرید. می‌بینید که او دوست دارد به این کارش ادامه دهد. شخصیتش به گونه ای است که آدم های نمام و سخن‌چین و خائن را می‌پذیرد و خائن‌ها هم طمع دارند که به او نزدیک بشوند و حرف های مفت بزنند و این هم بپذیرد. این آدم‌ها را قبول نکنید. در دستگاه و زندگی‌تان راه ندهید. صریحاً با آن‌ها برخورد کنید. می‌خواهد برادر، مادر، پدر، هر کس که می‌خواهد باشد. باید محکم جلویش بایستی و بگویی اینجا جای این حرف ها نیست. لطفاً من را جهنمی نکن، خودت را هم جهنمی نکن. جهنم/فسق پی نوشت: [1] . سجده آیه 20. [2] . محمدی ری شهری، میزان الحکمه، ج 1، ص806. [3] . محدث نوری، مستدرك الوسائل، ج۱۷، ص۴۷. [4] . تمیمی آمدی، غرر الحکم و دررالکلم،  ج۱،  ص۱۷۰. [5] . مجلسی، بحارالانوار، ج47، ص 168. قا/231

بحثمان در موضوع جهنم درباره ارتباط با ظالمین بود. نکته‌‌ای که خیلی مهم است، این است که «چیزی که در آخرت به آن جهنم می‌‌گویند، و صراطی که ما باید از آن رد بشویم تا به بهشت برسیم، متن حقیقیش در دنیاست». آنچه که آنجا اتفاق می‌‌افتد، درواقع محصول و نتیجه دنیاست. در این جلسه، می‌‌خواهیم درباره سعایت، سخن‌‌چینی و بدگویی نزد ظالم صحبت کنیم. اولین فرمایش از نبی اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) است. ایشان فرمودند: «مَنْ‏ سَعَى‏ بِأَخِیهِ‏ إِلَى‏ سُلْطَانٍ‏ لَمْ یَبْدُ لَهُ مِنْهُ سُوءٌ وَ لَا مَكْرُوهٌ أَحْبَطَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ كُلَّ عَمَلٍ عَمِلَهُ فَإِنْ وَصَلَ إِلَیْهِ مِنْهُ سُوءٌ أَوْ مَكْرُوهٌ أَوْ أَذًى جَعَلَهُ اللهُ فِی طَبَقَةٍ مَعَ هَامَانَ فِی جَهَنَّمَ= هر كس از برادر خود نزد سلطانى سعایت كند، چنانچه از آن سلطان به او ناراحتى یا گزندى نرسد، خداوند عزّ و جلّ همه اعمال آن سعایت كننده را بر باد دهد و چنانچه گزند یا ناراحتى و یا آزارى از سلطان به آن شخص برسد، خداوند آن سعایتگر را با هامان (وزیر فرعون) در یك طبقه از دوزخ جاى دهد». مثلا شخص در یک خصومت شخصی با برادرش تصمیم می گیرد که از او شکایت کند و آبرویش را ببرد، یا کاری کند که رسوا شود و پدرش را در بیا‌‌‌‌ورد و... این را بدان تمام عملت روی هواست. با هامان در جهنم هم‌‌درجه می‌‌شوی. آنجا جای عادی نیست، اما اگر به او آسیبی نرسد، تمام زحمات و اعمالت حبط می‌‌شود و از بین می‌‌رود. چقدر نزدیک شدن به این محاکم و به ظالمین خطرناک است. امام صادق (علیه السلام) این روایت پیغمبر را به گونه ای دیگر بیان کرده است. به این مضمون که اگر کسی مؤمنی را بترساند؛ مثلا بگوید آبرویت را می‌‌برم، یا بلایی سرت می‌‌آورم. در اینجا دو حالت دارد: اگر به او بلایی نرسد و فقط رفته یک گزارش و خبری داده، او در جهنم است؛ اما اگر به او مصیبتی برسد، با فرعون و آل فرعون در جهنم همنشین است. مؤمن حرمتش از کعبه بالاتر است. کسی به کعبه توهین کند، چه حکمی دارد!! بغی را اگر بخواهیم معنا بکنیم، تقریباً معنای تجاوز می‌‌دهد. تجاوز یعنی انسان ورود به حریم افراد کند. یعنی ظلمی که صرفاً حق‌‌خوری نیست. یک خودشیفتگی بسیار زیاد است که باعث می‌‌شود انسان به حریم یا حق دیگران تجاوز کند. کسی که حریم شخصی دارد، اما تو به او تجاوز بکنی، مدام از او سؤال کنی تا چیزی از او در بیاوری و او هم مجبور است به تو بگوید. این خوب نیست که به خود اجازه می‌‌دهی چیزی که به تو ربطی ندارد، و سرّ دیگران است را بدانی. این یک تجاوز است. همچنین کنترل تلفن دیگران، استخراج مکالمات افراد، ضبط صدا و... اینها همه از مصادیق بغی یا همان تجاوز است که ظلم و گناه است. چه انسانی به اندازه مورچه وارد محشر می شود؟ نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: «مَنْ‏ بَغَى‏ عَلَى‏ فَقِیرٍ أَوْ تَطَاوَلَ‏ عَلَیْهِ وَ اسْتَحْقَرَهُ اسْتَحْقَرَهُ اللهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ مِثْلَ الذَّرَّةِ فِی صُورَةِ رَجُلٍ حَتَّى یَدْخُلَ النَّار[1]= هر كس به تهیدستى زور بگوید یا بر او گردنكشى و بزرگى كند و حقیرش شمارد، خداوند در روز قیامت او را به شكل آدمى به اندازه مورچه محشور نماید تا این كه به دوزخ رود». مثلا الان سوار ماشین شدم آن بنده خدا از روی ناچاری من را سوار کرده، می‌‌گوید آقا ده تومان هم بده بیا سوار بشو. من که می‌‌دانم این مسیر 20 تومان است، چرا باید حق او را بخورم. می‌‌گوید خودش راضی است. خودش از روی ناچاری راضی است. به او کمک کن، یک ذره هم بیشتر بده، چه اشکالی دارد؟ خدا به تو برکت می‌‌دهد، یک تا 700 برابر خدا به تو برکت می‌‌دهد. در خانواده‌‌ها چقدر زن ها با شوهران شان، با فرزندان شان از این کارهای وحشتناک می‌‌کنند. مردسالاران چقدر زن و فرزندشان را تحقیر و اذیت می‌‌کنند. این اخلاق جهنمی زیاد است. اینکه می‌‌گویم جهنم در زندگی ماست و ما در جهنم حرکت می‌‌کنیم، یعنی همین. پس باید حواسمان را خیلی جمع کنیم. جهنم در انتظار متجاوزان است حضرت علی (علیه‌السّلام) جمله ای دارد که فهمش یک ذره ظرافت می‌‌خواهد. «مَا أَعْظَمَ‏ عِقَابَ‏ الْبَاغِی[2]= چقدر عظیم است کیفر متجاوز». رسول خدا (صلی الله علیه وآله) وقتی می‌‌خواهد بغی را مثال بزند، از فقیری که تو حقش را می‌‌خوری یا تحقیرش می‌‌کنی، شروع می‌کند. اینهایی که بمب می‌گذارند، فتنه‌‌هایی که در خیابان‌‌ها می‌‌کنند، بانک آتش می‌‌زنند، مغازه‌‌ها را آتش می‌‌زنند، برق را قطع می‌‌کنند، اینها همه از مصادیق تجاوز است. کسی که هک می‌‌کند، او یاغی است. او همین عذاب را دارد که خدا به اندازه مورچه او را کوچک می‌‌کند تا کل قیامت که بدبختی دارد. بعد هم به جهنم می‌‌رود. علی (علیه‌السّلام) در فرمایش دیگری فرمودند: «أَیُّهَا النَّاسُ إِنَ‏ الْبَغْیَ‏ یَقُودُ أَصْحَابَهُ‏ إِلَى النَّارِ[3]= ای مردم تجاوز اصحاب خودش را به جهنم می‌‌کشاند». طرف می‌‌خواهد گوشت بفروشد. یک عالم آشغال در این گوشت می‌‌ریزد، کباب می‌‌خواهد دست مردم بدهد، یک عالم آشغال به اسم کباب دست مردم می‌‌دهد. تمامش تجاوز است. باید در قیامت جواب پس بدهند. جهنم/ظالمین، یاغی پی نوشت: [1] . حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج8، ص590. [2] . محدث نوری، مستدرک الوسائل، ج12، ص88. [3] . حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج11، ص332. قا/241

همّ دشمنان خدا و دین، دنیاداری است، که خیلی‌‌ها به آن علاقه دارند و شیفته آن هستند. طبیعی است برای کسانی که پیرو حق، انبیاء و اهل بیت (علیهم السّلام) هستند، دنیا به راحتی به دست نمی‌‌آید. همانطور که نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند، ما همواره در تنگنا و سختی و ظلم و آوارگی هستیم تا اینکه قومی قیام کند و زمینه را برای سلطنت و ظهور مهدی فراهم کند. آل پیامبر (علیهم السلام) هم که به قول حضرت صادق (علیه السّلام) ما هم از آل نبی هستیم، تا زمان ظهور حضرت این مصائب و مشکلات برای مسلمین و شیعیان نوشته شده است. اینجاست که یک عده باید امتحان پس بدهند. چون در دست دشمن دنیایی را می‌‌بینند که بسیار تزیین شده است. اما باطنش چیز خوبی نیست. هر کس به سمت آن برود، نه خیر دنیا می‌‌بیند و نه خیر آخرت. ممکن است کسی که ایمانش ضعیف است و گرایش به ظالمین و سبک زندگی دشمن دارد، در دلش بگوید ای کاش من هم مثل اینها بودم، ای کاش من هم جای اینها بودم. یا حسرت زندگی آنها را بخورد. این حسرت ها باعث می شود که یواش یواش در ذهن و دلش آمادگی برای گرایش پیدا ‌‌کند. در طول تاریخ بوده اند هم از خواص و هم از عوام که به سمت دشمنان انسانیت و دشمنان خدا گرایش پیدا کرده اند. از نزدیکترین اصحاب پیغمبر و امیرالمؤمنین (علیه السّلام) بگیرید تا یاران ائمه این گونه بودند که به دشمن گرایش پیدا کردند و آخر هم آن سبک زندگی را پذیرفتند. از این رو، خداوند تبارک و تعالی برای اینکه بتواند بندگان صالح خودش را حفظ کند، یک باب مهمی را در قرآن باز کرده است. امام صادق (علیه السّلام) در تفسیر آیه «وَ لا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذینَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ[1]= و به كسانى كه ستم كرده‏ اند متمایل مشوید كه آتش [دوزخ] به شما مى ‏رسد»، می‌‌فرماید: «هُوَ الرَّجُلُ‏ یَأْتِی‏ السُّلْطَانَ فَیُحِبُّ بَقَاءَهُ إِلَى أَنْ یُدْخِلَ یَدَهُ إِلَى كِیسِهِ فَیُعْطِیَهُ= او شخصى است كه نزد سلطانى مى رود و به مقدارى كه سلطان دستش را در كیسه اش مى‌كند تا به او عطایى بدهد، آرزومند زنده ماندنش است». سلطان که می‌‌گوییم حتماً پادشاه نیست. گاهی شخص وزیر ظالمی است، استاندار ظالمی است، فرماندار ظالمی است، کدخدای ظالمی است، یک مدیر ظالمی است. فرق نمی‌‌کند. می‌‌گوید این طمع که می‌‌خواهد رئیس باشد، دوست دارد که این زنده باشد. چون فکر می کند این به ما می‌‌رسد. چنین کسی گرفتار آتش جهنم می شود. چقدر آدم داشتیم حکومت ظالمین را دوست داشتند، حکومت قبلی را دوست داشتند، برای اینکه می‌‌گفتند نان ما در این کیسه است. در مورد صفوان جمال همین بود. وی از شیعیان امام کاظم (علیه السّلام) بود. حضرت به او گفت: تو شترهایت را به هارون کرایه دادی؟ گفت: بله آقا. حضرت فرمود: چرا این کار را کردی؟ گفت: آقا من به راه ظلم ندادم. ایشان آمد از من یک تعدادی شتر کرایه کرد برای حج. حضرت فرمود: کرایه‌‌ات را که نداده؟ گفت: نه. فرمود: تو الان دوست داری او برگردد بیاید و پولت را بدهد؟ گفت: بله. گفت: همین مقدار که دوست داری او زنده بماند و برگردد تا پول تو را بدهد، این همکاری با ظالم است. جزای گرایش قلبی به سبک زندگی دشمنان خدا، سقوط انسان است خدا با قلب‌‌ انسان کار دارد. گاهی بعضی آدم‌ها هستند که به ظالمین نمی‌‌رسند. اصلاً فرصت پیدا نمی‌‌کنند به سمت آنها بروند؛ اما تمایل شان به آنهاست و این کارشان را خراب می‌‌کند. خدا همین قلب را کار دارد. کسیه هست که تا حالا اصلاً خارج نرفته و با ظالمین ارتباطی نداشته، اصلاً سطح زندگیش این طوری نبوده که به آنها نزدیک بشود، ولی آنها را دوست دارد. سبک زندگی آنها از خانه‌‌شان بگیر تا لباس پوشیدن شان بگیر، تا اسباب و اثاثیه زندگی شان، تا اتومبیل‌‌شان، تا فنجانی که در آن قهوه می‌‌خورند، تا آن لباسی که می‌‌پوشند، تا ادبیات و زبان شان، تا هر چیز دیگری که شما به آن فکر می‌‌کنید، او خوشش می‌‌آید جای آنها باشد. یعنی این تمایل ها را دارد. اینها همان است که نمی‌‌گذارد شخص به بهشت راه پیدا کند. برای همین حضرت می‌‌فرماید: «فَیُحِبُّ بَقَاءَهُ» خدا با آن دل کار دارد. باید طوری شوی که در دلت نخواهی شبیه ظالم ها بشوی. بعضی ها آدم های خیلی خوبی هستند، ولی در دلشان یک طوری هستند که می‌‌خواهند از تمدن اسلام، شخصیت اسلامی، مرام اسلامی فاصله بگیرند. مثلا در اسم‌‌گذاری فرزندش، دوست ندارد واقعاً اسم اهل بیت را بگذارد. قرآن با قلب کار دارد. وگرنه همسر فرعون، آسیه، از اولیای خداست، زندگی شاهانه دارد، لقمه فرعون را می‌‌خورد، ولی آن زن یک قلبی دارد که فقط جای خداست و می گوید: «رَبِّ ابْنِ لی‏ عِنْدَكَ بَیْتاً فِی الْجَنَّةِ[2]= بار الها تو خانه‌ای برای من نزد خود در بهشت بنا کن». اصلاً خدا زنان را الگوی ایمان و کفر معرفی کرده است. «ضَرَبَ اللهُ مَثَلاً لِلَّذینَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ[3]= و باز خدا برای مؤمنان (آسیه) زن فرعون را مَثَل آورد». در نقطه مقابل هم می‌فرماید: «ضَرَبَ اللهُ مَثَلاً لِلَّذینَ كَفَرُوا امْرَأَتَ نُوحٍ وَ امْرَأَتَ لُوطٍ[4]= خدا برای کافران زن نوح و زن لوط را مثال آورد». ما چقدر زنان پیغمبر داشته ایم و زنان ائمه بودند که آن درجه از کفر را داشتند، ولی همسر پیامبر بودن نجات شان نداد. از آن طرف زنان سلاطین و ظلمه را داشته ایم. سلاطینی که همسران شان آدم های خیلی برجسته‌‌ و مؤمنی بودند. در تاریخ هم زیاد بوده اند. اینها برای آن است که در روز قیامت کسی نگوید ما مجبور شدیم یک سفر خارجی بریم و در آنجا دیگر محیطش اینطوری بود، ما رفتیم یک کشور خارجی، ما رفتیم محل زندگی‌‌مان اینطوری بود و مجبور به گناه شدیم. خدا می‌‌گوید: «أَ لَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللهِ واسِعَةً فَتُهاجِرُوا[5]= آیا زمین خدا پهناور نبود که در آن هجرت کنید». کسی نمی‌‌تواند بگوید دور و بری‌‌های مان اینطوری بودند، مادرمان اینطوری بود، پدرمان اینطوری بود، ما مجبور به گناه بودیم. در روز قیامت خیلی از زنان همین ظلمه را جلوی شما می‌‌گذارند و می‌‌گویند ببینید این زن در کنار خبیث‌‌ترین آدم روی زمین بوده، این دختر در کنار خبیث‌‌ترین آدم روی زمین بوده، در خانه همان ظالم هم زندگی کرده، اما در آنجا رشد پیدا کرده و آلوده به گناه نشده است. خضوع در برابر سلطان ستمگر، جزای آتش را به دنبال دارد نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در فرمایشات گوناگونی به جزای همیاری و کمک به ظالم اشاره می کنند و می‌فرمایند: «مَنْ‏ تَوَلَّى‏ خُصُومَةَ ظَالِمٍ أَوْ أَعَانَ عَلَیْهَا ثُمَّ نَزَلَ بِهِ مَلَكُ الْمَوْتِ قَالَ لَهُ أَبْشِرْ بِلَعْنَةِ اللهِ وَ نَارِ جَهَنَّمَ‏ وَ بِئْسَ الْمَصِیرُ= هرکس وکیل مدافع فرد ستمکاری شود و یا ستمکاری را در ستم‌کردن یاری کند، آنگاه که فرشته‌ی مرگ بر بالین او سایه گسترد، به او گوید: «مژده باد تو را به لعنت و نفرین خدا و آتش دوزخ، که آن، بسیار سرانجام بدی برای او خواهد بود» (كتاب من لا یحضره الفقیه: ج 4 ص 11 ح 4968، الأمالی للصدوق: ص 512 ح 707، تنبیه الخواطر: ج 2 ص 259 )  این مال کسانی است که وکیل افراد ظالم می‌‌شوند، یا می‌‌خواهند شاهد ظلم باشند، یا در دستگاه ظالمی کار می‌‌کنند. وکیلی که وکالت یک ظالمی را قبول بکند و برود شهادت بدهد، یا وکالت و دفاعش را هم قبول نکند، بلکه در دعوایی به او کمک بکند، چنین کسی اگر بمیرد، عزرائیل به او می‌‌گوید که بشارت باد بر تو و لعنت خدا و آتش جهنم. امروزه یک عده در دادگستری ها هستند که آنجا ایستاده اند و می‌‌گویند پول به ما بدهید تا بیاییم شهادت بدهیم به نفع شما. حالا طرف هر جنایتی کرده باشد، اینها برای شان مهم نیست. در زندگی ‌‌ما هم پیش می‌‌آید که نزدیکترین کسان مان ظالم هستند و ممکن است از آنها دفاع کنیم. در حالی که دفاع کردن و وکیل شدن برای آدم های فاسد حرام است. هرچند به ظاهر ساده می رسد، ولی دایره‌‌اش وسیع‌‌تر از یک دفاع و وکالت است. «مَنْ‏ مَدَحَ‏ سُلْطَاناً جَائِراً أَوْ تَخَفَّفَ وَ تَضَعْضَعَ لَهُ طَمَعاً فِیهِ كَانَ قَرِینَهُ فِی النَّارِ= هر كه به طمع چیزى سلطان ستمگرى را مدح گوید و خود را در برابر او خوار و پست سازد، همنشین او در آتش خواهد بود». (كتاب من لا یحضره الفقیه: ج 4 ص 11 ح 4968، الأمالی للصدوق: ص 512 ح 707، تنبیه الخواطر: ج 2 ص 259) ما چقدر شاعر داشته ایم که در مدح سلاطین، آدم های فاسد و ظالم شعر گفته اند. شاعر بوده و خودش را فروخته، هنرمند بوده و هنرش را فروخته و هنرش را به جهنم آلوده کرده است. بعضی ها هم خم می‌‌شوند، خوار و خفیف می‌‌شوند، دست یک ظالم را می‌‌بوسند و تواضع‌‌های حقیرانه دارند. چنین کسانی در آتش جهنم همنشین آن سلطان هستند. پس همه چیز به قلب آدم برمی گردد. به خاطر همین حضرت فرمود: «الرَّاضِی‏ بِفِعْلِ‏ قَوْمٍ‏ كَالدَّاخِلِ فِیهِ مَعَهُمْ= كسى كه از اعمال قومى خشنود باشد، گویى خود در داخل كارهاى آنان بوده است».(وسائل الشیعة 11: 411، الباب 5 من أبواب الأمر و النهی، الحدیث12) هر کس که به فعل یک قومی راضی باشد، به عملکرد یک قومی راضی باشد، به سبک زندگی آنها، به کاری که آنها می‌‌کنند در دلش راضی باشد، مثل کسی است که داخل آنهاست و همراه آنها است. هر چیزی که ناحق است، اگر به آن راضی باشی، وقتی قلبت راضی باشد، دقیقاً یعنی آن کار را انجام داده ای. فعل خارجی مهم نیست، اگر قلب تو یک کار زشتی را بپذیرد، برای همراه شدن با انجام دهنده آن کافیست. «مَن مَشى‌ إلى‌ سُلطانٍ جائِرٍ طَوعاً مِن ذاتِ نَفسِهِ تَمَلُّقاً إلَیهِ بِلِقائِهِ وَالتَّسلیمِ عَلَیهِ، خاضَ نارَ جَهَنَّمَ بِقَدرِ خُطاهُ إلى‌ أن یَرجِعَ مِن عِندِهِ إلى‌ مَنزِلِهِ. فَإِن مالَ إلى‌ هَواهُ أو شَدَّ عَلى‌ عَضُدِهِ، لَم یَحلُل بِهِ مِنَ اللَّهِ لَعنَةٌ إلّاكانَ عَلَیهِ مِثلُها، ولَم یُعَذَّب فِی النّارِ بِنَوعٍ مِنَ العَذابِ إلّاعُذِّبَ بِمِثلِهِ[6]= هر كس داوطلبانه و از پیش خود نزد سلطان ستمگرى برود و نزد او زبان به چاپلوسى بگشاید و بر او سلام گوید، به شمار گام‌هایى كه براى رفتن [به سوى آن سلطان‌] تا هنگام باز گشتن به خانه‌اش بر داشته، در آتش جهنّم فرو خواهد رفت، و اگر به دلخواه او گراید یا به او كمك كند، همانند هر لعنتى كه از جانب خداوند شامل حال آن سلطان شود، دامن او را نیز مى‌گیرد و هر نوع عذابى كه آن سلطان در آتش داشته باشد، او نیز به چون آن، گرفتار مى‌آید». کسی که داوطلبانه علاقه دارد به درگاه سلطانی برود و خودش را در آن دستگاه جا کند و زبان چاپلوسی داشته باشد، به شماره قدم هایی که برمی‌‌دارد و به سمت او می‌‌رود، تا وقتی که به خانه‌‌اش برمی‌‌گردد، این آدم در آتش جهنم فرو خواهد رفت و اگر به او گرایش پیدا بکند، یا به او کمک بکند، همانند هر لعنتی که از جانب خدا شامل حال او می‌‌شود، شامل حال این هم می‌‌شود. «مَنْ‏ وَلِیَ‏ جَائِراً عَلَى‏ جَوْرٍ كَانَ قَرِینَ هَامَانَ فِی جَهَنَّمَ= هر كس ستمگرى را در ستمش یارى رساند، همدم هامان در جهنّم است». (كتاب من لا یحضره الفقیه : ج 4 ص 11 ح 4968 ، الأمالی للصدوق : ص 512 ح 707) امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: چنین کسی همنشین خود فرعون در جهنم است. خیلی از کسانی که از ما بهتر بودند، ما سر کلاس شان می‌‌نشستیم، استاد ما بودند، حرف های شان برای ما خوب بود، از آنها درس گرفتیم، در این 40 سال ریزش و سقوط کرده اند. به خصوص تا ظهور امام زمان از این ریزش ها خواهیم داشت. حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) می فرماید:«یا مَعاذ کُلُّ ظالِمٍ لَهُ اَخِلاّءُ عَلَی الظُلم صارُوا اَعداءٌ بَعضُهُم لِبَعضٍ یَتَبَرَءُ بَعضَهُم مِن بَعضٍ عَلی ما کانوا یَتَخالَلُونَ عَلَیهِ فِی الدّنیا فَیَجمَعُهُمُ اللهُ فی دَرَکٍ واحِد= اى معاذ! هر ستمگرى كه دوستانى [و یاورانى‌] بر ستمش داشته باشد، [در قیامت‌] آن دوستان، دشمن یكدیگر خواهند شد و به خاطر آنچه در دنیا براى آن با یكدیگر دوستى مى‌كرده‌اند، از همدیگر بیزارى خواهند جست [و هر یك، گناه آن ستم را به گردن دیگرى خواهد انداخت‌]. پس خداوند، آنان را در یك طبقه از آتش، گرد خواهد آورد».(الفردوس : ج 5 ص 376 ح 8480 عن معاذ بن جبل) الان سر همین قضیه دولت آمریکا نگاه کنید. آنها و غربی ها ادب و آداب و احترام و ظواهر را تا زمانی رعایت می‌‌کنند که منافع شان به خطر نیفتد. آنجایی که منافع شان به خطر بیفتد، حاضر هستند آبروی خودشان و دیگران و حتی نزدیکترین دوستان شان را ببرند. ولی برای ما خیلی کلاس می‌‌گذارند که ما آدم های خیلی مثبت، آرام و مؤدبی هستیم. حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) می فرماید: «إِذَا كَانَ‏ یَوْمُ‏ الْقِیَامَةِ نَادَى‏ مُنَادٍ أَیْنَ‏ الظَّلَمَةُ وَ أَعْوَانُ الظَّلَمَةِ وَ أَشْبَاهُ الظَّلَمَةِ حَتَّى مَنْ لَاقَ لَهُمْ دَوَاةً وَ حَتَّی مَنْ بَرَى لَهُمْ قَلَماً قَالَ فَیَجْمَعُونَ فِی تَابُوتٍ واحِدٍ ثُمَّ یُقذَفُونَ فِی نارِ جَهَنَّمَ= چون روز قیامت شود، فریادگرى بانگ مى‌زند كه: «كجایند ستمگران و یاوران ستمگران و پیروان ستمگران، حتّى كسى كه براى آنان (ستمگران)، دواتى را لیقه كرده و حتّى كسى كه برایشان قلمى تراشیده است؟! در این هنگام، همه آنان را در یك تابوت مى‌گذارند و سپس در آتش جهنّم پرتابشان مى‌كنند».(وسائل الشیعة : ج 12 ص 131 ح 22302/ تنبیه الخواطر : ج 1 ص 54)  باورتان نمی شود بعضی از این احادیث را که من دارم برای شما می‌‌خوانم کسانی در کتاب های شان آوردند که خودشان از اعوان و انصار دشمنان اهل بیت بودند. این حدیثی که الان خواندم چندتا از آنها را کسانی که در کتاب های شان نقل کردند، خودشان در انحراف میلیون ها آدم سهیم بودند. خودشان از اعوان و طرفدار دشمنان خونی اهل بیت بودند. از قاتلین اهل بیت بودند. بعضی از این روایات را آنها در کتاب های شان آورده اند. این که می‌‌گویم انسان باید به خدا پناه ببرد برای همین است. انسان نباید به خودش مغرور بشود. باید از خدا شب و روز عاقبت‌‌بخیری را بخواهد. جهنم/رکون ظالمین پی نوشت: [1] . سوره هود، آیه 113. [2] . سوره تحریم، آیه 11. [3] . همان. [4] . سوره تحریم، آیه 10. [5] . سوره نساء، آیه 97. [6] . محمدی ری شهری، بهشت و جهنم از نگاه قرآن و حدیث، ج 2، ص290. قا/239

در بحث جهنم، به عوامل جهنمی شدن انسان ها در بحث آفت‌شناسی اشاره کردیم. چند روایت از ظلم باقی مانده است که در  این جلسه به آنها می پردازیم. امیرالمؤمنین (علیه السّلام) می‌فرماید: «مَنْ ضَرَبَ رَجُلاً سَوْطاً ظُلْماً ضَرَبَهُ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى بِسَوْطٍ مِنْ نَارٍ[1]= هر كه از روى ستم، به كسى تازیانه‌اى بزند، خداوند- تبارك و تعالى- با تازیانه‌اى از آتش، بر او خواهد كوبید». این یک قاعده است. خداوند هر چیزی را طبق قواعد و براساس ریاضیات خلق کرده است. تازیانه در اینجا یک مصداق است. ممکن است آدم سیلی یا حرف تندی به یک نفر بزند یا تازیانه ای بزند. به خاطر این کار، خداوند یک تازیانه از آتش به او خواهد زد. یعنی آنجایی که انسان استقرار دارد، پر از آتش می‌شود. مثلا بخواهند یک بمب آتش‌زایی را در خانه‌ای که در بسته است، منفجر کنند. اگر کسی در جایگاهی قرار دارد که بتواند به کسی سیلی بزند، حالا به بچه یا همسرش یا به هر کس دیگری، باید خیلی حواسش باشد که دچار سوط آتش الهی نشود. باید بتواند جلوی غضبش را بگیرد و چنین اشتباهی نکند. به عنوان مثال، فرمانده نظامی که زیردست دارد. گاهی سربازی را به ظلم تنبیه می‌کند یا کاری را به کسی تحمیل می‌کند. در اینجاها خطر سوط وجود دارد. چون به محض اینکه انسان در حوزه ولایی و مدیریتی مجموعه ای قرار بگیرد، ممکن است دچار ظلم شود. پس انسان های باتقوا سعی می‌کنند ظلم نکنند. بالأخره ما که معصوم نیستیم. ممکن است اتفاقی بیافتد. متقین سعی می‌کنند ظلم نکنند، ولی اگر قرار باشد بین ظلم کردن و مظلوم شدن یکی را انتخاب کنند، ترجیح می‌دهند مظلوم باشند، چون مظلوم بالأخره پیش خدا رتبه می‌گیرد و بالا می‌رود و روز قیامت یک امتیازی دارد. همه جوره می‌تواند از ظلمی که به او شده استفاده کند و رشد کند، اما وقتی که ظالم باشد، انسان گیر است. در قاعده «هو أنت» شما وقتی که به کسی سیلی می‌زنی، درواقع به خودت می‌زنی. قاعده و فرمول خدا طوری است که شما اخم کنی، بزنی، فریب بدهی یا هر نوع رفتاری با دیگری داشته باشی خوب یا بد، در واقع در حق خودت می‌کنی، به خودت برمی‌گردد. از پیامدهای منفی حبس حق مومن، آتش جهنم است امام صادق (علیه السلام) می فرمایند: «مَنْ حَبَسَ حَقَّ الْمُؤْمِنِ أَقَامَهُ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ یَوْمَ الْقِیَامَةِ خَمْسَ مِائَةِ عَامٍ عَلَى رِجْلَیْهِ حَتَّى یَسِیلَ عَرَقُهُ أَوْ دَمُهُ وَ یُنَادِی مُنَادٍ مِنْ عِنْدِ اللهِ هَذَا الظَّالِمُ الَّذِی حَبَسَ عَنِ اللهِ حَقَّهُ قَالَ فَیُوَبَّخُ أَرْبَعِینَ یَوْماً ثُمَّ یُؤْمَرُ بِهِ إِلَى النَّار[2]= هر كس حق مؤمنى را حبس كند، خداى عزّ و جلّ در روز قیامت 500 سال او را روى دو پا نگهدارد تا عرقش یا خونش جارى شود، و منادى از جانب خداوند ندا كند: این است آن ستمكارى كه حق خدا را از او حبس كرده، حضرت فرمود: پس 40 روز سرزنش شود، سپس فرمان داده شود او را به دوزخ ببرند». گفتیم «الْمُؤْمِنُ‏ أَعْظَمُ‏ حُرْمَةً مِنَ الْكَعْبَةِ= مؤمن حرمتش از کعبه بالاتر است». دایره حق خیلی وسیع است. مثلاً مغازه‌‌دار جنس می‌‌خواهد، حقش هم هست که به او بدهی، اما می‌‌گوید ندارم یا ماسک می‌‌خواهد، می‌‌گوید ندارم یا دارو می‌‌خواهد، می‌‌گوید ندارم و... یا ارباب رجوع در اداره کار دارد، مدیر یا کارمند ردش می‌‌کنند، حقش را حبس می‌‌کنند یا هر چیزی که حق است، مثلاً می تواند نسبت به همسرت باشد. مثلاً زن باید برود به پدر و مادرش سر بزند، آقا اجازه نمی دهد، یا شوهر می‌‌خواهد برود یک انفاقی کند، به برادرش رسیدگی کند، زن ناراحت می شود. مثلاً کارفرما می‌‌تواند امروز حقوق کارمند را بدهد، اما می‌‌گوید فردا حقوق بدهم. می‌‌تواند امروز کارش را راه بیندازد، اما می گوید سه روز دیگر بیا، 6 ماه دیگر بیا. می‌‌تواند امروز مشکل کسی را حل بکند، اما می گوید تاریخ زدم 3 ماه دیگر بیا. اینها ظلم است. امام صادق (علیه السلام) می‌‌فرماید که خداوند روز قیامت این آدم را 500 سال سرپا نگه می‌‌دارد. یعنی به او محل نمی‌‌گذارند. باید بایستد. حتی حق نشستن هم ندارد. تا اینکه خونش جاری می‌‌شود. بعد از این یک منادی ندا می‌‌کند که این ظالم حق خدا را نداده است.40 روز او را توبیخ می‌‌کنند تا تحقیر ‌‌شود. حالا 40 روز آخرتی را نمی‌‌دانیم چقدر است. سپس او را به جهنم می برند. حالا شما این را بگذارید به وضعیت کنونی دولت مردان تا استانداران، فرمانداران، بخشداران، مدیرکل‌‌ها، مدیرعامل‌‌ها. ببینید با زیردستان شان در این مملکت چه کار می‌‌کنند! چه تصمیماتی برای 80 میلیون آدم می‌‌گیرند. تصمیماتی که ده ها میلیون زندگی را حبس می کند: حقوق شان حبس می‌‌شود، زندگی شان متلاشی می‌‌شود، شغل شان را از دست می‌‌دهند، همسرش را از دست می‌‌دهد، فرزندش را از دست می‌‌دهد، اینها همه مصادیق ظلم است. استکبار و ظالمین که حساب کارشان جداست. آنها کافر و منافق هستند. ذاتشان نیش زدن است. تو که مسئولیت شرعی گرفتی؛ نماینده مجلس شدی، یک قانونی را مصوب می‌‌کنی که زندگی خیلی ها متلاشی می‌‌شود. چطور باید جواب داد. یک ظلم بزرگ عظیمی که در این کشور راه انداختند، انحصاربازی‌‌هاست. می‌‌گوید من فقط وارد می‌‌کنم. بعد چهار تا جوان خوش‌‌فکر، دلسوز و باصفا می‌‌خواهند یک شرکت دانش‌‌بنیان راه بیندازند، تولیدی کنند، به صنعت کمک کنند، می‌‌بینید که راه را می‌‌بندند. حبس، یعنی تو اگر می‌‌خواهی جهیزیه بخری، حق نداری جنس خارجی بخری. چون به کارگر مؤمن ایرانی ظلم می‌‌کنی. اینکه دختر من باید جهیزیه‌‌اش همه خارجی باشد، بعداً خواهید دید نتیجه‌‌اش چه می‌‌شود. نتیجه دوستی با ظالمان و مستکبران، آتش جهنم است در اندرزهاى خداوند عز و جل به عیسى (علیه السلام) آمده است: «وَ اذَلا تبارک و تعالی یَا عِیسَى بِئْسَتِ الدَّارُ لِمَنْ رَكِنَ إِلَیْهَا وَ بِئْسَ‏ الْقَرَارُ دَارُ الظَّالِمِینَ= اى عیسى! چه بد سرایى است [این سراى آتش‌] براى آن كه بدان اعتماد كرده، و چه بد جایگاهى است سراى ستمگران! من هشدارت مى‌دهم كه مراقب خویش باشى. پس حواست به من باشد» جهنم نتیجه طبیعی بهشت نرفتن است. مثل مریضی که نتیجه طبیعی عدم رعایت سلامت است. جهنم ذاتی نیست، بلکه عارضی است. بهشت ذاتی است، ولی کسی که نمی‌‌خواهد به بهشت برود، به جهنم می‌‌رود. قرآن می فرماید: «وَ لا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذینَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللهِ مِنْ أَوْلِیاءَ ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ[3]= و هرگز نباید با ظالمان همدست و دوست و بدان ها دلگرم باشید وگرنه آتش (کیفر آنان) در شما هم خواهد گرفت و در آن حال، جز خدا هیچ دوستی نخواهید داشت و هرگز کسی یاری شما نخواهد کرد». هیچ جا اینقدر خط‌‌کشی‌‌های خدا تند نیست. نمی‌‌گوید ظلم نکنید. بلکه می‌‌گوید تمایل به ظالمین پیدا نکنید، دفاع از آنها نکنید، مراقب باشید محبت‌‌شان در دلتان نیفتد. چون در جهنم می‌‌سوزید. هیچ کس جرأت نمی‌‌کند آنجا بیاید در برابر خدا از شما دفاع کند و هیچ کس هم به شما کمک نمی‌‌کند. در یک خانواده مثلاً یا مادر ظالم است یا پدر. یک جایی بچه‌‌ها باید حرف حق شان را بزنند. بالاخره پدر و مادر حرمت دارند، ولی وقتی می‌‌دانی ظالم است، نگو چون مادرم هست هر کاری دلش بخواهد حق دارد بکند یا پدرم حق دارد هر کاری بکند. او ظلم می‌‌کند، اشتباه می‌‌کند. اگر مادرت را دوست داری جلویش را نگه دار تا جهنمی نشود. به او بگو این رفتارهایت با پدرم اصلاً خوب نیست. این رفتارهایت با مادرم اصلاً خوب نیست. حق یعنی شما سلسله مراتب را رعایت کنید. می‌‌گوید حق مادر سه برابر حق پدر است. حق استاد بینهایت بالاتر از حق پدر و مادر است. حق امام همینطور. مخصوصا حق امام زمان (علیه السلام). مسئله غیبت امام زمان نشان از فسق ماست. این ما هستیم که چون او برای ما محبوب‌‌تر از همه کس مان نیست، حالا او باید آوارگی بکشد. نص قرآن است: «قُلْ إِنْ كَانَ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ وَإِخْوَانُكُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ وَعَشِیرَتُكُمْ وَأَمْوَالٌ اقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسَاكِنُ تَرْضَوْنَهَا أَحَبَّ إِلَیْكُمْ مِنَ اللهِ وَ رَسُولِهِ وَ جِهادٍ فی‏ سَبیلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى یَأْتِیَ اللهُ بِأَمْرِهِ وَ اللهُ لا یَهْدِی الْقَوْمَ الْفاسِقینَ[4]= بگو که اگر شما پدران و پسران و برادران و زنان و خویشاوندان خود و اموالی که جمع آورده‌اید و مال‌التجاره‌ای که از کسادی آن بیمناکید و منازلی را که به آن دل خوش داشته‌اید بیش از خدا و رسول و جهاد در راه او دوست می‌دارید منتظر باشید تا خدا امر خود را جاری سازد و خدا فسّاق و بدکاران را هدایت نخواهد کرد». اگر در دل شما الله، اهل بیت و جهاد، دین خدا محبوبتر از چیزهای دیگر نیست، شما مجرم هستی، فسق کردی، متعادل نیستی. برای بعضی ها بعد از 30، 40، 50 سال عمر هنوز خانواده‌اش، زن و فرزندش، مسائل طبیعی اش، مسائل جنسی اش، مسائل زمینی‌اش مهمتر از مسائل معنوی و آخرتی اش است. خدمت حضرت سجاد (علیه السّلام) آمد و گفت: می‌‌خواهم این آقا را قصاص کنم. حضرت فرمود این آقا کیست؟ گفت استادم است. گفت چه کار کرده؟ گفت پدرم را کشته. حضرت فرمود: نمی‌‌توانی این کار را بکنی، حقش بالاتر از پدرت است. عقیل به امیرالمؤمنین (علیه السّلام) می‌‌گوید: آقا تو که می‌‌دانی من عائله مند هستم، این پول بیت‌‌المال را که تو  به ما می‌‌دهی، برای من کافی نیست. حضرت می‌‌گوید: من چاره‌‌ای ندارم، پول کم است. من باید این پول را به طور مساوی تقسیم کنم. الان ندارم به تو بدهم. بعد حضرت می‌‌گوید: صبر کن. من از پول خودم به تو می‌‌دهم. ولی توقع نداشته باش من از پول بیت‌‌المال به تو سهم بیشتری بدهم. حالا در این بانک ها، شرکت‌‌ها به یک کسی چند میلیارد وام می‌‌دهند با سود صفر. بعد به یک عروس و داماد که می‌‌خواهند ازدواج کنند و زندگی شان لنگ است، وام ازدواج نمی‌‌دهند. تمایلات وحشتناکی که دولت مردان ما به آمریکا و اروپا و به دولت های خارجی دارند و داستان هایی که الان ما در کشور داریم تا نظرات دشمن را اجرا کنند. محکم ایستاده، می‌‌داند باطل است، می‌‌داند استعماری است، می‌‌داند آن کسی که به این دستور می‌‌دهد، خلاف مصالح مردم ایران تصمیم می‌‌گیرد، ظالم است، همان آدم مانع ظهور است. بعد به او تمایل پیدا می‌‌کند و از او دفاع می‌‌کند و با او خوب است، با او حال می‌‌کند، با او صفا می‌‌کند، با او حالش خوب است، اما با خودی ها برعکس این رفتار می کند. اصلاً تمایل ندارد فرزندش بوی خدا را بدهد، به رنگ فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در بیاید، به رنگ امام زمان (علیه السلام) در بیاید، خودش هم اینطوری نیست. اینها خیلی وحشتناک هستند. این یک آیه درباره رکون به ظالمین است. حالا بحث رکون مانده است. چون بحث مفصلی هست و قواعدش را باید بگوییم. جهنم/ظالمین پی نوشت: [1] . محمدی ری شهری، میزان الحکمه، ج7، ص125؛ محدث نوری، مستدرك الوسائل: ج 18 ص 216 ح 22544. [2] . کلینی، الکافی ج 2ص 367. [3] . سوره هود، آیه 113. .[4] سوره توبه، آیه 24. قا/236